5. Plan MER voor RES regio Arnhem Nijmegen

INFORMATIENOTA

2022-I012 Zaaknummer: Documentnummer: Onderwerp: Vergadering B&W: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Mailadres:

Z-21-095670 VB/Raad/22/01338 Plan MER voor RES regio Arnhem Nijmegen 8 februari 2022 19 mei 2022 N.A.V. Verheul Barry de Vries, de B.deVries@bergendal.nl

Aan de gemeenteraad, Informatie over opstellen van een Plan MER voor RES-regio Arnhem Nijmegen Waarom nu naar de raad? Op 30 november 2021 en 21 december 2021 is het college in twee stappen akkoord gegaan met een plan van aanpak voor een plan-MER (Milieueffectrapportage) voor de RES van de Regio Arnhem Nijmegen. Met deze informatienota wordt u op de hoogte gebracht van de stand van zaken. Voor details zie ook plan van aanpak voor een plan-MER in de bijlage. Samenvatting Voordelen van plan-MER Er is besloten om gezamenlijk een regionale plan-MER op te stellen voor windenergie, zonnevelden en de netinfrastructuur. Dit is nodig om de RES te verankeren in de Omgevingswet. De keuze om een regionaal plan-MER op te stellen heeft meerdere voordelen:  Een regionaal plan-MER geeft inzicht in de milieu-, natuur- en landschapseffecten van duurzame energieopwekking voor de gehele regio;  Hiermee nemen de lokale onderzoekslasten naar deze effecten af;  Een plan-MER maakt een expliciete afweging van milieu-, natuur- en landschapseffecten mogelijke bij de verdere uitwerking van de RES 1.0;  Een plan-MER verbetert de onderbouwing van RES 1.0;  Ook kunnen afwegingen in de vergunningsverlening minder complex worden;  Door een regionaal plan-MER blijft een eventuele borging in een regionaal programma mogelijk.

Toelichting In het bestuurlijk platform circulaire regio, (gemeenten en provincie samen) is voorgesteld om gezamenlijk een regionale plan-MER voor windenergie, zonne-velden en de netinfrastructuur uit te voeren. Het college is hiermee akkoord. Een plan-MER is nodig om de RES te verankeren in

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 1 van 5 REFNUMBER

de instrumenten van de Omgevingswet. In RES 1.0 is afgesproken dat gemeenten mogen verschillen in aanpak en tempo. Voor projecten van een bepaalde omvang is voor de borging echter een plan-MER noodzakelijk. Dat is gebleken uit een advies van de commissie MER (bijlage 1). Op een aantal punten wordt geadviseerd dat de milieu-informatie in de RES aangevuld wordt. Daarnaast moeten de gemaakte afwegingen uit de RES beter in beeld gebracht worden zodat ze expliciet en navolgbaar zijn. Een plan-MER ondersteunt hierbij. Wat levert een regionaal plan-MER op? Een regionaal plan-MER heeft een aantal voordelen. Deze worden hieronder uiteengezet. Borging op regionaal en gemeentelijk/provinciaal niveau mogelijk Op dit moment is nog niet helder of de borging van regionale afspraken uit de RES plaatsvindt in een regionaal programma binnen de Omgevingswet, of dat betrokken overheden dat via eigen instrumenten (bijvoorbeeld omgevingsplannen) verzorgen. Een plan-MER op regio niveau is zowel inzetbaar voor een regionaal programma als voor de provinciale/lokale planvormen. Een zogenaamde ‘no-regret’ oplossing dus, omwille van zorgvuldig en volwaardig meewegen van het milieubelang. Simpelere en efficiëntere vergunningsverlening Als met behulp van een plan-MER de besluitvorming over de RES optimaal onderbouwd is, worden de afwegingen in de vergunningverlening minder complex.

Hierdoor kan het vergunningenproces efficiënter worden ingericht. De resultaten uit de plan-MER kunnen dan meegenomen worden in de omgevingsvergunningen en omgevingsplannen. We hoeven dan niet te wachten totdat de omgevingsvisie en het -plan zijn vastgesteld of aangepast. Minder onderzoekslasten De resultaten uit de plan-MER kunnen alle regiogemeenten gebruiken. We zouden anders ieder apart dezelfde onderzoeksvragen moeten beantwoorden voor de eigen omgevingsvisies en – plannen. Het is goedkoper om het gezamenlijk in een keer te doen. Daarnaast brengt het ook eenheid in de aanpak tussen de verschillende regiogemeenten. Betere onderbouwing vergunningverlening door middel van alternatievenonderzoek Vanwege de plan-MER kunnen keuzes over de manier van opwekken, de locaties en de spelregels voor duurzame energieprojecten beter worden onderbouwd. Onder andere door een alternatievenonderzoek. Dit is een verplicht onderdeel van de plan-MER. In de plan-MER wordt onderzocht of alternatieven met eenzelfde doelbereik tot wellicht andere en/of beperktere milieueffecten leiden. Deze informatie kan voor het bevoegd gezag behulpzaam zijn bij het maken van verantwoorde keuzes in de RES. Bovendien draagt het bij aan het verlenen van houdbare omgevingsvergunningen voor energieprojecten. Ook kan hiermee de voorkeurskeuze beter worden onderbouwd.

De plan-MER kan op dit onderdeel alternatieven-onderzoek in het kader van de RES aanvullen en/of faciliteren, bijvoorbeeld ten aanzien van de verkenningsgebieden voor extra wind. Effecten op lopende trajecten (omgevingsvisie/plan + projecten) eerder op tafel

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 2 van 5 REFNUMBER

De plan-MER biedt inzicht in vanuit milieuoogpunt geschikte, geschikt te maken en ongeschikte locaties voor ontwikkeling van zon- of windprojecten binnen de regio. Deze locaties kunnen zowel binnen als buiten de RES 1.0 zoekgebieden liggen. Als locaties binnen een zoekgebied volgens de plan-MER minder geschikt blijken, blijft het mogelijk om deze hier te ontwikkelen. Dit kan op basis van bijvoorbeeld bestuurlijk draagvlak, economische gronden en koppeling met andere opgaven. Omdat een regionaal plan-MER de milieu-, landschaps- en natuureffecten voor de hele regio in kaart brengt, zorgt het voor flexibiliteit in het vinden van geschikte locaties. Dit geldt ook voor projecten waar een project-MER aan de orde is. De effecten op lopende trajecten komen hierdoor eerder in het planstadium duidelijk op tafel, waardoor nog tijd is om hierop te anticiperen. Nog te maken keuze(s), participatie en inspraak Hierboven heeft u gelezen wat de voordelen van een plan-MER zijn. Om tot een plan-MER te komen, moeten er echter ook nog wat keuzes gemaakt worden. Deels door de regio zelf en deels in een participatietraject. Hieronder leest u hier alles over. Twijfels om warmte ook mee te nemen in de plan-MER In RES1.0 wordt ook aandacht geschonken aan het warmtespoor. Het beeld is dat op dit moment het minder zinvol is om het warmtespoor in de plan-MER mee te nemen.

Dit is omdat de invulling van het warmtespoor zich in een vroeger stadium bevindt dan het ruimtelijk spoor. Wel is in de uit-vraag voor de offertes gevraagd om dit als optie mee te nemen. Participatie De plan-MER-procedure bestaat uit twee fasen. In beide fasen zal participatie plaatsvinden: bij de afbakening van het onderzoek (notitie Reikwijdte en Detailniveau) en het onderzoek. Daarnaast is op beide fasen een zienswijze procedure van toepassing. Wanneer is de raad aan zet? In onderstaand schema staat de globale planning.

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 3 van 5 REFNUMBER

In het voorjaar 2022 wordt de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau vrijgegeven voor zienswijzen. De raad wordt dan gevraagd om hun zienswijze en kunnen wensen en bedenkingen meegeven. Daarbij wordt ook aangegeven op welke wijze de uitkomsten van een plan-MER onderdeel zijn van de gesprekken in de RES en aan welke ruimtelijk besluit(en) de plan-MER wordt gekoppeld. In het najaar van 2022 wordt de Plan-MER ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Beeld in de regio In de regio zijn 15 van de 16 colleges akkoord gegaan met het plan van aanpak voor een planMER. De gemeente Zevenaar is op dit moment tegen omdat zij vinden dat de provincie te sterk stuurt. Ons college erkent dat de provincie zich in een lastig parket bevindt en constant een balans moet zoeken: Enerzijds wil de provincie graag de regie bij de gemeentes houden, maar anderzijds voelt zij zich gedwongen om op grond van de Elektriciteitswet, inpassingsplannen op te stellen voor windmolenprojecten. Betekenis voor onze gemeente Een plan-MER is een objectief rapport dat inzichtelijk maakt wat de effecten zijn van een plan op milieu, natuur en landschap. Het is input voor lokale besluitvorming. Het is een instrument dat u als bestuurder grip geeft bij expliciete afwegingen op lokaal niveau. Hoe deze effecten te wegen, is een bestuurlijke keuze.

Op deze manier kan het ook meegenomen worden in de besluitvorming over de zonneparken.

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 4 van 5 REFNUMBER

Deze Plan-MER vraagt geen extra investeringen van gemeente Berg en Dal. Vanuit de regio is voor dit deel van de RES voldoende budget beschikbaar. Burgemeester en wethouders, De secretaris, E.W.J. van der Velde

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage - Plan van aanpak voor RES - Commissie MER. Advies milieu-informatie. Bijlage ter inzage griffier

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 5 van 5 REFNUMBER