2. Informatienota Stand van zaken regionaal beleidskader huisvesting arbeidsmigranten regio Arnhem – Nijmegen

INFORMATIENOTA

2022-I009 Zaaknummer: Documentnummer: Onderwerp: Vergadering B&W: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Mailadres:

Z-22-096215 VB/Raad/22/01333 Stand van zaken regionaal beleidskader huisvesting arbeidsmigrantenregio Arnhem – Nijmegen 18 januari 2022 19 mei 2022 N.A.V. Verheul Maarten Jongeneel M.Jongeneel@bergendal.nl

Aan de gemeenteraad, Stand van zaken regionaal beleidskader huisvesting arbeidsmigranten regio Arnhem – Nijmegen Waarom nu naar de raad? Via deze informatienota willen wij u informeren over de stand van zaken rondom het proces en de mogelijke totstandkoming van een regionaal beleidskader huisvesting internationale werknemers (arbeidsmigranten) in de Groene Metropool Regio Arnhem – Nijmegen. Dit beleidskader moet een uniforme basis gaan bieden in de regio waar individuele gemeenten naar eigen inzicht aanvullingen op kunnen doen met hun lokaal beleid. Het gaat dus niet om een verdeling van aantallen of een bouw/huisvestingsverplichting. Aanleiding De Woondeal is de basis en aanleiding om te komen tot dit beleidskader. In de woondeal die de regiogemeenten in 2020 hebben vastgesteld is onder afspraak 59 benoemd dat de groeiende arbeidsvraag van werkgevers ook vraagt om voldoende huisvesting om ongewenste huisvestingssituaties te voorkomen. In het PFO Wonen van 2 december 2020 is de ‘startnotitie internationale werknemers’ van 20 november 2020 vastgesteld en groen licht gegeven voor een plan van aanpak om tot een regionaal beleidskader internationale werknemers te komen. Het tot stand komen van regionaal beleid is nodig vanwege het grote economische belang van internationale werknemers voor onze regio.

De werk- en woonomstandigheden in een aantal Midden- en Oost-Europese landen verbeteren, waardoor in veel West-Europese landen schaarste gaat ontstaan aan internationale werknemers .

Zaaknummer: Documentnummer:

Z-22-096215 VB/Raad/22/01333

Pagina 1 van 3 REFNUMBER

Huisvesting Goede huisvesting en werkomstandigheden zijn basisvoorwaarden voor het aantrekken van voldoende internationale werknemers, waarbij de Nederlandse concurrentiepositie ten opzichte van andere West-Europese landen in het geding is. Internationale werknemers zijn ook inwoners van onze samenleving, die recht hebben op goed wonen en werken. Goede huisvesting voor deze doelgroep draagt bij aan een gezonde en veilige leefomgeving in dorpen en steden. Creëren gelijk speelveld In diverse gemeenten in de regio is er al actief beleid, wordt er gehandhaafd en zijn er nieuwe locaties in ontwikkeling voor internationale werknemers. De regio is er van overtuigd dat samenwerking voor een goed vestigingsklimaat en voor goede en voldoende huisvesting van groot belang is. Om samen meer massa te maken. Maar ook om een ongewenst waterbed van regelgeving te voorkomen door beleid en regels af te stemmen (het creëren van een gelijk speelveld). Het regionaal beleidskader sluit daarom aan op de lokale dynamiek en de verschillende tempo’s die in de regio aan de orde zijn op dit gebied. Door de regiogemeenten vanuit dit beleidskader handvatten te bieden die een uniforme basis in de regio mogelijk maken en waar individuele gemeenten naar eigen inzicht aanvullingen op kunnen doen met hun lokaal beleid.

Stand van zaken In juni 2021 heeft de regio Kees Stob van adviesbureau Public Result aangesteld als projectleider om in coproductie met de regiogemeenten en stakeholders, het regionaal beleidskader op te stellen. In de zomermaanden heeft de projectleider gesprekken gevoerd met diverse stakeholders van markt en overheid in de regio waarna het eerste gezamenlijke bestuurlijke gesprek over de ambitie en de speerpunten van het beleidskader in oktober heeft plaatsgevonden. De dialoog over de wenselijke bouwstenen van het beleidskader is tijdens het regionaal congres van donderdag 9 december breder gevoerd met een rijk palet aan stakeholders, waaronder een groot aantal van u. Het regionaal congres kunt u hier terugkijken. De opbrengst van deze brede regionale verkenning vormt de basis van het beleidskader dat in de komende maanden wordt opgesteld. Bouwstenen beleidskader Bouwstenen naar voren komend uit het proces tot nu toe: 1. Registratie en informatie Bevordering van de inschrijving van internationale werknemers zodat het werkelijke aantal internationale werknemers dat in de regio woont in beeld komt en het aanbod van huisvesting hierop kan worden afgestemd. 2.

Communicatie en participatie Actief inzetten op het goed betrekken van omwonenden en raadsleden bij nieuwe huisvestingsinitiatieven en ondersteuning van gemeenten op deze en andere dossiers door het delen van kennis en ervaringen.

Zaaknummer: Documentnummer:

Z-22-096215 VB/Raad/22/01333

Pagina 2 van 3 REFNUMBER

3. Voldoende aanbod van goede kwaliteit Samenwerken om de kwaliteit van huisvesting in de hele regio te verbeteren door uniforme kwaliteits- en beheereisen te stellen en afspraken te maken over voldoende huisvesting dichtbij het werk. 4. Controle en handhaving Door een meer uniforme aanpak van controle en handhaving een veilige woonsituatie voor alle internationale werknemers te creëren, waardoor overlast vermindert en de leefbaarheid in de wijken wordt verhoogd. Hiermee worden ook ongewenste huisvestingssituaties voorkomen, malafide partijen/praktijken aangepakt en de negatieve effecten van een waterbed beheerst. 5. De internationale werknemer centraal Vergroting van de zelfredzaamheid van de internationale werknemer door de onafhankelijkheidrelatie met de werkgever/huisvester te verkleinen en internationale werknemers te helpen in het vinden van hun weg in de regiogemeenten. 6. Zorg voor de internationale werknemer Verbetering van de toegang tot maatschappelijke voorzieningen voor internationale werknemers zodat de regio beschikt over gezonde arbeidskrachten die zich kunnen blijven ontwikkelen en zich structureel voor onze regio in kunnen zetten. 7.

Intensivering regionale samenwerking huisvesting internationale werknemers De opgave waar de regiogemeenten voor staan vraagt een grote mate van samenwerking, niet alleen met elkaar maar ook met de provincie, het Rijk, Duitse overheden (Emmerich) en marktpartijen. Vervolgproces De bouwstenen van het beleidskader worden momenteel aan een focusgroep van marktpartijen voorgelegd om deze samen te verdiepen, concretiseren en aan te scherpen. Als college willen wij het onderwerp ook in breder verband inbrengen bij de Groene Metropoolregio. Het vraagstuk van de huisvesting van arbeidsmigranten vraagt om een brede, integrale context. Welke bedrijven willen wij ruimte geven? Kunnen we werkgelegenheid creëren voor het grote aantal mensen dat nu nog langs de kant staat en die hier al wel wonen? Moet het werk daarvoor aantrekkelijker of passender worden gemaakt en hoe spreken we werkgevers daar op aan? Wij erkennen dat er soms sprake is van schrijnende omstandigheden voor arbeidsmigranten. Maar de vraag is wel in hoeverre we als gemeenten de oplossing kunnen bieden. Want heel veel doelgroepen kunnen momenteel niet op de woningmarkt terecht.

Burgemeester en wethouders, De secretaris, E.W.J. van der Velde

Zaaknummer: Documentnummer:

De burgemeester, mr. M. Slinkman

Z-22-096215 VB/Raad/22/01333

Pagina 3 van 3 REFNUMBER