B36 Overzicht activiteiten GOAN 2020

Bijlage 5 bij het raadsvoorstel – Overzicht van de inhoud van het Jaarverslag GO Arnhem-Nijmegen 2020

Voor de regio Arnhem-Nijmegen stond het jaar 2020 en daarmee ook het jaarverslag in het teken van het opleveren van het eindresultaat van het versterkingsproces regionale samenwerking in de vorm van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Ook is er stevig doorgewerkt aan de agenda's en activiteiten van de PFO's economie, duurzaamheid, wonen en mobiliteit. Dit in de context van de Covid-crisis die invloed had op zowel de inhoud als de vorm van de samenwerking. Het versterkingsproces liep mede door de Covid-19 crisis vertraging op. De Stuurgroep, bestaande uit de burgemeesters Van Riswijk, Marcouch, Bruls en de wethouders Witjes, Fleuren, Derks en Verstand koos ervoor het interactieve proces toch heel zorgvuldig te doorlopen, in een combinatie van fysieke en digitale bijeenkomsten. Bestuurlijke besluitvorming over de gepresenteerde voorstellen vond daardoor pas in de tweede helft van het jaar plaats. In november en december gingen 17 gemeenteraden akkoord met de visie Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, een ambitieuze regionale agenda en een nieuwe Gemeenschappelijke regeling. Tegelijkertijd werd de bestaande Gemeenschappelijk Orgaan opgeheven. De gemeenteraad van Beuningen stelde de beslissing over deelname aan de nieuwe regeling uit tot na de jaarwisseling en zal in de loop van 2021 toetreden.

Daarmee is dit jaarverslag 2020 het laatste van het Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem-Nijmegen Het jaarverslag staat stil bij het werk dat in 2020 door 4 PFO's is verzet en blikt terug op de activiteiten en resultaten van Bureau Brussel.

PFO duurzaamheid Het PFO duurzaamheid richtte zich op de regionale routekaart, de gezamenlijke energieinkoop en de Regionale energiestrategie. In het kader van de Regionale Routekaart zijn verschillende regionale projecten uitgevoerd waaronder het stimuleren van bewustwording in de gebouwde omgeving, het verduurzamen van bedrijventerreinen, en duurzaam/circulair inkopen (in regionaal verband). Vijftien colleges van B&W, waaronder het college van Berg en Dal, hebben het regionaal ambitiedocument circulariteit in Grond, Weg en Waterbouw-sector vastgesteld. Op het gebied van energie inkoop is besloten om de huidige leveringscontracten voor elektriciteit en aardgas te verlengen tot 1 januari 2023. Om het vergroenen van aardgas te verbeteren besloot het wordt een nieuwe aanbesteding voor aardgas in regionaal verband voorbereid. In januari 2020 stelden 16 regiogemeenten, waaronder de gemeente Berg en Dal, de startnotitie Regionale Energiestrategie vast, in september gevolgd door het concept bod RES 1.0 ten behoeve van het Nationaal Programma RES. Daarna is gestart met de voorbereiding van een definitief bod.

Alle hierboven genoemde projecten zijn overgedragen naar de opgave de Circulaire Regio van de Groene Metropoolregio.

PFO Economie In het PFO economie werden veel zorgen gedeeld over de gevolgen van de coronacrisis voor het lokale bedrijfsleven. Er werd natuurlijk ook vooruitgekeken naar wat nodig is om de regionale economie in de herstelfase een impuls te geven. De versterkte regiosamenwerking werd daarbij gezien als belangrijke voorwaarde. In opdracht van de regio Arnhem Nijmegen is een regionale uitvoeringagenda opgesteld voor het Toeristisch Perspectief 2030. Er is een businesscase opgesteld voor een zogenaamde 'Skillshub' gericht op behoud en versterking van het arbeidspotentieel in onze regio vanuit een skills-gerichte oriëntatie. In de regio is daarnaast goed aan de weg getimmerd op het gebied van circulaire economie. Alle regiogemeenten ondertekenden in december 2020 het manifest Circulaire Economie. Hierin wordt het bedrijfsleven aangespoord om het belang van een circulaire economie te onderkennen. Deze oproep kreeg gehoor getuige de medeondertekening door een aantal grote ondernemersorganisaties/-kringen in de regio. In december kon een succes worden gevierd met de toekenning van de MKB-deal voor het project Sm@rtTogether aan de regio Arnhem Nijmegen. De regio krijgt de maximale bijdrage van €400.000 van het ministerie EZK.

In de tweede helft van dit jaar een nieuw Regionaal Programma Werklocaties 2021-2024 opgesteld en aan alle colleges aangeboden ter vaststelling in de gemeenteraden. In het nieuwe RPW staat - dat na jaren van krimp - er tot 2030 ruim 120 hectare ontwikkelruimte voor nieuwe bedrijfskavels wordt gezien. Indachtig de geformuleerde ambities voor de Groene Metropoolregio is in het RPW aangegeven aan welke duurzaamheidaspecten nieuwe bedrijvenlocaties moeten voldoen. De activiteiten van het PFO economie worden overgedragen aan de opgave de Productieve Regio van de Groene Metropoolregio.

PFO mobiliteit In zijn laatste jaar richtte het PFO mobiliteit zich op de uitvoering van de verschillende speerpunten van de regionale mobiliteitsagenda en op een goede overdracht naar de opgave de Verbonden Regio van de Groene Metropoolregio. Dit jaar is het Mobiliteitsfonds voor het eerst volledig gefinancierd door de regiogemeenten. De gemeentelijke bijdrage is €1,30 per inwoner/gemeente. De onderwerpen/studies die hierna genoemd worden zijn (grotendeels) gefinancierd vanuit het mobiliteitsfonds en overeenkomstig het bestedingsplan 2020. POLIS conferentie Van 7-10 december was de regio Arnhem-Nijmegen gastregio voor de jaarlijkse internationale POLIS conferentie. Bureau Brussel heeft hier een forse inspanning op geleverd. Met meer dan 900 deelnemers, veel Europese zichtbaarheid van de regio, en het aannemen van de Urban Green-Deal-Makers Pledge door 16 regio’s in aanwezigheid van de Europese Commissie zijn veel van de doelstellingen behaald. In de Pledge beloven de

regio’s zich volledig in te zetten om rond 2030 een emissiereductie van 55% te bereiken door de transitie naar duurzame stedelijke mobiliteit te versnellen. Spoor De regio heeft gereageerd op de mobiliteitsvisie van de provincie en is via de landsdelige en landelijke spoortafels nauw betrokken bij de totstandkoming van het Toekomstbeeld OV 2040 van het Rijk. Hierin geeft het Rijk aan wat kansrijke spoorcorridors en verbindingen zijn op de langere termijn. Een van die kansrijke spoorcorridors is de zogenaamde A12 corridor Utrecht-Arnhem-Duitse grens. Het gaat hierbij om personenvervoer internationaal (ICE), nationaal, regionaal en goederenvervoer. Openbaar Vervoer De Regio heeft in een studie onderzocht hoe de basismobiliteit verbeterd zou kunnen worden."Dit heeft het rapport "Mobiliteit op Maat" opgeleverd. De provincie heeft helaas het voorstel van de Regio niet overgenomen en gekozen voor een halte taxisysteem (HUB taxi). Verkeersveiligheid Eind 2020 is er in alle regiogemeenten in opdracht van de Regio een risicoscan verkeersveiligheid uitgevoerd. Mede op basis hiervan zal in 2021 een verkeersveiligheidsagenda opgesteld worden voor 2021 e.v. Daarnaast hebben wij een tweetal studies uitgevoerd naar schoolroutes en 30 km/h binnen bebouwde kom. Slim en Schoon Door corona moest een aantal projecten van Slim & Schoon Onderweg een andere invulling krijgen of ze werden vertraagd.

Toch is veel werk verzet. De mobiliteitsmakelaar heeft bij 38 werkgevers mobiliteitsonderzoek uitgevoerd, en organiseerde voor 53 werkgevers mobiliteit gerelateerde acties. Ruim 2.800 werknemers namen deel aan die mobiliteitsacties. Fiets In 2020 is volop uitvoering gegeven aan de uitwerking van aantrekkelijk regionaal (snel)fietsnetwerk. Basis daarvoor is de Samenwerkingsagenda Fiets Arnhem Nijmegen en de werkagenda uit december 2019. In 2020 hebben we de plannen voor 4 kansrijke snelfietsroutes een stap verder weten te brengen. In het vierde kwartaal is veel energie gestoken in de opzet van de nieuwe meerjarige regionale werkagenda fiets, waarbij alle 18 gemeenten zijn geconsulteerd.

PFO Wonen Veel activiteiten van het PFO Wonen hingen samen met de woningbouwopgave waar de regio voor staat. Op 4 maart 2020 werd de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen ondertekend met een steunverklaring van belangrijke private en maatschappelijke partners. De woningbouwopgave bestaat uit het bestaande woningtekort terugdringen tot 2% in 2030. Hiervoor is het nodig om 35.000 woningen te bouwen. Om deze opgave te realiseren is een uitvoeringsplan opgesteld en zijn gemeenten aan de slag gegaan met de uitbreiding van hun plancapaciteit naar 130% van de behoefte. In de tweede helft van het jaar zijn de publieke-private 'tempotafels' die uitvoering geven aan de Woondeal van start gegaan. Voor de versnellingsopgave zijn de meest kansrijke woningbouwprojecten in kaart gebracht. De regionale woningmarktmonitor brengt de woningmarktontwikkeling in beeld. Om de betaalbaarheid te waarborgen en tegelijkertijd in te

zetten op versnelling en circulariteit, zijn de toepassing van innovaties als conceptueel bouwen en industrialisatie verkend. De aandacht voor de huisvesting van specifieke doelgroepen groeit op regionaal niveau. Ervaring en kennis zijn gedeeld en wordt bekeken wat er nodig is om tot realisatie van woonruimte voor de verschillende doelgroepen te komen. De in de Woondeal opgenomen projecten hebben voorrang gekregen in de aanvragen voor stikstofdepositieruimte. Begin 2021 start een regisseur Stikstof die namens de regio met de provincie afspraken maakt over het pakket Gelderse Maatregelen Stikstof. Met de ontwikkeling van circulaire en natuur-inclusieve woningbouw wordt bijgedragen aan verminderen stikstofdepositie (en vergemakkelijken vergunningverlening). Om de groeiopgave (60.000 woningen tot 2040) goed en zorgvuldig vorm te geven in samenhang met de met landbouw, natuur, water, bereikbaarheid, duurzame energie, energie & klimaat wordt samen met de regio Foodvalley een verstedelijkingsstrategie opgesteld. In oktober 2020 hebben 26 gemeenten en 2 provincies ingestemd de contourennotitie dat de bouwstenen en uitgangspunten voor deze strategie beschrijft. De Woondeal regio Arnhem-Nijmegen en de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley gaan onderdeel uitmaken van de opgave de Groene Groeiregio.

Bureau Brussel 2020 was voor Bureau Brussel een uitdagend jaar in tijden van Covid-19 en aflopende EU fondsen. Ook in Brussel ging alles digitaal, wat toch flinke impact dreigde te hebben op samenwerkingskansen, partnerschappen en ontmoeting. Toch was dit hét jaar waarin de regio zich alvast als Groene Metropoolregio heeft geprofileerd, met name ten aanzien van duurzame mobiliteit tijdens de hierboven genoemde Polis conferentie in december 2020 vanuit de regio. De Polis conferentie heeft tot een sterkere samenwerking met meer dan 80 Europese regio’s en steden op mobiliteit geleid. Dit schept een goede basis voor meer activiteiten op ‘verbonden regio’, bijvoorbeeld door betere aansluiting op de Europese corridors (internationale treinen en binnenvaart). Ook in een ander netwerkverband, ERRIN, is actief bijgedragen aan de inzet op de Europese TEN-T vervoercorridors: we verwachten nu dat Europese regelgeving en funding beter gaat aansluiten bij initiatieven van de regio als de A12 spoorcorridor, Energy Hubs en schone binnenvaart. Ook is de samenwerking met andere Energy regio’s verstevigd, vooral in het European Hydrogen Valleys Platform. Europese public affairs gebeurt ook steeds meer in OostNederlands verband onder de noemer ‘Think East Netherlands’. Begin 2021 leidt dit tot een Strategische Innovatie en Investeringsagenda, waarmee we gezamenlijk voor EU fondsen kunnen gaan.

Voor de zomer is Bureau Brussel ook begonnen met de voorbereiding van de nieuwe Public Affairs Strategie in relatie tot de Groene Metropoolregio.