Raadsvoorstel wijzigingen gemeenschappelijke regelingen

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 11 juli 2023

Portefeuillehouder M.H.E. Pelzer, C.E.M.G.T. Ponjee, M.R.G. Buijsse

Datum vergadering 16 oktober 2023

Onderwerp Wijzigingen GR Veiligheidsregio Noord Limburg, GR BsGW, MGR Sociaal Domein Limburg Noord, GR Werkvoorzieningschap Venlo en omstreken, GR Omnibuzz, GR RUD Limburg Noord. Aan de raad,

Inleiding

De gemeente Bergen is deelnemer in verschillende Gemeenschappelijke Regelingen, veelal samen met de gemeenten van de regio Noord- en Midden-Limburg. De werkwijzen van gemeenschappelijke regelingen is geregeld in een wettelijk kader (Wet op de gemeenschappelijke regelingen). Elke Gemeenschappelijke Regeling moet aan het wettelijk kader voldoen. Door een wetswijziging moeten álle gemeenschappelijke regelingen nu worden aangepast. Deze aanpassingen betreffen niet de beleidsinhoudelijke kant van de regelingen, maar de juridischbestuurlijke vormgeving van de democratische controle door de gemeenteraden. Dit is in principe voor alle gemeenschappelijke regelingen gelijkelijk van toepassing. Om de Gemeenschappelijke Regeling vast te stellen worden de volgende stappen doorlopen: - De gemeenteraad mag zienswijzen indienen op het voorlopige ontwerpbesluit; - De gemeenteraad krijgt het definitieve ontwerpbesluit en geeft daar toestemming voor; - Het college neemt het besluit. We zetten nu de eerste stap en stellen uw raad in de gelegenheid een zienswijze in te dienen.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten Niet van Toepassing.

Argumenten De algemene besturen van de betrokken Gemeenschappelijke regelingen hebben bijgaand voorstel tot wijziging van de betreffende Gemeenschappelijke Regeling vastgesteld. Het gemeenschappelijke voorstel leggen wij nu aan u als raad voor om u in de gelegenheid te stellen hierover een zienswijze te geven. Hierna zal worden ingegaan op de achtergrond, het tot nu toe doorlopen wijzigingsproces en het vervolgproces c.q. de vervolgplanning. Het is de bedoeling dat alle regelingen in de pas blijven lopen met het hierna te bespreken gezamenlijke traject voor de Limburgse gemeenschappelijke regelingen. 1. Gezamenlijk traject Limburgse gemeenschappelijke regelingen Per 1 juli 2022 is een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in werking getreden. Deze wijziging heeft als voornaamste doel om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. Dit geschiedt via een versterking van de kaderstellende en controlerende rollen van de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen. In de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft de wetgever nieuwe instrumenten gecreëerd die de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen in een betere informatiepositie moeten brengen. Deze nieuwe instrumenten moeten voor 1 juli 2024 in iedere gemeenschappelijke regeling zijn geïmplementeerd.

Op alle gemeenschappelijke regelingen waaraan het college deelneemt, rust dus een gelijke verplichting. Nu op alle gemeenschappelijke regelingen een gelijke verplichting rust – waarbij geldt dat alle verplichte wijzigingen vrijwel uniform kunnen worden doorgevoerd - is het initiatief ontstaan vanuit

Pagina 1 van 7

een groot aantal gemeenschappelijke regelingen in de provincie Limburg om hierin gezamenlijk op te trekken. Zij hebben daarbij Boels Zanders Advocaten en het adviesbureau Cooperación gevraagd om als juridisch adviseur op te treden en om het besluitvormings- en wijzigingstraject op inhoud te begeleiden. De gemeenschappelijke regelingen die meedoen aan het gezamenlijke traject betreffen: Veiligheidsregio Zuid-Limburg

BsGW

Rd4

ISD BOL

Historisch Centrum Limburg

Sociaal Domein Limburg-Noord

RD Maasland

Omnibuzz

ISD Kompas

RUD Limburg-Noord

RUD Zuid-Limburg

Het Gegevenshuis

GGD Zuid-Limburg

Geul en Maas

Werkvoorzieningschap Venlo en Omstreken

Westrom

Veiligheidsregio en GGD Limburg-Noord

WSP Parkstad

Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg

Grenspark Maas-Swalm-Nette

Daarmee participeren vrijwel alle gemeenschappelijke regelingen in de provincie Limburg in het gezamenlijke traject. 2.

Inhoud en strekking van de wijzigingsvoorstellen als gevolg van de wetswijziging

Zoals hiervoor al uiteen is gezet, heeft de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen eerst en vooral tot doel om de gemeenteraden in een betere informatiepositie te brengen. Concreet moeten in ieder geval de volgende aanpassingen worden doorgevoerd: Facultatieve zienswijzeprocedure voor besluiten: In de gemeenschappelijke regelingen moet worden opgenomen of, en zo ja, voor welke besluiten er een voorafgaande zienswijze van de raden, Provinciale Staten en het AB van het waterschap wordt gevraagd. Er mag zelf bepaald worden welke besluiten zich voor een zienswijze lenen. Denkbaar is in ieder geval dat het daarbij zal gaan om besluiten waarbij de vertegenwoordigende organen mee kunnen denken over de strategische koers van de regeling, zoals de vaststelling van meerjarige beleidsplannen. Participatie van ingezetenen en belanghebbenden: In de gemeenschappelijke regelingen moet verder worden opgenomen of, en zo ja, op welke wijze ingezetenen en belanghebbenden kunnen participeren over de totstandkoming en uitvoering van beleid. Actieve informatieplicht: In de gemeenschappelijke regelingen moet worden opgenomen op welke wijze door het bestuur van de gemeenschappelijke regelingen actief informatie wordt verschaft aan de raden.

Begroting: De termijnen voor het toezenden van de ontwerpbegroting aan de raden, provinciale staten en het algemeen bestuur van het waterschap zijn gewijzigd. Deze gewijzigde termijnen dienen in de gemeenschappelijke regelingen te worden aangepast. Daarnaast wordt het dagelijks bestuur verplicht om te reageren op ingediende zienswijzen op de ontwerpbegroting. Evaluatiebepaling: In de gemeenschappelijke regelingen moet worden opgenomen of er wordt geëvalueerd en zo ja, waar de evaluatie op ziet. Aanscherping uittredingsregeling: Tot slot worden de gemeenschappelijke regelingen als gevolg van de wetswijziging verplicht om de uittredingsregeling aan te scherpen. De voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden, alsmede

Pagina 2 van 7

bepalingen over de gevolgen van het vermogen van de gemeenschappelijke regeling moeten nu in de regeling worden opgenomen. 3.

Tot nu toe doorlopen proces

Zoals hiervoor al uiteen is gezet, is het gezamenlijke traject van de gemeenschappelijke regelingen in de provincie Limburg erop gericht om te komen tot zo uniform mogelijke wijzigingsvoorstellen. Voordat deze wijzigingsvoorstellen in de gemeenschappelijke regelingen zijn verwerkt en aan de algemene besturen worden aangeboden, is daar een uitgebreid participatietraject aan vooraf gegaan. Zo hebben er voorbereidende sessies met de raadsgriffies, gemeentesecretarissen, raads- en collegeleden en coördinerend juristen plaatsgevonden. De ingekomen aanvullingen zijn daarbij in de wijzigingsvoorstellen verwerkt. Tevens is er een uitgebreid memo opgesteld dat dient ter toelichting op de wijzigingsvoorstellen (bijlage 2a). Hierna volgt een uiteenzetting van het tot nu toe gezamenlijk doorlopen proces om te komen tot de thans voorliggende wijzigingsvoorstellen: 27 september 2022 - startbijeenkomst met gemeenschappelijke regelingen Op deze dag vond de startbijeenkomst met de aan het gezamenlijke traject deelnemende gemeenschappelijke regelingen plaats. Tijdens deze startbijeenkomst is uiteengezet op welke onderdelen de gemeenschappelijke regelingen per 1 juli 2024 gewijzigd moeten worden, welke instrumenten de gemeenschappelijke regelingen daartoe hebben en hoe het wijzigingsproces eruit zou kunnen zien.

Van belang is immers dat een wijziging van een gemeenschappelijke regeling een proces is dat in samenspraak met de deelnemers dient plaats te vinden. De raden, colleges, GS, PS, het dagelijks en het algemeen bestuur van het waterschap besluiten namelijk uiteindelijk over de wijzigingsvoorstellen. 3 november 2022 – sessie raadsgriffiers Op deze dag zijn alle raadsgriffiers in de provincie Limburg voorgelicht over het gezamenlijke traject tot wijziging van de gemeenschappelijke regelingen. Samen met de griffiers is bekeken wat en wie ervoor nodig is om het proces in goede banen te leiden en is bezien hoe de input van de college- en raadsleden al in een vroegtijdig stadium in de wijzigingsvoorstellen kan worden verwerkt. December-januari 2022 – opstellen toelichtend memo In deze periode is door Boels Zanders Advocaten en Cooperación een uitgebreid memo opgesteld waarin zij a) de achtergrond van de wetswijziging uiteenzetten, en b) een voorstel doen voor uniforme wijzigingsvoorstellen met toelichting. Dit memo is als bijlage 2a bij dit voorstel opgenomen. 17 januari 2023 – sessie gemeenschappelijke regelingen Op 17 januari 2023 zijn de gemeenschappelijke regelingen bijeengekomen voor een tweede sessie.

Tijdens deze sessie zijn de door de adviseurs opgestelde wijzigingsvoorstellen met de gemeenschappelijke regelingen besproken en zijn de wijzigingsvoorstellen waar nodig aangescherpt. De wijzigingen die naar aanleiding van deze sessie zijn doorgevoerd, zijn uiteengezet in bijlage 2b. 30 januari en 1 februari 2023 - informatiebijeenkomsten Op 30 januari en 1 februari vonden de informatiesessies voor raden, colleges, PS, GS, het AB en DB van het waterschap plaats. De sessie van 30 januari vond plaats in het gemeentehuis van Maasgouw en de sessie van 1 februari vond plaats in het gemeentehuis van Sittard-Geleen (in Geleen). De presentatie van deze sessie, alsmede een terugkijklink van de sessie in Maasbracht is opgenomen in bijlage 2c. Beide sessies waren zeer druk bezocht (ongeveer 150 deelnemers). Van iedere gemeente, van het waterschap en van de provincie waren vertegenwoordigers aanwezig. De terugkijklink is via de griffiers met alle vertegenwoordigende organen gedeeld, zodat eenieder in de gelegenheid is gesteld om de sessie terug te kijken. Tijdens deze sessie zijn de wijzigingsvoorstellen sonderend met alle aanwezigen besproken. De input die tijdens deze sessies naar voren kwam, is vervolgens verwerkt in de wijzigingsvoorstellen. Zie daartoe ook bijlage 2b.

Pagina 3 van 7

28 februari 2023 – sessie coördinerend juristen Op 28 februari zijn vervolgens de coördinerend juristen van alle deelnemers uitgenodigd voor een informatiesessie over de wijzigingsvoorstellen. De wijzigingsvoorstellen zijn met hen vanuit juridisch perspectief besproken. De input van de juristen is vervolgens verwerkt in de wijzigingsvoorstellen. Zie daartoe ook bijlage 2b. 6 maart 2023 – sessie raadsgriffiers Op 6 maart 2023 zijn de wijzigingsvoorstellen, het te doorlopen vervolgtraject, alsmede de planning nader afgestemd met de raadsgriffiers. Tijdens deze sessie is door de raadsgriffiers ook geadviseerd om de gemeentesecretarissen bij het te doorlopen vervolgproces te betrekken. Dit advies is ter harte genomen. Maart-april 2023 – opstellen wijzigingsvoorstellen In deze periode zijn de concrete wijzigingsvoorstellen opgesteld verwerkt in de gemeenschappelijke regelingen. 17 april 2023 – afstemming archiefparagraaf Op deze datum heeft afstemming plaatsgevonden met de heren Luykx en Koch, gemeentewaterschaps- en rijksarchivaris over de voorgestelde archiefparagraaf. De brief waarin zij hun goedkeuring geven op de te hanteren archiefparagraaf is als bijlage bij het toelichtende memo (bijlage 2a) opgenomen. 18 april 2023 – overleg gemeenschappelijke regelingen Op 18 april jl.

zijn de in de gemeenschappelijke regelingen verwerkte wijzigingsvoorstellen besproken met de gemeenschappelijke regelingen. Naar aanleiding van deze sessie zijn de laatste (aanvullende) wijzigingen aangebracht. 25 mei 2023 – afstemming klankbordgroep juristen Om het vervolgproces in goede banen te leiden en om ervoor te zorgen dat eenieder over dezelfde informatie en besluiten beschikt, zijn de concepten, de nog doorgevoerde wijzigingen (bijlage 2b) en de concept raads- en collegebesluiten voorbesproken met een ingestelde klankbordgroep van coördinerend juristen. In deze klankbordgroep zijn juristen van de grote gemeenten en het waterschap vertegenwoordigd. Met de provincie is apart de afstemming gezocht. 1 juni 2023 – afstemming gemeentesecretarissen In juni heeft afstemming plaatsgevonden met gemeentesecretarissen over het te doorlopen wijzigingsproces en de wijzigingsvoorstellen. De definitieve planningen van de AB en DBvergaderingen van alle gemeenschappelijke regelingen die meedoen aan het gezamenlijke traject, zijn gecommuniceerd en de planningen zijn daarop aangepast. Mei-juli 2023 In deze periode hebben alle dagelijks en algemeen besturen van de gemeenschappelijke regelingen ingestemd met de wijzigingsvoorstellen. 4.

Planning en vervolgproces: het formele wijzigingsproces

Uit het reeds doorlopen proces volgt aldus dat reeds in het voortraject alles in het werk gesteld is om alle betrokkenen bij het wijzigingsproces kennis te laten nemen van de wijzigingsvoorstellen en om eventuele aanvullingen en wensen zoveel mogelijk aan de voorkant mee te nemen. Het voorgaande neemt evenwel niet weg dat het formele wijzigingsproces bij de deelnemers nu pas start: Zienswijze: De gemeenteraden dienen nog gedurende acht weken in de gelegenheid te worden gesteld om – indien gewenst – een zienswijze te geven op de wijzigingsvoorstellen; Toestemming: vervolgens dienen de gemeenteraden aan hun colleges toestemming te verlenen om met deze wijziging in te stemmen, en; Collegebesluit: tot slot dient uw college voor 1 juli 2024 een besluit te nemen met betrekking tot deze wijziging. Om gedurende dit wijzigingsproces de benodigde uniformiteit te waarborgen, zijn de oplegnotities, college- en raadsvoorstellen gezamenlijk voorbereid. Deze zijn dus voor alle gemeenschappelijke regelingen die deelnemen aan het gezamenlijke traject gelijkluidend.

Pagina 4 van 7

Om de informatievoorziening in goede banen te leiden, is tevens voorzien in extra digitale informatiesessies op maandag 18 en woensdag 20 september 2023. Van 19.00 uur tot 21.00 uur worden college- en raadsleden in de gelegenheid gesteld om hun vragen aan de adviseurs van Boels Zanders Advocaten en Cooperación te stellen. In een schriftelijke beantwoording van alle vragen zal nadien z.s.m. worden voorzien. De planning van het vervolgproces ziet er concreet als volgt uit: Juni-juli 2023, Gemeenschappelijke regelingen brengen wijzigingsvoorstellen bij colleges / GS / DB van het waterschap aan en verzoeken hen om wijzigingen in procedure te brengen Colleges / het dagelijks bestuur van het Waterschap besluiten om de ontwerpwijzigingsbesluiten voor zienswijzen aan de raden, PS en het AB van het Waterschap voor te leggen. September – november 2023, Zienswijzeprocedure bij raden, PS en AB van het Waterschap 18 en 20 september 2023, Digitale informatiesessies tijdens de zienswijzeprocedure voor het stellen van technische vragen November-december 2023, Verwerking ingekomen zienswijzen Januari-april 2024, Toestemming raden, PS en AB van het Waterschap mei 2024, Instemming colleges, GS en DB van het Waterschap 30 juni 2024, Inwerkingtreding wijzigingen 5.

Aanvullende wijzigingen: WEP, Wnra en archiefbepalingen

In het gemeenschappelijke traject zijn bovenop de uniforme wijzigingsvoorstellen enkele aanvullende wijzigingen voor alle gemeenschappelijke regelingen doorgevoerd. Deze aanvullende wijzigingen worden eveneens toegelicht in bijlage 2a. De aanvullende wijzigingen zien op de volgende onderwerpen: Wet elektronische publicaties De per 1 juli 2021 in werking getreden Wet elektronische publicaties (WEP) was nog niet in de gemeenschappelijke regeling verwerkt. Deze wet verplicht de gemeenschappelijke regelingen sinds 1 juli 2021 om alle officiële publicaties online te zetten via de website officielebekendmakingen.nl. De op grond van deze wetswijziging noodzakelijke wijzigingen zijn thans meegenomen in het wijzigingsvoorstel. Wet normalisering rechtspositie ambtenaren De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren is sinds 1 januari 2020 in werking getreden, waardoor de rechtspositie van het bij de gemeenschappelijke regeling werkzame personeel wijzigt. De op grond van deze wetswijziging noodzakelijke wijzigingen zijn thans meegenomen in het wijzigingsvoorstel. Archiefbepalingen Tot slot heeft de provincie Limburg er bij alle gemeenschappelijke regelingen op aangedrongen om de archiefbepalingen aan te scherpen.

De archiefbepaling is opgesteld door deskundigen op het gebied van archivering, waaronder de heren Geert Luijkx en Ingmar Koch, gemeentearchivaris, waterschapsarchivaris en Rijksarchivaris. De brief van de archivarissen is als bijlage bij het uitgebreide memo (bijlage 2a) aangehecht. 6.

Aanvullende wijzigingen: per gemeenschappelijke regeling specifiek

Diverse gemeenschappelijke regelingen wensen bovenop de uniforme wijzigingsvoorstellen enkele aanvullende wijzigingen door te voeren. Deze aanvullende wijzigingen worden toegelicht in bijlage behorende bij de betreffende regeling. 7.

Nog te verwerken: ontwerpbegroting uiterlijk 30 april indienen en participatie

Tijdens het overleg met de gemeentesecretarissen kwam naar voren dat men aanvullend nog graag in de regeling opgenomen wenst te zien dat: a) de ontwerpbegroting uiterlijk 30 april van ieder jaar dient te worden toegezonden aan de gemeenteraden, zodat voorkomen wordt dat de zienswijzeprocedure van 12 weken gedurende het zomerreces loopt, en; b) de mogelijkheid moet worden opengelaten aan het algemeen bestuur om zelf in inspraak te voorzien. Thans wordt inspraak in de basis alleen geregeld via de colleges en raden.

Pagina 5 van 7

De voornoemde concrete verzoeken zijn vervolgens teruggelegd bij de gemeenschappelijke regelingen. Thans wordt meegedeeld dat deze verzoeken in de regeling zullen worden verwerkt. Nu de conceptwijzigingsvoorstellen echter al gereed waren en enkele algemeen besturen al met de wijzigingsvoorstellen hadden ingestemd, is aan de gemeentesecretarissen gecommuniceerd dat deze wijzigingsvoorstellen in de regelingen zal worden verwerkt na afloop van de zienswijzeprocedure. Het is dan ook niet nodig om voor deze aanvullende wijzigingen aanvullend een zienswijze in te dienen. Over de concrete vormgeving van de aanvullende wijzigingsvoorstellen wordt verwezen naar bijlage 2b. 8.

Eenvormige besluitname

Wij verzoeken alle deelnemers eensluidende besluiten te nemen. Ten behoeve van deze uniforme besluitvorming zijn de conceptvoorstellen en -besluiten voor het college en de gemeenteraad opgesteld.

Communicatie

Om de informatievoorziening in goede banen te leiden, is voorzien in extra digitale informatiesessies op maandag 18 en woensdag 20 september 2023. Van 19.00 uur tot 21.00 uur worden college- en raadsleden in de gelegenheid gesteld om hun vragen aan de adviseurs van Boels Zanders Advocaten en Cooperación te stellen. In een schriftelijke beantwoording van alle vragen zal nadien z.s.m. worden voorzien.

Juridische aspecten

Ingevolge de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) dient de gemeenteraad gedurende acht weken in de gelegenheid worden gesteld om aan ons college een zienswijze te geven op de wijzigingsvoorstellen. Na het doorlopen van de zienswijzeprocedure en het verwerken van eventuele wijzigingen, dient de gemeenteraad ons college toestemming te verlenen om met deze wijziging in te stemmen. Nadat deze toestemming is verleend dient het college voor 1 juli 2024 een besluit te nemen met betrekking tot deze wijziging.

Financiën / fiscale gevolgen Niet van toepassing.

Voorstel

Wij stellen u voor: Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van het ontwerpbesluit van het college over de wijziging van de gemeenschappelijke regelingen GR Veiligheidsregio Noord Limburg, GR BsGW, MGR Sociaal Domein Noord Limburg, GR Werkvoorzieningschap Venlo en omstreken, GR Omnibuzz, GR RUD Limburg Noord per 1 juli 2024. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Bergen (L), {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

H.H.M. Timmermans Secretaris

{{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

M.H.E. Pelzer Burgemeester

Bijlage(n)

1b – Raadsbesluit; 2a – Deskundigenadvies inzake wijziging gemeenschappelijke regelingen; 2b – Overzicht wijzigingen n.a.v. informatiesessies; Pagina 6 van 7

2c – Presentaties 30 januari en 1 februari 2023; 3a – Ontwerpwijzigingsbesluit Gemeenschappelijk Regeling Veiligheidsregio Noord-Limburg; 4a - Oplegbrief college en bestuur wijziging gemeenschappelijke regeling Omnibuzz; 4b - Omnibuzz wijzigingsvoorstellen; 4c – Aanvullende wijzigingen Omnibuzz; 5a – Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap Venlo en omstreken; 5b – Aanvullende wijzigingen Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap Venlo en omstreken; 6a – Wijzigingsbesluit AB GR BsGW; 6b – Wijzigingsvoorstel GR BsGW; 7a – Aanbiedingsbrief wijzigingen MGR SDLN; 7b – Wijzigingen GR Sociaal domein Limburg-Noord; 7c – Aanvullende wijzingen GR Sociaal Domein Limburg-Noord; 8a – Voorstel wijzigingen GR RUD LN; 8b – Wijzigingen GR RUD LN; 8c – Aanvullende wijzigingen GR RUD NL.

Pagina 7 van 7