Advies opgave de Productieve regio
Tekst van het document
Advies opgave de Productieve regio Voorstel: 1. Intentie uit te spreken om voor de komende drie jaren in te tekenen en deel te nemen aan de opgave de Productieve Regio 2. De kosten hiervoor voorlopig (in afwachting van een definitief besluit bij het vaststellen van de gemeentebegroting) op de volgende wijze te dekken en dit in de ontwerp-begroting op te nemen: - €26.225 structureel uit post 5310000 / 4433000 (Economische ontwikkeling Algemeen / Gemeenschappelijke regeling); betreft kostenniveau 2022 + indexatie met 2,7% - Vooralsnog geen extra middelen te reserveren voor de stijging van de inwonerbijdrage ten gevolge stijging van ambitie met €7.725 in afwachting van de behandeling van de zienswijze 3. Een zienswijze in te dienen
Argumenten: 1.1 Een sterke economische regio Arnhem-Nijmegen is van belang voor Berg en Dal De economische groei van de regio Arnhem-Nijmegen blijft achter ten opzichte van vergelijkbare regio’s. Dat terwijl alle succesfactoren aanwezig zijn. De groei wordt met name geremd door de mindere samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid. Dit is een belangrijke reden geweest voor de oprichting van de Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen. De economie van Berg en Dal is gedeeltelijk verweven met de economie in de regio. Enkele zorgpartijen maken bijvoorbeeld onderdeel uit van het cluster Health en het MKB werkt samen met partijen in de regio. Onze inwoners hebben economisch gezien ook een belangrijke band met de regio. Het merendeel van de beroepsbevolking werkt namelijk buiten de gemeentegrenzen. 1.2 Het meerjarenprogramma biedt directe kansen voor onze lokale economie Het meerjarenprogramma van de productieve regio kent raakvlakken met ons economisch beleid en projecten. De belangrijkste raakvlakken per speerpunt op een rij: Speerpunt 1: Stimuleren ondernemerschap MKB Dit speerpunt richt zich op het stimuleren van nieuw en innovatief ondernemerschap en het ondersteunen van het MKB om toekomstbestendig te worden. Het stimuleren van starters en innovatie en het versterken van de concurrentiekracht zijn ook belangrijke thema’s in de Economische Visie van Berg en Dal.
Met name de volgende acties bij dit speerpunt bieden kansen: - Inzichtelijk maken financieel landschap MKB. - Programma Toekomstgericht Ondernemen. Bij dit programma worden bedrijven gescreend op toekomstbestendigheid. Afhankelijk van de screening wordt er een ontwikkelroute gekozen om het bedrijf te versterken. - Samen met de opgave ontspannen regio wordt ingezet op het versterken van de centra van steden en dorpen. De acties richten zich met name op kennis delen en elkaar inspireren. Het leefbaar houden van centra is een belangrijk beleidsthema in Berg en Dal. - MKB-Deal Sm@rt-Together. Deze MKB-Deal met het Rijk richt zich op het maken van een digitaliseringsslag bij het MKB. In 2021 is de eerste pijler van deze deal uitgevoerd, het aanbieden van digitaliseringsvouchers. Mede door de coronacrisis
-
was hier veel behoefte aan. In Berg en Dal hebben 22 bedrijven een voucher gekregen. Er wordt een vinger aan de pols gehouden bij het Rijk voor nieuwe financieringskansen, zoals bijvoorbeeld een MKB-Deal.
Speerpunt 2: Human Capital Er is sprake van een enorme onbalans op de arbeidsmark in de regio Arnhem – Nijmegen. Deze onbalans is zowel kwantitatief (tekort aan personeel) als kwalitatief (verkeerd geschoold personeel). Dit remt de economische groei. In Berg en Dal is het voor veel bedrijven een groot probleem om voldoende en geschikt personeel te vinden. Samenwerking op regionaal niveau en commitment tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijven is cruciaal om de vraagstukken op de arbeidsmarkt te kunnen oplossen. Om tot een goede evenwichtige arbeidsmarkt te komen wordt er vanuit dit speerpunt de komende jaren uitvoering gegeven aan de Human Capital Agenda. Belangrijk hiervoor is dat er een Human Capital Akkoord wordt gesloten met de belangrijkste partners over de uitvoering (met o.a. de financiering) van de agenda. Speerpunt 3: Doorontwikkelen Health & Hightech en Energy tot (inter)nationale clusters Dit speerpunt richt zich op de versterking van de belangrijkste clusters in de regio. In Berg en Dal hebben wij een omvangrijke zorgsector. Enkele partijen zijn ook aangehaakt bij het cluster Health. Daarnaast wordt binnen dit speerpunt gezocht naar een verbreding van de clusters. Speerpunt 4: Toekomstbestendige werklocaties Dit speerpunt betreft primair de opstelling en uitvoering van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW).
Het RPW is een verplicht onderdeel voor alle gemeenten. De afgelopen jaren heeft het RPW zich met name gericht op het in balans brengen van de kwantitatieve vraag en aanbod van werklocaties (kantoren, bedrijventerreinen en detailhandel). De afspraken uit het RPW zijn ook bindend voor Berg en Dal. Het gaat dan bijvoorbeeld over of wij een bedrijventerrein mogen ontwikkelen of niet. Een belangrijke nieuwe actie bij dit speerpunt is het kwalitatief verbeteren van bedrijventerreinen (toekomstbestendig maken). Duurzaamheid, vergroening en landschappelijke inpassing zijn hierbij belangrijke thema’s. In Berg en Dal is het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen ook een belangrijk thema. Wij willen bijvoorbeeld aan de slag met het verbeteren van het verouderde Bedrijventerrein I/II in Groesbeek. Kanttekening: 1.1 De kosten stijgen aanzienlijk De kosten voor deze opgave stijgen voor 2023 met € 0,24 per inwoner. Dit is een bedrag van ca. € 8.400. Deze stijging is te verklaren door een indexatie (2,7%) en door de toevoeging van initiatieven (€7.725). Zo is er voor de uitvoering van de Human Capital agenda € 90.000 extra nodig en voor de versterking van de logistiek € 125.000. Bij de oprichting van de GMR is door veel gemeenten de wens uitgesproken om de kosten laag te houden.
Het voorstel is om een zienswijze in te dienen tegen de stijging van de kosten door toevoeging van extra inzet of nieuwe initiatieven.
1.2 Het zwaartepunt van de opgave ligt op de versterking van de clusters Health & Hightech en Energy Alhoewel het logisch is dat er voor dit zwaartepunt gekozen is, zal de lokale economie en Berg en Dal hier niet direct veel van profiteren. Het aantal MKB ’ers in Berg en Dal dat kan aanhaken bij deze clusters is waarschijnlijk klein. Enkele zorgpartijen uit de gemeente zijn wel aangehaakt bij het cluster Health en profiteren hiervan. 1.3 Er spreekt weinig daadkracht uit van het speerpunt Human Capital Binnen het speerpunt Human Capital ligt de komende tijd de nadruk op het sluiten van een Human Capital akkoord over de uitvoering van de agenda. De onbalans op de arbeidsmarkt is zeer nijpend en vraagt direct om actie. Het voorstel is om een zienswijze in te dienen waarbij wij de GMR oproepen om meer het accent te leggen op concrete korte termijn acties die direct bijdragen aan de versterking van de arbeidsmarkt en die aanvullend zijn op de al bestaande acties.
1.4 Er is veel overlap met de doelstellingen en activiteiten van andere organisaties in de regio Door deze overlap bestaat het risico dat zaken dubbel worden gedaan. Deze overlap zien wij met name bij het speerpunt Human Capital. Er bestaat al een veelvoud aan initiatieven en projecten rond Human Capital. Deze zijn echter behoorlijk versnipperd en worden lokaal uitgevoerd. Met de Human Capital Agenda wordt geprobeerd deze initiatieven aan elkaar te verbinden en regionaal draagvlak te creëren. Ook zien wij een grote overlap tussen speerpunt 1: Stimuleren ondernemerschap MKB en de activiteiten van onze partner RvN@ in het Rijk van Nijmegen. RvN@ richt zich namelijk ook op het vergroten van de innovatiekracht van het MKB. Alhoewel er bij de uitvoering van de MKB-Deal Sm@rt-Together er een sterke samenwerking was tussen de GMR en RvN@, zien wij RvN@ niet terug in het lijst van samenwerkende partijen op pagina 11. Het voorstel is om een zienswijze in te dienen waarbij wij de GMR oproepen om meer oog te hebben voor de samenwerking met RvN@, en dan met name bij de uitvoering van speerpunt 1. 1.5 Het accent ligt te sterk op het realiseren van een groei van werkgelegenheid In het meerjarenprogramma komt meerdere malen de ambitie terug om meer werkgelegenheid te creëren.
Aan de andere kant staat er bij het speerpunt Human Capital dat de arbeidsmarkt niet in balans is en dat er een flink tekort is aan personeel (nu en in de toekomst). Dit is tegenstrijdig en wij missen de argumentatie voor de inzet op groei van de werkgelegenheid. Gezien het grote aantal vacatures in de regio zien wij graag een goede onderbouwing van deze ambitie. Het voorstel is om een zienswijze in te dienen waarbij wij de GMR oproepen om de ambitie om meer werkgelegenheid te creëren te onderbouwen of aan te passen. Daarnaast willen wij dar er bij de economische ambities nadrukkelijker de link wordt gelegd met het welzijn van de mensen in de regio. 3.1 De cursieve tekstgedeelten bij kanttekening 1.1, 1.3, 1.4 en 1.5 vormen tezamen de zienswijze