Raadsvoorstel wensen of bedenkingen bij het regelen rechtsverhouding duurzaam sportpark tussen gemeente en beheersstichting

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 2 juni 2026

Portefeuillehouder C.E.M.G.T. Ponjee

Datum vergadering 7 juli 2026

Onderwerp Regelen rechtsverhouding duurzaam sportpark tussen gemeente en beheersstichting Aan de raad,

Inleiding

De gemeente realiseert een nieuw Duurzaam Sportpark op de locatie van Sportpark De Venhorst in Nieuw Bergen. Het beheer en de exploitatie worden ondergebracht bij Stichting Sportpark Bergen. Omdat de gemeente de multifunctionele accommodatie volledig financiert, is het noodzakelijk de samenwerking juridisch zo in te richten dat de gemeente voldoende toezicht en zeggenschap houdt. Het college is daarom voornemens een zogeheten verticale samenwerking (quasi inbesteden) aan te gaan met de stichting. Op grond van de Gemeentewet wordt de raad in de gelegenheid gesteld hierover eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Dit is juridisch ingewikkelde materie. In een bijlage hebben we een voor de geïnteresseerde leek toegankelijke toelichting opgenomen. In het vervolg van deze advisering, volgen we het formeel-juridisch taalgebruik dat in de formele besluitname nodig is. Bij vergadering van 9 februari 2026 heeft uw raad een budgettair kader vastgesteld voor de realisatie van het sportpark. De gemeente Bergen werkt sinds begin 2023 samen met sportverenigingen en inwoners aan de plannen voor het sportpark. Het doel is een centrale plek te creëren waar sport en bewegen worden gecombineerd met andere activiteiten, zoals (preventieve) gezondheid en participatie. Daarmee wordt beoogd dat inwoners meer bewegen, elkaar ontmoeten en sociaal contact hebben.

Het beheer van het Duurzaam Sportpark zal worden belegd bij de verenigingen, en een overkoepelende beheersstichting. Gezien de omvang van de publieke investeringen die de gemeente doet in het algemeen belang van haar inwoners, is strategisch gemeentelijk toezicht noodzakelijk. Met het aangaan van een verticale samenwerking wordt dit toezicht op een juridisch houdbare wijze geregeld en worden de belangen van de gemeenschap, de inwoners en de gemeente geborgd. Het college kan deze regeling pas definitief treffen nadat uw raad in de gelegenheid is gesteld om wensen en bedenkingen naar voren te brengen. Met dit voorstel wordt uw raad daartoe uitgenodigd.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten

De ontwikkeling van het nieuwe sportpark is door de gemeenteraad opgenomen in de gemeentebegroting en een viertal raadsbesluiten.

Argumenten De rollen van de betrokken partijen zijn als volgt: • Stichting Sportpark Bergen: eigenaar/exploitant, contractpartij, subsidieontvanger; • Verenigingen: gebruik, programmering, maatschappelijke activiteiten; • Gemeente: financierend, toezichthoudend, beleidskader stellend. 1. Stichting wordt verantwoordelijk Stichting Sportpark Bergen zal het sportpark en de te bouwen multifunctionele accommodatie (het verenigingsgebouw) na oplevering exploiteren. Allereerst zal deze beheersstichting ervoor zorgdragen dat de multifunctionele accommodatie in eigendom wordt gebouwd. De beheersstichting zal daarvoor een aanbestedingsprocedure organiseren, zodat een aannemer kan worden

Pagina 1 van 4

gecontracteerd. Na de oplevering van de multifunctionele accommodatie is de beheersstichting verantwoordelijk voor de exploitatie. 2. Juridische randvoorwaarden De kosten voor de bouw van de multifunctionele accommodatie worden volledig gedragen door de gemeente, deels vanuit een provinciale bijdrage die de gemeente daarvoor binnengehaald heeft. Het college heeft door externe deskundigen laten onderzoeken wat ervoor nodig is om de beheersstichting te positioneren om de voornoemde activiteiten te kunnen verrichten. Daarvoor is het nodig dat de beheersstichting niet wordt gezien als reguliere marktpartij wat een aanbesteding in concurrentie met andere (ook commerciële) partijen noodzakelijk zou maken. Uw raad heeft hiervoor op 9 februari 2026 al het noodzakelijke “algemeen belang besluit” vastgesteld. Deze vervolgstap bouwt hierop voort. Aangezien de beheersstichting volledig wordt gefinancierd door de gemeente en ook voornamelijk activiteiten verricht voor de gemeente, ligt het voor de hand om verticaal te gaan samenwerken met deze beheersstichting die daarmee dan ook geen marktpartij zal zijn. Dit betekent een samenwerking met een mate van strategisch toezicht vanuit de gemeente. Vanwege de financiële investeringen die de gemeente doet, moet zij immers ook invloed houden op de beheersstichting.

Voorwaarde voor verticale samenwerking is namelijk dat de opdrachtgevende dienst (in casu de gemeente) toezicht uitoefent op de opdrachtnemende rechtspersoon (in casu Stichting Sportpark Bergen) als op zijn eigen diensten. Daarnaast moet deze rechtspersoon het merendeel van zijn werkzaamheden verrichten ten behoeve van de eerstgenoemde dienst.

3. Achterliggende bestuurlijke en maatschappelijke doel wordt gediend De gemeente streeft ernaar om de gezondheid van haar inwoners te bevorderen, althans een omgeving te creëren die gezondheid bevordert. Dit doet zij door proactief in te zetten op sport en beweging. Stichting Sportpark Bergen levert aan die doelstellingen een belangrijke bijdrage met de exploitatie van de multifunctionele accommodatie en bredere sportpark. Daarnaast zet de gemeente in op het inzetten van preventieve hulpverlening op locatie om daadwerkelijke hulpvragen in een later stadium te voorkomen. Met de verticale samenwerking organiseert de gemeente dat de beheersstichting het geldbedrag voor de te bouwen multifunctionele accommodatie kan ontvangen en bovendien kan zorgdragen voor de exploitatie. Daarnaast wordt op deze wijze gewaarborgd dat de gemeente strategisch toezicht kan uitoefenen binnen de stichting door middel van verticale samenwerking. Dat is belangrijk, nu de gemeente de multifunctionele accommodatie volledig bekostigt. 4. Uitwerking 1. De gemeente zal de komende jaren zowel inhoudelijk als financieel investeren in Stichting Sportpark Bergen. De activiteiten moeten rechtmatig worden georganiseerd.

Als de gemeente de activiteiten op de huidige wijze wil continueren (zonder dit aan te besteden), moet worden voldaan (en blijvend voldaan worden) aan de criteria die gelden voor verticale samenwerking (ook wel 'quasi inbesteden' genoemd). Dit is uitgewerkt in artikel 2.24a van de Aanbestedingswet. Dit houdt het volgende in: a. b.

De gemeente oefent toezicht uit op Stichting Sportpark Bergen, zoals op zijn eigen diensten; Meer dan 80% van de activiteiten van Stichting Sportpark Bergen worden geleverd aan de gemeente.

Voor het formaliseren van een verticale samenwerking zal de Stichting een statutenwijziging doorvoeren. De huidige statuten voldoen nog niet aan de voorwaarden voor verticale samenwerking. Dat gaat met name om het zogenoemde toezichtcriterium. Met wijziging van de statuten zal het college doorslaggevende zeggenschap krijgen binnen de Stichting. Dat wordt gewaarborgd door: (1) het kunnen benoemen en ontstaan van de bestuurder en/of toezichthouders en (2) door een instemmingsrecht op onder andere (strategische) besluitvorming.

Pagina 2 van 4

2. Uw raad moet op basis van de Gemeentewet worden gevraagd naar wensen en bedenkingen. Op basis van artikel 160, tweede lid, van de Gemeentewet is het college bevoegd tot de oprichting van en de deelneming in vennootschappen indien dat in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Het besluit wordt genomen nadat de raad hiervan in kennis is gebracht en in de gelegenheid is gesteld wensen en bedenkingen kenbaar te maken bij het college. Zo wordt de democratische controle geborgd. De verticale samenwerking met Stichting Sportpark Bergen valt onder de werking van genoemd artikel uit de Gemeentewet. Vandaar dat u via dit voorstel wordt gevraagd eventuele wensen en bedenkingen met betrekking tot de verticale samenwerking naar voren te brengen. Als de raad geen wensen en bedenkingen kenbaar maakt, wordt het besluit van het college definitief. Als u wensen en bedenkingen kenbaar maakt, worden deze afgewogen in het definitieve besluit van ons college. 5. Ons advies Uw raad is natuurlijk vrij in het formuleren van een besluit. Het is wel gebruikelijk dat het college daartoe een voorzet doet op basis waarvan u kunt beraadslagen.

Ons college adviseert u op basis van het uitgevoerde onderzoek dat de intentie om de verticale samenwerking aan te gaan, in het verlengde ligt van de eerder besluitname en een noodzakelijke eerste stap in de voorbereiding van de realisatie, zoals door u op 9 februari jl. aan ons college in opdracht is gegeven. Wij zien dan aanleiding om u te adviseren dat het niet nodig is om als gemeenteraad nadere wensen of bedenkingen te formuleren.

Communicatie

Zodra de Stichtingsstatuten zijn aangepast, zal de samenwerking in afstemming met de stichting en de verenigingen op het sportpark feestelijk worden ingeluid met een publieksmoment.

Juridische aspecten

Het college zal uiteindelijk een besluit nemen om de verticale samenwerking aan te gaan, met inachtneming van de eventuele wensen en bedenkingen van uw raad. Alsdan zal in overleg worden getreden met Stichting Sportpark Bergen en zullen de statuten van deze beheersstichting worden aangepast. Tevens zal in overleg worden gegaan met de stichting om te onderzoeken op welke wijze het geldbedrag dat nodig is voor de bouw van de multifunctionele accommodatie op een juridisch houdbare wijze door de gemeente kan worden overgemaakt en welke afspraken worden gemaakt over de exploitatie van het sportpark. Op deze wijze waarborgt de gemeente dat inwoners op een laagdrempelige wijze duurzaam kunnen blijven bewegen en waar nodig welzijnshulp kunnen ontvangen. De te maken afspraken zullen niet aan de markt getoetst worden en om die reden is de gemeenteraad eerder gevraagd om een algemeen belang besluit te nemen. Bij vergadering van 9 februari 2026 heeft de gemeenteraad het algemeen belang besluit vastgesteld. De voorgenomen verticale samenwerking ligt in het verlengde van het eerder genomen algemeen belang besluit.

Financiën / fiscale gevolgen

De financiële afspraken blijven binnen het door de raad op 9 februari 2026 vastgestelde kader; de verticale samenwerking voegt geen nieuwe financiële verplichtingen toe.

Vervolg

Na behandeling door de raad besluit het college definitief over de verticale samenwerking, worden de stichtingsstatuten aangepast, worden de financiële en exploitatieafspraken vastgelegd en start de publieke communicatie.

Voorstel

Wij stellen u voor: Te besluiten geen wensen of bedenkingen in te brengen tegen het aangaan van een verticale samenwerking met de Stichting Sportpark Bergen. Met vriendelijke groet,

Pagina 3 van 4

Burgemeester en wethouders van Bergen (L), ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

H.H.M. Timmermans De Secretaris

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

M.H.D. Rauner De Burgemeester

Bijlage(n)

1. Raadsbesluit 2. Toelichting op de governance

Pagina 4 van 4