2. Nelson Verheul - Brief aan VNG over zorgen invoering Omgevingswet

VNG Mevrouw M. Boogmans Postbus 30435 2500 GK DEN HAAG

Datum: 21 december 2021 Betreft: Zorgen invoering Omgevingswet

Geachte mevrouw Boogmans, Regio Rijk van Nijmegen is een platform voor samenwerking en afstemming tussen gemeenten in de regio. Vanuit deze regio werken onze gemeenten Nijmegen, Beuningen, Berg en Dal, Heumen, Druten en Wijchen gezamenlijk (waar mogelijk) aan de gemeentelijke voorbereidingen voor de invoering van de Omgevingswet. In deze brief willen we onze zorgen uiten over de landelijke ontwikkelingen ten aanzien van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging. Besluit uitstel 1 juli 2022 Eind mei heeft de minister bij Kamerbrief laten weten dat de Omgevingswet (wederom) werd uitgesteld, met een half jaar, tot 1 juli 2022. De hoofdreden voor het uitstel was dat er meer tijd nodig was om het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) opgeleverd, ingeregeld en stabiel werkend te krijgen. Er werd aangegeven dat het een punt van aandacht was dat de start per 1 juli 2022 tijdens de zomerperiode valt en vlak nadat bij de gemeenten nieuwe colleges zijn geïnstalleerd. Voor het vervolg zou oktober 2021 een belangrijke landelijke mijlpaal zijn. De minimale functionaliteiten van de landelijke voorziening van het DSO zouden dan uiterlijk gereed moeten zijn en werken. Om zo te kunnen zorgen dat alle bevoegde gezagen minimaal zes maanden effectieve oefen- en inregeltijd hebben.

Om na invoering de primaire processen van planvorming en vergunningverlening zo min mogelijk hinder te laten ondervinden en om het dienstverleningsniveau voor inwoners en bedrijven op peil te kunnen te houden. Inmiddels zijn we voorbij de belangrijke mijlpaal van oktober 2021 en heeft u bij Kamerbrief van 1 november 2021 laten weten dat, ondanks dat er ‘nog flink wat moet gebeuren’, er toch wordt gekoerst op invoering per 1 juli 2022. De VNG lijkt daar ook op te koersen. DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) Wij blijven ons zorgen maken over de zorgvuldigheid van de implementatie. In het kort vanwege het DSO dat nog niet functioneert en vanwege de korte effectieve oefentijd voor wijzigingen van het omgevingsplan (ter vervanging van bestemmingsplannen). Om te kunnen testen is een goed werkend systeem nodig, dat goed gevuld is, om een zo realistisch mogelijke test uit te kunnen voeren. Helaas is het landelijke systeem regelmatig uit de lucht en is de vulling van de testomgeving nog verre van compleet. De zorg daarbij is dat de capaciteit in het fysieke domein verder onder druk zal komen te staan en de maatschappelijke opgaven, waaronder de woningbouwversnelling, in de knel komen. Omgevingsplan Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet is er van rechtswege een tijdelijk omgevingsplan, bestaande uit de huidige bestemmingsplannen en de zogenaamde Bruidsschat (voormalige Rijksregels).

Om (gebieds)ontwikkelingen mogelijk te kunnen blijven maken, is het van belang dat we weten hoe we het tijdelijk omgevingsplan precies kunnen wijzigen of daarvan kunnen afwijken. Dit ter vervanging van de huidige

systematiek van bestemmingsplanherzieningen en omgevingsvergunningen voor afwijkingen (o.a. projectafwijkingsbesluiten). De planketen is nog niet klaar om dit te kunnen uitvoeren. In de Kamerbrief van 1 november jl. is hierover het volgende opgenomen: (…). Op dit moment is de planketen daarvoor nog niet gereed. Gemeenten kunnen wel de eerste stappen zetten in oefenen, maar nog niet in zijn volledigheid. Er is nog aanzienlijke inspanning nodig van verschillende partijen. Dat heeft betrekking op het beschikbaar komen van de laatste DSO functies, beschikbaarheid van de lokale plansoftware en het vormgeving van de digitale samenwerking met stedenbouwkundige bureaus. Voor gemeenten die in deze voorbereidingen knel dreigen te lopen zijn er tijdelijke alternatieve beschikbaar. Met de TAM 'omgevingsplan aanleveren in IMRO' is een noodventiel gecreëerd om te voorkomen dat gebiedsontwikkeling en opgave woningbouw in de knel komen. (…) De operationalisering van de tijdelijke alternatieve maatregel voor omgevingsplannen wordt nu in goed overleg met leveranciers vóór 1 juli 2022 ingeregeld en uitgewerkt in instructies. Lastig is dat pas kort voor invoering de instructies hiervoor beschikbaar zullen komen en dat we dan op drie borden schaken: het bord van de huidige bestemmingsplannen, de wijzigingen van omgevingsplannen en de tijdelijke alternatieve maatregel.

Minimale randvoorwaarden Bovenstaande genoemde punten geven zorgen. Zeker met de grote en omvangrijke bouwopgaves waar wij als gemeentes voor staan, willen we u vragen om als uitgangspunt te nemen dat de Omgevingswet pas kan worden ingevoerd wanneer aan alle (minimale) randvoorwaarden is voldaan; een goed werkend DSO (waarmee is geoefend) en de mogelijkheid om bouwplannen mogelijk te maken. Met als belangrijkste doel om onze dienstverlening richting inwoners niet in gevaar te laten komen. Wij hopen en vertrouwen erop dat de VNG daarin onze belangen als gemeentes behartigt. Onze zorgen hebben we ook, middels een schrijven, kenbaar gemaakt aan de minister. Hoogachtend,

Nelson Verheul Voorzitter Portefeuillehouders overleg Omgevingswet Rijk van Nijmegen

In afschrift aan: André van Nijkerken, RIO voor de regio’s Achterhoek, Arnhem en Nijmegen