3. Informatienota Rapportage VNG visitatiecommissie

INFORMATIENOTA

2022-I002 Zaaknummer: Documentnummer: Onderwerp: Vergadering B&W: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Mailadres:

Z-21-095467 VB/Raad/21/01317 Rapportage VNG visitatiecommissie 23 november 2021 10 februari 2022 E.M. van de Scheur Ben Bloem B.Bloem@bergendal.nl

Aan de gemeenteraad, Kennisnemen van: Kennis nemen van bijgevoegde rapportage van de VNG Visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein en de daarin vermelde conclusies en aanbevelingen, en onze bestuurlijke reactie daarop.

Waarom nu naar de raad? Op 14 juli 2020 hebben wij onze gemeente aangemeld voor een visitatietraject. Dit traject is in de loop van 2021 doorlopen en inmiddels afgerond. U treft hierbij de eindrapportage van de visitatiecommissie aan en onze bestuurlijke reactie daarop. Samenvatting De VNG Visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein heeft als doel te onderzoeken in hoeverre gemeenten grip hebben, krijgen en houden op de uitgaven in het sociaal domein. Dit is al sinds de transitie in het sociaal domein in 2015 een forse opgave voor gemeenten1. De visitatiecommissie is door ons gevraagd om als belangrijk onafhankelijk adviesorgaan ‘mee te kijken in de Berg en Dalse keuken’. Zijn wij met deze getroffen maatregelen op de goede weg? Welke adviezen kan de visitatiecommissie ons geven op basis van kennis en ervaring in andere gemeenten? Zien wij iets over het hoofd? En welke kansen en uitdagingen liggen er? De uitkomsten van dit visitatietraject zijn in bijgevoegde rapportage verwerkt. De commissie doet daarin een aantal waardevolle aanbevelingen langs 3 belangrijke thema’s: Daarom hebben wij ook herhaaldelijk aan de bel getrokken bij het ministerie van VWS, onder andere door een tweetal brandbrieven over de oplopende tekorten in de jeugdzorg en het herhaaldelijke uitstellen van een nieuw woonplaatsbeginsel.

Ook hebben wij, onder andere in de nota Grip op Kosten (2018) en recenter ook het herstelplan Sociaal Domein (eind 2020), maatregelen genomen om de kosten in bedwang te houden. Uiteraard zonder dat dit ten koste gaat van de goede ondersteuning aan kwetsbare inwoners. Dit is recent nog verder uitgewerkt in het Koersdocument. 1

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 1 van 3 REFNUMBER

1. vertaling van de visie, via operationalisering van doelen naar een realistisch uitvoeringsplan; 2. scherpe analyse van de beschikbare inzichten en cijfers; 3. gebiedsgericht werken als wenkend perspectief. In onze reactie spreken wij waardering uit voor het werk van de visitatiecommissie en de daaruit voortvloeiende bevindingen en aanbevelingen. Wij zijn blij dat de visitatiecommissie de ingeslagen weg bevestigt en omarmt de aanbevelingen. Kanttekening Uw raad heeft begin 2021 het Koersdocument Sociaal Domein vastgesteld. Sindsdien is doorlopend gewerkt aan de verdere uitwerking en uitvoering van de doelen die daarin, én in het herstelplan van eind 2020 zijn gesteld. Ook is een eerste prioritering aangebracht in alle maatregelen die hier uit voortvloeien (de eerste aanbeveling uit het rapport). Wel dient te worden opgemerkt dat het sociaal domein nog steeds continu in beweging is. Zowel op landelijk als op lokaal niveau hebben de ontwikkelingen sinds de aanmelding bij de visitatiecommissie niet stilgestaan. Zo is eind 2020 het AEF rapport gepubliceerd over de gemeentelijke tekorten in de jeugdzorg2, wat heeft geleid tot een financiële tegemoetkoming van het Rijk3. Daarmee is de druk niet volledig van de ketel, de noodzaak tot transformatie en het terugdringen van de uitgaven blijft onverminderd hoog. Het geeft gemeenten echter wel enige financiële ademruimte.

Maar ook nu kunnen landelijke en lokale ontwikkelingen nog (zoals de vorming van een nieuw kabinet of de aankomende gemeenteraadsverkiezingen) leiden tot verschuivingen. Reactie college Wij herkennen ons in de analyse en aanbevelingen die door de commissie worden gedaan. Wij zijn blij dat de commissie de koers die wij als gemeente hebben ingezet onderschrijft en zijn het met de commissie eens dat het van belang is daarbij prioritering aan te brengen. Wij kunnen immers niet alles tegelijk. Ook herkennen wij ons in de behoefte om ook als gemeente een stevige positie in te nemen ten aanzien van zorgaanbieders en welzijnspartners. Onze inwoners hebben daar recht op. Samen met hen én met onze partners willen wij het goede en eerlijke gesprek blijven voeren. Om zo samen de financiële en inhoudelijke uitdagingen in het sociaal domein aan te gaan. Als de raad dat wenst, zijn het college én de leden van de visitatiecommissie van harte bereid het rapport met uw raad nader te bespreken in een carroussel. Burgemeester en wethouders, De secretaris, 2 3

De burgemeester,

Stelsel in groei, een onderzoek naar financiële tekorten in de jeugdzorg. Andersson Elffers Felix, december 2020. Zie hiervoor de Afspraken tussen VNG en Rijk die staatssecretaris Blokhuis op 3 juni 2021 aan de Tweede Kamer zond.

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 2 van 3 REFNUMBER

E.W.J. van der Velde

mr. M. Slinkman

Bijlagen digitaal ter inzage - Visitatiecommissie VNG rapportage Bijlage ter inzage griffier

Zaaknummer: Documentnummer:

Zaaknummer Documentnummer

Pagina 3 van 3 REFNUMBER