B33 Zienswijze begroting 2022 Gelderland-Zuid

Raadsvoorstel

Griffiersnummer: Onderwerp: Datum B&W-vergadering: Datum raadsvergadering: Datum carrousel: Portefeuillehouder: Ambtenaar: e-mailadres: Zaaknummer: Documentnummer:

B33 Begroting 2022 GGD Gelderland Zuid 11 mei 2021 17 juni 2021 3 juni 2021 E.M. van de Scheur Esther van Dorst E.v.Dorst@bergendal.nl Z-21-92451 VB/Raad/21/01194

Aan de gemeenteraad, 1. In te stemmen met de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis; 2. Vast te stellen de bijgevoegde zienswijze waarmee ingestemd wordt met de programmabegroting 2022 van de GGD Gelderland Zuid met uitzondering van: a. de extra kosten voor informatieveiligheid, behalve voor het onderdeel CISO functionaris. Hiervoor € 75.000 beschikbaar stellen; b. de kosten ondersteuning Omgevingswet; c. de verhoging van de bijdrage voor huisvestingskosten in 2022; 3. De meerjarenraming 2023-2025 voor kennisgeving aan te nemen. Inleiding Elk jaar stelt de GGD een begroting op. De begroting is het jaarlijkse uitvoeringsprogramma van de meerjarenstrategie en hiermee kunnen de leden van het Algemeen Bestuur sturing geven aan de GGD. Het Algemeen Bestuur stelt de programmabegroting 2022 en begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis officieel vast op 1 juli 2021. De gemeenten kunnen tot dat moment een zienswijze indienen. De uitgangspunten voor de begroting zijn vastgelegd in de Kaderbrief 2022. In uw vergadering van 10 december 2020 heeft u uw zienswijze hierop vastgesteld. Bij de argumenten (onder 2.2.) geven wij aan hoe deze zienswijze in de voorliggende begroting is verwerkt. Daarnaast is de meerjarenstrategie 2020-2023 in deze begroting uitgewerkt: welke resultaten uit de strategie wil de GGD in 2022 behalen. Door op de link te klikken, ziet u de samenvatting van deze strategie.

Verder kunt u daar verhalen en projecten uit de praktijk terugvinden. Het is een “levend” document, zodat het altijd actueel is. De begroting beschrijft de ontwikkelingen, doelstellingen en speerpunten voor de verschillende productgroepen van de GGD voor het jaar 2022, inclusief de financiële vertaling daarvan. Voor een beeld van de ontwikkelingen en de speerpunten wordt verwezen naar de pagina’s 7 tot en met 12 van de programmabegroting. De begroting, die nu voor ligt, is sluitend.

PAPIER1

Op grond van de Wet Publieke Gezondheid voert de GGD de volgende taken verplicht uit:  monitoring, signalering, advisering  uitvoerende taken gezondheidsbescherming: o infectieziektebestrijding o technische hygiënezorg o medische milieukunde  publieke gezondheid bij incidenten, rampen en crises  toezicht Daarnaast zijn er nog andere wettelijke taken van gemeenten die in onze regio zijn ondergebracht bij de GGD (maar die ook elders belegd kunnen worden):  jeugdgezondheidszorg (0-4 jaar)  gezondheidsbevordering  forensische geneeskunde  openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ / Bijzondere zorg  publieke gezondheidszorg asielzoekers  Veilig Thuis Als laatste kan iedere gemeente ook nog maatwerk/facultatieve taken bij de GGD afnemen. Berg en Dal koopt momenteel het volgende maatwerk in:  Extra uren gezondheidsmakelaar, o.a. voor gezonde school, leefstijl Stekkenberg, aanpak weerbaarheid en welzijn pubers  lichte hulp en video home training (opvoedondersteuning)  informatie en advies (collectieve preventieve activiteiten, bijv. peutercafé en voorlichtingsavonden over opvoeding)  indicatiestelling VVE (voor-en vroegschoolse educatie) bij peuters met een taalachterstand.

 Voorzorg/kansrijke start (ondersteunen van kwetsbare ouders, zodat meer kinderen een goede start krijgen) We kopen dit maatwerk in, omdat het bijdraagt om onze doelen in het sociaal domein te behalen, zoals normaliseren, zo vroeg mogelijk ondersteunen/ helpen en de eigen kracht versterken. Beoogd effect Een zienswijze indienen over de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis en de programmabegroting 2022 van de GGD, zodat de GGD minimaal haar wettelijke taken kan uitvoeren. Argumenten 1.1 Begrotingswijziging Veilig Thuis 2021 is op basis van reële uitgangspunten en prognose Door gewijzigde wetgeving in 2019 is het aantal adviezen en meldingen bij Veilig Thuis groter dan voorheen en dit is structureel. Wij, maar ook de andere gemeenten, hebben daarom aan de GGD gevraagd om een goed onderbouwde reële begroting, zodat niet iedere keer een begrotingswijziging nodig is. De realisatie van 2020 van Veilig Thuis, inclusief extrapolatie van cijfers van januari 2021 en deel februari, zijn als uitgangspunt genomen voor de

Pagina 2 van 8

begrotingswijziging 2021. De begroting die nu voorligt is gebaseerd op reële kosten en prognose. Voor 2022 zijn er geen extra lasten. 1.2 Begrotingswijziging mede op basis van het rapport Q-consult Ter verifiëring is het bureau Q consult gevraagd ook naar de cijfers van Veilig Thuis GelderlandZuid te kijken en een advies te geven in relatie tot de benchmarkgegevens die zij hebben. Dat advies is in de begroting verwerkt (op basis daarvan zijn o.a. de normuren aangepast.) 2.1 De producten van de GGD sluiten goed aan bij de ambities en doelen van Berg en Dal De producten van de GGD maken het mede mogelijk om onze resultaten te bereiken bij de doelen: - alle kinderen krijgen gelijke kansen; - ik ben betrokken en doe mee; - in onze buurt is iedereen zo ver als mogelijk lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond; - ik voel me veilig in mijn eigen buurt. 2.2. Onze aandachtspunten zijn verwerkt in de programmabegroting In uw zienswijze op de kaderbrief heeft u een aantal wensen c.q. eisen voor de begroting 2022 ingebracht. Deze punten zijn op de volgende manier verwerkt:  Data-gestuurd werken in goed overleg met gemeenten doen. Dit is als thema opgenomen in de begroting. Actief zal hierbij de samenwerking met gemeenten worden gezocht.  Veilig Thuis begroten op basis van werkelijke instroom 2020 plus de verwachte groei. Dit goed onderbouwen.

De begroting is gebaseerd op de realisatie van 2020 en de trends van begin 2021. Verder heef Q-consult gekeken naar de cijfers en ze vergeleken met de cijfers van andere Veilig Thuis organisaties.  Benodigde inzet voor de invoering omgevingswet toelichten In paragraaf 3.3.1.2 van de begroting wordt toegelicht wat de GGD hieronder verstaat;  Bijdrage leveren aan terugdringen jeugdzorggebruik. Wethouder van de Scheur heeft hier als lid van het Dagelijks Bestuur van de GGD extra aandacht voor. Een verkenner gaat in 2021 de wensen/behoeften van gemeenten en partners ophalen. Wij pleiten voor niet te veel verschillende projecten. De oorzaken van het jeugdzorggebruik zijn bekend en zijn lokaal niet erg verschillend. Dan is het efficient als alle gemeenten binnen de GGD samen dezelfde focus leggen en niet allemaal verschillende projecten bedenken.  De uitvoeringskosten Wet Verplichte GGZ ( Wvggz) in 2022 te financieren als een facultatieve taak. Wvggz is als facultatieve taak opgenomen;  Nieuwe regels voor archief en uitwisseling persoonsgegevens mogen niet leiden tot meerkosten. Indien niet mogelijk dan aangeven welke kosten komen door achterstallig onderhoud en welke door nieuwe-wet –en regelgeving. Kosten t.a.v. archivering worden binnen de begroting opgevangen; wettelijke verplichting t.a.v. Informatieveiligheid zijn wel opgenomen in de begroting als extra kosten.

 Bezuiniging van 2%.

Pagina 3 van 8

Conform het besluit van het AB in december 2019 is in de begroting een besparing opgenomen van ruim 2% van het uniforme deel (zie tabel hieronder);

2.3 Meerkosten programmabegroting komt door uitbreiding wettelijke taken, inspelen op ontwikkelingen bij gemeenten en door uitvoer van AB-besluiten. De lasten stijgen door  Data en informatie gestuurd werken. Om als GGD in 2022 door te kunnen ontwikkelen op het gebied van ‘Data- en informatiegestuurd werken’ (een van de strategische thema’s uit de meerjarenstrategie) is het Dagelijks Bestuur van mening dat hiervoor een investering nodig is. Het gaat hier om een investering in data-specialistische kennis (een data-analist) en capaciteitsuitbreiding voor een proces/projectleider op dit terrein en daarnaast enige materiaalkosten op het gebied van analysetools. In de begroting is hiervoor een bedrag van € 175.275 opgenomen. Wij zijn van mening dat dit een verantwoorde investering is. Enerzijds om inhoud te geven aan dit strategische thema van de meerjarenstrategie. En anderzijds om te kunnen werken aan onze opgave in het sociaal domein. Want de GGD krijgt en heeft steeds meer data. Om deze data te kunnen duiden, te koppelen aan gemeentelijke data om zo verbanden te kunnen leggen is extra capaciteit nodig. Een van onze grootste opgaven is het terugdringen van het gebruik van jeugdzorg, zodat wachtlijsten verminderen en kinderen die dringend hulp nodig hebben die ook kunnen krijgen. Daar moeten gemeenten, GGD, zorgaanbieders en andere partijen samen aan werken.

Door gegevens over de gezondheid en de ontwikkeling van de jeugd (jeugdgezondheidszorg) te koppelen aan inzichten van jeugdhulpverlening en jeugdzorg en aan inkoopgegevens van de gemeente, kunnen we zien waar mogelijke hiaten zijn, en kan het een gespreksmiddel zijn om met samenwerkingspartners beleid te monitoren en beleidsveranderingen voor te stellen.  Informatieveiligheid. Voor de uitvoering van en het toezicht op het informatiebeveiligingsbeleid, is de GGD wettelijk verplicht om een Chief Information Security Officer (CISO) aan te stellen Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens bij de overheid (en dus ook bij de GGD) in veilige handen

Pagina 4 van 8

zijn. Daarom is informatiebeveiliging belangrijk en is op dit gebied verbetering noodzakelijk bij de GGD. In de begroting is hiervoor een bedrag van € 145.000 opgenomen. De kosten voor een CISO zijn onontkoombaar. Deze kosten worden door de adviesfunctie echter geschat op € 75.000. Wij stellen daarom voor dit bedrag aan te houden en niet de € 145.000 van de GGD.  Ondersteuning Omgevingswet. In de begroting wordt voorgesteld om deze taak op te nemen in het uniforme deel van de begroting, omdat de werkzaamheden vragen om een eenduidige structurele ondersteuning van alle deelnemende gemeenten. De taken worden voor iedere gemeente gelijk vormgegeven (qua uitvoering en kwaliteit). In de begroting is hiervoor een bedrag van € 300.000 opgenomen. Voor Berg en Dal komt dit dan uit op € 18.595. De invoering van de Omgevingswet vraagt enorm veel van gemeenten. Momenteel staat de invoeringsdatum van de Omgevingswet nog niet vast. We zijn als gemeente nog zoekende naar de brede invulling van gezondheid in ruimtelijke initiatieven, projecten en procedures. En welke partner(s) wij daarbij willen betrekken. Dit jaar (2021) gebruiken we om meer duidelijkheid te krijgen over de mogelijke taken die de GGD eventueel kan vervullen voor de gemeenten m.b.t. de Omgevingswet. Als invoering per 1 januari 2022 toch aan de orde is, willen we later dit jaar facultatieve afspraken maken met de GGD.

Wij geven er de voorkeur aan om, net als bij de Wvggz, dit eerst facultatief af te nemen, dan te evalueren en daar vervolgens nieuwe besluiten op te baseren.  Nieuwbouw GGD. In 2018 heeft het toenmalige Algemeen Bestuur ingestemd met uitzetting van middelen ter hoogte van € 234.000 in 2022 voor een nieuw hoofdkantoor in Nijmegen. Dit is een stijging van € 48.650 ten opzichte van 2021. Bij het ontwerp is onder andere rekening gehouden met het volgende: * een bijna energie neutraal gebouw; * deelbaarheid van het gebouw; * ‘activiteit gerelateerd werken’ (= verschillende soorten werkplekken al naar gelang de activiteit, waaronder concentratiewerkplekken, projectwerkplekken etc.) en meer samenwerken met partners (netwerken). Het bedrag dat de GGD in haar begroting heeft opgenomen is gebaseerd op ingebruikname van het nieuwe pand in 2022. In de aanbiedingsbrief is echter aangegeven dat de opleverdatum medio 2023 zal zijn. Daarmee is de verhoging van de bijdrage in 2022 nog niet nodig. Hierover is al overleg geweest met de GGD en zij stemmen hiermee in.  Indexering. Conform de vastgestelde methodiek is de uniforme bijdrage geïndexeerd met 2,21%. In de begroting is hiervoor een bedrag van € 528.766 opgenomen.  Rijksvaccinatie. De Rijksvaccinatie wordt uitgebreid met het HPV-vaccin voor jongens. Hiermee is een bedrag gemoeid van € 103.236.

Gemeenten worden via het gemeentefonds hiervoor extra gefinancierd. 2.4 en 3.1 Voorstel komt overeen met advies Adviesfunctie De Adviesfunctie GR adviseert om in te stemmen met de begrotingswijziging van 2021, de begroting 2022 met een aantal uitzonderingen (dezelfde die wij voorstellen) en de meerjarenraming voor kennisgeving aan te nemen.

Pagina 5 van 8

Kanttekening 2.1 Mogelijk onvoldoende capaciteit en expertise als we niet investeren in ondersteuning omgevingswet Door het niet structureel via de uniforme bijdrage te bekostigen, maar straks waarschijnlijk facultatief loopt de GGD risico met het aannemen van personeel en opbouw van expertise. Zij zullen aan de voorkant hierin niet gaan investeren. De kans bestaat, dat tegen de tijd dat wij duidelijk hebben wat we aan ondersteuning nodig hebben van de GGD, zij onvoldoende mankracht en expertise kunnen leveren. Dat er onvoldoende personeel is opgeleid. 2.2 Hoog financieel risico De belangrijkste risico’s zitten bij informatieveiligheid, toezicht Wmo en bijzondere zorg (paragraaf 4.1). Als alle risico’s zich zouden voordoen worden de financiële gevolgen op 3,4 miljoen geschat. De algemene reserve kan 45% van de risico’s afdekken en is dus niet toereikend. Wij zullen daarom in onze eigen begroting 2022 voor de risico's een bedrag opnemen in de risicoparagraaf. Financiële onderbouwing Begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis Voor 2021 is structureel een extra budget nodig van € 371.827. Deze structurele kosten worden betaald uit de doeluitkering vrouwenopvang (DUVO) van centrumgemeente Nijmegen. Dit leidt dus niet tot extra kosten voor de individuele gemeenten. Begroting 2022 De GGD heeft de gewenste besparing van 2% op de kosten van de uniforme taken in de begroting verwerkt.

Ze moesten voor Berg en Dal € 32.000 (2%) bezuinigen en zijn uitgekomen op € 37.670. Voor de totale besparing op gemeenschappelijke regelingen hebben wij in onze eigen begroting een stelpost opgenomen van € 200.000. De GGD rekent voor 2022 met een index van 2,21 %. Dit is conform de vastgestelde rekennormen. De adviesfunctie komt ook op dit indexeringspercentage uit. De totale bijdrage voor de gemeente Berg en Dal voor 2022 is begroot op € 1.783.188. De bijdrage is als volgt opgebouwd: Uniform (wettelijke) deel € 1.709.984 Maatwerk € 73.204 Op blz. 90 van de GGD-begroting is een uitgebreid kostenoverzicht van onze gemeente te vinden. De producten die onder facultatieve taken staan, is het maatwerk dat wij extra inkopen bij de GGD en die niet onder de wettelijke taken vallen. Dit maatwerk ligt nog niet vast. Naar aanleiding van wensen en/of bezuinigingen kan dit anders worden. Ondanks bezuiniging wordt de bijdrage aan de GGD hoger t.o.v. 2021. Dit is onoverkomelijk door indexering en meerkosten door uitbreiding wettelijke en noodzakelijke taken.

Pagina 6 van 8

In onze gemeentebegroting 2022 wordt bij de producten basisgezondheidszorg, kinderopvang, maatschappelijke opvang en beschermd wonen en 1e lijnsloket WMO en jeugd rekening gehouden met de bedragen die staan in de conceptbegroting van de GGD. Duurzaamheid Is niet van toepassing, omdat het niet bijdraagt aan energiebesparing, meer groene energie, circulaire economie, maatschappelijk verantwoord inkopen of klimaatadaptatie. Communicatie De GGD Gelderland Zuid wordt via bijgaande brief op de hoogte gebracht van uw zienswijze over de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis en de begroting 2022. Aanpak/uitvoering De begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis en programmabegroting 2022 GGD zijn op 31 maart 2020 binnengekomen met het verzoek aan de raad om zijn zienswijze voor 2 juni 2020 in te dienen bij het dagelijks bestuur GGD. Op 26 april jl. heeft de GGD digitaal (via livestream) een toelichting gegeven op de stukken en konden raadsleden vragen stellen. Als de raad 2 juni niet haalt, zoals bij ons, is het verzoek om zo spoedig mogelijk na 2 juni de zienswijze in te dienen bij de GGD. De begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis en programmabegroting 2022 GGD worden in de vergadering van het Algemeen Bestuur GGD van 1 juli as. vastgesteld. Burgemeester en wethouders van gemeente Berg en Dal De secretaris, De burgemeester, E.W.J. van der Velde mr. M.

Slinkman Bijlagen digitaal ter inzage  Aanbiedingsbrief GGD Gelderland Zuid  Concept Programmabegroting 2022 GGD Gelderland Zuid  Adviesrapport jaarrekening 2020 en begroting 2022 GGD Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen  Zienswijze gemeenteraad Berg en Dal begrotingswijziging 2021 Veilig thuis en begroting 2022 GGD Gelderland Zuid  Presentatie Q-consult  Opmerkingen gemeenten nav Kaderbrief 2022 en reactie GGD Bijlage ter inzage griffier

Pagina 7 van 8

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Berg en Dal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 mei 2021; overwegende dat: extra middelen nodig zijn door structurele toename van adviezen en meldingen bij Veilig Thuis en daardoor meer werk en inzet van Veilig Thuis medewerkers; de begroting 2022 van de GGD Gelderland-Zuid overeenkomstig de afspraken uit de gemeenschappelijke regeling is aangeboden en dat daarin onze aandachtspunten zijn verwerkt;

besluit : 1. In te stemmen met de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis; 2. Vast te stellen de bijgevoegde zienswijze waarmee ingestemd wordt met de programmabegroting 2022 van de GGD Gelderland Zuid met uitzondering van: a. de extra kosten voor informatieveiligheid, behalve voor het onderdeel CISO functionaris. Hiervoor € 75.000 beschikbaar stellen b. de kosten ondersteuning omgevingswet; c. de verhoging van de bijdrage voor huisvestingskosten in 2022 3. De meerjarenraming 2023-2025 voor kennisgeving aan te nemen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Berg en Dal op 17 juni 2021.

De raadsgriffier,

J.A.M. van Workum

De voorzitter,

mr. M. Slinkman

Pagina 8 van 8