RIB aug-nov 2022 VDS2030 en ELWM def

RAADSINFORMATIEBRIEF VerduurSAMEN2030 en Energielandgoed Wells Meer

December 2022

Leeswijzer

•

A) Terugblik Per project geven we een korte terugblik op de periode augustus tot en met november 2022, met daarbij informatie over de communicatie uitingen, behaalde resultaten, risico’s en kansen, budget en wat we mee nemen naar de toekomst. o VerduurSAMEN2030-route o VerduurSAMEN2030-krant o Duurzaamheidscafé o Witgoed inruilactie o BeestenBende o Postcoderoos project gemeentewerf o Well aan de slag met Energie o Community of practice o Showcase Zonnecarports o Ambassadeurs uitlichten o Actie huurders o Energiecoaches o Website VerduurSAMEN2030 o Green Deal 2022 o Duurzaam transport

•

B) Monitoring Onder monitoring verstaan we het waarnemen en verzamelen van gegevens die aantonen in welke mate we voldoen aan de ambitie van gemeente Bergen om in 2030 energieonafhankelijk te zijn.

•

C) Planning en Vooruitblik We geven een overzicht van de activiteiten waar we op korte en lange termijn mee aan de slag gaan en blikken vooruit op deze activiteiten. o Social Media plan 2023 o Stimuleren energiebesparing bedrijven RUD en RES. o Energiearmoede – gemeentelijk isolatieprogramma o Nieuwe communicatiestrategie en programmaperiode 2

•

Bijlage 1: Projectbudget VerduurSAMEN2030

•

D) Energielandgoed Wells Meer A) Terugblik hoofdlijnen augustus 2022 – november 2022 B) Projectbudget C) Planning D) Besluitvorming E) Communicatie F) Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten G) Risicomanagement H) Onderzoeken I) Netaansluiting J) Beroepsprocedure K) Energielandgoed Wells Meer BV L) Marktontwikkelingen

A) Terugblik

VerduurSAMEN2030-route

Bewustwording

Op 9 september heeft de RES Vooruit Fietstocht plaatsgevonden en daarmee is de VerduurSAMEN2030-route geopend. VerduurSAMEN2030-route Het is een mooie fietsroute door de Maasduinen waar je langs verschillende duurzame initiatieven fietst. Bij deze initiatieven hangen bordjes met QR-code die toegang geven tot een aantal inspirerende verhalen van hoe inwoners en ondernemers in onze gemeente bezig zijn met verduurzamen. Er is een wandelroute van 6 km in Bergen en een fietsroute van 28 km door Bergen, Well en Afferden. RES Vooruit fietstocht De vijftien gemeente in Noord- en Midden Limburg werken samen aan een duurzame regio. Dit doen we binnen de Regionale Energie Strategie (RES). Als aftrap van een nieuwe periode in de samenwerking kwamen de betrokken wethouders en ambtenaren bij elkaar in de Buun. Tijdens het fietsen van de VerduurSAMEN2030-route was er gelegenheid informeel te ontmoeten en kennis te nemen van de aanpak in Bergen. Onderweg waren er verschillende presentaties van duurzame initiatieven in onze gemeente. Zo gaf wethouder Antoon Splinter uitleg bij het Energielandgoed Wells Meer, werden ze onder andere rondgeleid op voetbalclub RKVV Montagnards, kreeg de groep uitleg over de biomassakachel op de gemeentewerf, kregen ze informatie over het programma VerduurSAMEN2030 in het Energiehuis en bezochten ze de duurzame woning van Frans.

“Mag ik nog een keer terugkomen? Dan neem ik een aantal ambtenaren mee. Deze informatie is ontzettend relevant.” - aldus een van de wethouders. Het is ontzettend mooi dat we elkaar kunnen inspireren en zo samen kunnen werken aan een duurzame regio.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider Afgerond Social media, website, Visit Noord Limburg, Visit Venlo, op kanalen VDS2030 en gemeente Bergen. Binnenkort: Flyers Afgerond RRE Elkaar motiveren tot het maken van duurzame stappen, kennis en bewustwording vergroten, in het zonnetje zetten van ambassadeurs Meer duurzame initiatieven en ambassadeurs uitlichten. Elkaar aansporen.

VerduurSAMEN2030-Krant

Kennis en Bewustwording

Op 21 oktober is de VerduurSAMEN2030-krant huis aan huis bezorgd aan alle adressen in de gemeente Bergen. In de krant vertellen veel ambassadeurs hun ervaringsverhalen. Ook zijn de video’s hiervan te bekijken door het scannen van de QR-code of door het bezoeken van de website. Door veel voorbeelden van mensen uit de gemeente te laten zien willen we het SAMEN-gevoel vergroten. Verder komen er onder andere bespaartips, een stappenplan aardgasvrij wonen, informatie over isoleren en subsidie, de burgerinitiatieven in Well en Bergen, verhalen van ondernemers en duurzame uitjes aan bod. Met de informatie en ambassadeursverhalen willen we de inwoners informeren en activeren om zelf ook nog meer duurzame stappen te nemen. Navolgend op deze krant heeft er op 4 november een duurzaamheidscafé plaatsgevonden. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Duurzaamheidscafé

Projectleider Afgerond VerduurSAMEN2030-krant, social media Ruim 6300 kranten zijn huis aan huis bij inwoners en bij bedrijven bezorgd. RRE, TVW Door het inzetten van ambassadeurs een groter bereik creëren, motivatie aanwakkeren en het SAMEN-gevoel vergroten. Zo proberen we de grote groep burgers te inspireren die in eerste instantie liever afkijken bij een ander voordat ze zelf stappen gaan zetten. Het inzetten van ambassadeurs voortzetten en verbreden.

Kennis en Bewustwording

In navolging op de krant vond er vrijdag 4 november het duurzaamheidscafé in MFC de Buun in Well plaats. Inwoners uit gemeente Bergen waren uitgenodigd voor informatiesessies over het verduurzamen van de woning. De middag bestond uit drie verschillende informatiesessies. Deze sessies werden gegeven door onafhankelijk energieadviseur Laurette Bulkens. Bij de eerste sessie werd gekeken hoe de energierekening in elkaar zit en hoe hier verder op te besparen valt. De aanwezigen, die veelal hun eigen energierekening mee hadden genomen, kregen de gelegenheid om vragen te stellen over hun eigen energierekening. Tijdens de tweede sessie werd er gekeken naar de meest ideale situatie om van het gas af te gaan en hoe je dit in een bestaande woning stap voor stap kunt aanpakken. Tijdens deze sessie kwamen interessante gesprekken aan bod tussen de aanwezigen over o.a. warmtepompen en isoleren. Als laatste kwamen de zonnepanelen aan bod. Waar let je op bij de aanschaf van zonnepanelen? De antwoorden op deze vraag werden tijdens deze sessie behandeld. Er werd onder andere gesproken over de verschillende soorten, over dakhelling, over gebruik van zonnestroom en nog veel meer.

Aan het einde van deze middag was er nog ruimte om vragen te stellen aan één van onze onafhankelijke energieadviseurs, ervaringsdeskundigen en medewerkers van het Energiehuis. Op deze interactieve middag zijn we met elkaar in gesprek gegaan, hebben we ideeën en ervaringen uitgewisseld en vooral inzicht opgedaan.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Witgoed inruilactie

Projectleider Afgerond VerduurSAMEN2030-krant, social media, persoonlijke uitnodiging ambassadeurs 33 bezoekers in het Duurzaamheidscafé. De presentaties zijn beschikbaar op de website voor geïnteresseerden die niet aanwezig konden zijn. TVW, Circulaire, zie bijlage 1. Burgerinitiatieven stimuleren en ze met elkaar in gesprek brengen. Wanneer er behoefte blijkt te zijn aan dergelijke bijeenkomsten, dan kunnen we deze ook op andere locaties organiseren.

Besparing

Met slogans zoals “Verdien met een zuinige wasmachine één pot pindakaas per week” ging op 30 juni de witgoed inruilactie van start. Inwoners van de gemeente Bergen die de stijgende energieprijzen als eerste voelen in de portemonnee konden zich inschrijven voor de witgoedactie. Binnen deze actie hebben zij hun oude wasmachine, koelkast, vriezer of koel-vriescombinatie ingeruild voor een energiezuinig apparaat. Hiermee verlagen we het stroomverbruik en daarmee ook de energierekening. In eerste instantie was er 500 euro beschikbaar voor maximaal 100 adressen. Gedurende de inschrijfperiode hebben we 219 aanvragen ontvangen. Via een gewogen loting is bepaald wie de 100 beschikbare tegoedbonnen heeft mogen ontvangen. Op 30 augustus heeft het college B&W besloten alle aanvragen voor de witgoed inruilactie te honoreren, mits tijdig ingeschreven en voldaan is aan de voorwaarden. Onze lokale witgoed leveranciers hebben ervoor gezorgd dat iedereen, die voldeed aan de voorwaarden, is voorzien van een nieuw energiezuiniger apparaat. De oude apparaten zijn teruggenomen voor recycling via Wecycle.

Inmiddels hebben wij al met verschillende gemeenten verspreid over heel Nederland onze kennis en ervaringen mogen delen over de witgoedactie (Katwijk, Noordwijk, Sittard-Geleen, Zeist, Gennep, Beesel, Land van Cuijk, Maashorst, de Bilt, Beverwijk, Laarbeek). Zij willen een soortgelijke actie opzetten en waren benieuwd hoe wij dit hebben aangepakt en uitgevoerd. Mooi om onze ervaring hierover te mogen delen! Rol VDS2030 Status Communicatie

Projectleider In afrondende fase, laatste apparaten worden uitgeleverd. Belangrijke speerpunten in de communicatie voor deze actie: makkelijk leesbaar, stapsgewijs uitleggen, visueel en tastbaar maken, positieve benadering van energiearmoede, herkenbaarheid van de VerduurSAMEN2030 huisstijl, veel herhaling in communicatie. De volgende communicatiemiddelen zijn ingezet bij de actie: abries, driehoeksborden, posters, flyers, brieven per post, websitepagina, gepromote social media posts, video met de ondernemers die uitleg geven over de actie op social media, op kanalen VDS2030 en gemeente Bergen, informeren binnen onze gemeente actieve welzijnsorganisaties (zoals o.a. Stichting tot Welzijnsbevordering voor de gemeente Bergen (L), Voedselbank Limburgnoord, Ouderenbond KBO, Taalhuis Bergen, vereniging Humanitas, e.a.).

Behaalde resultaten

Voorbeeld: Besparing per huishouden: ongeveer €40 tot wel €150 per jaar met de huidige energieprijzen. 200 oude apparaten worden tijdens dit project ingeruild: 74 koelkasten, 54 vriezers, 17 koel-vriescombinaties en 55 wasmachines. Overige 19 inschrijvingen: 4 afgewezen/boven norm, 5 brief/voucher niet ingeleverd, 10 hebben afgezien van deelname actie. Voorbeeld van ingeleverde apparaten:

Budget

1e ronde: Specifieke uitkering: middelen aanpak energiearmoede. Zie bijlage 1. 2e ronde FCL: participatiebudget en ECL: re-integratieinstrumenten.

Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Is de hele doelgroep bereikt met de gekozen communicatiecampagne? We hebben inzicht verkregen in de energiearmoededoelgroep. Deze groep is nu ook benaderbaar voor vervolgacties die gericht zijn op energiearmoede. Samenwerking met het sociaal domein, ondernemers en hulporganisaties is erg goed verlopen. Goede herhaling en herkenbaarheid van de communicatie.

BeestenBende

Burgerparticipatie /Bewustwording en kennis

Sinds de start van de pilot met de BeestenBende in de gemeente Bergen hebben we 186 leden verworven, waarvan 119 kinderen en 67 begeleiders. Afferden: 12 kinderen

Well: 6 kinderen

Nieuw Bergen, Bergen en Aijen: 33 kinderen

Wellerlooi: 32 kinderen

Siebengewald: 36 kinderen Basisschoolkinderen kunnen zich aanmelden om zo in zelfgemaakte teams één keer per maand zwerfafval op te ruimen in de buurt. In ruil daarvoor organiseert BeestenBende leuke activiteiten gericht op klimaat en duurzaamheid op zowel gemeentelijk- als landelijk niveau. In september vond de grote BeestenBende maand plaats, de BeestenBenders mochten tijdens deze maand Burgers Zoo bezoeken. Daar waren diverse activiteiten voor de kinderen georganiseerd. Tijdens de Nationale Klimaatweek van 31 oktober t/m 6 november hebben de kinderen zeven CO2 besparende challenges uitgevoerd, zoals o.a. korter douchen, lampen uitdoen en te voet of met de fiets in plaats van de auto. In december ontvangen de kinderen een sinterklaaspresentje en het winterboek. Rol VDS2030 Status Communicatie

Opdrachtgever In uitvoering Via de kanalen van Beestenbende. Voorbeeld:

Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Zwerfafval verminderen, kennis en bewustwording Gezamenlijke actie bekostigd uit afvalstoffenheffing en VerduurSAMEN2030 Door kinderen op een jonge leeftijd te betrekken en kennis te laten maken met klimaat/milieu en duurzaamheid, is de kans veel groter dat ze hier op een latere leeftijd ook bewust mee omgaan. Daarnaast worden de ouders meegenomen in het enthousiasme van de kinderen. Dubbel zoveel leden als verwacht. We zetten de samenwerking met BeestenBende voort in 2023. In toekomst nog meer richten op energie besparen.

Postcoderoos project gemeentewerf

Kleinschalige opwekking

Energiecoöperatie Limburg heeft subsidie toegekend gekregen vanuit de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) van het Rijk. Voor het opzetten van een postcoderoosproject op het dak van de gemeentewerf. Er zullen ongeveer 200 zonnepanelen worden geplaatst. Dat resulteert in ongeveer 270 beschikbare energiedelen. Dit postcoderoosproject is na Afferden en Well het derde in onze gemeente. De dakconstructie en meterkast zijn gereed gemaakt voor het plaatsen van de zonnepanelen. Het project heeft een aansluiting van 3x80 Ampère waardoor het project onder kleinverbruik valt en ondanks de transportschaarste gewoon kan doorgaan. In september zou er een bijeenkomst voor geïnteresseerden plaatsvinden, maar helaas is er niet tijdig een passende aanbieding voor de installatie en aankoop van de zonnepanelen ontvangen. Daardoor is het niet mogelijk om een prijs per energiedeel te berekenen en een passende begroting voor dit project te presenteren. Aangezien dit essentieel is voor dit project, is besloten om deze bijeenkomst te verplaatsen naar een nader te bepalen datum. Het streven is realisatie in de loop van het 2e kwartaal 2023. Tussentijds worden geïnteresseerden per mail op de hoogte gehouden en zullen zij ook te zijner tijd een uitnodiging ontvangen voor de bijeenkomst.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Ondersteunend In uitvoering Via energiecoöperatie, delen op kanalen VDS2030 Project loopt momenteel VDS impuls (RRE), SCE, herstel werkzaamheden gemeentewerf (dakconstructie en meterkast aanpassingen) gedeeltelijk VerduurSAMEN2030 en facilitaire zaken. Biedt inwoners kans om te investeren in duurzaam opgewekte energie wanneer dit niet op eigen dak mogelijk is. Er ligt een format uitrol klaar voor nieuwe initiatieven.

Well aan de slag met energie

Burgerparticipatie/besparing

Op 6 oktober heeft er een bijeenkomst ‘Well aan de slag met Energie’ plaatsgevonden in de Buun in Well. ‘Van het dorp. Voor het dorp!’ Vanuit het Wells Forum is een groep enthousiaste dorpelingen aan de slag gegaan met duurzaamheid. De ervaringen willen ze graag met andere Wellenaren delen. Inwoners van Well waren van harte welkom met onder andere vragen over de energierekening, hulp bij het besparen op gas en energie, informatie over warmtescans en warmtepompen. VerduurSAMEN2030 was ook aanwezig om vragen te beantwoorden. ‘Well aan de slag met Energie’ heeft het BuurtBespaarBudget* aangevraagd en heeft deze subsidie ook toegekend gekregen. Met het BuurtBespaarBudget kunnen bewonersorganisaties budget en ondersteuning krijgen in het organiseren van energiebesparende projecten in hun buurt of buurthuis. In Well willen ze dorpsgenoten helpen die het goed kunnen gebruiken, door kleine energiebesparende maatregelingen aan te brengen in de woningen. Ze zijn nu bezig om deze actie verder op te zetten met ondersteuning van het VerduurSAMEN2030 team. De planning is om zo snel mogelijk te starten met de uitvoering, zodat er deze winter al wordt bespaard. De startbijeenkomst heeft 7 december plaatsgevonden. *Het project BuurtBespaarBudget is tot stand gekomen door een samenwerking tussen LSA Bewoners en Klimaatstichting HIER vanuit de energiebesparingscoalitie.

Het project wordt gefinancierd door het Ministerie Van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties. Rol VDS2030 Adviserend/ondersteunend Status Doorlopend Communicatie Verloopt via Wells Forum (speciale pagina op Facebook, mond-op-mond reclame, etc.) en gedeeld op kanalen VDS2030 en gemeente Bergen Behaalde resultaten Steeds meer inwoners raken gemotiveerd om duurzame stappen te zetten. Budget VerduurSAMEN2030-impuls (RRE), BuurtBespaarBudget Kansen en risico’s Burgerinitiatieven stimuleren. De contacten leveren ons veel informatie en input op vanuit de gemeenschap. Wat nemen we mee Soortgelijke initiatieven ook in de andere dorpskernen in de toekomst aansporen. Hiervoor is het noodzakelijk de juiste kartrekkers te vinden.

Community of Practice energiearmoede

Landelijke samenwerking

Op 13 oktober vond de derde bijeenkomst plaatst van de Community of Practice Energiearmoede. Alle deelnemende gemeenten waren bijeengekomen om presentaties bij te wonen en ervaringen uit te wisselen met betrekking tot het vormen en vastleggen van een integraal energiearmoedebeleid. Daarnaast heeft BZK weer vragen beantwoord van de gemeenten en een presentatie gehouden omtrent de invulling van het nieuwe Nationaal Isolatieprogramma. In januari staat de vierde bijeenkomst gepland. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten

Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Project teamlid Doorlopend Nieuwsbrief BZK, LinkedIn Samenwerking en kennisdeling, VerduurSAMEN2030 in de spotlight gezet bij BZK, Nationaal Warmtefonds, 25 deelnemende gemeenten community of practice, Ministerie sociale zaken, RVO n.v.t. Samenwerking met andere gemeenten stimuleren. Verbindingen en connecties opbouwen n.v.t.

Showcase zonnecarports

Kleinschalige opwekking/innovatie

Op 4 november is de subsidieaanvraag ingediend door ERAC bij OP zuid. Hiervan krijgen we waarschijnlijk in het 1e kwartaal de uitslag. Achtergrond: De gemeente wil op zichtbare wijze investeren in duurzame energie en wil hiervoor de parkeerplaats van het gemeentehuis inzetten. Voor de realisatie van de energie-neutraal ambitie is het wenselijk de komende jaren het energiesysteem van het gemeentehuis te ontwikkelen tot een grotendeels autonoom netwerk. Hieruit is het project van de zonnecarports ontstaan. In verband met de netcongestie is het van belang om vraag en aanbod van duurzame energie samen te brengen. Dit willen we doen door lokaal duurzaam opgewekte energie en slimme opslag, te combineren met een vraag/gedragssturing experiment. Door middel van een slim systeem en een reserveringsapp/interface voor opladen, worden opwekking en gebruik van energie op intelligente wijze op elkaar afgestemd. De ruimte wordt zowel voor parkeren, de opwekking van zonne-energie en het laden van elektrische voertuigen gebruikt. Het project leidt tot een bijkomende productiecapaciteit van 99.630 kWh aan hernieuwbare energie. Hiervan wordt het gemeentehuis van energie voorzien. Tijdens het bezoek van het winkelcentrum Mosaïque kunnen inwoners, toeristen of passanten hun elektrische auto, fiets of ander voertuig laden. Zo neemt het aantal groene duurzame bewegingen in de gemeente toe.

Rol VDS2030 Status Communicatie

Project teamlid Subsidieaanvraag ingediend, 1e kwartaal uitslag verwacht. Een communicatieplan wordt voor dit project ontwikkeld. Enkele speerpunten: Tijdige, duidelijke communicatie en promotie, waaruit voor inwoners en politici het belang en profijt van het project duidelijk wordt.

Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Ontwerp Amperapark gereed. Subsidieaanvraag ingediend. Opgenomen in gemeentelijk budget, subsidieaanvraag De combinatie van duurzame opwekking, een slim energiesysteem en gedragssturing zorgt ervoor dat de opgewekte energie optimaal benut wordt en netwerkcongestie wordt tegengegaan. Daarnaast kan dit project ook bijdragen aan duurzaamheid op het gebied van waterhuishouding en hittestress. Door materialen schaarste zal er contact gehouden moeten worden met meerdere leveranciers, zodat de kans op vertraging van materialen zoveel mogelijk voorkomen wordt. Dit pilotproject van een duurzaam, slim, sociaal en flexibel energiesysteem functioneert als een showcase voor andere initiatieven in (Zuid-)Nederland.

Ambassadeurs uitlichten

Burgerparticipatie

Ontzettend veel inwoners en ondernemers in onze gemeente zijn druk bezig met verduurzamen. Dit zorgt voor mooie verhalen uit onze gemeente. VerduurSAMEN2030 wil deze mooie verhalen graag in beeld brengen om zo anderen te inspireren en motiveren om ook in beweging te komen. Hiervoor zijn onder andere verschillende portretten gemaakt met mooie video’s waarin inwoners hun verhaal vertellen. Vanaf 18 oktober zijn we begonnen om deze portretten te delen op social media en de website. Daarnaast stonden deze verhalen ook in de VerduurSAMEN2030-krant. De volgende verhalen zijn al gedeeld: • André legde zijn eigen zonnepanelen. • Gertrudy deelt haar ervaring van de woningscan. • Johan verteld over de eenvoudige energiebesparende maatregelingen. • Charlene neemt je mee in haar duurzame kapsalon. • Luuk verteld over het gebruik van de slimme thermostaat. • Sander verteld over de duurzame maatregelingen bij de Heeren van Heukelom • Johan verteld over welke duurzame stappen hij in huis heeft genomen. De komende weken zullen er nog enkele portretten volgen. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider In uitvoering VerduurSAMEN2030 social media, website en VerduurSAMEN2030-krant Project nog lopende RREW, TVW De ervaringsverhalen van inwoners uit de gemeente spreken meer aan voor de inwoners groep die we hiermee willen bereiken, de volgende socialen. Dit biedt kansen: ‘zien verduurzamen, doet verduurzamen’. De stap tot het nemen van maatregelingen wordt zo verkleind. Ambassadeurs meer inzetten in de communicatiecampagne van VerduurSAMEN2030.

Actie Huurders

Besparing, Kennis en bewustwording

Vanuit de Specifieke Uitkering Energiearmoede gaan we ook de huurders een handje helpen. In samenwerking met Destion en Giesen gaan we bij huurders die binnen de energiearmoede-doelgroep vallen de keteltemperatuur op 60 graden zetten en een slimme thermostaat installeren. Hiermee zorgen we ervoor dat het energieverbruik bij huurders omlaag wordt gebracht. Daarnaast geeft de slimme thermostaat inzicht in het energieverbruik en dit draagt bij aan de bewustwording van het energie- en gasverbruik. Samen met Destion kijken we welke inwoners binnen de energiearmoededoelgroep vallen, zodat we hun energiekosten kunnen verlagen. Daarnaast sluit deze actie ook mooi aan bij de nationale campagne van de overheid: ‘zet de knop om’. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten

Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Energiecoaches

Project teamlid In uitvoering Via kanalen Destion, ondersteund voor VDS2030. Energiebesparing door verlaging van de CV temperatuur en instelling slimme thermostaat. Ook inzicht in energieverbruik door de slimme thermostaat. Specifieke uitkering: middelen aanpak energiearmoede. De slimme thermostaat kan een prikkel zijn voor energiebesparend gedrag. Dit kan een verdere besparing op de energierekening opleveren. Samenwerking met Destion voortzetten.

Burgerparticipatie, besparing

Er hebben zich al 12 geïnteresseerde inwoners uit onze gemeente aangemeld voor de opleiding tot energiecoach. In samenwerking met Opiniepijlers, de gemeente Gennep en de gemeente Mook en Middelaar is er subsidie aangevraagd bij de provincie voor het opleiden van energiecoaches. In totaal met de gemeenten Mook en Middelaar en Gennep komen we op dit moment op 20 potentiële energiecoaches. De gemeente Bergen heeft voor 2 energiecoaches de provinciale subsidie gekregen. Zij zijn inmiddels al gestart met de online energiecoach opleiding van HOOM. Voor de overige geïnteresseerde inwoners en de medewerkers van het Energiehuis zijn we nu bezig met de voorbereidingen voor een klassikale opleiding tot energiecoach. Begin 2023 willen we hiermee starten. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Project teamlid In uitvoering VerduurSAMEN2030-krant Project nog lopende Subsidie provincie voor opleiden energiecoaches (2x), TVW De energiecoach kan inwoners adviseren over energiebesparende maatregelingen en gedrag. Dit draagt bij aan een verdere besparing op de energierekening. Daarnaast versterkt dit ook het SAMEN gevoel omdat de boodschap vanuit een inwoner komt. Uit de eerdere contacten van Opiniepijlers, zijn vervolgens de aanmeldingen voor energiecoaches uit voortgekomen. Hieruit blijkt dat het onderhouden van goede contacten zeer belangrijk is.

Website VerduurSAMEN2030

Besparing, Kennis en bewustwording

Er is een start gemaakt met het project om de website van VerduurSAMEN2030 te vernieuwen. Doel hiervan is om de website gebruiksvriendelijker en overzichtelijker te maken. De opbouw van de website wordt aangepakt en teksten worden herschreven op B1 niveau. Alles met doel om de informatie makkelijker vindbaar en begrijpelijker voor iedereen te maken. Zo wordt deze aangepast op de vraag van de inwoners. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Green deal 2022

Projectleider In uitvoering Website VerduurSAMEN2030 Project nog lopende VDS2030, TVW Door de website toegankelijker te maken, wordt informatie makkelijker vindbaar voor een grotere groep website bezoekers. Ook is de kans groter dat zij eerder terugkeren naar de website bij een eerdere fijne website ervaring. Op de website al advies op maat kunnen geven, afgestemd op bijvoorbeeld bouwjaar van de woning.

Regionale samenwerking

Ondernemers in de gemeenten Bergen, Gennep en Land van Cuijk willen de verduurzaming op de bedrijventerreinen in de drie gemeenten versnellen. Daartoe ondertekenden drie wethouders van de gemeenten, platform AgriFood Tech en de Industriële Kring Land van Cuijk en Noord-Limburg op maandag 21 november een Green Deal. Hiermee spreken deze partijen de ambitie uit zich gezamenlijk in te zetten om de energietransitie op de bedrijventerreinen van het Land van Cuijk en NoordLimburg sneller te laten verlopen, duurzaam ondernemen te stimuleren en de terreinen klimaatbestendig in te richten. Het ondertekenen van de Green Deal is een eerste stap. De werkgroep duurzaamheid en milieu van de Industriële Kring is bezig met het opstellen van een uitvoeringsagenda. Daarin beschrijven ze het soort projecten, wie eraan bijdragen en de financiering ervan. Bijvoorbeeld ‘slimme’ onderlinge energie-uitwisseling, vergroeningsprojecten, waterbestendig maken van bedrijventerreinen, circulair ondernemen, of het organiseren van informatiebijeenkomsten over energiebesparing. De ondernemers gevestigd op de Flammert zijn ook verenigd in de Industriële Kring Land van Cuijk en Noord-Limburg. Ben van de Wijgert speelt hierin een verbindende rol als parkmanager van De Flammert. Rol VDS2030 Status Communicatie

Lid werkgroep energie en duurzaamheid van de industriële kring. In uitvoering Kanalen VerduurSAMEN2030 en Gemeente Bergen.

Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Duurzaam transport

21 november is de green deal ondertekend, de start van dit project. Circulaire, zie bijlage 1. Elkaar inspireren en samen met andere ondernemers en de industriële kring verduurzamingprojecten opzetten. Ondernemers staan voor dezelfde uitdagingen, Regionale samenwerking kan verduurzaming versnellen.

Duurzaam transport

Het thema duurzaam transport pakken we op door deel te nemen aan Trendsportal. Trendsportal is een initiatief van de acht gemeenten van het RMO Noord-Limburg en staat open voor iedereen die zich, persoonlijk of professioneel, betrokken voelt bij en actief wil bijdragen aan duurzame, veilige en slimme mobiliteit voor morgen. Het Trendsportal is ondergebracht bij een medewerker verkeer en vervoer.

B) Monitoring Website (aug t/m nov) Website bezoekers: 4.466 Meest bezochte pagina: Energiemeter en ISDE-subsidie-verhoogd Gemiddelde tijd besteed per bezoek: 2:31 minuut Facebook Pagina likes: 248 Nieuwe likes: 5 Bereik Facebook pagina: 4039 personen Aantal berichten: ± 2 per week Bericht grootste bereik: 506, 30 reacties, 3x gedeeld. Filmpje slimme thermostaat ambassadeur Luuk Knoops (15 nov).

Nieuwsbrief Aantal inschrijvingen: 1935 Rondgestuurd: 3x verstuurd in deze periode, 54% heeft mail geopend.

Instagram Aantal volgers: 71 Nieuwe volgers: 14 Bereik Instagram pagina: 75 personen Aantal berichten: ± 1 per 3 weken Bericht met grootste bereik: Filmpje slimme thermostaat ambassadeur Luuk Knoops.

Media Maasduinen Courant: er zijn verschillende energie updates in gezet over onderwerpen zoals de witgoedactie, postcoderoos project gemeentewerf, Werkgroep ‘Well aan de slag met Energie’, ‘Destion al 20 jaar een voorloper in duurzaamheid’ en de Green deal.

Aantal woningscans per RIB periode

148 117

116 88

93

79

60

53 49

aug 22- nov 22

apr 22- jul 22

dec 21-mrt 22

aug 21-nov 21

nov 20-mrt 21

jul 20-okt 20

apr 21-jul 21

26

24

mrt 20-jun 20

aug 22-nov 22

18

apr 22- jul 22

19

dec 21-mrt 22

aug 21-nov 21

apr 20-jul 21

nov 20- mrt 21

19

21

27

160 140 120 100 80 60 40 20 0

jul 19-okt 19

53

nov 19-feb 20

75

jul 20-okt 20

80 70 60 50 40 30 20 10 0

Bezoekers energiehuis Van augustus t/m november 2022 zijn er 117 bezoekers geweest in het Energiehuis.

mrt 19-jun 19

Woningscans In de periode augustus t/m november zijn er 27 woningscans uitgevoerd.

Bezoekersaantallen Energiehuis per RIB periode

Energielabels woningen We zien een geleidelijke verschuiving naar zuinigere energielabels.

Ter info: in 2021 is 45,8% van de woningen voorzien van een geldig energielabel. Totaal aantal woningen gemeente Bergen in 2022: 5.793 woningen. Huur woningen Destion: ruim 1300 woningen in gemeente Bergen met een gemiddeld energielabel B. Zonnepanelen Eigen telling zonnepanelen (April 2022) Totaal aantal adressen: 5.823 Aantal adressen met panelen: 1.421 Aantal zonnepanelen: 42.269 Opwek capaciteit: 38,8 TJ Benut dakoppervlak: 6 ha

Enexis (jan 2022) 10 grote opwekinstalaties (0,025 TJ) Potentie grote daken: 4 ha Potentie kleine daken: 12 ha

Aantal aansluitingen met opwekinstallaties, kleinverbruikers (bron: Enexis) 2500

2000

1500

1000

500

0 jan-20

jul-20

jan-21

jul-21

jan-22

jul-22

Overig Wellerlooi Buitengebied Wellerlooi Kern Well Buitengebied Well-West Well-Oost Siebengewald Buitengebied Siebengewald Kern Afferden Buitengebied Afferden Kern Nieuw-Bergen Buitengebied Nieuw-Bergen Kern Oud-Bergen Kern Aijen Kern

Huur woningen Destion: Aantal woningen waar zonnepanelen geplaatst kunnen worden: 1163 Aantal woningen voorzien van zonnepanelen (15 nov): 382 (33%) Aantal geplaatste panelen: 3159 stuks Gemiddeld aantal panelen aangebracht per woning: 8,3 stuks Planning plaatsen zonnepanelen: Momenteel worden er op tien woningen per week zonnepanelen geplaatst. Vanaf 1 januari 2023 wordt de snelheid verdubbeld en worden er op twintig woningen per week zonnepanelen geplaatst. Hiermee wil Destion halverwege 2025 op alle woningen zonnepanelen hebben liggen.

C) Planning en Vooruitblik In onderstaande tabel staat een overzicht van activiteiten waarmee we op korte en lange termijn aan de slag gaan. Een aantal projecten lopen al, deze zijn bij terugblik al uitgelicht. Op de projecten die nog moeten starten geven we een korte toelichting. 2022 BeestenBende Ambassadeurs uitlichten Energiearmoede - actie huurders Website vernieuwen Well aan de slag met energie BuurtBespaarBudget Social media plan 2023 Opleiden energiecoaches Postcoderoos Gemeentewerf Lange termijn Showcase Zonnecarports Stimuleren energiebesparing bedrijven RUD en RES Energiearmoede - isolatieprogramma Programmaperiode 2 •

Uitvoeringsperiode 2022 en 2023 Start oktober 2022 Start oktober 2022 Start november 2022 Start november 2022 Start december 2022 Najaar van 2022 en begin 2023 Loopt op dit moment, realisatie Q2 2023 Januari 2023 t/m december 2025 2023 t/m 2026 Start 2023 Start 2023 t/m 2026

Social media plan 2023

Gerichter inzetten van social media om ook de jong adolescenten te betrekken bij het VerduurSAMEN2030 programma en daarbij behorende projecten. •

Stimuleren energiebesparing bedrijven RUD en RES.

Om bedrijven te stimuleren tot energiebesparende maatregelingen werken het RUD en RES samen. De taakverdeling die zij hierin op zich hebben genomen is al volgt: RES heeft een programma opgezet tot het stimuleren en informeren en de RUD houdt hierop het toezicht en de handhaving. Zij krijgen hiervoor geld vanuit het Rijk om dit uit te voeren. •

Energiearmoede – gemeentelijk isolatieprogramma

In samenwerking met Overmorgen is er een plan geschreven voor een gemeentelijk isolatieprogramma. De uitvoering hiervan staat gepland voor 2023. •

Programmaperiode 2

In 2023 start de volgende fase van het programma: de grootschalige uitrol. Er is een nieuwe conceptversie opgesteld voor de communicatiestrategie en programma plan voor programmaperiode 2. Deze zal de komende tijd nog scherper worden neergezet.

Bijlage 1: Projectbudget VerduurSAMEN2030 Projectbudget Post

Bedrag

Periode

In begroting gemeente

€100.000,-

Jaarlijks tot 2024

Subsidiestromen Het projectbudget wordt aangevuld met een aantal subsidieregelingen vanuit het Rijk. Subsidie

Bedrag

Periode

RREW Specifieke Uitkering Energiearmoede tranche 1 Specifieke Uitkering Energiearmoede tranche 2 Bijdrage uit Nationaal Isolatieprogramma Circulaire Regeling Versterkte Uitvoering Energietoezicht (VUE3) Aanvraag Aanjagen gemeentelijke projecten verduurzaming woningen 2022-2023 Transitie Visie Warmte (TVW)

€258.000,€159.590,-

April 2021 t/m december 2022 Januari 2022 t/m dec 2024

€159.590,-

Januari 2022 t/m dec 2024

€ 54.869,-

Voor eind 2022

€ 153.428,€9.843,91

Voor eind 2023 2022 en 2023

Max 100.000

Eerste voorstel is ingediend bij de provincie Limburg

€ 124.000,-

Budget besteed

Toelichting Uit begroting gemeente

Specifieke Uitkering Energiearmoede RRE RREW Regeling Versterkte Uitvoering Energietoezicht Transitie Visie Warmte (TVW)

Wordt benut ter dekking van personele kosten. In totaal zijn de personele lasten ongeveer €150.000 per jaar. Het verschil van €50.000 per jaar wordt gedekt met middelen vanuit de beschikbare subsidiestromen. De bijdrage is bedoeld voor het verlagen van de energierekening bij inwoners met een lager inkomen. Gericht op energiebesparing huiseigenaren Opvolger RRE, focus meer op huurders Mogelijkheid om kosten van extern bureau dat bedrijven controleert vergoed te krijgen. De gelden kunnen door het extern bureau geclaimd worden bij het Rijk. Voor uitvoering warmtevisie projecten.

Energielandgoed Wells Meer

D) Grootschalige opwekking - Energielandgoed Wells Meer Het Energielandgoed Wells Meer (ELWM) is een grootschalig en robuust gebied van ongeveer 400 hectare waar duurzame energie opgewekt wordt met zonnepanelen en windturbines. Het is een plek waar participatie, innovatie, educatie en recreatie samen komen. Door de grootschalige opwekking op één locatie te concentreren, blijven waardevolle en kwetsbare gebieden zoals Nationaal Park De Maasduinen gespaard en geven we een enorme kwaliteitsimpuls aan het gebied Wells Meer. Energielandgoed Wells Meer is van en voor Bergen. We betrekken onze inwoners en bedrijven. Zij hebben niet alleen een rol in de ontwikkeling van het project, maar moeten ook van het Energielandgoed kunnen profiteren.

In deze raadsinformatiebrief komen de volgende onderwerpen aan de orde: A) B) C) D) E) F) G) H) I) J) K) L)

Terugblik hoofdlijnen augustus 2022 – november 2022 Projectbudget Planning Besluitvorming Communicatie Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten Risicomanagement Onderzoeken Netaansluiting Beroepsprocedure Energielandgoed Wells Meer BV Marktontwikkelingen

20

A. Terugblik hoofdlijnen augustus 2022 – november 2022 • In de afgelopen periode is er volgens planning gewerkt. We bevinden ons in de vierde fase van het project: de ontwikkelfase. • Het is gunstiger om de start van de bouw showcase in 2023 te laten plaatsvinden in plaat van eind 2022. De overall planning wijzigt hierdoor niet. De portefeuillehouder heeft dit medegedeeld in de Commissie Ruimte en Economie van 19 oktober (zie paragraaf C. Planning). • In november hebben we de reacties die op de herstelbesluiten zijn binnengekomen, ontvangen van de Raad van State. Op 29 november is de reactie (het verweer) van Gemeente Bergen naar de Raad van State gestuurd. Er is nog geen zittingsdatum gepland. • Het risicodossier is geüpdatet naar aanleiding van de laatste ontwikkelingen (zie paragraaf G. Risicomanagement). • Op 6 oktober is het koninklijk besluit genomen tot aanwijzing van onroerende zaken op het Energielandgoed ter onteigening. • Het rapport van de windmeetcampagne is in september opgeleverd, de belangrijkste uitkomsten zijn toegelicht in de Commissie Ruimte en Economie van 23 november. • Op 6 oktober zijn de offertes van Enexis voor 0 kW aansluitingen op het Wells Meer getekend (zie paragraaf I Netaansluiting). • De ontwerp-omgevingsvergunning voor vier zonnevelden aan de innovatieboulevard heeft ter inzage gelegen vanaf 11 augustus tot en met 21 september.

Door een administratieve fout is deze opnieuw ter inzage gelegd van 20 oktober tot en met 30 november. Er zijn twee zienswijzen ingediend. • De projectgroep is in gesprek met Enexis over het ontwerp van het hoogspanningsstation, op basis van een voorstel voor dat ontwerp van Enexis. • In september is een update Energielandgoed Wells Meer gepubliceerd op de projectwebsite, deze update is ook via de nieuwsbrief verzonden. • De stuurgroep ELWM heeft 22 september regulier overleg gehad. B. Projectbudget • Uw gemeenteraad heeft op 9 februari 2021 een krediet beschikbaar gesteld van € 2.150.000 voor fase 4. Van het budget fase 3 was € 299.208 over. Het totale budget voor fase 4 komt dan neer op € 2.449.208. 2021-2022 : Planfase Energieland Wells Meer (fase 4)

Krediet

Uitgegeven 30-11-2022 Rechten/verplichtingen Restant

€ 2.449.208

€

967.496

€ 63.014

€ 1.418.698*

*De kosten die gemaakt zijn voor de aankoop van de gronden, dienen nog te worden verrekend. Dit wordt aan uw raad voorgelegd als de pachtonderhandelingen zijn afgerond.

C. Planning • Er is de afgelopen periode volgens planning gewerkt. Fase 4 loopt van maart 2021 tot december 2027 (indicatie), waarbij het Energielandgoed in fases gerealiseerd wordt. In september 2022 is bleek dat het gunstiger is om de start bouw van het eerste deel zonproject -de showcase- in 2023 plaats te laten vinden. Het Energielandgoed kan de mogelijkheid benutten om de showcase

21

samen te laten vallen met de beoogde pilot waterstof productie. Hierdoor kan de showcase mogelijk ook groter worden. • Ook wachten we nog op invulling van de volgende randvoorwaarden voor de start van de bouw die door externe omstandigheden nog niet zijn ingevuld: 1. Onherroepelijke vergunningen, afhankelijk van de uitspraak van Raad van State in de beroepsprocedure. 2. Beschikbaarheid van de grond: afhankelijk van onderhandelingen/afronding van onteigeningsprocedure. 3. Afronding van afspraken over het gedeeltelijk gebruik van de netaansluiting van een van de pachters. De realisatieplanning is hierop aangepast, zie bijlage 1. • Op basis van de SDE++ beschikking heeft ELWM nog tot december 2023 om het zon-PV project van de showcase in gebruik te nemen. Er zijn mogelijkheden om verlenging aan de te vragen. Verlenging heeft echter effect op de businesscase omdat de SDE termijn wel gaat lopen. • De overall planning voor de realisatie van het hele project wijzigt niet door het verschuiven van de start bouw van de showcase. De overall planning hangt af van beschikbaarheid van de transportcapaciteit voor teruglevering van het Energielandgoed. Deze beschikbaarheid is afhankelijk van: 1. De planning van de te realiseren netwerkverbinding tussen Venray en het Energielandgoed. 2. Planning van noodzakelijke netverzwaringen Venray-Boxmeer en station Boxmeer 3.

De ontwikkeling van de interesselijst en transportclaimlijst van Enexis. Deze lijst heeft betrekking op projecten die in aanmerking komen voor de transportcapaciteit voor teruglevering. Enexis geeft aan dat ze circa 2 jaar vóór verwachte realisatie van de verbinding Venray-Bergen en de benodigde netverzwaringen een transportindicatie af kan geven voor het eerste deel van de benodigde transportcapaciteit. Dat is omstreeks 2024 op basis van huidige planning van de genoemde verzwaringen). Dan heeft Enexis voldoende zicht op de timing van de afronding van de netverzwaringen en de aanleg van de verbinding Venray-Bergen.

•

4. Het beschikbaar komen van netcapaciteit op het bestaande stroomnet door samenwerking met een van de pachters (ten behoeve van de showcase - zie ook hierboven). Op basis van huidige indicaties van de planning van TenneT/Enexis verwachten we nu in 2025 te kunnen starten met de bouw van het windproject en een tweede deel van het zonproject (het eerste deel is de showcase). In 2027/2028 verwachten we te starten met de bouw van het restant van het zonproject.

D. Besluitvorming • In navolging van ons verzoek aan de Kroon tot het aanwijzen van percelen ter onteigening voor de uitvoering van het bestemmingsplan, is op 6 oktober een koninklijk besluit genomen tot aanwijzing van onroerende zaken op het Energielandgoed ter onteigening. Dit besluit is gepubliceerd in de Staatscourant van 17 november 2022. Tegen dit besluit staat geen beroep open. Een afschrift van het koninklijk besluit ligt ter inzage op het gemeentehuis van 25 november 2022 tot en met 5 januari 2023. Een zitting over de afwikkeling van de onteigening kan worden gepland als het bestemmingsplan onherroepelijk is.

22

• De verplichte kennisgeving over de ter inzage legging van de stukken voor de ontwerp omgevingsvergunning innovatieboulevard van 11 augustus tot en met 21 september, is door een administratieve fout niet op www.overheid.nl geplaatst. Daarom is besloten de stukken opnieuw te publiceren en ter inzage te leggen, zodat ieder op de hoogte is en voldoende tijd heeft om de stukken in te zien en er eventueel op te reageren. De nieuwe inzageperiode liep van donderdag 20 oktober 2022 tot en met woensdag 30 november 2022. In de eerste inzageperiode is 1 zienswijze ingediend. In de tweede inzageperiode is er nog een zienswijze binnengekomen, dus er zijn twee in totaal ingediend. Een reactie op deze zienswijzen wordt voorbereid. • Voor de besluitvorming rondom het verweerschrift en de beroepsprocedure, zie paragraaf J. Beroepsprocedure. E. Communicatie • In september is een projectupdate verspreid via nieuwsbrief, op de projectwebsite en in de Maasduinen Courant. Hierin stonden de volgende onderwerpen: verleende SDE++subsidie, herstelbesluiten, groene waterstof, netcapaciteit, haalbaarheidsstudie innovatieboulevard, windmeetcampagne, en de inzage van de ontwerp-omgevingsvergunning van de zonnevelden op de innovatieboulevard. • Met TenneT is regelmatig overleg over de omgevingscommunicatie rondom de aanleg van de hoogspanningskabel.

Op 20 september heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden voor bewoners uit Knikkerdorp over het kabeltracé. Gezien de vragen die werden gesteld in de Commissievergadering Ruimte en Economie van 28 september is de RIB Communicatie en proces kabeltracé TenneT opgesteld en op 25 oktober aan uw raad gestuurd. Een aanvulling op deze RIB: TenneT heeft de vervolgbijeenkomst voor bewoners van Knikkerdorp gepland voor november, tot nader bericht uitgesteld. Verdere uitwerking van het tracé staat on-hold, totdat TenneT duidelijk heeft wat de gevolgen zijn van de uitspraak in de rechtszaak project Porthos (bouwvrijstelling) van 2 november. TenneT heeft dit per brief aan de belanghebbenden medegedeeld op 22 november. • Met Enexis is regelmatig overleg over de omgevingscommunicatie rondom het HS/MS-station op het Energielandgoed. Enexis heeft in augustus omwonenden van het hoogspanningsstation uitgenodigd voor keukentafelgesprekken. In oktober heeft Enexis omwonenden geïnformeerd over de visualisaties die te zien zijn via de projectatlas (zie projectwebsite Enexis). • Op 23 september was het Energielandgoed Wells Meer onderdeel van een informatieve fietstocht door en voor leden van de RES Noord Midden Limburg. • Op 26 oktober is een presentatie over het Energielandgoed en de stand van zaken gegeven aan de dorpsraad Nieuw-Bergen.

• In de Commissievergadering Ruimte en Economie van 23 november, is een presentatie gegeven over de recente marktontwikkelingen en het mogelijke effect van die marktontwikkelingen op de businesscase en de mogelijke invloed van de huidige marktomstandigheden daarop. Per onderdeel van de businesscase is aangegeven wat het verwachte effect is, en wat de beheersmaatregelen hiervoor zijn (zie ook paragraaf L Marktontwikkelingen). • Op 16 november hebben wethouders Van Lankvelt en Van den Heuvel van gemeente Maashorst een bezoek gebracht aan wethouders Splinter en Buijsse, in het kader van Natura2000 en Duurzaamheid. Hierbij is ook het Energielandgoed onderwerp van gesprek geweest.

23

F. Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten • De stuurgroep ELWM is op 22 september bij elkaar gekomen. Voor de drie betrokken regiogemeentes (Venray, Gennep en Mook en Middelaar) zijn nieuwe portefeuillehouders aangesloten. Tijdens de bijeenkomst is nader kennisgemaakt met het project en is de laatste stand van zaken toegelicht. • Een ambtelijk vervolgoverleg over de Wnb-ontheffingsaanvraag met de provincie staat gepland op 6 december. G. Risicomanagement • In elke projectgroepvergadering wordt het risicodossier waar nodig aangevuld of gewijzigd. Het risicodossier is als bijlage toegevoegd bij deze RIB (bijlage 2). In het risicodossier zijn wijzigingen (in rood) aangebracht ten opzichte van de versie die u bij de RIB van augustus hebt ontvangen. Deze wijzigingen hebben betrekking op het volgende risico: - Risico 9: Budget voor ontwikkeling volstaat niet, omdat ontwikkelfase langer duurt/uitgebreider is dan verwacht. De oorzaak is nader gespecificeerd met het volgende: Investeringskosten die uit ontwikkelbudget gefinancierd moeten worden, zijn mogelijk hoger dan ingeschat. Dit naar aanleiding van de hoogte van de offertes van Enexis en de daarmee verband houdende aanbetaling. Ook is de beheersmaatregel: Nauw contact met Enexis over aanbetalingen m.b.t. aanleg netaansluiting toegevoegd.

Andere beheersmaatregelen voor dit risico zijn het goed monitoren van de voortgang van de realisatie van de begroting van de ontwikkelkosten, en het rekening houden in de begroting met onvoorziene kosten/mogelijke fasering. Momenteel richten we ons ontwikkelwerk zo efficiënt mogelijk in (minder frequent vergaderen, minder vergaderen op locatie, etc.), mede door de focus op invulling van randvoorwaarden van ontwikkelfase. • De risico’s 3. Pachter verlaat gronden te laat en 4. pachter verleent geen medewerking aan benodigde gebruik van netaansluiting zijn twee actuele risico's. De onderhandelingen over de netaansluiting worden door de pachter aan de lopende grondonderhandelingen gekoppeld. Voor de gronden geldt als mitigerende maatregel dat de onteigeningsprocedure loopt, dit zit nu in een gevorderd stadium met het genomen koninklijk besluit. Met betrekking tot risico 4, vindt het gevolg ELWM heeft geen netcapaciteit voor teruglevering van stroom voor het eerste deel zonproject plaats, dit hangt samen met de verschuiving van de planning van de showcase. • Overige relevante risico’s zijn: 1. Marktrisico’s, vanwege de stijgende prijsontwikkelingen in de markt is de kans van optreden zeer groot. Dit risico wordt gemitigeerd door de structuur van de SDE++, die meebeweegt met marktontwikkelingen. Verder zijn er nog optimalisatiemogelijkheden m.b.t. de huidige businesscase. 2.

Risico m.b.t. afhankelijkheid van de planning van TenneT/Enexis inzake realisatie van E infra projecten, en beschikbaar komen van nieuwe teruglevercapaciteit voor ELWM (op basis van de transportclaim- en interesselijst). Dit risico wordt gemitigeerd door de nauwe samenwerking met TenneT en Enexis, het feit dat de realisatie planning van ELWM afgestemd is op de planning van TenneT/Enexis m.b.t. het beschikbaar komen van de teruglevercapaciteit en het Energielandgoed onderzoekt methoden waarmee beschikbare netcapaciteit efficiënt gebruikt kan worden en/of alternatieve manieren van levering.

24

H. Onderzoeken • Vanaf april 2021 tot juni 2022 heeft ELWM een windmeetcampagne uit laten voeren door een gespecialiseerd bureau op de locatie van het beoogde windpark. Dit betreft een zogenaamde LIDAR campagne, waarbij met behulp van laser technologie windsnelheden op verschillende hoogten gemeten worden met een LIDAR Wind Cube apparaat. De uitkomsten van de metingen zijn onder andere van belang voor het bepalen van de meest geschikte windturbines, het nauwkeuriger kunnen bepalen van de verwachte windopbrengst en het aanvragen van subsidies. De uitkomsten van de meetcampagne sluiten aan bij de aannames in de huidige versie van de businesscase (kleine verschillen naar boven of naar beneden, die variëren per turbinetype). • Lhyfe voert op dit moment een verkenning uit inzake realisatie van een pilot installatie voor de productie van ‘groene’ waterstof (zie ook de RIB Samenwerking verkenning pilot waterstof van 12 april 2022). • Vanuit de BV lopen twee haalbaarheidsonderzoeken, zie alinea K Energielandgoed Wells Meer BV.

•

•

•

• •

I. Netaansluiting Zoals in de vorige RIB gemeld, heeft de gemeente Bergen bij Enexis offertes opgevraagd voor 0 kW aansluitingen voor afname van elektriciteit. Dit betreffen de benodigde aansluitingen van de wind- en zonprojecten op het publieke net van Enexis (lees op het hoogspanningsstation op het landgoed). Naar aanleiding van het collegebesluit van 4 oktober, zijn de offertes op 6 oktober getekend. Dit betekent dat er een eerste aanbetaling van 10% van de totale opdrachtsom (€416.929,88) gedaan moet worden aan Enexis. Met deze aanbetaling is rekening gehouden in de (liquiditeits)begroting van het budget voor fase 4. Enexis heeft de projectgroep ELWM benaderd om het ontwerp van het onderstation op het Energielandgoed af te stemmen. Er hebben verschillende overleggen plaatsgevonden met de engineers van TenneT en Enexis en leden van de projectgroep om te komen tot een goede inpassing van het station in het ontwerp van het Energielandgoed. Er is met TenneT en Enexis regelmatig contact, via de werkgroep Netwerk Wells Meer-Venray en daarbuiten waar nodig. Deze afstemming betreft: 1) de mogelijkheden om voorbereiding en uitvoering van benodigde E-infra projecten te versnellen 2) het zo snel mogelijk beschikbaar komen van netcapaciteit voor teruglevering 3) de omgevingscommunicatie inzake de projecten aanleg van de kabel en het HS/MS station.

Voor de omgevingscommunicatie van TenneT en Enexis over de aanleg van de kabel en het hoogspanningsstation, zie paragraaf C. Communicatie. De gesprekken inzake de netaansluiting van Ecofuels t.b.v. de showcase liggen stil hangende de voortgang bij de grondonderhandelingen zie ook paragraaf G. Risicomanagement.

J. Beroepsprocedure • In februari 2021 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer vastgesteld. Daarnaast heeft Waterschap Limburg de watervergunning verleend en heeft het college van burgemeester en wethouders de omgevingsvergunningen voor de zonnevelden en de windturbines verleend. • Zes partijen hebben vervolgens beroep ingesteld tegen deze besluiten bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In december 2021 heeft de gemeente het verweerschrift naar de Raad van State gestuurd.

25

• De inhoud van de beroepsschriften was aanleiding voor de herstelbesluiten op het bestemmingsplan, de omgevingsvergunning wind en de watervergunning. Op deze herstelbesluiten zijn tijdens de inzage-periode (19 mei tot en met 29 juni 2022) vijf reacties binnengekomen bij Raad van State. De Raad van State heeft deze reacties begin november doorgestuurd aan onze juridisch adviseur. Op 29 november heeft de gemeente de reactie (het verweer) naar de Raad van State gestuurd. Er is nog geen zittingsdatum gepland. K. BV Energielandgoed Wells Meer • In de haalbaarheidsstudie naar de (mobiele) opslag van elektriciteit (deels gesubsidieerd door het Innovatiefonds Regio Noord Limburg) is fase 1 van het onderzoek afgerond. Het concepteindrapport met adviezen is opgesteld. Deze wordt op dit moment beoordeeld. Hierna zullen de resultaten gedeeld worden. • De haalbaarheidsstudie naar de invulling van de Innovatieboulevard (door middel van dubbel ruimtegebruik), ook deels gesubsidieerd door het Innovatiefonds, loopt. We verwachten een tussenrapportage in januari 2023 en afronding van het onderzoek medio 2023. L. Marktontwikkelingen • In de Commissievergadering Ruimte en Economie van 23 november is een presentatie gegeven over de recente marktontwikkelingen in relatie tot de businesscase. Hieronder de samenvatting van deze presentatie: • De marktontwikkelingen die actueel zijn: 1.

Energiecrisis (en de oorlog in Oekraïne, die de energiecrisis voedt) en ontwikkelingen op de transportmarkt zorgen voor volatiliteit op de grondstoffen markt, eerder dit jaar opwaarts, recent zien we ook weer een daling. Dit heeft een effect op prijs van zonnepanelen, windturbines en toebehoren van deze zaken (omvormers, onderconstructies, kabels etc.). 2. Energiecrisis zorgt voor een substantieel hogere prijs van elektriciteit. Dit komt hoofdzakelijk door verlaging van aanbod van gas, en verhoging van vraag naar duurzame energie door aantrekkende markt na COVID en behoefte aan groene energie. We zien in de markt dat partijen steeds meer langjarig interesse hebben in duurzame elektriciteit tegen substantieel hogere prijzen dan basis bedrag van de SDE++. 3. Rente is recent gestegen van ca. 2% naar ca. 4% voor project financieringen van grootschalige duurzame energieprojecten. 4. Financiers zijn steeds meer bereid om op basis van marktprijzen te financieren, versus op basis van alleen de SDE++. Als dit doorzet, leidt dit tot de mogelijkheid om bij aantrekken van de financiering uit te gaan van gecontracteerde marktprijzen, waarmee er in de kasstromen meer ruimte ontstaat en op basis daarvan een groter deel van de begroting financierbaar wordt. Op de volgende pagina vindt u een overzicht van de belangrijkste effecten op de businesscase en de beheersmaatregelen die daarbij horen.

26

Onderdeel businesscase Investeringskosten

Effect

Beheersmaatregel en toelichting

Indicatie + ca. 10-20%

Inkomsten

Indicatie + ca. 20%

Operationele kosten

Indicatie + ca. 10%

Rente

Indicatie + ca. 100%

Hoogte financiering

Verwachting dat dit gelijk blijft (80%)

Rendement

Indicatie, iig gelijk versus huidig niveau (ca. 10% gecombineerd wind en zon)

Risico van prijsverhoging wordt gemitigeerd door de systematiek van de SDE++, die gebaseerd is op de marktomstandigheden op moment van vaststellen hoogte subsidie. Huidige verwachting is dat de stroomprijzen op relatief hoog niveau blijven. Dit zien we terug in recente aanbiedingen van stroomafnemers. Risico van prijsverhoging wordt gemitigeerd door de systematiek van de SDE++, die gebaseerd is op de marktomstandigheden op moment van vaststellen hoogte subsidie. Risico van prijsverhoging wordt gemitigeerd door de systematiek van de SDE++, die gebaseerd is op de marktomstandigheden op moment van vaststellen hoogte subsidie. Banken zijn steeds meer bereid op basis van marktprijzen hoger dan basis bedrag SDE++ te financieren. Dit leidt ertoe dat een groter deel van de begroting kan gefinancierd worden. Dit leidt mogelijk tot een financiering van een groter deel van de begroting, maar meer marktrisico leidt mogelijk ook tot ruimere marges die banken aanhouden; daarom gaan we voorzichtigheidshalve uit van gelijk niveau. Vanwege volatiliteit in de markt gaan we nu uit van in ieder geval een gelijk rendement versus huidige rendement van de business case. Uiteraard kan het ook voordeliger uitpakken, maar we vinden het te vroeg om daar nu vanuit te gaan.

• De businesscase heeft verschillende optimalisatie opties, waarmee nu nog niet of beperkt rekening is gehouden. Afhankelijk van marktontwikkelingen (technisch en financieel) kunnen die benut worden: -

Benutten van schaalvoordelen Beter benutten van ruimte Toepassing van grootschalige opslag of levering aan waterstofproductie unit Groter vermogen panelen / turbines Benutten beschikbare netcapaciteit

Bijlagen: • Bijlage 1: Realisatieplanning ELWM • Bijlage 2.a : Risicodossier fase 4, versie november 2022 • Bijlage 2.b: Klasse-indeling bij risicodossier

27