8. Bijlage - Mobilisation for the Environment - Brief aan raad over onderzoek warmtenet BECC (raad 24 september 2020)

Aan: Gemeente Berg en Dal t.a.v. college van B&W en de gemeenteraad Dorpsplein 1 6562AH Groesbeek Email: griffie@bergendal.nl en gemeente@bergendal.nl

Betreft: Datum:

Onderzoek naar warmtenet van BECC naar Heumen, Malden en Groesbeek 7 augustus 2020

Geacht college, geachte raadsleden, Op 3 augustus jl berichtte De Gelderlander (zie bijlage 1) dat wethouder Nelson Verheul een onderzoek laat uitvoeren naar de aanleg van een hoge-temperatuur warmtenet vanuit de BioEnergieCentrale Cuijk (BECC) naar de dorpskernen Heumen, Malden en Groesbeek. Doel is woningen te verwarmen. De huidige overcapaciteit van 35 MWth zou 22.500 woningen kunnen verwarmen. In het krantenartikel wordt aangegeven dat nieuwbouwwoningen gemakkelijker zijn aan te sluiten dan bestaande woningen vanwege de wisselende ouderdom van Cv-ketels van woningen en de verschillen in financiële compensatie daarvoor. Hieronder geeft Mobilisation for the Environment aan dat er forse bezwaren zijn tegen een dergelijk warmtenet en dat er grote technische en financiële risico’s aan verbonden zijn. 1. Stop op nieuwe subsidies voor houtgestookte warmtebronnen Er komen geen nieuwe SDE-subsidies voor warmteproductie door houtverbranding zoals de BECC daar nu gebruik van maakt. SDE subsidie wordt uitgefaseerd. Zie SER-advies ‘Duurzaamheidskader biomassa’ dd 8 juli 2020.

Het SER-advies geeft aan dat de inzet van biogrondstoffen voor warmte voor gebouwen moet worden afgebouwd: “Het is belangrijk dat het kabinet initiatieven voor duurzame alternatieven, zoals geothermie, aquathermie en warmtepompen zo snel mogelijk beschikbaar maakt.” Zie: https://www.ser.nl/nl/Publicaties/biomassa-in-balans . De huidige SDE subsidie (exploitatiesubsidie) van 172,6 miljoen euro voor de BECC (voor een vermogen van 82 MWth) is in 2012 afgegeven en heeft een looptijd van 12 jaar (zie bijlage 2). Na 2024 is er geen subsidie meer op de warmteproductie en is het project niet meer rendabel. Warmtenetten worden gebouwd voor een exploitatieperiode van 40 jaar. De warmtetarieven voor de burgers in Heumen, Malden en Groesbeek zullen flink hoger worden als deze subsidie wegvalt. 2. Juridische procedure tegen BECC vanwege ontbreken Natuurvergunning Milieuorganisatie Leefmilieu heeft beroep bij de Rechtbank Oost-Brabant ingesteld tegen het ontbreken van een vergunning Wet natuurbescherming bij de BECC1. Het beroep is onder meer ingesteld tegen de afwijzing van het verzoek tot handhaving door het college van GS Noord-Brabant in het kader van de Wet natuurbescherming. De BECC betreft een zgn.

RIE-installatie (Richtlijn Industriële Emissies) zodat zowel de Europese richtlijnen RIE als de Habitatrichtlijn hierbij aan de orde 1 https://www.leefmilieu.nl/content/leefmilieu-verzoekt-om-stillegging-bioenergiecentrale-

cuijk

MOB, Wales Pyrmontsingel 18, 6521 BC Nijmegen email: info@mobilisation.nl; website: www.mobilisation.nl Tel: 024 3230491, BTW nr.: 8065.51.811

zijn. Naast stikstofoxiden emitteert het bedrijf ammoniak, SO2, HCl, HF, zware metalen en dioxines naar de lucht die voor een deel neerslaan op voor stikstof en verzuring gevoelige Natura 2000-gebieden zoals bijvoorbeeld de Sint Jansberg, de Bruuk, Oeffelter meent, Zeldersche Driessen, Uiterwaarden Waal. Het ontbreken van een Natuurvergunning dateert reeds van 2003. 3. Bezinning aanleg warmtenetten en biomassacentrales Warmtenetten hebben een zeer lange financiële afschrijvingstermijn van ca. 40 jaar. Bekende warmtenetten zoals die van Rotterdam en Amsterdam kennen grote financiële problemen die worden afgewenteld op de verbruiker. Warmtetarieven stijgen daardoor. Warmtenetten worden met name bij nieuwbouwprojecten aangelegd omdat de netwerkbedrijven dan geen discussie hebben met de gebruikers. Echter in geval van nieuwbouw hoeven de woningen voor 50% minder te worden geïsoleerd (voordeel op Energieprestatiecoefficient EPC van 0.4). Veel beter is te innoveren in de bestaande bouw met behulp van technieken als isolatie en warmtepompen d.w.z. met energiemaatregelen voor elke woning individueel. Warmtenetten worden met name toegepast in stadsdelen en woonkernen met een voldoende hoge bebouwingsdichtheid. Daar zijn de financiële kosten relatief geringer. In de kernen Heumen, Malden en Groesbeek is dat niet het geval.

Ook over houtgestookte biomassacentrales als warmtebron voor warmtenetten heerst een heftig maatschappelijk debat. Zie ook het SER advies van 8 juli 2020. Zo hebben ook vanwege de onduurzaamheid van de bijstook van houtpellets in kolencentrales op 6 augustus jl vijf landelijke milieuorganisaties hun steun voor biomassaverbranding in kolencentrales ingetrokken2. Tijd voor bezinning ten aanzien van warmtenetten en biomassacentrales. Lees onder meer: https://energiepodium.nl/artikel/time-out-voor-ontwikkeling-warmtenetten-op-biomassa-en-aardgas 4. BECC technisch verouderd De BECC is een oude installatie die in 1999 gebouwd (zie ook bijlage 3). Hij heeft een aantal jaren stilgelegen omdat er geen subsidie meer was op houtstook. Daarna is de installatie van eigenaar gewisseld en is er weer subsidie op verleend, waarna de installatie weer in bedrijf is gegaan. De installatie is technisch verouderd en heeft de afgelopen jaren te hoge emissies van onder andere ammoniak en stof laten zien, waarmee de emissie niet voldeed aan de landelijke emissie-eisen van het Activiteitenbesluit. 5. Verzoek aan College en Gemeenteraad Vanwege de aflopende subsidie op houtstook, de technische problemen van de BECC én de grote financiële risico’s zou het getuigen van verstandig beleid als U af zou zien van een haalbaarheidsonderzoek naar een hoge temperatuurwarmtenet vanuit de BECC.

Uit een indicatief onderzoek zal al blijken dat het onverstandig is om het traject door te zetten. BECC en warmtenet zijn technieken van het verleden. Het is veel verstandiger om gemeenschapsgeld in te zetten voor échte schone vormen van duurzame warmtevoorziening in de gebouwde omgeving. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een toelichting te geven op de voorliggende brief. Hoogachtend,

Drs. Johan G. Vollenbroek Bijlagen: 3

2 https://eenvandaag.avrotros.nl/item/milieuorganisaties-eisen-per-direct-stop-op-bijstook-

biomassa-in-kolencentrales/

2

Bijlage 1 Artikel Gelderlander: “Heet water van Cuijk naar Groesbeek?” Dd 3 augustus 2020

Bijlage 2. Gegevens SDE subsidie BECC te Katwijk

Bijlage 3: wijzigingen in de vergunning m.b.t. de te verbranden hout- en afvalstromen Van 26 januari 1998 dateert de oprichtingsvergunning voor het stoken van 210.000 ton/jaar “schone houtsnippers”. Sinds 2000 hebben tenminste de volgende wijzigingen plaatsgevonden bij de BECC: 1. Van 18 november 2003 dateert een revisievergunning voor het stoken van 275.000 ton/jaar schone biomassa (i.p.v. 210.000 ton/jaar) en een verhoging van het vermogen van 82 MWth naar 90 MWth, aanleg van een stoomleiding en leidingbrug, vergroting van opslag, e.d. 2. Verandering van brandstof: meestoken van 80.508 ton/jaar (80,5 miljoen kg) aan afvalstoffen, maximaal 40% (2015); 3. Uitbreiding van de opslag van biomassa (2016); 4. Aanpassing van muren van de opslag (2017) t.b.v. vergroting van opslag; 5. Verandering van brandstof: plaatsing van twee gasgestookte ketels en aanleg van warmtenet naar de omgeving (2013/2017) met een totaal vermogen van 60 MWth; 3

6. Dit betekent een verhoging van het vermogen van 82 MWth (van voor de referentiedatum) tot 150 MWth. 7. Uitbreiding van de activiteiten voor opslag van stammenhout en een installatie voor versnippering van stammenhout.

4