Raadsvoorstel zienswijze begroting 2026 Veiligheidsregio Limburg Noord

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 27 mei 2025

Portefeuillehouder M.H.D. Rauner

Datum vergadering 8 juli 2025

Onderwerp Begroting Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) 2026 Aan de raad,

Inleiding

De kaderbrief is de basis voor de begroting. Naar aanleiding van de Kaderbrief 2026 van de VRLN is door onze gemeenteraad geen zienswijze geformuleerd welke in de raadsvergadering van 11 maart 2025 is vastgesteld. Begroting 2026 Voor u ligt de begroting 2026 van Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN). In de begroting zijn zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2026 weergegeven. De begroting is opgesteld conform de door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders (kaderbrief 2026; 6 december 2024).

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten De voorgestelde begroting van de Gemeenschappelijke Regeling als deze wordt vastgesteld, zal leiden tot een toename van de gemeentelijke bijdrage van € 116.412,-. De gemeentelijke bijdrage wordt meerjarig in de begroting van Bergen verwerkt via de begrotingsvoorbereiding 2026.

Argumenten

Doelstelling van de verbonden partij Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) is één van de 25 veiligheidsregio’s van ons land. Binnen Veiligheidsregio Limburg-Noord werken brandweer, GGD en crisisbeheersing samen. Het samenwerkingsverband wordt bestuurd door de 15 deelnemende gemeenten. Tevens is de Veiligheidsregio een samenwerkingsverband tussen de politie, gemeenten, defensie, waterschappen, Rijkswaterstaat, Ambulancezorg Limburg en Prorail. Het doel van de samenwerking is gezamenlijke voorbereidingen treffen en de aanpak van een ramp of crisis gecoördineerd tot stand brengen. De kerntaak van de Veiligheidsregio Limburg-Noord is om iedereen die in onze regio woont, werkt of verblijft te beschermen tegen (gezondheids)risico's, rampen en crises. Daarbij zijn drie woorden van belang: voorkomen, bestrijden en herstellen. Indexatie Het Algemeen Bestuur heeft besloten dat kostenontwikkelingen als gevolg van loon- en prijsstijgingen worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage op basis van een vastgesteld kader. Dit kader behelst dat kostenstijgingen, die buiten de beïnvloedingssfeer van VRLN liggen, worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Voor zover de indexatie herleidbaar en belastbaar is aan derden, worden deze lasten doorbelast aan de bijdragen van derden. Voor het resterende deel worden deze lasten meegenomen in de gemeentelijke bijdrage.

De indexatiepercentages in de kaderbrief 2026 waren afgeleid van de Macro Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau (cijfer september 2024). In de lijn van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde indexeringssystematiek vindt op basis van het Centraal Economisch Plan (cijfer februari 2025) bijstelling in de ontwerpbegroting 2026 plaats: - indexatie loonkostenstijging 2026 is 2,0% ten bedrage van € 0,97 miljoen (was in Kaderbrief 2,1% ten bedrage van € 1,0 miljoen); - indexatie materiële kostenstijging 2026 is 2,1% ten bedrage van € 0,62 miljoen (was in Kaderbrief 2,2% ten bedrage van € 0,65 miljoen). Kapitaallasten materiele voorziening brandweer In het Algemeen Bestuur van december 2022 is besloten dat het budget voor de kapitaallasten van de materiële voorzieningen van de brandweer de komende jaren stapsgewijs gaat toenemen. Het ingroeiscenario is als volgt: 2024 + € 1 per inwoner, 2025 + € 0,50 en 2026 + €0,50, wat betekent vanaf 2027 € 2 structureel. De uitzetting van het budget wordt via het verdeelmodel voor de kosten van de brandweerzorg over de gemeenten verdeeld.

Pagina 1 van 4

Via een stapsgewijze uitzetting van het budget voor de kapitaallasten wordt het financiële knelpunt weggenomen. Daarnaast geeft het ingroeimodel de budgettaire ruimte de egalisatiereserve in het perspectief van 2027 te verhogen. Uit deze reserve wordt dan de kostenstijging uit technologische innovatie opgevangen. Naast vervanging vindt kwaliteitsverbetering plaats, vanzelfsprekend passend bij doelmatige brandweerzorg tegen aanvaardbare kosten. Strategische huisvesting In december 2023 heeft het Algemeen Bestuur het strategisch huisvestingsplan vastgesteld. Het aantal werkplekken wordt teruggebracht en daartoe wordt het pand aan de Nijmeegseweg na verkoop afgestoten. Nieuw- en verbouw van meerdere brandweerlocaties vindt plaats. Tevens is rekening gehouden met herhuisvesting van een aantal consultatiebureaus van de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Uitgangspunt daarbij is het organiseren van het aanbod laagdrempelig en in de nabijheid van de doelgroep. Met als uitgangspunt minimaal één GGD-locatie per gemeente in combinatie met de verruiming van de bereikbaarheid van tien grotere GGD locaties. Het hybride werken (deels thuis, deels op kantoor) wordt verder doorgevoerd en dat betekent dat in meerdere mate multifunctioneel gebruik gemaakt gaat worden van regiovestigingen.

Diverse panden worden aangepast aan deze nieuwe manier van werken, met flexibele werkplekken en meer ruimte voor ontmoeten en vergaderen. Daarnaast worden in de eigendomspanden duurzaamheidsmaatregelen doorgevoerd. Versterkingsplan GGD Binnen de GGD loopt een versterkingsplan GGD genaamd Toekomstbestendige GGD. Het algemeen bestuur VRLN heeft op 6 december 2024 ingestemd met het conceptversterkingsplan. Het concept-versterkingsplan is door de GGD samen met de gemeenten uitgewerkt. Het wordt gelijktijdig met de concept-begroting ter bespreking aangeboden. De structurele versterking van de GGD in 2026 en volgende jaren wordt daarmee thans zowel inhoudelijk als financieel aan de raden voorgelegd. Op 16 en 23 april jl. hebben hierover raadsinformatiebijeenkomsten plaatsgevonden. Op 8 en 20 mei is dit aangevuld met digitale informatiebijeenkomsten. Inhoudelijke toelichting versterkingsplan GGD Gedurende 2023 bleek de GGD steeds minder in staat om de wettelijke taken die zij voor gemeenten uitvoert op een adequaat niveau te verrichten. Dat uitte zich in eerste instantie kwantitatief, door toenemende wachtlijsten, taken die te laat werden uitgevoerd en oplopende verlofuren en overwerkstaten bij de medewerkers. Ook kwalitatief kwam de dienstverlening onder druk. Ziekteverzuim liep op en vervanging was moeilijk in te vullen.

Vanuit een cultuur van “zelf de broek ophouden” heeft de GGD in eerste instantie de oplossing gezocht in verhogen van de efficiency. Dat bood onvoldoende soelaas terwijl de urgentie opliep. De GGD heeft daarop een onderzoek naar adequate formatie uitgevoerd en benodigd budget uitgevoerd. De resultaten zijn in benchmark getoetst aan vergelijkbare regio’s en bleken in die vergelijking reëel. Deze resultaten werden begin 2024 met de colleges besproken. Op 27 september 2024 heeft het bestuur van VRLN dit in een raadsinformatiebrief toegelicht. In de afgelopen maanden heeft de GGD, in afstemming met de gemeenten, het versterkingsplan nader uitgewerkt. Dit heeft o.a. geleid tot een getemporiseerde aanpak waarbij een verdeling is gemaakt in acute, urgente en belangrijke maatregelen. Dit betekent ook een financieel ingroeipad, waarbij de definitieve meerjarige kosten pas in begrotingsjaar 2027 volledig zullen gaan drukken. Het Versterkingsplan is tot stand gekomen in een zorgvuldig traject. Wij delen de eraan ten grondslag liggende analyse en wij zijn het eens met de bereikte uitkomsten. De uiteindelijke regionale verhoging voor de versterking GGD wordt jaarlijks € 4,5 miljoen. Ook voor Bergen betekent dit een verhoging in de gemeentelijke bijdrage. Voor het jaar 2025 hadden we al een verhoging opgenomen met € 60.000.

De bijdrage wordt aanvullend verhoogd met € 64.589,- in het jaar 2026 en € 91.052,- in het jaar 2027. SPUK’s Op basis van het hoofdlijnenakkoord heeft het kabinet besloten om specifieke uitkeringen (SPUK’s) over te hevelen naar het gemeentefonds en daarop een korting van 10% toe te passen. Op dit moment is er nog veel onduidelijkheid over het wel/niet overhevelen naar het gemeentefonds en over het toepassen van de 10% korting. Er is inmiddels toegezegd dat de BDuR niet wordt overgeheveld naar het gemeentefonds en de minister heeft aangegeven zich in te zetten voor reparatie van de eventuele bezuiniging van 10%. Dit wordt echter pas duidelijk bij de voorjaarsnota van het kabinet. Op grond hiervan is in de voorliggende concept ontwerpbegroting

Pagina 2 van 4

dan ook geen rekening gehouden met deze wijzigingen ten aanzien van de BDuR en de overige SPUK’s.

Communicatie

Aan dit advies zijn geen communicatie-activiteiten verbonden. Gelet op de deadline van de zienswijzetermijn, wordt de zienswijze direct na de commissiebehandelingen op 19 en 24 juni 2025 kenbaar gemaakt bij het Algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Limburg-Noord, onder voorbehoud van vaststelling door de gemeenteraad op 8 juli 2025.

Juridische aspecten

Gelet op het bepaalde in de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze over deze documenten kenbaar te maken. De Gemeenschappelijke Regeling is niet gebonden aan de zienswijze en kan die mits gemotiveerd naast zich neerleggen.

Financiën / fiscale gevolgen

De ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdrage van 2025 naar 2026 zijn het resultaat van benoemde bestuurlijke afwegingen (zie argumenten). Deze ontwikkelingen betekenen het volgende voor de gemeentelijke bijdrage 2026 van gemeente Bergen: De bijdrage van Bergen bedraagt in 2026 € 1.889.000,-. Dit is als volgt opgebouwd per programma en in onderstaande tabel nader gespecificeerd (bedragen 2025 zijn ter vergelijking opgenomen tussen haakjes): - Publieke gezondheid € 698.343 (2025: € 616.708) - Brandweerzorg € 1.044.145(2025: € 1.003.478) - Crisisbeheersing € 146.688(2025: € 152.578) De gemeentelijke bijdrage wordt meerjarig in de begroting van Bergen verwerkt via de begrotingsvoorbereiding 2025. Bijdrage gemeente Bergen 2026 Bijdrage begroting 2025*

*€ 1.773.000,-

Loonkostenstijging

€ 24.000,-

Materiële kostenstijging

€ 15.000,-

Versterking GGD

€ 65.000,-

Strategisch huisvestingsplan

€ 6.000,-

Kapitaallasten materieel brandweer

€ 6.000,-

Bijdrage begroting 2026

€ 1.889.000,-

*Bovenstaande bedragen zijn afgerond op €1000,-.

Voorstel

Wij stellen u voor: Om geen zienswijze in te dienen over de begroting 2026 van de Veiligheidsregio Limburg-Noord en daarmee met de begroting in te stemmen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H.H.M. Timmermans De Secretaris

M.H.D. Rauner De Burgemeester

Pagina 3 van 4

Bijlage(n) 1. Begroting 2026 A. Brief ontwerpbegroting 2026 en toekomstbestendige GGD B. Ontwerpbegroting 2026 VRLN C. Versterkingsplan GGD 2. Raadsbesluit begroting 2026

Pagina 4 van 4