Raadsvoorstel Subsidieverstrekking en monitoring continuïteitsplan Mutsaersstichting II 253043

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 31 maart 2026

Portefeuillehouder C.E.M.G.T. Ponjee

Datum vergadering 12 mei 2026

Onderwerp Subsidieverstrekking en monitoring continuïteitsplan Mutsaersstichting II Aan de raad,

Inleiding

De Mutsaersstichting (Mss) levert in Limburg cruciale vormen van jeugdhulp. Sinds 2022 heeft de organisatie te maken met ernstige financiële problemen, waardoor de continuïteit van hulpverlening onder druk staat. Om te voorkomen dat kinderen en gezinnen zonder noodzakelijke ondersteuning komen te zitten, hebben alle Limburgse gemeenten een beroep gekregen om gezamenlijk financiële steun te verlenen. Eerder besloot de gemeenteraad van Bergen geen bijdrage te leveren. Inmiddels hebben alle Noord-, Midden- én Zuid-Limburgse gemeenten alsnog ingestemd met steunverlening. Het totale bedrag dat nodig is om de Mss te stabiliseren bedraagt € 10,8 miljoen. Van Bergen wordt een bijdrage van € 131.359 gevraagd, evenredig met de verdeelsleutel voor alle gemeenten. Op 20 januari 2026 zijn tijdens de commissievergadering door de commissieleden, de portefeuillehouder en wethouder Financiën in het kader van een eventuele heroverweging van het eerdere raadsbesluit ‘geen steun te zullen verlenen’, aanvullende vragen gesteld aan de regievoerder (Lysias), de stuurgroep financiën en de Mss. Het college heeft naar aanleiding hiervan op 24 februari jl. de raad laten weten dat de keuze is gemaakt om te starten met de voorbereiding van een raadsvoorstel, waarin zal worden geadviseerd de gevraagde bijdrage voor het continuïteitsplan Mutsaersstichting te leveren op basis van ‘solidariteit’.

Dit raadsvoorstel adviseert om uit solidariteit alsnog deel te nemen aan de gezamenlijke steunverlening. Voor de eerdere achtergrond en onderbouwing van het verzoek om financiële steun aan de Mutsaersstichting (Mss) verwijzen we naar het raadsbesluit van 21 mei 2024. Alle Noord- en Midden-Limburgse gemeenten, behalve Bergen, hebben toen al ingestemd. Inmiddels hebben ook alle Zuid-Limburgse gemeenten hun steun toegezegd. Verdeling van de steun (€ 10,8 miljoen) • •

Noord- en Midden-Limburg (13 gemeenten, excl. Bergen): € 7,9 miljoen  waarvan € 0,4 miljoen gereserveerd voor mogelijk vervolgonderzoek Zuid-Limburg + Bergen: € 2,9 miljoen

Opzet van de financiering Het totale bedrag van € 10,8 miljoen wordt als subsidie toegekend. Dit bestaat uit: 1. 2.

€ 1 miljoen met vaste terugbetaling in vijf jaarlijkse termijnen van 200.000 (rente 3,5%). € 9,8 miljoen met een flexibele terugbetalingsverplichting, afhankelijk van de financiële ratio’s van de Mss. Dit deel is renteloos en kan eventueel (deels) op termijn worden kwijtgescholden.

Hiertoe is door de MGR een beschikking geformuleerd (bijlage 5A + 5B). Zekerheden (hypotheek) • Rabobank is eerste hypotheekhouder op al het onroerend goed van de Mss. • De Noord- en Midden-Limburgse gemeenten hebben een tweede hypotheek op een deel van dit onroerend goed. • Een uitbreiding van inschrijving van hypotheek in de vorm van een derde hypotheek is mogelijk, waarbij de 2,9 miljoen + de ca. 130k van Bergen worden toegevoegd. Daarbij hebben de bestuurders uit Noord - en Midden-Limburg toegezegd dat de gemeenten die

Pagina 1 van 4

inschrijven voor de derde of vierde hypotheek geen ‘3e of 4e rang’ krijgen, maar dat er evenredige verdeling bij eventuele faillissement is op basis van de procentuele bijdrage. Mandaat en overeenkomsten Alle deelnemende colleges geven de MGR mandaat om de afspraken uit te voeren (zie bijlage 2). De huidige Uitvoeringsovereenkomst (bijlage 1A) is aangepast (bijlage 1B), en er zijn aanvullende afspraken (bijlage 3A en 3B) gemaakt over: • • •

dienstverlening door de MGR, het vestigen van hypotheek namens gemeenten, het beheer van de vordering op de Mss.

Status van de documenten Alle bijgevoegde stukken zijn nog concept. Het toetredingsproces voor Zuid-Limburg loopt apart van dat van Bergen. Zodra Bergen officieel instemt, wordt de gemeente Bergen in alle documenten opgenomen.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten Kosten met betrekking tot dit voorstel vloeien in beginsel rechtstreeks voort uit de jeugdhulpplicht vanuit de Jeugdwet.

Argumenten

Gemeenten zijn op grond van de Jeugdwet verantwoordelijk voor een toereikend aanbod van jeugdhulp, ook wanneer een aanbieder dreigt uit te vallen. Zij moeten ervoor zorgen dat de hulp aan jeugdigen en hun ouders of wettelijk vertegenwoordigers gecontinueerd kan worden. Om die continuïteit te waarborgen, is in Nederland gewerkt met het landelijke convenant Bevorderen continuïteit jeugdhulp en het daarbij behorende Draaiboek continuïteit jeugdhulp. Daarin is vastgelegd dat elke aanbieder van cruciale jeugdhulpfuncties een accounthoudende regio toegewezen krijgt. Dit is de jeugdregio waarin de aanbieder de meeste omzet heeft. De accounthoudende regio heeft de coördinerende rol wanneer de continuïteit van een aanbieder in het geding is. Maar alle gemeenten dragen verantwoordelijkheid voor hun eigen aandeel, zoals afgesproken in het landelijke convenant. Enkel op basis van ‘solidariteit’ alsnog steun verlenen Recent hebben ook alle Zuid Limburgse gemeenten besloten de Mss financieel te ondersteunen. Geadviseerd wordt dat de gemeente Bergen hierbij aansluit. Gezien de hieronder genoemde kanttekeningen zal steunverlening door gemeente Bergen echter uitsluitend worden gerechtvaardigd op basis van ‘solidariteit’. Andere inhoudelijke of juridische gronden voor deze financiële steunverlening worden op dit moment niet aanwezig geacht.

De Mss wordt thans gemonitord via een stuurgroep waarin ook financieel experts zitting in hebben. Periodiek worden de gemeenten middels financiële rapportages op de hoogte gehouden, omtrent de laatste stand van zaken (zie bijlage 4). De vinger wordt aan de pols gehouden. Indien niet alle gemeenten in Noord- Midden en Zuid-Limburg eensgezind bijdragen, komt de continuïteit van de Mss alsnog in gevaar. Immers, het gehele bedrag van 10,8 miljoen is nodig/ gecalculeerd om de Mss weer toekomstbestendig te maken. Mochten niet alle gemeenten tijdig gezamenlijk bijdragen dan komt enerzijds de Mss terstond (wederom) in financiële moeilijkheden en anderzijds zou dit niet redelijk en billijk zijn ten opzichte van de 13 Noord- en Midden Limburgse gemeenten, die al eerder financieel hebben bijgedragen. Hun reeds verstrekte financiële inleg zou zo mogelijk alsdan verloren kunnen gaan. De factor ‘tijd’ en ‘capaciteit’ (continuering van de cruciale zorg) spelen in dit geval dus eveneens een bepalende rol. Gemeente Bergen kan daarom niet achterblijven.

Kanttekeningen

Tijdens de commissievergadering van 20 januari zijn verschillende vragen gesteld. De antwoorden daarop leiden tot de volgende mogelijke conclusies. De gemeente Bergen heeft eerder aangegeven dat de Mutsaersstichting (Mss) in 2022 sterk had moeten afslanken tot haar kerntaken, vastgoed had moeten verkopen en contracten met leveranciers had moeten aanpassen, of zelfs failliet had moeten gaan, al dan niet met een doorstart. In dat scenario was mogelijk geen financiële steun van gemeenten nodig geweest. Dit

Pagina 2 van 4

was destijds een belangrijke reden voor het eerdere advies aan de gemeenteraad om géén steun te verlenen. Andere betrokken partijen hebben echter niet voor deze koers gekozen. De Mss geeft zelf aan uniek te zijn in het aanbieden van een volledig pakket ‘cruciale jeugdzorg’. In werkelijkheid zijn er meerdere aanbieders in Limburg die een vergelijkbaar aanbod kunnen leveren. Ook de regio’s Oost-Brabant en Zuid-Gelderland zijn nog niet onderzocht op deze mogelijkheden. Toch waren in deze situatie vooral tijd en beschikbare capaciteit doorslaggevend, omdat de Mss in acuut zwaar weer zat. Alleen in het segment crisiszorg is de Mss uniek. Maar crisiszorg valt niet onder de cruciale jeugdzorg waarvoor gemeenten wettelijk verantwoordelijk zijn. Uit de financiële rapportages van oktober 2025 blijkt dat de Mss nog steeds financieel kwetsbaar is. Het is daarom onzeker of de organisatie op termijn levensvatbaar blijft. Omdat de leningen deels renteloos en zonder vaste aflossingsverplichting zijn, bestaat de reële kans dat deze (na de eerste evaluatie over 10 jaar) om kwijtschelding zullen vragen. De positie van derde- of vierde hypotheekhouder biedt bovendien weinig zekerheid. De financiële problemen van de Mss lijken mede te zijn ontstaan door mismanagement en mogelijke fraude; de FIOD onderzoekt dit.

Vanuit dat perspectief speelt voor Bergen ook een principiële afweging mee: gemeenten zijn niet bedoeld als financiers van organisaties binnen een sector waarbij sprake is van marktwerking, zoals het ministerie van VWS deze heeft bedoeld. De omvang van de steun is daarbij eigenlijk een ondergeschikt punt. Tot slot: toetreding onder de voorwaarden die nu door de 13 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten zijn gesteld, maakt dat de positie van Bergen feitelijk ‘niet gelijkwaardig’ lijkt (deze positie is mogelijk ongunstig). Daar staat tegenover dat de MGR als gemachtigde namens álle gemeenten optreedt als hypotheekhouder, zowel voor de tweede als voor de derde rang, wat enige bescherming biedt.

Communicatie

De MGR en de regievoerder zullen worden geïnformeerd over het genomen besluit.

Juridische aspecten

De vermelde stukken zijn destijds tot stand gekomen in samenwerking met advocatenkantoor Stibbe, de juridische afdeling van de MGR en de juristen van de gemeenten Noord- en Midden Limburg, waarna deze stukken aanvullend zijn beoordeeld door Juridische Zaken. Geadviseerd wordt om op grond van enkel ‘solidariteit’ over te gaan tot financiële steunverlening. De raad dient er evenwel rekening mee te houden dat er een groot risico bestaat dat de verstrekte gelden nimmer kunnen c.q. zullen worden terugbetaald door de Mss. Onder het kopje ‘kanttekeningen’ is de nodige onderbouwing in dezen reeds toegelicht.

Financiën / fiscale gevolgen

Vanuit solidariteit wordt geadviseerd om als gemeente Bergen ook bij te dragen aan het continuïteitsplan. Het gevraagde bedrag in de vorm van een subsidie voor de gemeente Bergen bedraagt € 131.359. De subsidie wordt afgegeven in de vorm van een lening, waarvan voor een (klein) deel een terugbetalingstermijn geldt in vijf jaarlijkse termijnen. De terugbetalingsverplichting voor het overige bedrag is afhankelijk gesteld van het behalen van bepaalde financiële ratio’s. Wanneer die niet behaald worden wordt het bedrag op termijn kwijtgescholden. Voorgesteld wordt om dit bedrag te bekostigen uit de algemene reserve. In de risicoparagraaf behorende bij de begroting is rekening gehouden met dit risico.

Voorstel

Wij stellen u voor: Instemming te verlenen met het beschikbaar stellen van middelen ter dekking van het aandeel van de gemeente ad € 131.359,- in de totale steun die de Mutsaersstichting van de gemeente(n) ontvangt en dit bedrag ten laste te brengen van de algemene reserve.

Pagina 3 van 4

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Bergen (L), {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

H.H.M. Timmermans De Secretaris

{{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

M.H.D. Rauner De Burgemeester

Bijlage(n) 1A Uitvoeringsovereenkomst (oud) 1B Concept Uitvoeringsovereenkomst (nieuw) 2 Mandaat-, volmacht- en machtiging verlenen aan MGR 3A Dienstverleningsovereenkomst (oud) 3B Concept Dienstverleningsovereenkomst (nieuw) 4 Monitoringsplan 5A Subsidiebeschikking oud 5B Concept Subsidiebeschikking nieuw 6 Concept Raadsbesluit

Pagina 4 van 4