Raadsvoorstel subsidiebeleid sociaal domein 2024 e.v.

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 6 juni 2023

Portefeuillehouder C.E.M.G.T. Ponjee

Datum vergadering 11 juli 2023

Onderwerp Subsidiebeleid sociaal domein 2024 ev Aan de raad,

Inleiding Via subsidie geeft de gemeente vorm aan haar beleid. Zij stimuleert activiteiten van inwoners of organisaties die helpen bij het verwezenlijken van de beleidsdoelen. In het sociaal domein is het van belang dat de samenleving versterkt wordt en er meer ruimte is voor het voorkómen van problemen zodat er minder noodzaak is voor het oplossen van problemen. In het voorstel wordt het subsidiebeleid opener van karakter, waardoor inwonersinitiatieven die hieraan voldoen, gemakkelijker voor subsidie in aanmerking kunnen worden gebracht. Ook versterken we de verantwoording en het zicht op het effect van de subsidieverlening. Wij vragen u om in te stemmen met de beleidskaders 1 t/m 9 die in de notitie en in onderstaand voorstel zijn weergegeven.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten In de meerjarenbegroting voor 2023 is de herijking van het subsidiebeleid als P.M. post opgenomen, omdat er nog geen zicht was op de mogelijke omvang van de beleidswensen. Dit zicht is er nu wel en kan verwerkt worden bij de aanbieding van de begroting over 2024-2027.

Argumenten Met subsidiebeleid kan de gemeente ondersteuning bieden aan activiteiten van inwoners of maatschappelijke partijen die het algemene belang dienen maar niet door henzelf volledig kunnen worden gefinancierd. Subsidie kan ook worden ingezet om via een externe partij eigen beleidsdoelen te verwezenlijken. Dan ligt het initiatief meer bij de gemeente dan bij de inwoner of de maatschappelijke partij. Het voorliggende voorstel gaat over beide vormen van subsidieverlening, waarbij beleidsdoelen worden verwezenlijkt in wisselwerking met de samenleving. Het sociaal domein bevindt zich in een beweging, ook wel transformatie genoemd: Wèg van de nadruk op overheidshandelen en tóe naar zeggenschap en eigen kracht bij inwoner en samenleving. Met meer oog voor het voorkómen van problemen en daardoor minder noodzaak voor het oplossen van problemen. We maken hiervoor in het sociaal domein de beweging “Van Zorg naar Gezondheid”. Dit past in het landelijk afgesproken “Gezond Actief Leven Akkoord” (GALA), waarmee we met tal van inwoners en organisaties in gesprek zijn. De visie die daarbij is geformuleerd luidt: De kracht van de gemeenschap wordt groter, de rol van de gemeente verandert. Van sturing van bovenaf naar samendoen. Subsidies vormen bij uitstek een instrument om aan deze beweging vorm te geven.

Het is dan de gemeente die in partnerschap (en binnen randvoorwaarden) stimuleert waar maatschappelijke spelers verantwoordelijkheid nemen.

Onze visie is dat tegenover subsidies verplichtingen staan die in het teken staan van onze maatschappelijke opgaven, te weten bevorderen van maatschappelijke cohesie, maatschappelijke deelname van inwoners met afstand of beperking, bestrijden van eenzaamheid, bevorderen van positieve gezondheid. Hierop wordt verantwoording afgelegd en is monitoring mogelijk.

Pagina 1 van 3

Uitkomsten evaluatie in de samenleving Onder alle subsidieontvangers is een enquête uitgezet. Hieraan is 60 maal gehoor gegeven, met een goede spreiding over de kernen. Uit de enquête blijkt draagvlak dat er tegenover het ontvangen van subsidieverplichtingen staan. Daarnaast is er draagvlak voor samenwerkingsbereidheid tussen subsidieontvangers. Ook is er draagvlak voor maatwerk waar nu (nog) geen subsidie mogelijk is. Ook is er een enquête onder (overige) inwoners uitgezet. Hiervan is door 24 inwoners gebruik gemaakt. In grote lijnen bevestigen die de uitkomst van de enquête onder subsidieontvangers. De uitkomsten van de enquêtes zijn opgenomen in de bijlagen bij deze notitie. Uitkomsten interne evaluatie Uit de interne analyse van beleid en uitvoering zijn enkele verbetermogelijkheden naar voren gekomen. • Er is weinig zicht op de effecten van subsidies omdat er weinig verantwoording wordt gevraagd. We weten daardoor ook niet hoe vitaal verenigingen zijn. • In het verleden werden nieuwe inwonersorganisaties via de hardheidsclausule in aanmerking gebracht voor subsidies. Het bestaande beleid is in die situaties onvoldoende dynamisch en te rigide gebleken om een plek te bieden voor de beweging in het sociaal domein naar vernieuwend actief burgerschap. • We zetten subsidies weinig in bij het werken met samenwerkingspartners in het sociaal domein zoals maatschappelijk werk.

Hier kiezen we vaak voor de meer starre contractuele inkooprelatie. De mogelijkheden om via subsidies meer flexibel te kunnen zijn in onze aansturing bestaan wel. Ze worden door veel gemeenten gebruikt in plaats van inkooprelaties. Onze voorstellen strekken ertoe om het Bergense beleid op deze punten te verstevigen. Kaders door de raad vast te stellen De raad heeft een kaderstellende rol. De kaders die volgen uit de hierboven gegeven analyse zijn in hoofdstuk 4 van de notitie opgenomen. Zij luiden:

Inhoudelijke kaders 1) Gesubsidieerde activiteiten dragen bij aan de sociale samenhang van de dorpen of van de gemeente, of vormen een voorliggende voorziening in de zorg waarmee we de beweging van Zorg naar Gezondheid maken; 2) Subsidies worden afgestemd op aantoonbare noodzaak en inspanningen, en zijn controleerbaar en meetbaar; 3) Maatschappelijke deelname van alle inwoners is belangrijk en subsidies worden alleen om bijzondere redenen beperkt tot specifieke doelgroepen; 4) Subsidies worden afgestemd op het bereik onder inwoners;

Procedurele kaders 5) Structurele subsidies worden meerjarig toegekend om administratieve lasten te beperken en gelet op punt 2) jaarlijks verantwoord; 6) We maken ook digitale aanvraagmogelijkheden beschikbaar;

Randvoorwaarden 7) Omwille van de toekomstbestendigheid stimuleren we samenwerking tussen subsidievragers; 8) We streven naar een evenwichtige verdeling tussen eigen bijdrages en contributie enerzijds en subsidie anderzijds; 9) We blijven binnen de financiële kaders van de begroting. Wij stellen u voor om deze kaders vast te stellen.

Pagina 2 van 3

Aanpassen van de Algemene subsidieverordening Om bindend te worden voor inwoners, moeten kaders worden vastgelegd in een verordening. Dit is de Algemene Subsidieverordening, die vooral de procedurele regels geeft en ook buiten het sociaal domein van toepassing is. De Algemene Subsidieverordening is op punten verouderd door (Europese) wetgeving en jurisprudentie en moet up to date worden gemaakt. Een voorstel voor aanpassing en actualisering is in voorbereiding en kan na het zomerreces aan de raad worden aangeboden. Daarna zal ons college ook de uitvoeringsregelingen actualiseren.

Communicatie De aanpassingen hebben pas gevolgen voor inwoners en organisaties op het moment dat op een later tijdstip, na budgettaire afweging, de interne subsidieregelingen worden aangepast. De huidige subsidieontvangers zullen dan op de hoogte worden gesteld, ook met het oog op gewijzigde procedurele spelregels. Het algemene publiek informeren we op de gebruikelijke manier via de lokale media en de website.

Juridische aspecten De juridische vertaling in de Algemene Subsidieverordening is in voorbereiding en zal binnenkort separaat worden aangeboden.

Financiën / fiscale gevolgen Op dit moment is het budget voor subsidies bij Sport, Sociale Cohesie, Kunst en Cultuur en muziekonderwijs structureel € 317.000 per jaar. Het financiële effect van de inhoudelijke beleidsvoornemens zoals weergegeven worden meegenomen bij het aanbieden van de begroting 2024-2027.

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De beleidskaders genoemd in hoofdstuk 4 van de notitie "Subsidiebeleid Sociaal Domein 2024 e.v." vast te stellen'.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Bergen (L), {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

H.H.M. Timmermans Secretaris

{{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

M.H.E. Pelzer Burgemeester

Bijlage(n) 1. Notitie Subsidiebeleid Sociaal Domein Bergen 2024 e.v.; 2. Raadsbesluit Subsidiebeleid Sociaal Domein Bergen 2024 e.v.

Pagina 3 van 3