10. Jaarverslag rekenkamercommissie Berg en Dal 2021

Rekenkamercommissie Berg en Dal --- Jaarverslag 2021 Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2021 van de Rekenkamercommissie Berg en Dal (verder Rkc), vastgesteld door de commissie op 19 januari 2022. Hiermede voldoet de commissie aan de verplichting op grond van de Gemeentewet (artikel 185, lid 3) om vóór 1 april een jaarverslag uit te brengen.

Taak en samenstelling van de Rekenkamercommissie Iedere gemeente is verplicht om een rekenkamer of een rekenkamercommissie te hebben. Deze verplichting vloeit voort uit de Wet dualisering Gemeentebestuur die per 7 maart 2002 van kracht is geworden. De RKC vindt haar wettelijke basis in de Gemeentewet en in de Verordening op de Rekenkamercommissie gemeente Berg en Dal van 14 maart 2019. De RKC onderzoekt de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid. De RKC formuleert op basis van bevindingen die zij in haar onderzoeken heeft geconstateerd conclusies en aanbevelingen. Zij controleert de bevindingen met de gemeentelijke organisatie middels een technisch wederhoor, geeft ruimte voor een bestuurlijke reactie van het college en maakt tot slot een nawoord hierop. Het is aan de Raad om te besluiten al dan niet actie te ondernemen op basis van een onderzoek. Door de onafhankelijke positie van de RKC heeft zij een toegevoegde waarde naast de andere onderzoeksinstrumenten van de Raad, zoals het onderzoeksrecht van de Raad, het reguliere accountantsonderzoek, (ambtelijke) evaluatieonderzoeken en periodieke doorlichtingen.

Naast versterking van de controle door de gemeenteraad zal het rekenkamerwerk, mits periodiek en deskundig toegepast, leiden tot grotere transparantie van de gemeentelijke organisatie waar ook burgers baat bij hebben. Een belangrijke doelstelling van de onderzoeken is dat met de uitkomsten lering wordt getrokken voor de toekomst. De rekenkamercommissie bestond in 2021 uit drie externe leden: Dhr W. van Deursen (voorzitter) Dhr D.J Schonewille (lid en plaatsvervangend voorzitter) Dhr H. Smeets (lid) Ondersteuning: dhr J. van Workum, griffier De leden zijn allen in de raadsvergadering van januari 2020 benoemd. Vanwege de Coronapandemie zijn de vergaderingen in 2021 grotendeels via Teams verlopen. Voor de commissieleden bleek dit een prima manier om vanuit de eigen locatie snel tot afspraken te komen. Een fysieke samenkomst waarbij onder andere de evaluatie van de RKC centraal stond heeft in september 2021 plaatsgevonden.

Datum: 19 januari 2022 jaarverslag rekenkamercommissie 2010 1

Vanwege persoonlijke omstandigheden heeft de voorzitter besloten om aan het einde van het kalenderjaar ontslag te nemen en zijn taken neer te leggen. In goed overleg is hiermee ingestemd en de werkzaamheden en taken zijn goed overgedragen aan de resterende twee leden. De ambitie is om na het vertrek van de voorzitter te zoeken naar een nieuw lid voor de RKC.

Onderzoeksplan 2021 Aan de fracties in de gemeenteraad is gevraagd om onderwerpen van onderzoek aan te dragen. Deze voorstellen en de ideeën van de leden van de commissie zijn beoordeeld conform de criteria uit het onderzoeksprotocol.  Heeft het onderwerp prioriteit binnen het gemeentelijk beleid?  Is er sprake van een maatschappelijk belang?  Is er sprake van een financieel belang?  Is er sprake van risico’s voor de doelmatigheid, rechtmatigheid of doeltreffendheid?  Is het onderwerp niet onlangs onderzocht door anderen?  Is de rekenkamercommissie geschikt om het onderwerp te onderzoeken op basis van haar bevoegdheden, kennis of vaardigheden?  Is er voldoende variatie in de onderwerpen? Aan deze criteria heeft de commissie toegevoegd dat het te onderzoeken onderwerp ambtelijk en bestuurlijk volledig moet zijn afgerond en dat het college van B&W niet voornemens moet zijn zelf nog een evaluatie met betrekking tot het onderwerp uit te voeren. Terugblik 2021 In 2021 hebben wij diverse onderzoeken afgerond en zijn er nog onderzoeken gaande: -

Bedrijfsvoering in beeld (afgerond)

Zoals wij in onze brief aan de raad in december 2020 hebben aangegeven was het onderwerp bedrijfsvoering een van de mogelijke onderzoeksonderwerpen in 2021. Gezien de bezuinigingsdiscussie rond de Begroting 2021 en de voorgenomen benchmark personele bezetting hebben wij de ontwikkeling van de personele kosten vanaf 2015 (de herindeling) tot nu toe onderzocht. Het rapport is behandeld in de carrousel van 2 december 2021 en geagendeerd voor de raadsvergadering van 16 december 2021. De aanbevelingen van de commissie zijn door raad en college overgenomen, hetgeen tot vreugde stemt. -

Meldingen openbare ruimte (afgerond)

In juli 2021 hebben wij de raad geïnformeerd over de deelname aan een onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissie (NVRR) naar meldingen in de openbare ruimte. Het onderzoek had tot doel duidelijk te krijgen op welke wijze lagere overheden beleidsmatig en organisatorisch vorm geven aan de afhandeling van meldingen openbare ruimte, tot welke resultaten dit beleid leidt en op welke wijze hierover gerapporteerd wordt aan de raad? Wij constateren dat in de aanpak de laatste jaren goede stappen zijn gezet om

Datum: 19 januari 2022 jaarverslag rekenkamercommissie 2010 2

effectiviteit en efficiency te verbeteren. Vanuit de hiervoor geschetste gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben wij het college aanbevolen beleid (kort) te formuleren en de uitvoering meer voor het voetlicht te brengen. Zowel naar inwoners als de gemeenteraad. Het college heeft onze aanbevelingen verwerkt in de beleidsnotitie Doelen en ambities meldingen Openbare Ruimte. De beleidsnotitie is samen met de resultaten van ons onderzoek in de raadsvergadering van 16 december 2021 besproken, hetgeen wij toejuichen.

-

Gezamenlijk onderzoek informatiebeveiliging en privacybeveiliging (lopend)

In juni 2021 is de raad via een brief geïnformeerd over het feit dat de rekenkamer(commissie)s van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Nijmegen, en Wijchen een gezamenlijk onderzoek naar de informatiebeveiliging en privacybescherming gaan opstarten. De doelstelling van dit onderzoek is tweedeling: 1) Voor de gemeenteraden inzichtelijk maken hoe de informatiebeveiliging en privacybescherming door hun eigen gemeente ervoor staat, en hoe daaraan wordt gewerkt in hun gemeente. 2) De gemeenteraden ondersteunen bij de kaderstelling en controle op dit vlak. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is de manier waarop het college de raad informeert. Het onderzoek is nog gaande en het bevindt zich nu in de fase van het ambtelijk wederhoor waarbij de opgehaalde feiten worden gecontroleerd. De planning is dat het onderzoek in het eerste kwartaal van 2022 wordt afgerond en dat het rapport dan ook voor de raadsvergadering in het tweede of derde kwartaal zal worden geagendeerd. -

Onderzoek naar (toepassing van) de Wob in Berg en Dal (lopend)

Op 1 mei 2022 treedt de Wet open overheid (Woo) in werking. Deze wet, die feitelijk een verdere aanscherping is van de Wet openbarheid van bestuur (Wob), dient de toegankelijkheid en navolgbaarheid van overheidsbeslissingen te bevorderen. De Wet open overheid gaat daar nog een slag verder. Het is de geest van deze tijd. De overheid dient verantwoording af te leggen, niet alleen over het besluit zelf en de gevolgen daarvan, maar ook over de overwegingen die aan dit besluit ten grondslag hebben gelegen. De tijd dat gemeentebesturen zonder nieuwsgierige blikken en al te veel controle besluiten konden nemen ligt inmiddels alweer ver achter ons. Iedere burger kan, ten allen tijde een beroep doen op de Wob en in de nabije toekomst dus de Woo. Om een goed beeld te krijgen van de praktijk in Berg en Dal en omdat de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVVR) ons de mogelijkheid bood om tegen een geringe bijdrage te participeren hebben wij besloten om deel te nemen aan dit onderzoek dat in 2021 werd uitgevoerd bij 83 Nederlandse gemeenten, 8 provincies en 2 waterschappen.

De centrale vraag van het onderzoek is: Hoe geven de overheden vorm aan de afhandeling van Wob-verzoeken, in hoeverre gebeurt dit rechtmatig, hoe wordt hierover verantwoording afgelegd, hoe is actieve openbaarmaking geregeld en hoe verhoudt zich dat tot de eisen die de Wet open overheid (Woo) straks gaat stellen? Met andere woorden, is Berg en Dal klaar voor de Woo?

Datum: 19 januari 2022 jaarverslag rekenkamercommissie 2010 3

Het onderzoek is momenteel is in de fase van het bestuurlijk wederhoor. De planning is dat het wederhoor in het eerste kwartaal van 2022 wordt afgerond en dat het rapport dan ook voor de raadsvergadering in het tweede kwartaal zal worden geagendeerd. Overige zaken en financiële verantwoording De voorzitter van de rekenkamercommissie is adviserend lid van de auditcommissie. De voorzitter en griffier namen, namens de commissie, deel aan het regionaal overleg van rekenkamers in de regio Nijmegen. Financiën Het primaire budget van de commissie voor onderzoeken en presentiegelden voor de voorzitter was in 2021 € 36.000,-. De uitgaven bedroegen € 16.163,€ 36.000,-

Beschikbaar budget 2021 Vergoeding presentiegelden Inhuur onderzoekers Overige kosten – sessie evaluatie RKC

€ 16.000,Pm € 163,-

Restant budget (voordeel ten opzichte van begroting verwerkt in de jaarrekening 2021)

De plaatsvervangend voorzitter,

Derk-Jan Schonewille

Datum: 19 januari 2022 jaarverslag rekenkamercommissie 2010 4

€ 19.837,-