RIB dec-mrt 2023 VDS2030 en ELWM def (1)

RAADSINFORMATIEBRIEF VerduurSAMEN2030 en Energielandgoed Wells Meer

April 2023

Leeswijzer N.b. We zijn voornemens om de frequentie van de raadsinformatie terug te brengen naar één keer per jaar. In combinatie met de presentatie van de begroting van VerduurSAMEN2030 worden de acties en activiteiten tweemaal per jaar uitgelicht. •

A) Terugblik Per project geven we een korte terugblik op de periode december tot en met maart 2023, met daarbij informatie over de communicatie uitingen, behaalde resultaten, risico’s en kansen, budget en wat we mee nemen naar de toekomst. o NL doet o BeestenBende o Warmtescans Afferden en Nieuw Bergen o Well aan de slag met Energie o DuurSAME Doeners o Energiecoaches o Website VerduurSAMEN2030 o Social Media plan 2023 o Energiearmoede – isolatie actie o Collectieve inkoop actie isolatie o VerduurSAMEN2030-impuls Doe-het-zelf subsidie

•

B) Monitoring Onder monitoring verstaan we het waarnemen en verzamelen van gegevens die aantonen in welke mate we voldoen aan de ambitie van gemeente Bergen om in 2030 energieonafhankelijk te zijn.

•

C) Planning en Vooruitblik We geven een overzicht van de activiteiten waar we op korte en lange termijn mee aan de slag gaan en blikken vooruit op deze activiteiten. o VerduurSAMEN2030 Klusteams o Campagne optimaal benutten zonnepanelen o Ambassadeursposters o Opleiden warmtescanners o Informatiepakket jongeren nieuwe woning o VerduurSAMEN2030 krant o Integraal verduurzamen gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed o Green deal o Stimuleren energiebesparing bedrijven RUD en RES.

•

Bijlage 1: Projectbudget VerduurSAMEN2030

•

Bijlage 2: Evaluatie Programmaperiode 1 – Bewustwordingscijfers

•

D) Grootschalige opwekking: Energielandgoed Wells Meer A) Hoofdlijnen december 2022 – maart 2023 B) Projectbudget C) Planning D) Besluitvorming E) Communicatie F) Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten G) Risicomanagement H) Onderzoeken I) Netaansluiting J) Beroepsprocedure K) Energielandgoed Wells Meer BV L) Marktontwikkelingen

A) Terugblik

NL doet

Besparing

Op 10 en 11 maart vond NLdoet plaats. Elk jaar in maart organiseert het Oranje Fonds deze grote vrijwilligersactie. In samenwerking met stichting Vincentius, hebben dit jaar ook de werkgroep ‘Well aan de slag met Energie’ en het VerduurSAMEN2030 team meegedaan aan de actie. Bij 5 woningen zijn kleine energie besparende maatregelingen aangebracht zoals onder andere radiatorfolie en led lampen.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider Afgerond Social media Bij 5 woningen zijn kleine energie besparende maatregelingen aangebracht. VerduurSAMEN2030 en BuurtBespaarBudget (Well) Deze actie bied mogelijkheden en inzicht voor toekomstige acties. Op de planning staat om klussers in te gaan zetten om dergelijke kleine energiebesparende maatregelingen uit te voeren bij inwoners die dit zelf (fysiek) niet kunnen en tevens de besparing goed kunnen gebruiken. Deze actie heeft inzicht gegeven welke materialen nodig zijn, hoeveel tijd je per woning nodig hebt en vragen van inwoners die je kunt verwachten.

BeestenBende

Burgerparticipatie /Bewustwording en kennis

Sinds de start van de pilot met de BeestenBende in de gemeente Bergen hebben we 194 leden verworven, waarvan 124 kinderen en 70 begeleiders. Afferden: 16 kinderen

Well: 6 kinderen

Nieuw Bergen, Bergen en Aijen: 33 kinderen

Wellerlooi: 32 kinderen

Siebengewald: 37 kinderen Basisschoolkinderen kunnen zich aanmelden om zo in zelfgemaakte teams één keer per maand zwerfafval op te ruimen in de buurt. In ruil daarvoor organiseert BeestenBende leuke activiteiten gericht op klimaat en duurzaamheid op zowel gemeentelijk- als landelijk niveau. Rond 5 december ontvingen de Beestenbenders een sinterklaaspresentje in de vorm van een jaarkalender waarop ze de opruimrondes kunnen plannen. Half december ontvingen ze het winterboek. Op 18 maart waren er veel Beestenbenders actief tijdens de nationale opschoondag. Ook in Bergen zagen we vele gele hesjes en petjes door de gemeente rondstruinen en zwerfafval opruimen. Rol VDS2030 Status Communicatie

Opdrachtgever In uitvoering Via de kanalen van Beestenbende. Voorbeeld:

Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Zwerfafval verminderen, kennis en bewustwording Gezamenlijke actie bekostigd uit afvalstoffenheffing en VerduurSAMEN2030 Door kinderen op een jonge leeftijd te betrekken en kennis te laten maken met klimaat/milieu en duurzaamheid, is de kans veel groter dat ze hier op een latere leeftijd ook bewust mee omgaan. Daarnaast worden de ouders meegenomen in het enthousiasme van de kinderen. Dubbel zoveel leden als verwacht. We zetten de samenwerking met BeestenBende voort in 2023. In toekomst nog meer richten op energie besparen.

Warmtescans Afferden en Nieuw Bergen

Kennis en Bewustwording

In februari 2023 zijn warmtescans uitgevoerd bij alle koopwoningen binnen de bebouwde kom in Afferden en Nieuw Bergen. Dit is een vervolg op de eerder uitgevoerde warmtescans in 2021 binnen de dijkring Bergen-Aijen en in Siebengewald en in 2022 in Well en Wellerlooi. Veel warmte uit woningen gaat onnodig verloren via ramen, daken, gevels of aansluitingen daarvan. Door deze zogenoemde warmtelekken op te sporen en aan te pakken, kan bespaard worden op de energierekening en kan het wooncomfort verbeterd worden. De inwoners van Afferden en Nieuw Bergen hebben eind januari een brief in de bus ontvangen met de aankondiging van de warmtescan. Daarbij stond ook de mogelijkheid om je ervoor af te melden als je de warmtescan niet uitgevoerd wil hebben. Inmiddels zijn alle scans door het gespecialiseerde bedrijf Heatpulse uitgevoerd en worden deze gecontroleerd. Naar verwachting kunnen de warmtescans inclusief isolatie-advies begin april per post verzonden worden. De warmtescan bevat een warmtebeeldfoto van de voorgevel (straatzijde) en een adviesrapport en is vrijblijvend en gratis voor de bewoner. Als ze meer informatie willen kunnen ze terecht in het Energiehuis.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Opdrachtgever In uitvoering Brief, website, social media 1874 woningen in Afferden en Nieuw Bergen zijn gescand Nationaal isolatieprogramma 2022 en Bijdrage provincie Limburg Inzicht geven in de mogelijke warmtelekken en motiveren om deze aan te pakken. Er is veel interesse in deze warmtebeeldfoto’s, daarom gaan we een aantal inwoners opleiden tot warmtescanners. Dan zou rondom de woning warmtebeelden gemaakt kunnen worden. Ook biedt dit een mogelijkheid voor het buitengebied.

Well aan de slag met Energie

Burgerparticipatie, Besparing

De energiewerkgroep Well aan de slag met Energie is flink bezig geweest om de energietransitie in Well een handje te helpen. Op vrijdag 20 januari heeft er een warmtewandeling door Well plaatsgevonden. Tijdens deze wandeling zijn er foto’s gemaakt met een warmtebeeldcamera om warmtelekken in beeld te brengen. Inwoners uit Well konden zich hierbij gratis en vrijblijvend aansluiten. De werkgroep is druk aan de gang gegaan met het BuurtBespaarBudget*. Zij hebben inmiddels al ruim 100 radiatoren voorzien van radiatorfolie, vele tochtstrips geplaatst en gloeilampen vervangen door LED verlichting. Ook heeft de ‘verwarmingsdeskundige’ al meer dan 30 CV-ketels zuiniger afgesteld en is van ruim 35 woningen een uitgebreide warmtescan gemaakt. De bewoners hebben van de warmtescan een rapportage met alle warmtebeelden ontvangen. *Het project BuurtBespaarBudget is tot stand gekomen door een samenwerking tussen LSA Bewoners en Klimaatstichting HIER vanuit de energiebesparingscoalitie. Het project wordt gefinancierd door het Ministerie Van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

DuurSAME Doeners

Adviserend/ondersteunend Doorlopend Verloopt via Wells Forum (speciale pagina op Facebook, mond-tot-mond reclame, etc.) en gedeeld op kanalen VDS2030 en gemeente Bergen Steeds meer inwoners raken gemotiveerd om duurzame stappen te zetten. Actieve werkgroep BuurtBespaarBudget Burgerinitiatieven stimuleren. De contacten leveren ons veel informatie en input op vanuit de gemeenschap. Soortgelijke initiatieven ook in de andere dorpskernen aansporen. Hiervoor is het noodzakelijk de juiste kartrekkers te vinden.

Kennis en Bewustwording, Besparing

Onder het motto ‘Van collega’s voor collega’s’ gaan we van start met de DuurSAME Doeners. Want SAMEN kom je verder. Het team DuurSAME Doeners is druk bezig met het opzetten van verschillende ideeën om collega’s te ondersteunen bij de verduurzaming van hun woning en het omlaag

brengen van de energierekening. Deze ideeën gaan van handige informatie delen, naar advies op maat, naar maatregelen nemen. Voor alle medewerkers van de gemeente Bergen die willen verduurzamen staan er op 11 mei kennissessies gepland. Diezelfde sessies kon men afgelopen 27 maart ook al bijwonen, hierop zijn enthousiaste reacties terug gekomen. Energieadviseur Laurette Bulkens bespreekt in deze sessies diverse onderwerpen, zoals Inzicht in de energierekening, Stappenplan van het gas af in je woning, Zonnepanelen, Gedrag en kleine maatregelen, Subsidiemogelijkheden en financieringsmogelijkheden. Verder gaat een groep van tien collega’s de training tot energiecoach volgen. Op 28 maart vond de eerste groepsbijeenkomst plaats. Met hun opgedane kennis willen zij hun mede collega’s helpen om te besparen op de energierekening.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Energiecoaches

Ondersteunend, deelnemer, initiatiefnemer is P&O In uitvoering Interne communicatie Gemeente Bergen 10 energiecoaches in opleiding, 3 energyflips uitgedeeld voor inzicht, 1e kennissessie heeft inmiddels plaatsgevonden Budget P&O Dit project ondersteund collega’s door o.a. kennisdeling en ondersteuning waar mogelijk. Onderzoeken waar de behoefte ligt en onderzoeken hoe we collega’s het beste kunnen ondersteunen.

Burgerparticipatie, Besparing

Een groep van 10 enthousiaste vrijwilligers uit onze gemeente hebben in februari en maart de opleiding tot energiecoach gevolgd. De opleiding bestond uit 3 fysieke bijeenkomsten en online trainingsmateriaal en werd aangeboden door HOOM. De energiecoaches ronden momenteel de opleiding af door middel van een huisbezoek met een ervaren energiecoach en een theorie-examen. Hierna ontvangen zij een certificaat en zijn ze officieel energiecoach. VerduurSAMEN2030 gaat de energiecoaches inzetten om energieadvies te geven bij mensen thuis. Inwoners kunnen een afspraak maken met een energiecoach en deze komt dan bij de mensen thuis langs en loopt samen met de bewoner(s) een rondje door het huis om te kijken waar mogelijkheden liggen tot het verminderen van het energieverbruik. De energiecoach maakt een verslag van het huisbezoek met daarin alle tips en adviezen en dat wordt vervolgens gedeeld met de bewoner(s). Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget

Projectleider en coördinator energiecoaches In afronding Website en social media 10 gecertificeerde energiecoaches in de gemeente Bergen Subsidie provincie voor opleiden energiecoaches (2x), VerduurSAMEN2030

Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Het SAMEN gevoel wordt versterkt doordat de energiecoaches eigen inwoners zijn die dit doen vanuit eigen enthousiasme. Het is dus echt voor en door de inwoners. Tevens kan er bij mensen thuis direct gekeken worden naar hun energiegedrag en eventuele kleine besparende maatregelen. Dit draagt direct bij aan een verdere besparing op de energierekening De vrijwilligers gaan op korte termijn aan de slag als energiecoach namens VerduurSAMEN2030 zij zijn dus ambassadeurs voor het programma. Ook zullen we in het najaar starten met een tweede groep die de opleiding gaat volgen. Met de huidige energiecoaches hebben we de opleiding tot energiecoach geëvalueerd, dit nemen we mee als we met de tweede groep starten.

Website VerduurSAMEN2030

Kennis en bewustwording

De website van VerduurSAMEN2030 wordt momenteel vernieuwd. Met de nieuwe, gebruiksvriendelijkere website willen we bereiken dat de inwoners van onze gemeente op een toegankelijke manier geholpen kunnen worden met hun vragen op het gebied van verduurzaming en het programma VerduurSAMEN2030. Het uitgangspunt van de website zal een stappenplan zijn voor de bewoners om uiteindelijk volledig van het gas af te kunnen. Ook wordt het op de nieuwe website makkelijker om een afspraak te maken op het energiehuis of met een energiecoach en zullen alle acties en nieuwsitems van verduurSAMEN2030 worden gedeeld. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider In uitvoering Website VerduurSAMEN2030 In uitvoering VDS2030 Door de website te vernieuwen willen we meer mensen naar de website toe trekken. Doordat de informatie toegankelijker is en de website gebruiksvriendelijker zullen inwoners sneller en beter geholpen worden via de informatie op de website. Mensen worden geholpen zonder een bezoek te brengen aan het energiehuis, doordat mensen kunnen selecteren op het bouwjaar van hun woning. Hierdoor krijgen meer mensen de informatie die ze zoeken.

Energiearmoede – isolatie actie

Besparing

In samenwerking met ‘Overmorgen’ is er een plan geschreven voor een gemeentelijk isolatieprogramma. Om hier uitvoering aan te geven hebben we opdracht gegeven aan Winst uit je Woning. De woningbezitters die eerder de energietoeslag hebben ontvangen en/of meegedaan hebben met de witgoedactie krijgen begin mei een brief per post toegestuurd. Hierin staan op het bouwjaar afgestemde isolatiemogelijkheden die we aanbieden met deze actie (spouwmuurisolatie, vloerisolatie, bodemisolatie en isolatieglas in de leefruimten). Zij kunnen zich vrijblijvend inschrijven om een extra bijdrage vanuit de gemeente te krijgen van maximaal € 5000 per woning bovenop de ISDE subsidie van het Rijk. Hiermee kunnen zij in veel gevallen twee isolatiemaatregelingen laten uitvoeren zonder zelf te moeten bijbetalen.

Na inschrijving komt er een onafhankelijk adviseur kijken naar de mogelijkheden in de woning en geeft daarnaast energiebesparende adviezen die ze direct kunnen toepassen. De bewoner ontvangt hiervan een rapport met daarin het isolatieadvies. Na akkoord worden de maatregelen door de eerder geselecteerde bedrijven uitgevoerd. Facturen worden direct door Winst uit je Woning betaald. Ook de ISDE subsidie wordt voor de bewoner aangevraagd. Door de woningen beter te isoleren verlagen we niet alleen de energiekosten op een structurele manier, maar verhogen we ook het wooncomfort. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider, opdrachtgever Voorbereidingsfase Nog uit te voeren nvt Specifieke uitkering Energiearmoede, Nationaal Isolatie Programma Deze actie draagt bij aan het doel om alle woningen in de gemeente minimaal op energielabel D te krijgen voor het einde van 2026. Door zoveel mogelijk te ontzorgen in het traject hopen we zoveel mogelijk inwoners te kunnen helpen met het isoleren van de woning en daarmee de energiekosten te verlagen. -

Collectieve inkoopactie

Besparing

Gelijktijdig met de isolatie actie, voor de specifieke doelgroep in energiearmoede, loopt er ook een collectieve inkoop actie. De organisatie Winst uit je Woning verzorgt ook deze actie. Doordat we dit combineren kunnen we een gunstige prijs afspreken met de uitvoerende bedrijven. Van dit inkoopvoordeel kunnen de woningbezitters in de gemeente Bergen profiteren. Daarnaast is er al een selectie van uitvoerende bedrijven gemaakt, wordt er een gratis vrijblijvend adviesgesprek aan huis geboden en wordt ook de ISDE subsidie gratis aangevraagd. Op deze manier willen we de inwoners ontzorgen en motiveren om hun woning te isoleren. Voor deze actie is gekozen om spouwmuur-, vloer- en glasisolatie aan te bieden. Op dit moment zijn we nog bezig met de voorbereidingen van deze actie. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider, opdrachtgever Voorbereidingsfase Nog uit te voeren nvt Nationaal Isolatie Programma, Subsidie provincie Limburg Door de inwoners zoveel mogelijk te ontzorgen hopen wij ze te motiveren om hun woning te isoleren. Omdat niet ieder huis hetzelfde is zal deze inkoopactie niet voor iedere woning een uitkomst zijn. Graag willen we de woningen noteren waarvoor een specifieke aanpak noodzakelijk is voor mogelijke toekomstige acties. Verder zal de collectieve inkoopactie meehelpen aan het doel om in 2026 alle huizen minimaal op energielabel D te krijgen. -

VerduurSAMEN2030-impuls Doe-het-zelf subsidie

Besparing

Voor alle woningeigenaren die zelf aan de slag willen met het aanbrengen van isolatie wordt deze doe-het-zelf subsidie opgezet. De subsidie komt overeen met de bedragen en voorwaarden van de ISDE subsidie. Om de kwaliteit van de isolatiemaatregelingen te waarborgen gaan we gebruik maken van instructiebladen met daarbij voorwaarden aan isolatiewaarde. Op deze manier wordt de isolatie op de juiste manier aangebracht. Bij de aanvraag van de subsidie moet bewijs aangeleverd worden in de vorm van foto’s en facturen. In deze subsidie wordt meegenomen: gevelisolatie, dakisolatie, zolder/vlieringvloer isolatie, vloerisolatie en bodemisolatie. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider Voorbereidingsfase Nog uit te voeren nvt Nationaal Isolatie Programma Deze actie draagt bij aan het doel om alle woningen in de gemeente minimaal op energielabel D te krijgen voor het einde van 2026.Subsidie wordt achteraf betaald na aanleveren bewijsmaterialen. Vooraf kan de subsidie wel gereserveerd worden. Naar een dergelijke subsidie is al vaker gevraagd vanuit de bewoners. Dit wordt nu ook vanuit het Nationaal Isolatie programma voorgesteld.

B) Monitoring Website (dec t/m mrt) Website bezoekers: 2.729 Meest bezochte pagina: We zien een gerichter zoekgedrag bij de paginabezoekers naar informatie en hulp middelen zoals subsidie. Gemiddelde tijd besteed per bezoek: 2:38 minuut

Facebook Pagina likes: 247 Nieuwe likes: 0 Bereik Facebook pagina: 1951 personen Aantal berichten: ± 2 per week Bericht grootste bereik: 389 Afspraak met de energieadviseur (21 mrt).

Nieuwsbrief Aantal inschrijvingen: 1936 Rondgestuurd: 2x verstuurd in deze periode, 49% heeft mail geopend.

Instagram Aantal volgers: 75 Nieuwe volgers: 4 Bereik Instagram pagina: 66 personen Aantal berichten: ± 1 per 3 weken Bericht met grootste bereik: 48, Bericht over de landelijke opschoondag met de BeestenBende.

Media Maasduinen Courant: er zijn verschillende energie updates in gezet over onderwerpen zoals de warmtescans in Nieuw-Bergen en Afferden, de ISDEsubsidie en de start van de opleiding van energiecoaches. Ook werd er een oproep gedaan voor het invullen van de enquête van de evaluatie van programmaperiode 1. In een volgende energieupdate stond informatie over de afronding van de opleiding tot energiecoach, NLdoet en een update over het Wells Meer.

75 53 27 18

Aantal woningscans per RIB periode

dec22-mrt23

14

aug 22-nov 22

apr 22- jul 22

19

dec 21-mrt 22

21

aug 21-nov 21

apr 20-jul 21

nov 20- mrt 21

19

jul 20-okt 20

80 70 60 50 40 30 20 10 0

Bezoekers energiehuis Van augustus t/m november 2022 zijn er 112 bezoekers geweest in het Energiehuis. 160 140 120 100 80 60 40 20 0

148 116 88

117112

93

79

60

53 49 24

26

mrt 19-jun 19 jul 19-okt 19 nov 19-feb 20 mrt 20-jun 20 jul 20-okt 20 nov 20-mrt 21 apr 21-jul 21 aug 21-nov 21 dec 21-mrt 22 apr 22- jul 22 aug 22- nov 22 de22-mrt23

Woningscans In de periode augustus t/m november zijn er 14 woningscans uitgevoerd.

Bezoekersaantallen Energiehuis per RIB periode

VerduurSAMEN2030 Evaluatie Programmaperiode 1: Bewustwording en Kennis 2019-2022 In de eerste programmaperiode van VerduurSAMEN2030 lag de focus op bewustwording en kennis. Cijfers betreft bewustwording hebben we verzameld in bijlage 2. Hieronder worden de vooraf gestelde doelen van het VerduurSAMEN2030 programma ge-evalueert en wordt per doel een korte toelichting gegeven. Een kanttekening die gemaakt moet worden is dat de cijfers gebruikt voor deze evaluatie, van onder andere de Klimaatmonitor, helaas maar reiken tot 2020 of 2021. Door de energiecrisis in 2022 en de diverse acties van VerduurSAMEN2030 is de verwachting dat de behaalde resultaten dus nog positiever uitpakken na 2021. Ambitie VerduurSAMEN2030 Bergen energieonafhankelijk in 2030 (1740 TJ) De totale opgave van de gemeente is om in 2030 energieneutraal te zijn. Deze ambitie is onderverdeeld in Grootschalige opwekking, kleinschalige opwekking, innovatie en besparing. Volgens gegevens van de klimaatmonitor is sinds 2012 de energievraag van de gemeente Bergen gedaald met 62 TJ (Klimaatmonitor). Van de totale opgave van kleinschalige opwekking, innovatie (restopgave) en besparing, dus exclusief de grootschalige opwekking, zijn we op 33% van de totale opgave van 857 TJ. Hieraan gaat het ELWM bijgedragen door 170 TJ van de restopgave te dekken.

De rest is behaald door de besparing en kleinschalige opwekking van samen 109 TJ.

Grootschalige opwekking 1. Meer grootschalige opwekking, namelijk 883 TJ ELWM is nog niet begonnen met het opwekken van energie, deze doelen kunnen we dus nog niet evalueren. Wel is duidelijk dat het energielandgoed meer zal gaan opwekken, namelijk 1053 TJ. Dit is doorberekend in de restopgave. Besparing 2. Minder energieverbruik, nl. 276 TJ besparing. 2a: Industrie en MKB hebben samen 40 TJ besparing gerealiseerd in 2030 Helaas is het verbruik van de industrie en mkb tussen 2012 en 2020 gestegen met maar liefst 14 TJ (Klimaatmonitor: 20122020/1, gas 2020 elektrisch 2021). Op dit onderdeel heeft het programma een beperkte invloed aangezien dit vanuit het Rijk via de RUD wordt aangestuurd. Energiebesparingsplicht bedrijven Met de energiebesparingsplicht moeten bedrijven energiebesparende maatregelingen nemen die zich binnen vijf jaar kunnen terugverdienen. Bedrijven die jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas equivalent verbruiken, vallen onder deze besparingsplicht. Per 1 juli 2019 geldt voor deze bedrijven en instellingen ook de informatieplicht. Per die datum en daarna eenmaal per vier jaar moet worden gerapporteerd aan de gemeente welke energiebesparende maatregelen zijn getroffen. In 2021 is hier vanuit VerduurSAMEN2030 opvolging aan gegeven. Dit heeft geleid tot een naleving van de informatieplicht van 93,3%.

De verwachting is dan ook dat we de komende 5 jaar de besparingen terug kunnen zien.

2b: Scholen / kantoren / sportverenigingen hebben 52 TJ besparing gerealiseerd in 2030 Scholen / sportverenigingen en kantoren zijn al op de goede weg, ze hebben 14 van de 52 TJ bespaard, dit is 26,9% van de doelstelling (Klimaatmonitor: 2012-2020/1, gas 2020 elektrisch 2021).

2c: Landbouw heeft 92 TJ besparing gerealiseerd in 2030 In de landbouw is een stijging in energiebehoefte gemeten. Het energieverbruik is gestegen met 30 TJ in 2021 tegenover 2012 (Klimaatmonitor: 2012-2021).

2d: Inwoners hebben 92 TJ besparing gerealiseerd in 2030 De inwoners hebben al flink bespaard, hiervoor zijn we al over de helft van het doel voor 2030 (52,4%). 48,2 TJ van de beoogde 92 TJ besparing (Klimaatmonitor: 2012-2021). Deze doelgroep heeft ook de meeste aandacht van ons gekregen, vanwege de geoormerkte subsidiegelden van het Rijk. Vanuit het VerduurSAMEN2030 programma zijn er een aantal acties geweest gericht op het besparen van elektriciteit en aardgas bij de inwoners: - De groene bon (1470 stuks) - Energie bespaar tassen (ruim 2000 stuks) - Witgoedactie (201 apparaten) Duurzaam Thuis provincie Limburg Er zijn in totaal 114 Duurzaam thuis leningen aangevraagd in gemeente Bergen (8,7%), dit zijn er relatief minder dan in de rest van Limburg (13,9%). Reden hiervoor zou kunnen zijn dat de inwoners in de Gemeente Bergen L liever niet een lening afsluiten. ISDE subsidie Van 2016 tot en met 2021 is er door middel van de ISDE subsidie in de gemeente Bergen L in totaal 26.131 m² geïsoleerd (Klimaatmonitor). Energielabels woningen We zien een geleidelijke verschuiving naar zuinigere energielabels.

Ter info: in 2021 is 45,8% van de woningen voorzien van een geldig energielabel. In 2022 waren er 5.793 woningen in de gemeente Bergen. Huurwoningen Woningcorporatie Destion heeft ruim 1300 woningen in de gemeente Bergen. Deze woningen hebben een gemiddeld energielabel B.

Kleinschalige opwekking en innovatie 3. Meer kleinschalige opwekking nl. 160 TJ 3a: 80 TJ gerealiseerd bij particulieren door zonnepanelen, warmtepompen e.a. in 2030 De opwek van particulieren ziet er ook goed uit, hier is men al op 35,5 TJ van de beoogde 80 TJ (44,4%) (Klimaatmonitor: 2012-2020). Huurwoningen Woningcorporatie Destion had in november 2022 op 33% van hun huurwoningen zonnepanelen liggen. De planning is echter om vanaf 1 januari 2023 versneld zonnepanelen te gaan leggen op de resterende woningen. Hiermee wil Destion halverwege 2025 op alle woningen zonnepanelen hebben liggen. Zonnepanelen telling In de gemeente Bergen heeft een zonnepanelen telling plaatsgevonden. Het betreft hier alle zonnepanelen van particulieren en bedrijven tezamen. Eigen telling zonnepanelen (April 2022) Totaal aantal adressen: 5.823 Aantal adressen met panelen: 1.421 Aantal zonnepanelen: 42.269 Opwek capaciteit: 38,8 TJ Benut dakoppervlak: 6 ha

Enexis (jan 2022) 10 grote opwek installaties (0,025 TJ) Potentie grote daken: 4 ha Potentie kleine daken: 12 ha

Data Enexis 30% van het aantal kleinverbruik aansluitingen wekte in 2022 energie op. Bij een kleinverbruikaansluiting is de elektriciteitsaansluiting maximaal 3 x 80 ampère. Enexis geeft aan dat er een significant percentage opwekinstallaties is dat (nog) niet aangemeld is. Naar schatting gaat dit om 10 - 15% van het totaal aantal opwekinstallaties. Hiermee is waarschijnlijk het verschil te verklaren met de cijfers van de Klimaatmonitor. Totaal opgesteld vermogen in de gemeente Bergen volgens de cijfers van Enexis kleinverbruik-aansluitingen: 33 TJ op 1-7-22. (Enexis)

Warmtepompen Er zijn naar schatting 89 Warmtepompen aangevraagd door middel van de ISDE subsidie (Klimaatmonitor). Deze warmtepompen realiseren een besparing van in totaal 2,5 TJ. ISDE subsidie aanvragen Van 2016 tot en met 2021 zijn er 272 aanvragen voor apparaten goedgekeurd voor de ISDE subsidie in de gemeente Bergen L. (Klimaatmonitor) Postcoderoos projecten In de gemeente zijn 2 postcoderoosprojecten en het 3e project is in ontwikkeling. De provincie Limburg had in 2021 tien postcoderoosprojecten waarvan twee in de gemeente Bergen. Het 1e postcoderoosproject in Afferden heeft 178 zonnepanelen en het 2e postcoderoosproject in Well heeft 300 zonnepanelen. De installatie in Well gaat naar verwachting jaarlijks ongeveer 90.000 kWh opwekken. Naar verwachting komen voor het 3e project op het dak van de gemeentewerf 200 zonnepanelen te liggen. Afhankelijk van het type panelen dat geplaatst worden zal deze installatie circa 57.000 kWh per jaar opwekken.

3b: 80 TJ meer opwekking gerealiseerd in 2030 door bedrijven, scholen e.d. middels zon, wkk en/of geothermie Bij de sportverenigingen / scholen en kantoren, is het doel om 80 TJ meer op te wekken, wij hebben echter geen gegevens om te achterhalen hoe het hier mee staat. Volgens de gegevens van Enexis staat er in de gemeente Bergen 7,2 MW omvormer capaciteit opgesteld voor grootverbruikaansluitingen (Enexis). Dit komt neer op 2,5 TJ. Hiermee lijkt het aandeel voor dit doel beperkt, echter kunnen bedrijven, scholen e.a. ook met een kleinverbruikaansluiting zijn aangesloten en daarmee opgeteld worden bij doelstelling 3a. Bij een grootverbruikaansluiting is de elektriciteitsaansluiting groter dan 3 x 80 ampère. Zon op bedrijfsdaken Het project 'Zon op Bedrijfsdaken': een van de eerste projecten vanuit het programma waarmee 1,6% van de totale energie (van woningen en bedrijven) wordt opgewekt. Dat is omgerekend goed voor de energie van ongeveer 2.700 huishoudens. Mobiliteit Binnen het project van Trendsportal proberen we duurzaam transport en mobiliteit te stimuleren. De klimaatmonitor laat een daling van 53 TJ zien ten opzichte van 2012. Deze besparing is opgeteld bij doelstelling 2. Minder energieverbruik, nl. 276 TJ besparing.

C) Planning en Vooruitblik In 2023 is de volgende fase van het programma gestart: de grootschalige uitrol. Er is een nieuwe conceptversie opgesteld voor de communicatiestrategie en programma plan voor programmaperiode 2. Begin april zal de vaststelling door het college plaatsvinden en een presentatie gegeven worden aan de commissie ruimte en economie. In onderstaande tabel staat een overzicht van activiteiten waarmee we op korte en lange termijn aan de slag gaan. Een aantal projecten lopen al, deze zijn bij terugblik al uitgelicht. Op de projecten die nog moeten starten geven we een korte toelichting. 2023 BeestenBende Energiearmoede - actie huurders Website vernieuwen Well aan de slag met energie BuurtBespaarBudget Social media plan 2023 Opleiding energiecoaches 1e groep + opleiding DuurSAME Doeners Warmtescans Afferden en Nieuw Bergen Ondersteunen subsidieaanvragen Energiearmoede - isolatieprogramma Collectieve inkoopactie VerduurSAMEN2030-impuls Doe-hetzelvers subsidie VerduurSAMEN2030 Klusteams Campagne optimaal benutten zonnepanelen Ambassadeursposters Opleiden energiecoaches 2e groep Opleiden warmtescanners Informatiepakket jongeren nieuwe woning VerduurSAMEN2030-krant Lange termijn Showcase Zonnecarports Integraal oppakken verduurzamen gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed Stimuleren energiebesparing bedrijven RUD en RES Green deal Postcoderoos Gemeentewerf

Uitvoeringsperiode 2022 en 2023 Start oktober 2022 Start november 2022, afgerond april 2023 Start november 2022 Start december 2022 Januari-april 2023 Februari-april 2023 Start maart 2023, live april/mei 2023 Start maart 2023, live mei 2023 Start maart 2023, live mei 2023 Start maart 2023, live mei 2023 Start April 2023 Mei/juni 2023 Juni 2023 September/oktober 2023 September/oktober 2023 Oktober 2023 Oktober 2023 Januari 2023 t/m december 2025 Start 2023 2023 t/m 2026 Start november 2022 Loopt op dit moment, realisatie Q2 2023

• VerduurSAMEN2030 Klusteams Doel is om bij 600 woningen in de gemeente kleine energiebesparende maatregelingen uit te voeren ter waarde van maximaal € 250,- per woning. Hiermee richten we ons op huishoudens in de energiearmoede of daar net boven. Denk hierbij ook aan alleenstaande ouderen die deze maatregelingen zelf niet uit kunnen voeren. De vrijwillige klussers krijgen per woning een vergoeding welke zij aan een vereniging mogen besteden ten behoeve van verduurzaming van die vereniging. • Campagne optimaal benutten zonnepanelen Stapsgewijs nemen we afscheid van de salderingsregeling. Dan is het dus belangrijk om zoveel mogelijk zelf opgewekte stroom direct te gebruiken. Dat is voordeliger dan

overdag stroom aan het net teruggeven en ’s nachts stroom van het energiebedrijf afnemen. Daarnaast is het ook beter voor de belasting van het elektriciteitsnet. • Ambassadeursposters Doel is om bij 20 verenigingen posters op te hangen van ambassadeurs. Hiermee wordt hun duurzame verhaal in de schijnwerpers gezet. Deze verhalen worden ook op de verschillende communicatie kanalen van verduurSAMEN2030. De vereniging ontvangt hiervoor een vergoeding om te besteden aan duurzaamheid. • Opleiden warmtescanners Doelstelling is om structureel 7 vrijwillige warmtescanners actief te hebben in onze gemeente. Zij krijgen de opleiding aangeboden en de materialen aangereikt vanuit de gemeente. • Informatiepakket jongeren nieuwe woning Om jongeren meer te betrekken bij verduurzaming willen we een informatiemap maken voor jongeren/starters die een huurwoning toegewezen krijgen of een woning kopen. • VerduurSAMEN2030 krant Net als afgelopen jaar willen we in oktober weer een krant uitbrengen. Hiermee geven we inwoners en initiatieven een podium • Integraal verduurzamen gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed In samenspraak met het sociale domein en met externe ondersteuning (op kosten van de Provincie) is een onderzoek gestart.

Dit onderzoek heeft betrekking op alle gemeentelijke en maatschappelijke gebouwen, ongeacht wie eigenaar is (schoolgebouwen, Mfc’s, verenigingsgebouwen, kerken, bibliotheken e.d.). De gebouweneigenaren krijgen kosteloos een advies over welke maatregelen mogelijk zijn om het energieverbruik te verminderen. Het is de bedoeling dat de eigenaar van een gebouw weloverwogen tot een besluit kan komen over uit te voeren maatregelingen. Verder kunnen we melden dat voor de gemeentewerf de subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) is toegekend. Het gemeentehuis is hiervoor helaas uitgeloot. • Green deal De ondertekening van de Green Deal Land van Cuijk en Noord Limburg krijgt een vervolg met acties gericht op de bedrijventerreinen in deze regio. • Stimuleren energiebesparing bedrijven RUD en RES Vanuit de RES is de ondersteuning voor MKB-bedrijven op het gebied van energieadviezen georganiseerd. Daarvoor kunnen bedrijven contact opnemen met Stichting Groene Economie Limburg. Vanuit de RUD zal de komende periode intensiever toegezien worden op de naleving van de energiebesparingsvoorschriften bij bedrijven. De inzet van de RUD LN kan deels gefinancierd worden met extra middelen die daarvoor vanuit het Rijk beschikbaar zijn gesteld.

Bijlage 1: Projectbudget VerduurSAMEN2030 Projectbudget Post

Bedrag

Periode

In begroting gemeente

€200.000,-

2023

Subsidiestromen Het projectbudget wordt aangevuld met een aantal subsidieregelingen vanuit het Rijk. Subsidie

Bedrag

Periode

Specifieke Uitkering Energiearmoede tranche 1 Specifieke Uitkering Energiearmoede tranche 2 Bijdrage uit Nationaal Isolatieprogramma Nationaal Isolatieprogramma 2022 (Circulaire) Nationaal Isolatieprogramma 2023 - aangevraagd Subsidie provincie Limburg; Aanjagen

€159.590,-

Januari 2022 t/m dec 2024

€159.590,-

Januari 2022 t/m dec 2024

€ 54.869,-

Voor eind 2022

€ 153.428,-

Voor eind 2023

€ 197.671,-

1 januari 2023 – 31 december 2026

€ 100.000,-

2023-2026

€ 37.415,-

Voor eind 2023

€9.843,91

2022 en 2023

gemeentelijke projecten verduurzaming woningen 2022-2023

Specifieke Uitkering Klimaat en energiebeleid Regeling Versterkte Uitvoering Energietoezicht (VUE3)

Toelichting Uit begroting gemeente Specifieke Uitkering Energiearmoede Regeling Versterkte Uitvoering Energietoezicht

Wordt benut ter dekking van personele kosten en waar nodig aangevuld met middelen vanuit de beschikbare subsidiestromen. De bijdrage is bedoeld voor het verlagen van de energierekening bij inwoners met een lager inkomen. Mogelijkheid om kosten van extern bureau dat bedrijven controleert vergoed te krijgen. De gelden kunnen door het extern bureau geclaimd worden bij het Rijk.

Bijlage 2: Evaluatie Programmaperiode 1 – Bewustwordingscijfers

Aantal bezoekers Energiehuis

Aantal woningscans energieadviseur

Vanwege de corona pandemie is het Energiehuis een periode gesloten geweest of slechts beperkt geopend, vandaar dat de bezoekersaantallen in 2020 en begin 2021 lager zijn. In 2020 was er een actie voor gratis woningscans, vandaar dat het aantal daar hoger ligt. Appeltaart gesprekken: 5 (circa 30 huishoudens)

Aantal inschrijvingen emailnieuwsbrief: 1935 Aantal volgers Facebook: 248 (bereik 4039) Aantal volgers Instagram: 71 (bereik 75)

Social media monitoring Aantal volgers/pagina-likes

Aantal bezoekers website: Website bezoekers: 4.466 (augnov 2022)

300 250 200 150 100 50 0

150 165

0

0

205 180 190

0

223

243 248 247

71 75 52 56 31 46

Instagram volgers Pagina-likes Facebook

Datum Raadsinformatie brief (RIB)

Warmtescans: In totaal zijn er 1589 warmtescans uitgevoerd door het bedrijf Heatpulse bij koopwoningen binnen de bebouwde kom van 5 dorpskernen. Deze woningen hebben allen een adviesrapport ontvangen met daarin advies voor isolatie. Deze warmtescans en bijbehorende isolatierapporten zijn bedoeld om de woningeigenaren bewust te maken van warmtelekken aan hun woning en te motiveren welke maatregelingen ze kunnen nemen. De overige 2 kernen (Nieuw-Bergen en Afferden, 1922 woningen) worden in Q1 2023 uitgevoerd. Inwonersenquête Middels een enquête verstuurd via nieuwsbrief en social media hebben 69 inwoners hun mening gegeven over het programma VerduurSAMEN2030.

De inwoners die we bereiken zijn over het algemeen positief over het programma. Er zijn weinig negatieve ervaringen en weinig negatieve antwoorden op de vragenlijst. Er zijn nog wel te veel antwoorden van inwoners dat ze geen mening over een vraag of stelling hebben of dat de vraag niet van toepassing is. Dit betekent dat er nog een redelijk aantal mensen niet goed genoeg op de hoogte zijn van VerduurSAMEN2030 en het energiehuis. Zowel in de antwoorden van de vragenlijst als in de opmerkingen valt te concluderen dat het energiehuis en VerduurSAMEN2030 nog niet zichtbaar genoeg is binnen de gemeente. Door social media te gebruiken moet deze zichtbaarheid vergroot worden, alleen weten de inwoners deze kanalen nog niet te vinden. Aan de hand van het social mediaplan voor de tweede fase is het de bedoeling deze zichtbaarheid te verhogen. Er zijn veel vragen/opmerkingen over subsidie en andere financiële mogelijkheden. Herhalen en communiceren van de mogelijkheden is daarvoor belangrijk om deze vragen te kunnen beantwoorden. Inwoners willen dat ze meer betrokken worden. Zowel bij het programma als ook bij projecten als het Wells Meer en postcoderoosprojecten. De nieuwsbrief en de Energieupdate is een belangrijke informatiebron voor onze inwoners. Belangrijk om hier goed gebruik van te maken en op een constante basis.

Energielandgoed Wells Meer

D) Grootschalige opwekking - Energielandgoed Wells Meer Het Energielandgoed Wells Meer (ELWM) is een grootschalig en robuust gebied van ongeveer 400 hectare waar duurzame energie opgewekt wordt met zonnepanelen en windturbines. Het is een plek waar participatie, innovatie, educatie en recreatie samen komen. Door de grootschalige opwekking op één locatie te concentreren, blijven waardevolle en kwetsbare gebieden zoals Nationaal Park De Maasduinen gespaard en geven we een enorme kwaliteitsimpuls aan het gebied Wells Meer. Energielandgoed Wells Meer is van en voor Bergen. We betrekken onze inwoners en bedrijven. Zij hebben niet alleen een rol in de ontwikkeling van het project, maar moeten ook van het Energielandgoed kunnen profiteren.

In deze raadsinformatiebrief komen de volgende onderwerpen aan de orde: A) B) C) D) E) F) G) H) I) J) K) L)

Hoofdlijnen december 2022 – maart 2023 Projectbudget Planning Besluitvorming Communicatie Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten Risicomanagement Onderzoeken Netaansluiting Beroepsprocedure Energielandgoed Wells Meer BV Marktontwikkelingen

A. Hoofdlijnen december 2022 – maart 2023 • In de afgelopen periode is er volgens planning gewerkt. We bevinden ons in de vierde fase van het project: de ontwikkelfase. • De Raad van State heeft nog geen zittingsdatum in de procedure bestemmingsplan Energielandgoed Wells meer en vergunningen gepland. • Een zitting met betrekking tot het onteigeningsproces zal worden gepland zodra het bestemmingsplan onherroepelijk is. Er is nog geen zicht op een overeenkomst met de pachter. • Om zo efficiënt mogelijk om te gaan met het ontwikkelbudget in 2023, en de externe factoren waar het project op dit moment deels afhankelijk van is (uitspraak Raad van State en afwikkeling onteigeningsproces), is besloten de frequentie van de projectgroepvergaderingen en de frequentie van het portefeuillehoudersoverleg naar beneden toe aan te passen. Daarnaast wordt zoveel mogelijk met eigen personeel gewerkt in plaats van inhuur. Deze raadsinformatiebrief Energielandgoed Wells Meer zal 1 keer per jaar worden opgesteld, als onderdeel van de RIB VerduurSAMEN2030. Bij tussentijdse ontwikkelingen zal de commissie en de raad uiteraard op de hoogte gesteld worden. • Wegens een uitspraak van de Raad van State in project Porthos op 2 november 2022, heeft TenneT de voorbereidingen voor de hoogspanningslijn Venray-Wells Meer tijdelijk stopgezet en de gemeente Bergen hierover geïnformeerd.

Ze onderzoeken op dit moment wat de gevolgen zijn van deze uitspraak.

24

• Ook Enexis heeft bij de bouw van het hoogspanningstation te maken met deze uitspraak inzake de bouwvrijstelling. • Er is met TenneT en Enexis de afgelopen periode regelmatig overlegd. Er is nog geen officieel signaal afgegeven wat de mogelijke gevolgen voor de planning van het Wells Meer kunnen zijn. B. Projectbudget • Uw gemeenteraad heeft op 9 februari 2021 een krediet beschikbaar gesteld van € 2.150.000 voor fase 4. Van het budget fase 3 was € 299.208 over. Het totale budget voor fase 4 komt dan neer op € 2.449.208. 2021-2022 : Planfase Energieland Wells Meer (fase 4)

Krediet

Uitgegeven 08-03-2022 Rechten/verplichtingen Restant

€ 2.449.208

€

1.031.228

€ 27.604

€ 1.390.376*

*De kosten die gemaakt zijn voor de aankoop van de gronden, dienen nog te worden verrekend. Dit wordt aan uw raad voorgelegd als de pachtonderhandelingen zijn afgerond.

C. Planning • De overall planning hangt af van de timing van beschikbaarheid van de transportcapaciteit voor teruglevering voor het Energielandgoed. Deze beschikbaarheid is afhankelijk van: 1) de planning van de te realiseren netwerkverbinding tussen Venray en de gemeente Bergen 2) de planning van benodigde netverzwaringen Venray-Boxmeer en station Boxmeer 3) de ontwikkeling van de interesselijst & transportclaimlijst van Enexis met betrekking tot de projecten die in aanmerking komen voor de transportcapaciteit voor teruglevering. 4) het beschikbaar komen van netcapaciteit op het bestaande stroomnet door samenwerking met een van de pachters (t.b.v. het eerste deel van het zonproject, ook wel de showcase). De start bouw van de showcase staat gepland in 2023. Dit deel van de planning (showcase) lijkt steeds minder realistisch vanwege het nog lopende proces bij de Raad van State en de daarop nog te volgen onteigeningsprocedure. De vraag is hoe interessant de realisatie van de showcase dan nog is, vanwege het feit dat onteigening waarschijnlijk eind 2024 afgerond is, waarmee de ontwikkeling/realisatie van de showcase feitelijk parallel gaat lopen aan de ontwikkeling/realisatie van het algehele project. Op basis van de SDE++ beschikking heeft ELWM nog tot december 2023 om het zon-PV project van de showcase in gebruik te nemen. Er zijn mogelijkheden om verlenging aan de te vragen.

Verlenging zou echter een negatief effect hebben op de businesscase van de showcase aangezien er dan voor een kortere periode SDE++ subsidie ontvangen kan worden. Op basis van huidige indicaties van de planning van TenneT/Enexis verwachten we nu in 2025 te kunnen starten met de bouw van het windproject en een tweede deel van het zonproject (het eerste deel is de showcase). In 2027/2028 verwachten we te starten met de bouw van het restant van het zonproject.

25

D. Besluitvorming • Het koninklijk besluit genomen tot aanwijzing van onroerende zaken op het Energielandgoed ter onteigening van 6 oktober 2022 heeft ter inzage gelegen van 25 november tot en met 5 januari. Tegen dit besluit stond geen beroep open. Een zitting over de afwikkeling van de onteigening kan worden gepland als het bestemmingsplan onherroepelijk is. • Een reactie op de zienswijzen met betrekking tot de ontwerp omgevingsvergunning zonnevelden aan de Innovatieboulevard is opgesteld en zal in april ter besluitvorming worden voorgelegd aan het college. • Voor de besluitvorming rondom het verweerschrift en de beroepsprocedure, zie paragraaf J. Beroepsprocedure. E. Communicatie • Op 13 december heeft een presentatie plaatsgevonden over het Energielandgoed Wells Meer aan ondernemersplatform MKB Grens en Maas. • In december is de projectwebsite op alle pagina’s geupdatet. • Op 24 februari heeft een bezoek met omwonenden van het Energielandgoed aan Windpark Nijmegen-Betuwe plaatsgevonden, conform de toezegging van de portefeuillehouder (https://www.windparknijmegenbetuwe.nl/windpark/). De omwonenden van het Energielandgoed hebben eerder aangegeven interesse te hebben in een excursie om enerzijds te ervaren hoe het is om in de omgeving van een windturbine te wonen. Anderzijds om het verhaal vanuit de omgeving te horen.

Er was een klein aantal omwonenden dat daadwerkelijk mee wilde. Zij waren enthousiast over het bezoek. Een kort nieuwsitem hierover is op de projectwebsite geplaatst en via de social media kanalen verspreid. • Op 7 maart is een update met het laatste nieuws over het Energielandgoed op de projectwebsite geplaatst en via de social media kanalen verspreid. Tevens is deze informatie opgenomen in de nieuwsbrief die verstuurd is en is er een kort item aan besteed in de EnergieUpdate in de Maasduinen Courant van 9 maart. • Een video waarin de portefeuillehouder het basisverhaal over het Energielandgoed vertelt en waar het project nu staat, wordt in april opgenomen. F. Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten • Met TenneT en Enexis is regelmatig ambtelijk contact geweest over het kabeltracé en het hoogspanningsstation. De werkgroepen komen regelmatig bij elkaar. • De eerstvolgende stuurgroepvergadering staat gepland op 1 juni 2023. • Er heeft ambtelijke afstemming plaatsgevonden met het Ministerie Infrastructuur en Waterstaat over het besluit beperkingengebied luchthaven Weeze. Aangezien de omgevingsvergunning voor de windturbines is verleend, hoeft er op dit moment geen officiële verklaring van geen bezwaar te worden aangevraagd bij het ministerie.

Geconcludeerd is dat de communicatie en het contact met vliegveld Weeze, de Bezirksregierung Düsseldorf en de Deutsche Flugsicherung tot nu toe op juiste wijze is verlopen. Mocht de Afdeling bestuursrechtspraak van Raad van State de omgevingsvergunning vernietigen dan zullen we wel een verklaring van geen bezwaar moeten aanvragen (na officiële toestemming van de Duitse autoriteiten geeft het ministerie deze af). G. Risicomanagement • In elke projectgroepvergadering wordt het risicodossier waar nodig aangevuld of gewijzigd. Het risicodossier is als bijlage toegevoegd bij deze RIB (bijlage 2).

26

Afgelopen periode is er geen aanleiding geweest tot het aanpassen van het risicodossier. Voor de zomervakantie zal een tussentijdse evaluatie van het risicodossier plaatsvinden, conform de RISMAN-methode. • De belangrijkste risico’s op dit moment zijn: 1. Marktrisico’s, vanwege de stijgende prijsontwikkelingen in de markt is de kans van optreden zeer groot. Dit risico wordt gemitigeerd door de structuur van de SDE++, die meebeweegt met marktontwikkelingen. Verder zijn er nog optimalisatiemogelijkheden m.b.t. de huidige businesscase. 2. Risico m.b.t. afhankelijkheid van de planning van TenneT/Enexis inzake realisatie van E infra projecten, en beschikbaar komen van nieuwe teruglevercapaciteit voor ELWM (op basis van de transportclaim- en interesselijst). Dit risico wordt gemitigeerd door de nauwe samenwerking met TenneT en Enexis, het feit dat de realisatie planning van ELWM afgestemd is op de planning van TenneT/Enexis m.b.t. het beschikbaar komen van de teruglevercapaciteit en het Energielandgoed onderzoekt methoden waarmee beschikbare netcapaciteit efficiënt gebruikt kan worden en/of alternatieve manieren van levering. H. Onderzoeken • Het onderzoek naar de mogelijke ontwikkeling van duurzame waterstof blijft op het moment hangen in een haalbaarheidsstudie; met name op het gebied van afzetmarkt en toegang tot het net.

• Vanuit de BV lopen twee haalbaarheidsonderzoeken, zie alinea K Energielandgoed Wells Meer BV. I. Netaansluiting • Kabeltracé: naast het stikstofonderzoek dat nu uitgevoerd wordt, is TenneT ondertussen aan de slag gegaan met de benodigde bureaustudies. • Hoogspanningsstation: Enexis is onderzoeken aan het uitvoeren voor de realisatie van het hoogspanningsstation. De locatie en afmetingen voor het hoogspanningsstation inclusief hekwerk zijn vastgesteld in afstemming met Enexis, passend binnen de Energieboulevard. • Er is met TenneT en Enexis regelmatig contact, via de werkgroep Netwerk Wells Meer-Venray en daarbuiten waar nodig. Deze afstemming betreft: 1) de mogelijkheden om voorbereiding en uitvoering van benodigde E-infra projecten te versnellen 2) het zo snel mogelijk beschikbaar komen van netcapaciteit voor teruglevering 3) de omgevingscommunicatie inzake de projecten aanleg van de kabel en het HS/MS station. J. Beroepsprocedure • In februari 2021 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer vastgesteld. Daarnaast heeft Waterschap Limburg de watervergunning verleend en heeft het college van burgemeester en wethouders de omgevingsvergunningen voor de zonnevelden en de windturbines verleend. • Zes partijen hebben vervolgens beroep ingesteld tegen deze besluiten bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

In december 2021 heeft de gemeente het verweerschrift naar de Raad van State gestuurd. • De inhoud van de beroepsschriften was aanleiding voor de herstelbesluiten op het bestemmingsplan, de omgevingsvergunning wind en de watervergunning. Op deze herstelbesluiten zijn tijdens de inzage-periode (19 mei tot en met 29 juni 2022) vijf reacties binnengekomen bij Raad van State. Het verweer op deze

27

reacties is naar Raad van State doorgestuurd. Raad van State heeft nog geen zitting gepland. K. BV Energielandgoed Wells Meer • In de haalbaarheidsstudie naar de (mobiele) opslag van elektriciteit (deels gesubsidieerd door het Innovatiefonds Regio Noord Limburg) is fase 1 van het onderzoek afgerond. De (optionele) tweede fase van het onderzoek zal niet worden gestart. De commissie- en raadsleden zullen van het rapport op de hoogte worden gebracht. • De haalbaarheidsstudie naar de invulling van de Innovatieboulevard (door middel van dubbel ruimtegebruik), ook deels gesubsidieerd door het Innovatiefonds, loopt. We verwachten afronding van het onderzoek voor de zomervakantie. L. Marktontwikkelingen • Ten opzichte van de in de Commissievergadering Ruimte en Economie van 23 november gegeven presentatie over de recente marktontwikkelingen in relatie tot de businesscase en de laatste Raadsinformatiebrief, hebben zich de afgelopen periode geen nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. Bijlagen: • Bijlage 1: Realisatieplanning ELWM • Bijlage 2.a : Risicodossier fase 4, versie november 2022 • Bijlage 2.b: Klasse-indeling bij risicodossier

28