B39 Raadsvoorstel Reactie op concept-agenda Groene Metropoolregio 2021 - 2022

Raadsvoorstel

Griffiersnummer: Onderwerp: Datum B&W-vergadering: Datum raadsvergadering: Datum carrousel: Portefeuillehouder: Ambtenaar: e-mailadres: Zaaknummer: Documentnummer:

B39 Reactie op concept-agenda Groene Metropoolregio 2021 - 2022 11 mei 2021 17 juni 2021 3 juni 2021 M. Slinkman (algemene deel), wethouders Fleuren, Van de Scheur, Verheul en Visser (opgaven) Mark Wijnen m.wijnen@bergendal.nl Z-21-92660 VB/Raad/21/01199

Aan de gemeenteraad, Voorstel 1. De intentie uit te spreken om in te tekenen op alle opgaven en in te stemmen met de voorgestelde reactie op de concept-regionale agenda 2022; 2. In te stemmen met de voorgestelde reactie op het concept-bestuursakkoord; 3. In te stemmen met de voorgestelde zienswijze op de concept-begroting GMRAN 2022. Inleiding Eind 2020 hebben 17 gemeenten over de versterking van de regionale samenwerking in de regio Arnhem-Nijmegen het besluit genomen om een nieuwe gemeenschappelijke regeling in het leven te roepen. Uw raad heeft hierover op 10 december 2020 een positief besluit genomen (VB/Raad/20/01102). Alleen Beuningen heeft de wens om aan de nieuwe regeling deel te nemen pas in januari 2021 kenbaar gemaakt. In het bijbehorende raadsvoorstel hebben wij toen aangegeven dat wij in het 2e kwartaal van 2021 de concept-regionale agenda 2022 aan uw raad zouden aanbieden. Het nu voorliggende voorstel geeft hieraan invulling en hebben wij voorzien van een voorstel om de intentie uit te spreken om op alle 5 de opgaven uit de agenda in te tekenen. Daarnaast koppelen wij hieraan een voorstel om te reageren op het concept-bestuursakkoord en om een zienswijze in te dienen op de concept-begroting 2022 van de Groene Metropoolregio Arnhem – Nijmegen (GMRAN).

Regionale Agenda 2021 - 2022 Uitgangspunt voor de regionale samenwerking tussen de 18 regiogemeenten in de GMRAN is een opgavegerichte samenwerking, waarin de raden concrete opgaven in een jaarlijks programma vaststellen (meerjarig is het streven). De gemeenteraden van de 18 regiogemeenten kunnen intekenen op de opgaven. Iedere raad kan straks besluiten of men met opgaven wil meedoen en daarvoor budget (en/of capaciteit) beschikbaar wil stellen. Toegezegd is dat werkwijze en proces goed aansluiten op de beleidscyclus van de 18 regiogemeenten (voorjaars- of perspectiefnota's en begrotingsproces).

PAPIER1

Het algemeen bestuur biedt de gemeenten nu de concept-regionale agenda 2022 aan, waarmee zij de gemeenten (colleges en gemeenteraden) uitnodigt de opgaven te beoordelen en waar nodig aan te scherpen (zie bijlage 1 – begeleidende brief en bijlage 2 – conceptagenda GMRAN). De opbrengst van de consultatie van de 18 gemeenten geeft het algemeen bestuur de gelegenheid om nog bij te sturen in ambities, acties of middelen voordat de definitieve versie wordt aangeboden na het zomerreces. Dit bijsturen gebeurt in afstemming met de 5 Bestuurlijke Opgaven Teams (BOT). De consultatieronde geeft de gemeente ook de gelegenheid om in de voorbereidingen op de begroting voor komend jaar rekening te houden met de gevraagde (extra) middelen voor het intekenen op de opgaven uit de definitieve regionale agenda. Het algemeen bestuur heeft daarbij de wens uitgesproken dat de gemeenten zich uitgenodigd voelen om op alle opgaven in te tekenen. Karakter van de regionale agenda De regionale agenda Arnhem-Nijmegen 2022 hangt vanzelfsprekend sterk samen met de visie Groene Metropoolregio. De visie beschrijft de uitdagingen waar we als 18 regiogemeenten afzonderlijk en als regio gezamenlijk voor staan.

Vanuit de ambitie van kwalitatieve groei zijn in de regionale agenda deze gemeentelijke uitdagingen gegroepeerd in een vijftal opgaven, die onderling met elkaar samenhangen en de basis vormen voor een krachtenbundeling van gemeenten door samenwerking. De vijf opgaven zijn: - De Productieve regio - De Verbonden regio - De Circulaire regio - De Ontspannen regio - De Groene groeiregio De vijf opgaven combineren de vaste domeinen van de gemeentelijke overheidstaken in een balans tussen de ontwikkelingen die zich in de gemeenten aandienen, de duurzaamheid die we nastreven en de ontspannen leefkwaliteit die we willen behouden en versterken. In de conceptregionale agenda 2022 zijn de vijf opgaven verder uitgewerkt ten opzichte van de versie die u in het najaar van 2020 is aangeboden door de Stuurgroep Versterking. De speerpunten zijn concreter gemaakt en voorzien van acties en benodigde middelen (menskracht en geld). De agenda gaat uit van wat de 18 gemeenten met elkaar over vijf jaar willen bereiken en maakt dit concreet voor 2022. Context De regionale agenda moet de 18 regiogemeenten in staat stellen om vanuit een gezamenlijke en samenhangende aanpak te werken aan grote maatschappelijke opgaven - en/of delen daarvan - die gebaat zijn bij een gezamenlijke, regionale aanpak.

De agenda stelt colleges en raden in staat met elkaar af te spreken welke opgaven en speerpunten in de komende jaren gezamenlijk en integraal worden opgepakt. De regionale agenda is van belang voor de samenwerking met andere overheden, maatschappelijke partners zoals onder meer kennisinstellingen, het bedrijfsleven en onze inwoners. Werken met een duidelijke en gezamenlijke regionale agenda zorgt ook voor mogelijkheden ten aanzien van programma's en fondsen in Den Haag, Brussel en Düsseldorf.

Pagina 2 van 11

Inhaken op programma's en initiatieven van andere overheden en samenwerkingspartners, allianties sluiten met andere maatschappelijke partners op bovenlokaal niveau wordt eenvoudiger met een wervende, ambitieuze en uitnodigende agenda van samenwerkende gemeenten. Het jaar 2022, is net als het tussenjaar 2021, een jaar waarin nog verder geïnvesteerd moet worden in het verder opbouwen van de samenwerking met maatschappelijke partners en het uitwerken en concretiseren van de agenda. In de agenda is dan ook een aantal acties opgenomen met het karakter van verkenningen of opstellen van een visie. Dit is noodzakelijk om in de jaren erna tot meer concrete uitvoeringsprojecten en acties te komen. Met de nu voorgestelde financiële inzet kan de samenwerking er in slagen partners (Provincie, Rijk en Europa) te overtuigen de samenwerking te verstevigen en langjarig te investeren in de Groene Metropoolregio. Actualisatie regionale agenda 2021 De concept-regionale agenda 2022 geeft ook een actualisatie van de agenda 2021. Eerder is door de Stuurgroep Versterking aangekondigd dat voor het jaar 2021 gewerkt wordt met een ingroeimodel. Door de vertraging in het Versterkingsproces vanwege de coronacrisis konden destijds eventuele nieuwe bedragen voor regionale opgaven niet meer in de gemeentelijke begrotingen voor 2021 verwerkt worden.

In dit lopende jaar wordt daarom gewerkt met de financiële middelen die daar reeds voor beschikbaar zijn of binnen de huidige begrotingen beschikbaar zijn te stellen. Deze financiering is grotendeels gekoppeld aan de bestaande afspraken over bijdragen aan budgetten van al lopende programma's en activiteiten. Deze worden in 2021 voortgezet en deels afgerond. Ook worden er een aantal nieuwe activiteiten opgestart. Ook is rekening gehouden met een extra financiële bijdrage van de provincie om het beroep dat in 2021 op gemeenten wordt gedaan verder te beperken. Bestuursakkoord We hebben op 14 april 2021 van het Algemeen Bestuur het concept-bestuursakkoord ontvangen met de uitnodiging hierop desgewenst te reageren. Eind vorig jaar is door de 18 colleges, de provincie Gelderland en The Economic Board (TEB) een intentieovereenkomst getekend om te komen tot een bestuursakkoord en investeringsagenda. Dit akkoord zal worden gesloten tussen de Groene Metropoolregio, de provincie Gelderland en TEB. In het bestuursakkoord wordt afgesproken dat de drie partijen langjarig willen samen werken aan de realisatie van de regionale agenda en daarmee aan de ambities van het bestuursakkoord. Concrete investeringen worden opgenomen in een nog in te vullen Investeringsagenda. Zie bijlage 3 – begeleidende brief, bijlage 4 – conceptbestuursakkoord en bijlage 5 – Model-investeringsagenda.

Begroting GMRAN 2022 De deelnemende gemeenteraden worden uitgenodigd om uiterlijk 30 juni 2021 een zienswijze in te dienen op de conceptbegroting van de Groene metropoolregio. De begroting 2022 vormt de financiële vertaling van de inhoudelijke ambities van de samenwerking in 2022 die door de regio in 2021 is gestart.

Pagina 3 van 11

In de begroting 2022 wordt onderscheid gemaakt tussen de basisfinanciering van de Groene Metropoolregio en de opgavenfinanciering. De basisfinanciering is €2,50 per inwoner en betreft de huidige set van afspraken waaronder de bijdrage voor het regiobureau. De hoogte van dit bedrag is vorig jaar door de 18 gemeenteraden vastgesteld. Net zoals in 2021 draagt de provincie voor 2022 nogmaals 6 ton bij waardoor de inwonerbijdrage voor de gemeente ook in 2022 op €1,73 uitkomt. In de aangeboden conceptbegroting zijn naast de middelen voor de 5 opgaven, die overgenomen zijn uit de concept-regionale agenda, ook de middelen voor het Regiobureau en de jaarlijkse bijdrage aan TEB opgenomen à €1,00 per inwoner (dit geldt niet voor de gemeenten Berg en Dal, Renkum Westervoort en Mook en Middelaar, die besloten hebben om deze inwonerbijdrage (voorlopig) niet te verstrekken). De concept-begroting 2022 geeft, naast de kosten voor het Regiobureau, inzicht in de bijdrage voor de 5 opgaven. De opgavenfinanciering betreft de financiële vertaling van de regionale agenda met de vijf inhoudelijke opgaven van de Groene Metropoolregio. De concept regionale agenda 2022 vormt de inhoudelijke onderbouwing voor de bijdrage per opgave. Het bedrag voor de opgaven samen bedraagt in totaal € 4,22 per inwoner.

In totaal komt de gemeentelijke bijdrage in 2022 dus uit op een bedrag van €5,96 per inwoner, zijnde ca. €209.000. Zie bijlage 6 – begeleidende brief en bijlage 7 – concept-begroting. Beoogd effect - In beeld brengen van het draagvlak bij deelnemende gemeenten voor de inhoud van de regionale agenda 2021 – 2022, het concept-bestuursakkoord en de begroting 2022 - Ophalen van reacties om deze documenten aan te scherpen - Gemeenten in de gelegenheid stellen om de benodigde financiële bijdragen voor deelname aan de opgaven te reserveren in aanloop naar de gemeentelijke begroting voor 2022. Argumenten 1.1 De opgaven dragen in belangrijke mate bij aan onze bestuurlijke, maatschappelijke en beleidsmatige ambities. Voor iedere opgave is per speerpunt (en de daaronder opgenomen acties) in beeld gebracht in welke mate deze bijdragen aan onze bestuurlijke, maatschappelijke en beleidsmatige ambities. Hierbij is gekeken naar de volgende vragen: - Draagt de regionale opgave bij aan onze Berg en Dalse opgave(n)? - Draagt de regionale opgave bij aan realisering van het coalitieakkoord 2018 - 2022? - Is er een match met ons vastgesteld beleid of onze uitvoeringsplannen? - Is er een match met speerpunten uit onze Omgevingsvisie (voor zover al helder)? - Is er een match met bestuurlijke ambities van het college? - Is het een onderwerp (van discussie) bij onze inwoners? (o.b.v. bijv.

inwonersinitiatieven, vragen, enz.) - Is het een onderwerp (van discussie) bij onze raad? (blijkende uit discussies, moties, gestelde vragen etc.) Het resultaat van deze beoordeling treft u aan in de waarderingsmatrices, welke als bijlagen 8a t/m 8e aan dit voorstel zijn toegevoegd. Hieruit blijkt dat de opgaven vaak in belangrijke mate bijdragen aan onze bestuurlijke, maatschappelijke en beleidsmatige ambities.

Pagina 4 van 11

Iedere waarderingsmatrix bestaat uit 2 tabbladen. Op het eerste blad wordt de opgave beoordeeld op de bijdrage die deze kan leveren aan onze eigen ambities en beleid. Op het tweede tabblad wordt beargumenteerd geadviseerd om wel of niet in te tekenen op deze opgave en wordt geadviseerd over een al dan niet in te dienen zienswijze. 1.2 We zijn op regionale schaal meestal beter in staat om de opgave op een effectieve en efficiënte wijze te organiseren dan als we de opgave alleen lokaal zouden oppakken Zie bijlagen 8a t/m e. Vaak is er sprake van gemeentegrensoverschrijdende relaties en effecten zoals bij verkeer, wonen, economie en arbeidsmarkt, natuur en landschap. Om deze reden is een bovenlokale aanpak nodig voor het efficiënt en effectief in beeld brengen van relaties, problematiek / uitdagingen en oplossingsrichtingen. Niet iedere gemeente hoeft hierdoor zelf het wiel uit te vinden en dit bespaart tijd en geld. Daarnaast kunnen we door de regionale schaal massa creëren. Enkele voorbeelden: afspraken met partijen rondom circulaire bouw en infra, grondstoffen en ketens maak je niet als individuele gemeente. Dit geldt ook voor de aanbesteding van het openbaar vervoer en afspraken over betaalbaar bouwen. Door gezamenlijk één lijn te hanteren als gemeenten is duidelijk aan welke eisen marktpartijen moeten voldoen.

Samen bereiken we hierdoor meer dan als we als losse gemeenten zouden opereren. Wat gebeurt er als we niet meedoen? Indien we niet met de opgaven meedoen, dan moeten we de doelen en ambities die we hebben lokaal realiseren. Vraag is of we deze doelen dan überhaupt realiseren, terwijl dit dan ook nog eens meer tijd en/of geld gaat kosten. Daarnaast zal er deels ook sprake zijn van het ‘freeridereffect’, we betalen niet mee maar profiteren wel van de inspanningen van andere gemeenten. 1.3 We maken met een regionale aanpak meestal meer kans op het binnenhalen van (financiële) ondersteuning van hogere overheden zoals de provincie, de rijksoverheid en de Europese Unie Zie bijlagen 8a t/m e. Voor hogere overheden is het interessanter om met regio’s zaken te doen, dan met losse gemeenten. Ook voor deze overheden geldt dat ze op deze wijze meer massa creëren om zo flinke stappen te zetten in het bereiken van de eigen ambities en doelen. Daarnaast is deze werkwijze efficiënter dan iedere keer het losse verhaal van een enkele gemeente beoordelen. Voorbeeld van concrete resultaten die de versterkte regionale samenwerking nu al heeft opgeleverd zijn de Woondeal en de MKB-deal. Ook de samenwerkingen in het verleden zoals de Stadsregio Arnhem – Nijmegen hebben destijds flink veel geld binnengehaald, o.a. voor versnelling van woningbouw en medefinanciering van betaalbare woningen.

Wat gebeurt er als we niet meedoen? Indien we niet met de opgaven meedoen zijn we minder succesvol in het binnenhalen van gelden van hogere overheden. Daarnaast is het centraal lobbyen ook efficiënter omdat we lokaal minder goed in staat zijn om de relaties met hogere overheden te onderhouden en kansen te herkennen. 1.4 In sommige opgaven zitten onderdelen waarvan het min of meer verplicht of logisch is om deze op regionale schaal op te pakken

Pagina 5 van 11

Zie bijlagen 8a t/m e. We noemen als voorbeelden de RES (Regionale Energie Strategie), RPW (Regionale Planning Werklocaties) en Woningbouwplanning en –programmering. Ook als we besluiten om niet mee te doen met de opgaven, dan moeten de plannen die we hebben van een goede ruimtelijke onderbouwing worden voorzien en worden afgestemd op het regionale verhaal. Wat gebeurt er als we niet meedoen? Indien we niet met de opgaven meedoen dan kost het ons veel moeite om onze ruimtelijke plannen onderbouwd te krijgen. Daarnaast hebben we minder invloed bij het opstellen van regionale kaders, wat ook in negatieve zin kan doorwerken bij het onderbouwen van onze plannen. 1.5 In sommige opgaven kunnen we door zaken in regionaal verband op te pakken lokaal toe met minder activiteiten Zie bijlagen 8a t/m e. Zaken die in regionaal verband worden opgepakt, hoeven we op lokaal niveau niet meer uit te voeren. Dit kan leiden tot een vermindering van lokaal ruimtelijk beleid, in de zin dat we lokaal kunnen voortborduren / aanhaken op regionale beleids- en actielijnen. Dit gebeurt overigens niet automatisch, dus om doublures te voorkomen is dit is een aspect waar we scherp op moeten blijven. Genoemd is ook al het op centraal niveau binnenhalen van externe gelden en het onderhouden van contacten met hogere overheden en andere partners.

Wat gebeurt er als we niet meedoen? Indien we niet met de opgaven meedoen dan moeten we een groot deel zelf oppakken. Een deel van de regionale acties betreft zaken die voor ons van mindere betekenis zijn, maar voor het andere deel moeten we dan ook zelf ‘aan de bak’ . 1.6 Door mee te doen met de opgaven behouden we en versterken we onze invloed op de ontwikkeling van de Groene Metropoolregio en vergroten we de positieve effecten die de inspanningen van de regio voor onze inwoners heeft. Door met alle opgaven mee te doen versterken we ook het beeld naar buiten dat er sprake is van één gedeelde agenda, hetgeen een positief effect heeft op de bereidheid van hogere overheden om (financieel) bij te dragen aan de regionale opgaven. Als je niet aan tafel zit dan heb je geen, dan wel nog maar zeer beperkt, invloed op de koers van de GMRAN en profiteer je ook niet mee van de financiële bijdrage van hogere overheden en andere partijen. 1.7 Er is sprake van gedeelde belangen Veel zaken die in de regionale opgaven zijn opgenomen vertegenwoordigen een gemeenschappelijk belang. Onze inwoners werken en recreëren ook buiten de gemeentegrens en maken veelvuldig gebruik van voorzieningen buiten de gemeente. Denk hierbij onder andere aan een filevrij en duurzaam verkeersnetwerk, banen bij regionale bedrijven en instellingen, stedelijke voorzieningen en natuur en cultuurbeleving.

Omgekeerd maken ook inwoners van buiten de gemeente gebruik van onze natuur en cultuur en onze voorzieningen.

Pagina 6 van 11

2.1 Door afsluiten van het Bestuursakkoord met de daarbij behorende investeringsagenda bevestigen we het langjarige commitment tussen de Groene Metropoolregio, de provincie en TEB en gaan we de afspraken over ieders investeringen in de regio vastleggen Zoals bekend zijn de provincie en TEB warm voorstander van versterking van de samenwerking in de GMRAN. Het is de bedoeling dat hieraan inhoud wordt gegeven door ondertekening van een Bestuursakkoord tussen de GMRAN, de provincie en TEB. Het concept-bestuursakkoord met aanbiedingsbrief zijn als respectievelijk bijlagen 4 en 3 aan dit voorstel toegevoegd. Het betreft een overeenkomst voor de duur van 10 jaar, waarmee duidelijk is dat partijen langjarig de krachten willen bundelen. Dit akkoord vervangt het bestaande akkoord waarin alleen de gemeenten Arnhem en Nijmegen partij zijn. De overeenkomst bevestigt de centrale rol van de Regionale Agenda van de GMRAN en spreekt uit dat partijen in het verlengde hiervan een Investeringsagenda opstellen waarin de bijdragen van iedere partij aan de realisering van de opgaven wordt vastgelegd. Ook is er ruimte gereserveerd om bijdragen van derden aan de opgaven te vermelden waardoor er een mooi totaaloverzicht van alle investeringen zal komen. Een dummy van een dergelijke Investeringsagenda is als bijlage 5 aan dit voorstel toegevoegd. Het betreft dus een nog leeg exemplaar.

Ons college gaat ervan uit dat de Opgaveteams en de deelnemende gemeenten bij het invullen / opladen van de Investeringsagenda worden betrokken. 3.1 De begroting sluit één-op-één aan bij het Bedrijfsplan en de concept-regionale agenda De begroting is een goede vertaling van hetgeen eerder in het Bedrijfsplan is vastgelegd over de kosten van het Regiobureau en sluit ook één-op-één aan bij het concept van de regionale agenda en de aan de opgaven verbonden kosten. Kanttekening 1.1 Over sommige opgaven hebben we nog een inhoudelijke vraag, opmerking of suggestie Uit de waarderingsmatrices (bijlagen 8a t/m e) blijkt dat sommige opgaven nog niet helemaal aansluiten bij onze wensen en verwachtingen (zie het tweede tabblad van ieder excel-bestand). Deze zaken brengen we in zodat de regionale agenda hierop nog kan worden aangepast. 1.2 De in de regionale agenda opgenomen acties zijn niet altijd even concreet Uit de in de agenda opgenomen acties blijkt dat er veel wordt geïnvesteerd in gezamenlijke visie- en beleidsvorming waardoor onze inwoners in 2022 niet meteen iets van merken van de versterking van de regionale samenwerking. Voordat er concrete resultaten worden geboekt moet eerst geïnvesteerd worden in de opbouw van de samenwerking tussen gemeenten, hogere overheden en andere partijen.

Met andere woorden de agenda’s van alle samenwerkende partijen moeten goed op elkaar worden afgestemd. Het opstellen van gezamenlijke (beleids)kaders en uitvoeringsprogramma’s maakt hiervan een noodzakelijk onderdeel uit. Na 2022 zal de focus meer op uitvoering van acties die tot concrete resultaten leiden komen te liggen. Dit is onder andere ook uit het verleden gebleken, zoals bij de samenwerking in de Stadsregio Arnhem – Nijmegen. Deze samenwerking was in staat om veel extern geld voor concrete projecten binnen te halen voor de regio. Zie hiervoor bijgevoegde ‘Factsheet samenwerking in de regio Arnhem – Nijmegen’ welke als bijlage 9 aan dit voorstel is toegevoegd.

Pagina 7 van 11

1.3 We dekken deelname aan de opgaven in 2022 deels op grond van middelen die weliswaar voor het grootste gedeelte structureel van aard zijn, maar oorspronkelijk niet voor deelname aan regionale opgaven zijn bedoeld. Voor deelname aan de opgaven is vanaf 2022 in de Meerjarenbegroting rekening gehouden met een bedrag van €100.000. Dit houdt in dat we in 2022 nog op zoek zijn naar een bedrag van ca. €50.000. De hiervoor in aanmerking komende middelen in de begroting hebben weliswaar voor het grootste gedeelte een structureel karakter, maar zijn niet in de begroting opgenomen met het idee om hieruit een bijdrage te leveren aan de regionale opgaven (zie bijlage 11). Voor de korte termijn (2022) kan dit prima zo geregeld worden, maar gezien het langjarige karakter van de opgaven is het voor de periode na 2023 beter om een structureel bedrag voor de regionale opgaven te ramen en niet meer te putten uit diverse begrotingsposten die oorspronkelijk met een ander idee in de begroting zijn opgenomen. Na de verkiezingen kunnen college en raad in het nieuwe coalitieakkoord principiële keuzes maken voor komende vier jaar. Dit is mede wenselijk vanuit het idee dat het na 2022 stoppen van deelname aan één of meerdere opgaven in feite leidt tot een stukje kapitaalsvernietiging. In 2022 wordt namelijk de kiem gelegd voor de ‘oogst’ van de jaren erna.

3.1 We weten nu nog niet of alle andere gemeenten inschrijven op de opgaven, waardoor de opgaven met de daaraan verbonden kosten nog kunnen wijzigen. Dit houdt in dat de ontwerpbegroting op dit punt mogelijk nog moet worden aangepast. De concept-regionale agenda bestaat uit vijf met elkaar verweven opgaven. Deze agenda is door het Algemeen Bestuur van de GMRAN toegestuurd met een uitdrukkelijke uitnodiging om in te tekenen op alle opgaven. Desondanks kan de situatie zich voordoen dat een (aantal) gemeente(n) besluit niet deel te nemen aan een specifieke opgave. Indien dit aan de orde is, wordt met de voor die opgave verantwoordelijke bestuurlijk opdrachtgever bekeken wat de consequenties zijn. Dit kan zijn dat de acties gefaseerd worden of dat bepaalde acties anders of met minder middelen uitgevoerd kunnen worden, omdat er minder gemeenten deelnemen. Ook kan de keuze gemaakt worden om de inwonerbijdrage per deelnemende gemeente naar boven bij te stellen. In elk van deze gevallen leggen wij aan uw raad uiteraard een aangepast voorstel voor, zodat uw raad hierin een nieuwe afweging kan maken. Dit houdt ook in dat het AB de begroting 2022 alleen met een behoorlijk voorbehoud kan vaststellen. Er wordt immers nog een definitieve regionale agenda opgesteld naar aanleiding van de huidige consultatieronde.

Dit kan - zoals gezegd - gevolgen hebben voor de opgaven, speerpunten en benodigde middelen. Bovendien gaan de 18 regiogemeenten pas in het najaar definitief intekenen op de regionale opgaven en dus bepalen welke middelen zij hiervoor beschikbaar stellen. Conclusie Op grond van de hierboven in beeld gebrachte argumenten en kanttekeningen adviseren wij u om de intentie uit te spreken om aan alle 5 de opgaven deel te nemen. Zoals gezegd neemt u hierover pas na het aanbieden van de definitieve agenda en opgaveovereenkomst een besluit. De financiële consequenties van deelname aan alle opgaven zijn opgenomen in de paragraaf ‘Financiële onderbouwing’.

Pagina 8 van 11

Zoals in de paragraaf ‘Kanttekening’ is aangegeven hebben wij nog een aantal opmerkingen over de opgaven en de concept-begroting. Deze hebben wij verwoord in de concept-reactie aan het Algemeen Bestuur die als bijlage 10 aan dit voorstel is toegevoegd. Hierdoor: - spreken wij de intentie uit om in te tekenen op alle opgaven - geven wij een inhoudelijke reactie op de regionale agenda c.q. opgaven - dienen wij een zienswijze op de concept-begroting 2022 in Financiële onderbouwing De conceptbegroting 2022 geeft, naast de kosten voor het Regiobureau, inzicht in de netto inwonerbijdrage per inwoner voor de 5 opgaven. De kosten per opgave variëren overigens tussen de €0,57 per inwoner voor de Ontspannen Regio en de €1,30 voor de Verbonden Regio (zelfde niveau als afgelopen jaren). De concept regionale agenda 2022 vormt de inhoudelijke onderbouwing voor de bijdrage per opgave. Het bedrag voor de opgaven bedraagt in totaal € 4,23 per inwoner, voor de gemeente Berg en Dal ongeveer € 150.000 (35.000 inwoners). De inwonerbijdrage voor het Regiobureau bedraagt onveranderd € 2,50. Door de bijdrage van de Provincie Gelderland, groot € 600.000 kan dit bedrag ook voor 2022 naar beneden worden bijgesteld tot € 1,73 per inwoner, zijnde voor onze gemeente ongeveer € 60.000. De totale kosten voor Berg en Dal (uitgaande van deelname aan alle 5 de opgaven) bedragen ongeveer € 209.000.

In de Meerjarenbegroting is vanaf 2021 reeds rekening gehouden met onze bijdrage aan het Regiobureau van € 59.000. Voor deelname aan de opgaven is vanaf 2022 rekening gehouden met een bedrag van €100.000. Dit houdt in dat we in 2022 nog op zoek zijn naar een bedrag van ca. €50.000. Hiervoor zijn binnen de huidige begroting diverse dekkingsmogelijkheden. Zie hiervoor bijgevoegd overzicht (bijlage 11). Hierover hoeft nu nog geen beslissing te worden genomen. Wat het wel duidelijk maakt is dat binnen de huidige begroting hiervoor voldoende (deels incidentele) middelen zijn vrij te maken en er dus geen sprake is van een vraag naar extra krediet (deels ‘oud voor nieuw’). Wij komen in het najaar met een concreet en uitgewerkt voorstel voor de financiële dekking en verwerken dit ook in de concept-begroting voor 2022. In 2022 wordt aan uw raad een nieuw voorstel voorgelegd over het wel of niet meedoen aan de opgaven in 2023 en verder. Waarschijnlijk krijgen de opgaven dan een meerjarig karakter en moeten deze dan ook van een meer structurele dekking worden voorzien. Duurzaamheid Bij de nieuwe samenwerking vervult het aspect duurzaamheid een centrale rol. Dit blijkt uit de visie en het daaruit voortvloeiende concept Groene Metropoolregio. Ook binnen alle regionale opgaven speelt duurzaamheid een centrale, dan wel belangrijke rol. Communicatie

Pagina 9 van 11

Het Algemeen Bestuur van de GMRAN wordt schriftelijk op de hoogte gesteld van de gemeentelijke reactie / zienswijze. Deze is als bijlage 10 aan dit voorstel toegevoegd. Uitgebreide communicatie over de regionale agenda 2022 vindt later dit jaar plaats door het Regiobureau wanneer het algemeen bestuur op 15 september de regionale agenda 2022 definitief heeft vastgesteld. Aanpak/uitvoering Het Algemeen Bestuur neemt onder afweging van de door de 18 deelnemende gemeenten ingediende zienswijzen op 15 september een besluit over het al dan niet aanvullen, aanpassen en aanscherpen van de regionale agenda. Deze wordt dan aan de deelnemende gemeenten toegestuurd met het verzoek om een definitief besluit te nemen over intekening op de regionale opgaven.

Burgemeester en wethouders De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage Bijlage 1 – Aanbiedingsbrief agenda Bijlage 2 - Concept van de regionale agenda 2021 – 2022 Bijlage 3 – Aanbiedingsbrief bestuursakkoord Bijlage 4 – Concept-bestuursakkoord GMRAN – Provincie - TEB Bijlage 5 – Format investeringsagenda Bijlage 6 – Aanbiedingsbrief begroting GMRAN Bijlage 7 – Concept-begroting 2022 GMRAN Bijlage 8a t/m e – Waarderingsmatrices van de 5 regionale opgaven Bijlage 9 – Factsheet samenwerking in de regio Arnhem - Nijmegen Bijlage 10 – Concept-reactie gemeente Berg en Dal op regionale agenda + bijlage Bijlage 11 - Overzicht kosten en dekkingsmogelijkheden regionale opgaven Bijlage ter inzage griffier

Pagina 10 van 11

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Berg en Dal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 2021-05-11 12:00 AM. overwegende dat: - De inhoud van de regionale agenda goed aansluit op onze bestuurlijke en beleidsmatige ambities alsmede de ambities van onze inwoners, instellingen en bedrijven, - Er bij de inhoud van de regionale agenda en de concept-begroting nog enkele kanttekeningen zijn te plaatsen, besluit : 1. De intentie uit te spreken om in te tekenen op alle opgaven en in te stemmen met de voorgestelde reactie op de concept-regionale agenda 2022; 2. In te stemmen met de voorgestelde reactie op het concept-bestuursakkoord; 3. In te stemmen met de voorgestelde zienswijze op de concept-begroting GMRAN 2022.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Berg en Dal op 17 juni 2021,

De raadsgriffier,

J.A.M. van Workum

De voorzitter,

mr. M. Slinkman

Pagina 11 van 11