3. Bijlage - Rapportage Sportstimulering Berg en Dal 2021



In samenwerking met een aantal sport- en beweegaanbieders heeft de verenigingsondersteuner samen met de beweegcoach senioren Walking Sports activiteiten opgezet. 2 sportverenigingen zijn daadwerkelijk gestart, 1 sportvereniging heeft al aanbod voor Walking Sports (vanaf 2020) en 2 sportverenigingen hebben de voorbereidingen getroffen om in 2022 te kunnen starten met Walking Sports.



Op verzoek van twee sportverenigingen is voor complexe vraagstukken waar zij tegenaan liepen door de verenigingsondersteuner externe procesbegeleiding ingeschakeld om hierin de besturen van de sportverenigingen te begeleiden.



Na een behoeftepeiling onder sport- en beweegaanbieders hebben we in 2021 een drietal Webinars/ inspiratiebijeenkomsten georganiseerd met, vanwege de op dat moment geldende Coronamaatregelen, wisselend succes.



Het Sportcafé kon eind 2021 vanwege de op dat moment geldende maatregelen, ondank de goede voorbereidingen, helaas niet doorgaan. Het Sportcafé wordt daarom doorgeschoven naar het voorjaar van 2022.

26

4.2 Met partners aan de slag binnen het Lokaal sport- en beweegakkoord. Wat is het Lokaal Sportakkoord Het Sportakkoord is de inhoudelijke agenda voor de vaste samenwerkingspartners en anderen die willen bijdragen aan het sport- en beweegklimaat in onze gemeente. Eind 2020 is het Lokaal Sportakkoord opgeleverd en is de regie over het Lokaal Sportakkoord overgedragen van de sportformateur naar de lokaal samengestelde regiegroep. De regiegroep houdt zicht op de voortgang van het Lokaal Sportakkoord. Daarnaast bewaken zij de bijbehorende financiële middelen. De regiegroep wordt voorgezeten door de coördinator Sportstimulering vanuit Forte Welzijn en komt 4 keer per jaar bij elkaar. De

De regiegroep had in 2021 de volgende samenstelling:            

Anneke Janssen-Dijkstra - SPO Condor Bas Vosbeek - GGD Gelderland-Zuid Rick Brounen - Gemeente Berg en Dal Dorien Meilink - Pluryn Erik Groenen - Uniek Sporten Esther van Dorst - Gemeente Berg en Dal Ferdi Roelofs - Sportstimulering Berg en Dal Jeroen van der Linde - Adviseur Lokale Sport Loesan Bottema - Sportstimulering Berg en Dal Jakko Piepenbrock - Senioren Beweegcoach Susanne van Rooijen - Lokaal Oogsten Theo Jochoms - De Treffers

Inhoud Lokaal Sportakkoord Berg en Dal In het sport- en beweegakkoord hebben lokale partijen vanuit sport, onderwijs, zorg en welzijn hun ambities op het gebied van sport en bewegen vastgelegd en afspraken gemaakt over hoe zij met elkaar deze ambities willen bereiken. De ambities zijn divers en gaan over uiteenlopende thema’s en/doelgroepen. De 4 thema’s uit het Berg en Dalse Sportakkoord zijn: 

Inclusief sporten: niemand buitenspel (kwetsbare doelgroepen als senioren, mensen met een beperking en mensen met een laag inkomen).

In de gemeente Berg en Dal zetten we niemand buitenspel. We maken ons sterk om kwetsbare doelgroepen te bereiken en te betrekken. We zetten sport en bewegen in om iedereen een plek te geven in de samenleving. Ongeacht leeftijd, lichamelijke of geestelijke conditie, etnische achtergrond, seksuele geaardheid of sociale positie. 

Vitale sportaanbieders: samen sterk (sport- en beweegaanbieders)

Sport- en beweegaanbieders hebben van oudsher een prominente rol in Berg en Dal. Een belangrijk deel van onze inwoners sport bij een sportaanbieder, waar men elkaar ontmoet en door te sporten werkt aan de gezondheid. Maatschappelijke ontwikkelingen zetten deze rol onder druk. Het sportlandschap verandert door vergrijzing, individualisering, digitalisering en de anderhalvemeter-samenleving. Om deze veranderingen te trotseren is samenwerking van sportaanbieders onontbeerlijk. We zetten in op het vitaliseren van onze sport- en beweegaanbieders.

27



Duurzame sportomgeving: dichtbij en veelzijdig (sportinfrastructuur, zoals: sportparken, openbare ruimte, sporthallen)

Voor een leven lang sporten en bewegen is een beweegvriendelijke omgeving en een goede sportinfrastructuur nodig. Sporthallen, sportvelden, zwembaden en clubhuizen zijn onmisbaar om sport en beweging te stimuleren en faciliteren. De samenleving en de wijze van sport en bewegen verandert en stelt andere eisen aan activiteiten, accommodaties en de openbare ruimte. Ook in de gemeente Berg en Dal is vernieuwing noodzakelijk om de infrastructuur toekomstbestendig te maken. Dan kunnen we tegemoetkomen aan hoe we onze sporten beoefenen, hoe we onze sportvoorzieningen gebruiken en hoe we ons openstellen voor nieuwe activiteiten en doelgroepen. 

Vaardig in bewegen: actief en betrokken (jeugd: kinderen en jongeren)

Goed leren bewegen vraagt om deskundige begeleiding en een afwisselend aanbod van sportactiviteiten. Aandacht voor een actieve leefstijl onder schooltijd is niet voldoende. Het vraagt ook om betrokkenheid van ouders en sportaanbieders. De rol van ouders en verzorgers als rolmodel is cruciaal. Zij zetten voor hun kinderen de toon en leggen de basis. Sportaanbieders zijn eveneens onmisbaar. Met hun aanbod van sport- en beweegactiviteiten en deskundige begeleiding spelen zij een belangrijke rol. Om een actieve leefstijl bij kinderen te stimuleren is het betrekken van ouders en de samenwerking tussen onderwijs en sportaanbieders voorwaarde voor succes. Aantal betrokken partijen De officiële lancering van het Lokaal Sportakkoord heeft plaatsgevonden in februari 2021. Het Lokaal Sportakkoord is via diverse communicatiekanalen en het netwerk van de regieteamleden onder de aandacht gebracht. In 2021 hebben 32 partijen het Lokaal Sportakkoord ondertekend. Met deze ondertekening geven zij aan het Lokaal Sportakkoord een warm hart toe te dragen en waar ook een bijdrage te leveren aan de ambities uit het akkoord. De ondertekening van het Lokaal Sportakkoord is voor ons echter geen doel op zich. We richten ons met name op: 1. Het inzichtelijk maken van de gedragenheid van het Lokaal Sportakkoord. 2. De activiteiten en initiatieven die voortkomen uit het Lokaal Sportakkoord.

Deze activiteiten moeten er uiteindelijk toe leiden dat sport en beweging (meer) gestimuleerd worden en dat het sport- en beweegaanbod toegankelijk is voor alle inwoners. In 2021 hebben we samen met de regiegroep de volgende acties ondernomen om het Lokaal Sport- en Beweegakkoord in de gemeente Berg en Dal beter bekend en gekend te maken: -

Aanschrijven en persoonlijke benadering van (potentiele) partners. Organiseren 4 verschillende werkgroepen die met thema’s aan de slag zijn gegaan. Interne bijeenkomst binnen de gemeente om samen met andere ambtenaren te spreken over de verschillende ambities en hoe zij hierin kunnen bijdragen. Communicatie via lokale media, de website en Social Media kanalen van Sportstimulering Berg en Dal

28

Overzicht ingediende plannen/ aanvragen die we financieel mogelijk hebben kunnen maken Onderstaand een overzicht van de 21 ingediende aanvragen/ initiatieven in 2021 die een bijdrage hebben geleverd aan het sport- en beweegklimaat in Berg en Dal. 25

25

25

20

20

20

15

15

15

10

10

10

5

5

5 0

0

0 Aanvragen ingediend via

Beoordeling aanvragen

Bedrag aanvragen

Samen Berg en Dal

Afgekeurde aanvragen

Aanvragen vanaf 300 euro

Lokaal Sportakkoord

Toegekende aanvragen

Aanvragen tot 300 euro

Van de 21 initiatieven/ plannen (voor specificatie zie bijlage 2) zijn 20 initiatieven rechtstreeks via het Lokaal Sportakkoord ingediend. 1 initiatief is ingediend via het platform ‘Samen Berg en Dal’. In 2021 zijn er in totaal 21 initiatieven ingediend. 19 van de 21 ingediende initiatieven zijn goedgekeurd en 2 aanvragen voldeden niet aan de criteria waardoor deze afgekeurd werden. De 21 initiatieven zijn door maar liefst 17 verschillende partijen ingediend. Alle 4 de thema’s komen terug bij de ingediende initiatieven. Met name inclusief sporten, vaardig in bewegen en duurzame sportomgeving komen regelmatig terug. Maar één initiatief is gericht op het thema vitale sportaanbieders. Dat valt te verklaren met het feit dat de grootste ondersteuningsbehoefte voor vitaliseren van de sport- en beweegaanbieders ingevuld wordt met het speciaal daarvoor beschikbare budget aan services. Van de 21 ingediende aanvragen ging het om 10 aanvragen tot 300 euro (vonkjes) en om 11 aanvragen boven de 300 euro.

29

Resultaten Lokaal Sportakkoord Berg en Dal 

In 2021 hebben we vanuit het Lokaal Sport- en Beweegakkoord 19 initiatieven vanuit 17 verschillende organisaties financieel kunnen ondersteunen. Deze plannen dragen allemaal bij aan het versterken van het sport- en beweegklimaat in Berg en Dal. Een score van19 van de 21 aanvragen die definitief zijn goedgekeurd door de regiegroep.



Alle 4 de thema’s van het Lokaal Sportakkoord komen terug bij de ingediende initiatieven. Voor het thema vitale sportaanbieders komen het minst aantal aanvragen binnen. Ondersteuning van sportaanbieders word veelal mogelijk gemaakt vanuit het speciaal daarvoor bestemde servicebudget.



De plannen zijn verschillend van omvang. Van de 21 aanvragen ging het om 10 aanvragen tot 300 euro (vonkjes) en 11 aanvragen boven de 300 euro. Aanvragen zijn ingediend via het Lokaal Sportakkoord (20) en via Samen Berg en Dal (1).



32 partijen hadden eind 2021 het Lokaal Sportakkoord ondertekend waarmee zij aangeven een bijdrage te willen leveren aan de ambities en acties uit het akkoord. In 2022 willen we organisaties nauwer betrekken door te gaan werken in werkgroepen waarin we gezamenlijk stappen zetten om de ambities uit het akkoord te realiseren.

`

30

Bijlage 1: Algemene cijfers gemeente Berg en Dal Om tot een overzicht te komen van algemene cijfers in Berg en Dal hebben we gegevens van diverse partijen gebruikt. In dit overzicht gebruiken we de meest recente cijfers vanuit de Sportmonitor, GGD Gelderland-Zuid 2016/ 2017 (volwassenen), 2018/ 2019 (kinderen) en 2019/ 2020 (jongeren). Ook het RIVM heeft beperkte aanvullende cijfers beschikbaar voor de doelgroep 18+ (2020). De cijfers van de gemeente Berg en Dal kunnen daarnaast weggezet worden tegenover de cijfers van de provincie Gelderland. Deze vergelijkingen zijn hieronder toegevoegd aan de hand van de volgende onderwerpen:     

Nationale Beweegrichtlijn BMI Lidmaatschap sportvereniging Redenen om te sporten Nodig om meer te (kunnen) sporten/ bewegen

Nationale Beweegrichtlijn Om gezond te blijven is het wenselijk tenminste vijf dagen per week tenminste 30 minuten matig intensieve lichaamsbeweging te hebben. Voor kinderen jongeren en mensen met overgewicht is het gewenste aantal minuten tenminste 60 per dag. Uit onderstaand overzicht (Gelderse Sportmonitor) blijkt dat de gemeente Berg en Dal gemiddeld iets beter scoort dan gemiddeld in de provincie Gelderland.

Norm-actief Semi-actief Niet actief

Berg en Dal 53.4 43.5 3

Provincie Gelderland 51 45.3 3.7

De bovenstaande cijfers zijn algemene cijfers geldend voor de gemeente Berg en Dal. Onderstaand worden deze cijfers verder uitgewerkt per leeftijdsklasse (GGD Gelderland-Zuid). Opvallend daarin is dat de leeftijdsklasse ‘kinderen’ het meest voldoet aan de beweegnorm. Na deze leeftijdsklasse zien we een duidelijke afname van het aantal inwoners die voldoen aan de NNGB. Pas bij de leeftijdsklasse ‘65-plussers’ neemt het aantal dat aan de NNGB voldoet weer redelijk toe.

BMI (Body Mass Index) De Body Mass Index (BMI) is een index voor het gewicht in verhouding tot lichaamslengte. De BMI geeft een schatting van het gezondheidsrisico van je lichaamsgewicht. De BMI kan worden berekend voor kinderen en volwassenen van 2 t/m 70 jaar. Er wordt onderscheid gemaakt in 4 niveaus:  Ondergewicht (je weegt minder dan goed is voor je gezondheid, je moet aankomen);  Gezond gewicht (dit gewicht moet je proberen te behouden);  Overgewicht (je weegt meer dan goed is voor je gezondheid, je moet afvallen);  Obesitas (je hebt ernstig overgewicht wat grote gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, je moet afvallen).

31

In de gemeente Berg en Dal is het aantal mensen met een gezond gewicht vergelijkbaar met de gemiddelde uit de provincie Gelderland. Opvallend is dat zowel het aantal mensen met ondergewicht en overgewicht wat hoger ligt dan gemiddeld in de provincie Gelderland.

Ondergewicht Gezond gewicht Overgewicht Obesitas

Berg en Dal 2.5 56.1 34.5 6.9

Provincie Gelderland 1.7 56.3 31.9 10.1

De bovenstaande cijfers zijn algemene cijfers geldend voor de gemeente Berg en Dal. Onderstaand worden deze cijfers verder uitgewerkt per leeftijdsgroep vanaf 19 jaar (GGD Gelderland-Zuid en RIVM). Opvallend daarin is dat mensen naar mate ze ouder worden ook steeds zwaarder worden.

Lidmaatschap sportvereniging Niet iedereen sport in een vast verband. Een groot aantal inwoners sport individueel of samen met andere inwoners. Hier zijn geen exacte cijfers van te vinden. Wel kan in kaart worden gebracht hoeveel inwoners bij een sportvereniging lid zijn (KISS rapportage gemeente Berg en Dal 2019). In de onderstaande grafiek valt duidelijk waar te nemen dat het aantal inwoners uit gemeente Berg en Dal dat lid is van een sportvereniging enorm verschilt per leeftijdsgroep.

Het ledenpercentage over de gehele bevolking is in gemeente Berg en Dal met gemiddeld 26,8% hoger dan in Gelderland (26%) en in Nederland (24,7%).

32

Belangrijkste resultaten algemene cijfers in Berg en Dal 

Inwoners uit Berg en Dal scoren beter dan gemiddeld in de provincie Gelderland met betrekking tot de Nationale Beweegrichtlijnen



Het gemiddeld aantal inwoners met een gezond gewicht is vergelijkbaar met het aantal inwoners in de provincie Gelderland met een gezond gewicht. Op het gebied van ondergewicht en overgewicht scoort de gemeente Berg en Dal echter hoger dan gemiddeld in de provincie. Het aantal inwoners met ernstig overgewicht (obesitas) is beduidend lager dan gemiddeld in de provincie Gelderland.



Opvallend is dat het gemiddeld aantal inwoners over de gehele bevolking dat lid is van een sportvereniging in gemeente Berg en Dal hoger is dan in Gelderland en Nederland.

33

Bijlage 2: Overzicht aanvragen Lokaal Sportakkoord 2021 Vereniging/organisatie

Thema

Projectnaam

Aangevraagde bedrag

Kwiek Actieve Leefstijl

Inclusief sporten: niemand buitenspel Vitale sportaanbieders: samen sterk Vaardig in bewegen: actief en betrokken Inclusief sporten: niemand buitenspel Vaardig in bewegen: actief en betrokken Inclusief sporten: niemand buitenspel

Unieke Fietsreis

€ 450

Schooltennis

€ 800

Walking tennis

€ 1.000

Scholenvolleybal toernooi 2021 Vriendjesmaand

€ 1.300

Dynamic Tennis

€ 139

DoMi Tennis

€ 65

Schooltennis

€ 519,90

Let’s Go Treffers Trimloop Groesbeek Positieve gezondheid & functioneel bewegen

€ 2.010,70

Bewegen in het Zevenheuvelenhuis Clinics, eerste helft van het schooljaar Aanschaf sportmateriaal

€ 300

Aanschaf sportmateriaal voor Walking volleybal fitnessmaterialen voor het beweegpark Zuid aanschaf sportmateriaal voor dynamic tennis Bijscholing bewegingsonderwijs leerkrachten groep 3-8 Aanschaf sportmaterialen om kinderen te laten bewegen en sterker te maken

€ 299

TV De Oorsprong TV De Oorsprong Volleybalvereniging Ikaros Tennisvereniging Groesbeek Tennisvereniging Groesbeek

Tennisvereniging Groesbeek Tennisvereniging Groesbeek

Stagiair HAN i.s.m. De Treffers Vereniging 50 Plus

Zevenheuvelenhuis SPO Condor Kindercentrum Domino Volleybalverening Switch '87 Beweegpark Zuid - Stichting Nijerf Dynamic Tennis, zelfstandige groep in Heuvelland SPOG Condor college

Vaardig in bewegen: actief en betrokken Vaardig in bewegen: actief en betrokken Inclusief sporten: niemand buitenspel Duurzame Sportomgeving: dichtbij en veelzijdig Inclusief sporten: niemand buitenspel Inclusief sporten: niemand buitenspel Vaardig in bewegen: actief en betrokken Vaardig in bewegen: actief en betrokken Duurzame Sportomgeving: dichtbij en veelzijdig Inclusief sporten: niemand buitenspel Inclusief sporten: niemand buitenspel Inclusief sporten: niemand buitenspel Duurzame Sportomgeving: dichtbij en veelzijdig Inclusief sporten: niemand buitenspel Vaardig in bewegen: actief en betrokken Vaardig in bewegen: actief en betrokken Inclusief sporten: niemand buitenspel Vaardig in bewegen: actief en betrokken Inclusief sporten: niemand buitenspel alle thema's Inclusief sporten: niemand buitenspel Vaardig in bewegen: actief en betrokken

Alles Kids Kastenmakerij

Alle thema's

Oudervereniging basisschool Titus Brandsma

inclusief sporten: niemand buitenspel vaardig in bewegen: actief en betrokken duurzame sportomgeving: dichtbij en veelzijdig inclusief sporten: niemand buitenspel

Voorzieningenhart op de Heuvel

Studenten van basisschool 't Vossenhol

vaardig in bewegen: actief en betrokken

Beweging(sonderwijs) stimuleren schoolplein Titus Brandsma Cursus valpreventie voorzieningenhart Op de Heuvel activiteit voor groep 8 van 't Vossenhol: Freefun 4 all

€ 149,95

€ 2.205,00

Afgekeurd € 199

€ 1.920 € 300 € 770

€ 300

€ 1.200

€ 700

Afgekeurd

34

Bijlage 3: Procedure aanvragen uitvoeringsbudget Lokaal Sportakkoord

35