B21 Benchmark 2019 Rapport Berg en Dal
Tekst van het document
Berg en Dal
Inhoud Kernprestaties
3
Milieu
5
Kosten
9
Dienstverlening
10
Regievaardigheden
11
Basisgegevens
12
Over de benchmark
13
Datum: 19 oktober 2020 Status: definitief
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD en Rijkswaterstaat en wordt uitgevoerd door Cyclusmanagement.
Pagina 2 van 13
Hoe presteert Berg en Dal tov de benchmark?
Milieu
Restafval (kg/inw)
Berg en Dal
KLASSE D
67
127
179
157
406
278
16
16
.
Kosten Afvalbeheerkosten (€/ aansl)
Dienstverlening Dienstverleningsniveau (score)
Regie Regievaardigheid (score) Legenda
Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Berg en Dal presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. Berg en Dal is ingedeeld in KLASSE .
Pagina 3 van 13
Hoe kosten-effectief is Berg en Dal? 220
210
Lansingerland Renswoude
200
Langedijk De Ronde Venen Westerwolde
190
180
170 Wijk bij Duurstede 160 Sudwestfryslan
Restafval incl. grof (kg/inw)
150
140 Hoeksche Waard Overbetuwe 130
Sint-Michielsgestel
Westervoort Wijchen Duiven
120
110
RD Maasland
Brummen Lingewaard Meerssen Voorst
100
Barneveld
Altena
90 Lochem
80
Leusden
70
Bronckhorst
Berg en Dal
Heumen Beuningen
60
Gilze en Rijen
50 Druten 40
Land van Cuijk en Boekel
30 90
100
110
120
130
140
150
160
170
180
190
200
210
Afvalbeheerkosten (€ per huish) Basis Basis-plus Diftar Diftar-plus
Toelichting In dit figuur zijn alle gemeenten weergegeven uit KLASSE , onderscheiden naar toegepaste inzamelstrategie (kleur van de bol). Plus staat voor omgekeerd inzamelen, laag frequent inzamelen of een combinatie van beiden. De stippellijnen geven de gemiddelden van alle strategieën gezamenlijk weer. De gemeenten die linksonder zijn weergegeven zijn het meest kosten-effectief: zij hebben de minste hoeveelheid restafval (kernprestatie Milieu) tegen de laagste afvalbeheerkosten (kernprestatie Kosten).
Pagina 4 van 13
Milieu Berg en Dal
KLASSE D
Huishoudelijk afval (kg/inw)
525
504
Afvalscheiding (%)
87
75
Restafval (kg/inw)
67
127
CO2-reductie (kg/inw)
329
272
.
Restafval kg per inwoner
300
Lansingerland
Renswoude
Langedijk
De Ronde Venen
204 210 192 196 199
Westerwolde
Wijk bij Duurstede
151 167
Sudwestfryslan
Hoeksche Waard
Overbetuwe
Sint-Michielsgestel
Westervoort
Wijchen
Rova Diftar
Duiven
Lochem
Diftar
Barneveld
Leusden
Basis-plus
Brummen
89
Lingewaard
82
RD Maasland
79
Meerssen
69
Voorst
67
121 126 129 131 133 136 101 103 107 110 110 112 113
Altena
63
Bronckhorst
Beuningen
Basis
62
Berg en Dal
60
Heumen
58
Gilze en Rijen
44
Rova Diftar/omgekeerd
0
40
Druten
100
Land van Cuijk en Boekel
200
Diftar-plus
Toelichting Huishoudelijk afval = de totale hoeveelheid aan afval en grondstoffen die bij huishoudens vrijkomt (inclusief grof afval). Afvalscheiding % = het aandeel van het van het huishoudelijk afval dat (na)gescheiden wordt ten behoeve van hergebruik en nuttige toepassing. Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Deze milieu-indicator kan worden vergeleken met de landelijke VANG-doelstelling. CO2-reductie = de hoeveelheid CO2 die wordt voorkomen als gft, pmd, oudpapier, glas en textiel worden gerecycled in plaats van verbrand.
Pagina 5 van 13
Fijn huishoudelijk kg per inwoner Berg en Dal
KLASSE D
Fijn restafval
52
111
Groente-, fruit- en tuinafval
181
137
Oud papier en karton
61
58
Plastic, metalen en drankenkartons
37
32
Glas verpakkingen
29
22
Textiel
9
6
Klein chemisch afval
2
1
Luiers
0
4
Frituurvet
0
0
Minerale stoffen
0
49
Metalen uit bodemas
0
4
Biogranulaat (onf)
0
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
86
70
Grof (verbouwings-)restafval
15
17
Grof tuinafval
74
42
Kringloopgoederen
0
6
Oud IJzer
3
5
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner
Elektr(on)ische apparatuur
7
6
Hout A en B
33
29
Hout C
3
4
Puin
2
28
Overig brongescheiden
11
13
Nagescheiden
7
9
Scheidings% grof huishoudelijk afval
91
86
525
504
Totaal kg per inwoner Huishoudelijk afval totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe Berg en Dal presteert ten opzichte van de benchmark. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Minerale stoffen, metalen uit bodemas en biogranulaat zijn uit nascheiding verkregen stoffen.
Pagina 6 van 13
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner
62
Hoeksche Waard
RD Maasland
Altena
106 114
Lansingerland
62
91
Westerwolde
61
82
De Ronde Venen
57
81
Sudwestfryslan
56
Westervoort
53
Duiven
51
Wijchen
Beuningen
50
Brummen
Heumen
Rova Diftar/omgekeerd
Diftar
49
Lochem
Druten
Basis-plus
47
Barneveld
24
38
Meerssen
22
36
Rova Diftar
21
34
Bronckhorst
20
33
Gilze en Rijen
20
Berg en Dal
Lingewaard
15
Land van Cuijk en Boekel
Basis
Overbetuwe
Sint-Michielsgestel
Langedijk
Renswoude
0
Voorst
50
Leusden
100
Wijk bij Duurstede
150
Diftar-plus
kg per inwoner Berg en Dal
KLASSE D
Groente-, fruit- en tuinafval
10
35
Oud papier en karton
3
10
Plastic, metalen en drankenkartons
3
10
Glas verpakkingen
1
4
Textiel
3
7
Totaal
20
66
.
18% gft
5% opk 2% glas 62% overig
6% textiel 6% pmd
Berg en Dal heeft 20 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 38% van de totale hoeveelheid fijn restafval.
Toelichting De grondstoffen in het restafval geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval.
Pagina 7 van 13
Kosten € per aansluiting Berg en Dal
KLASSE D
Inzamelkosten
116
91
Verwerkingskosten
69
61
Overige kosten
28
29
Vergoedingen Afvalfonds
-35
-30
Totale afvalbeheerkosten
179
157
.
Totale afvalbeheerkosten 300
Diftar
Barneveld
Lansingerland
195 200
Sint-Michielsgestel
Hoeksche Waard
Wijk bij Duurstede
Berg en Dal
Bronckhorst
De Ronde Venen
175 177 178 179 181 189 192
Lochem
Wijchen
Sudwestfryslan
Overbetuwe
Druten
Gilze en Rijen
160 160 164 167 172 173
Altena
Renswoude
Meerssen
Voorst
Langedijk
Lingewaard
Leusden
Heumen
Westerwolde
Beuningen
Basis-plus
138 139 139 139 140 143 149 149
Land van Cuijk en Boekel
Basis
RD Maasland
Westervoort
Rova Diftar/omgekeerd
Rova Diftar
0
Duiven
104
100
133 134 135 112 123
Brummen
200
Diftar-plus
Kosten per materiaalstroom € per aansluiting Berg en Dal
KLASSE D
Fijn restafval
37
42
Groente-, fruit- en tuinafval
45
37
Oud papier en karton
3
3
Plastic, metalen en drankenkartons
48
39
Glas verpakkingen
2
2
Textiel
-1
-2
Grof huishoudelijk afval (incl. bijplaatsing)
49
29
Fijn restafval
314
210
Groente-, fruit- en tuinafval
110
113
Oud papier en karton
18
19
Plastic, metalen en drankenkartons
582
504
.
€ per ton
Glas verpakkingen
35
43
Textiel
-29
-105
Toelichting De totale afvalbeheerkosten zijn de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht. Deze kosten bestaan uit inzamelkosten, verwerkingskosten (incl. op- en overslag) en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten). Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing.
Pagina 8 van 13
Dienstverlening Kernprestaties Berg en Dal
KLASSE D
Dienstverlening grondstoffen (score)
406
278
Dienstverlening restafval (score)
38
30
Groente-, fruit- en tuinafval
39
28
Oud papier en karton
12
15
Plastic-, metalen en drankenkartons
26
21
Glas verpakkingen
0
Textiel
0
4
Fijn restafval
26
19
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening Groente-, fruit- en tuinafval
0
32
Oud papier en karton
0
1678
Plastic, metalen en drankenkartons
0
461
Glas verpakkingen
417
550
Textiel
735
1133
Milieustraat
5144
11598
Fijn restafval
53
49
Aantal afvalstromen milieustraat
25
24
Openingsuren doordeweeks
40
31
Openingsuren zaterdag
8
6
Milieustraat
Toelichting Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding).
Pagina 9 van 13
Regie Kernprestatie
Score regievaardigheden
Berg en Dal
KLASSE D
16
16
.
Beleidsregie Berg en Dal Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld Kaders en ambities t.a.v. huishoudelijk afval zijn door de Raad vastgesteld Er worden regelmatig sorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd Er worden regelmatig sorteeranalyses voor grof restafval uitgevoerd Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerig bewonersonderzoek plaatsgevonden
Burgerregie Gemeente onderhoudt actief contact met bewonersorganisaties Gemeente maakt gebruik van burgerpanels Op basis van bewonersconsultatie wordt de afvalinzameling geoptimaliseerd Er is een klachtenprotocol aanwezig Afvalklachten worden geregistreerd en regelmatig op soort geanalyseerd Kwaliteitseisen afvalinzameling zijn bekend bij de burgers
Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats (containermanagement) Er vindt registratie van milieustraatbezoekers plaats (aantal per dag) Prestatie-indicatoren maken deel uit van de Planning & Control cyclus Er vindt uren en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats Er bestaat goed inzicht in de doelmatigheid van de inzamelactiviteiten Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers
Circulariteit Er is een actueel beleidsplan Circulaire Economie opgesteld Er is binnen de organisatie een ketenregisseur aangesteld Er vindt registratie plaats op circulaire indicatoren Circulariteit maakt onderdeel uit van contracten met ketenpartners De inzameldienst doet aan circulaire inkoop De inzamelmiddelen zijn vervaardigd van circulair materiaal Toelichting Er worden drie soorten regievaardigheden onderscheiden: - Beleidsregie: de mate waarin beleid wordt geëvalueerd en geformuleerd op huishoudelijk afvalbeheer. - Burgerregie: de mate waarin de burger wordt betrokken bij de beleidsontwikkeling en uitvoering van het afvalbeheer. - Informatiesturing: de mate waarin wordt gestuurd op managementinformatie. - Circulariteit: de mate waarin invloed wordt uitgeoefend op de circulaire economie. De regiescore wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden.
Pagina 10 van 13
Basisgegevens Algemeen Berg en Dal
KLASSE D
Aantal inwoners
34798
45922
Aantal aansluitingen
15431
19294
19
15
Aandeel hoogbouw (in %)
Beleid Doelstelling 2020 restafval (grof + fijn) (kg/inw)
100
Doelstelling 2020 afvalscheiding (%)
75
Diftar Omgekeerd inzamelen Frequentieverlaging restafval Nascheiding pmd zonder bronscheiding pmd Nascheiding pmd in aanvulling op bronscheiding pmd Nascheiding grof restafval
Tarieven Tariefsysteem
Dure zak en huishoudgrootte
Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl)
191
161
Diftar-tarief restafval (in cent/10 liter)
20
33
Diftar-tarief gft (in cent/ 10 liter)
13
Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. stortbelasting
136
100
Verwerkingstarief gft (€/ton)
55
58
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton)
-98
-43
Verwerkingstarief glas (€/ton)
-18
-5
Pagina 11 van 13
Over de benchmark Benchmarken is een vorm van prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van vooraf vastgestelde indicatoren hun prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden. Zowel op beleids-strategisch gebied als op operationeel gebied. Gezocht wordt naar de factoren die van invloed zijn op de prestatie. Dit kan een strategie zijn (tarifering, acceptatie, etc.) of de keuze voor een inzamelwijze of inzamelmiddel. In deze rapportage worden de prestaties zoveel mogelijk in samenhang met de (prestatiebepalende) factoren weergegeven.
Methodiek In onderstaande driehoek en nevenstaande tabel is weergegeven welke prestatiegebieden en kern-indicatoren centraal staan in de benchmark. De benchmark gebruikt de methodiek van de benchmarkdriehoek. De driehoek benoemt de belangrijkste stuurgebieden (MILIEU, KOSTEN, SERVICE en VAARDIGHEDEN) en symboliseert hun onderlinge afhankelijkheid: verandering op het ene gebied heeft gevolgen voor andere gebieden en vice versa. Per stuurgebied is een aantal prestatie-indicatoren benoemd. Deze indicatoren geven per stuurgebied snel en gestructureerd inzicht in een gemeentelijke beheer/beleidssituatie. Zo wordt het mogelijk om consequenties van gemeentelijk beleid en beheer te vergelijken en wanneer nodig gericht bij te sturen. (Zie voor uitgebreide toelichting en definities het handboek van de benchmark).
Vergelijkingsbasis De gemeenten en bedrijven die aan de benchmark meedoen worden zoveel mogelijk vergeleken op basis van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer prestatiebepalend blijkt te zijn, en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd: Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw
Deelnemersveld en dekking Aan de benchmark peiljaar 2019 hebben 93 deelnemers meegedaan die in totaal 160 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). Daarmee beslaat de benchmark 45% van de Nederlandse gemeenten.
Pagina 12 van 13
.
Pagina 13 van 13