Raadsvoorstel Programmabegroting 2022 aangepast na 02-11-2021

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 5 oktober 2021

Portefeuillehouder Splinter

Datum vergadering 9 november 2021

Onderwerp Begroting 2022

Aan de raad,

Inleiding

Hierbij bieden wij u de ontwerp meerjarenbegroting 2022-2025 aan. Wij zijn verheugd dat we er, ondanks de financieel onzekere situatie in relatie tot de Coronacrisis en de blijvende zorgen rondom de kostenontwikkeling in het sociaal domein in geslaagd zijn een meerjarig sluitende begroting 2022 – 2025 aan te bieden. Het coalitieakkoord 2018 – 2022, de Berap 2021 én de kadernota 2022 hebben wij als uitgangspunt genomen voor het opstellen van deze begroting. Er blijft ruimte voor nieuw beleid en er kan wederom geïnvesteerd worden boven het al bestaande investeringsprogramma. De financiële positie van Bergen blijft gezond ondanks het feit dat de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds onzeker is en ons bezighoudt. Het landelijke beeld is dat de kostenontwikkeling binnen de jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning fors oploopt. Het kabinet heeft besloten om voor het jaar 2022 een bedrag beschikbaar te stellen. Voor de jaren hierna zal het nieuwe kabinet besluiten moeten nemen. In lijn met het beleid van de provincie ramen wij 75% van de extra uitkering zoals we die in 2022 ontvangen ook voor de jaren 2023-2025.

Saldi bestaand beleid

Bij het opstellen van deze begroting hebben wij de kadernota 2022 en de hierin opgenomen uitgangspunten als basis genomen voor de ramingen. De daarin opgenomen autonome ontwikkelingen hebben we verwerkt in de begroting. Hieronder zijn de financiële uitgangspunten kort opgesomd: Personeelsbudget In de begroting 2022 is uitgegaan van de huidige formatieomvang. De personeelsformatie per 1 mei 2021 is als uitgangspunt genomen. De loonsom is geraamd naar de laatst bekende gegevens, waarbij tevens rekening is gehouden met periodieke verhogingen en bestaande Cao-afspraken. De huidige CAO liep af op 1 januari 2021. De onderhandelingen voor een nieuwe CAO, die zal gaan gelden met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021, worden in het najaar van 2021 weer op gestart. Wij zijn uitgegaan van een caostijging van 0.5 % in 2021 en 0.5 % voor het jaar 2022. Financiën Uitgangspunt is dat structurele lasten gedekt moeten zijn door structurele baten. Incidentele inkomsten of meevallers voegen we toe aan de algemene vrije reserve. Voor incidentele tegenvallers is de algemene vrije reserve beschikbaar. De begrote bedragen van 2021 vormen in beginsel de basis voor het jaar 2022. Wij hebben hierbij uiteraard ook een vergelijk gemaakt met de werkelijke kosten 2018-2020. Hiermee hebben wij bereikt dat wij reële bedragen geraamd hebben.

Onder het autonome beleid hebben wij de kapitaallasten meegenomen van de investering van € 15.000 voor ICT middelen voor de nieuwe raadsleden. Deze investering wordt bij het vaststellen van deze begroting geautoriseerd.

Rente De rekenrente is 0,2 %. Eens per drie jaar wordt beoordeeld of de rekenrente aangepast dient te worden en dit is in 2022 (was voorheen 2%) het geval. Algemene uitkering In de begroting 2022-2025 is de algemene uitkering geraamd op basis van de Meicirculaire 2021. Op basis van de signalen rondom de septembercirculaire zijn wij in deze begroting ervan uitgegaan dat wij in de jaren 2023-2025 een bedrag van € 100.000 extra zullen ontvangen. Eind september hebben wij de septembercirculaire ontvangen. Op dit moment berekenen wij de impact hiervan op onze begroting. Wij informeren u hierover vóór de raadsvergadering van 9 november a.s. Het kabinet heeft besloten dat de gemeenten gecompenseerd worden voor de oplopende uitgaven jeugd. Voor het jaar 2022 ontvangen wij naar huidig inzicht een bedrag van € 833.000. De structurele uitkering wordt bekend gemaakt nadat er een nieuw kabinet is gevormd. Volgens provinciale richtlijnen mogen wij voor de jaren 2023-2025 uitgaan van 75% van het bedrag van 2022. Dit hebben wij dan ook opgenomen in deze begroting. Belastingen en heffingen • • • • • • •

Het basisuitgangspunt bij belastingheffing is dat de totale belastingdruk voor de inwoners en ondernemers zo laag mogelijk wordt gehouden. De belastingen en retributies beschouwen we dus ook als een geheel. Ten aanzien van de afvalstoffenheffing wordt een kostendekkende tariefstelling aangehouden. Bij de vaststelling van het GRP 2020-2025 is besloten om de rioolheffing jaarlijks te verhogen met het inflatiepercentage. Voor 2022 is dit 1,9%. De OZB opbrengst wordt in 2022 met het inflatiecijfer van 1,9% verhoogd. Er is rekening gehouden met een tarief van € 1,25 per overnachting voor de verblijfsbelasting en waterverblijfsbelasting (voorheen toeristenbelasting). De woonforensenbelasting wordt voor 2022 conform de OZB met het inflatiepercentage van 1,9 % verhoogd. Voor de leges geldt het uitgangspunt van kostendekkende tarieven. Winst maken op samenhangende groepen van leges is niet toegestaan.

De geactualiseerde tarieven van de gemeentelijke belastingen worden door uw raad vastgesteld in de vergadering van december. Inflatie Het inflatiepercentage voor de uitgaven ramen we op 1,9 %. Het inflatiepercentage is gebaseerd op cijfers uit het Centraal Economisch plan. Er is een stelpost van € 18.000 opgenomen voor de inflatie van prijsgevoelige uitgaven. Op productniveau hebben wij alle uitgaven constant geraamd. Met inachtneming van het vorenstaande kunnen de volgende saldi bij bestaand beleid wo rden gepresenteerd: Tabel 1: saldi bij bestaand beleid

Jaar

2022

2023

2024

2025

Saldo bestaand beleid

711.804

583.146

373.208

374.943

Wensen nieuw beleid uit kadernota juli 2021

In uw vergadering van 13 juli 2021 heeft u de kadernota 2022 besproken. In deze kadernota was de wensenlijst voor investeringen inclusief de financiële vertaling opgenomen. Wij stellen voor om de volgende wensen voor nieuw beleid in deze begroting op te nemen.

Tabel 2: Wensen nieuw beleid op te nemen in begroting 2022 – 2025.

Wens Krediet 1 Fte buitendienst Zonnecarport Mosaique Ondersteuning raadsleden Bedrijfsvoertuig groene boa Verhoging budget maatschappelijk werk Onderwijshuisvesting Laanbomen Crisisdienst Jeugd 0.7 fte blauwe boa 0.5 fte adm. Squit Verhoging post jur. Ondersteun. Vervanging dassenraster Sieb. Audiovisuele midd. Vergaderruimten 0.5 fte tbv Inburgering 0.5 fte tbv Inburgering uit Alg. uitk Centrummanagement Mosaique Herinrichting Heijmanspark Groen blauwe revolutie schoolpleinen 0.3FTE Bibob coördinator Saldo wensenlijst kadernota 2021

115.000

15.000 30.000

250.000

410.000

2022

2023

2024

2025

50.000 0 10.000 4.000 47.000 25.000 35.000 13.500 49.000 38.000 5.000 0 0 37.000 -37.000 15.000 0 25.000 23.000

50.000 0 0 4.000 47.000 0 35.000 13.500 0 38.000 5.000 1.530 6.060 37.000 -37.000 0 0

50.000 7.897 0 4.000 47.000 0 35.000 13.500 0 38.000 5.000 1.527 6.048 37.000 -37.000 0 10.500

50.000 7.744 0 4.000 47.000 0 35.000 13.500 0 38.000 5.000 1.524 6.036 37.000 -37.000 0 10.480

339.500

200.090

218.472

218.284

Als toelichting hierop merken wij het volgende op: 1 FTE Buitendienst Dit betreft een uitbreiding van de capaciteit, structureel, met 1,0 fte van de buitendienst om de werkzaamheden van het onderhoud als gevolg van areaaluitbreiding en klimaatadaptatie goed te kunnen uitvoeren. Zonnecarport Mosaïque Dit betreft een investering om energie op te wekken met behulp van zonnecarports op het parkeerterrein van Mosaïque. De investeringswens is opgenomen voor het jaar 2023. Extra middelen ondersteuning raadsleden Dit betreft een incidentele bijdrage voor de ondersteuning van raads- en commissieleden. Bedrijfsvoertuig groene Boa Op dit moment hebben de drie groene Boa’s samen de beschikking over 1 voertuig. Dit is onvoldoende. Het is gewenst om een extra voertuig aan te schaffen. De opgenomen kosten zijn de leasekosten. Verhoging budget maatschappelijk werk De inkoop van Algemeen Maatschappelijk Werk wordt met ingang van 2022 verhoogd met € 50.000. De onafhankelijke cliëntondersteuning wordt onderdeel van het maatschappelijk werk, waardoor het bedrag van € 3.000 dat hiervoor meerjarig in de begroting is opgenomen kan vervallen. De aanleiding hiervoor is versterken van laagdrempelige maatschappelijke ondersteuning en hierdoor de inzet van maatwerkvoorzieningen te beperken.

Dit is een van de doelstellingen van het programma Sturing en Inkoop en de doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Per saldo een bedrag van € 47.000 extra investering vanaf 2022.

Onderwijshuisvesting Genoemd bedrag is noodzakelijk om een integraal huisvestingsonderzoek uit te voeren. Laanbomen In 2019-2020 is GBI geïntroduceerd en zijn alle laanbomen in beeld gebracht. Vervolgens heeft er een VTA controle plaatsgevonden waarbij 167 bomen als risicoboom zijn gekwalificeerd. Deze bomen zijn inmiddels gekapt en zullen in het najaar van 2021 worden herplant. In het verleden zijn er echter nog een groot aandeel bomen vanwege diverse omstandigheden gekapt. Ook hier is het zaak om het straatbeeld weer te herstellen door de bomen in de komende jaren weer te vervangen. Daarnaast ligt er ook een wens om de komende 4 jaar op nieuwe locaties nog bomen aan te planten. In totaal gaat het hierbij om ca 400 bomen die we de komende 4 jaar willen gaan planten. Uiteraard heeft dit ook gevolgen voor het toekomstig onderhoud en zullen deze bomen in GBI worden opgenomen. Crisisdienst Jeugd De gemeentelijke toegangen moeten bereikbaar zijn op alle werkdagen tot 17:00. Door beperkte bezetting en geen/beperkte bereikbaarheid op een aantal dagdelen is dit vaak lastig te regelen. De bereikbaarheid na 17:00u en in het weekend voor spoedgevallen wordt geregeld door de crisisdienst, dit is contactueel zo vastgelegd. De crisisdienst heeft de mogelijkheid om ook binnen kantoortijden de bereikbaarheid te regelen voor een gemeente.

Hiervoor moeten ze extra personeel inzetten; deze kosten worden doorberekend aan de gemeente. In het geval van Bergen kunnen we dit in gezamenlijkheid doen met de gemeente Gennep, waardoor we de kosten voor deze inzet kunnen delen. De kosten voor de bereikbaarheid zijn €105,- per uur. De gemeente Gennep maakt hier op de vrijdagmiddag voor 5 uur gebruik van. Kosten op jaarbasis zijn ongeveer €27.000,- (afhankelijk van hoe feestdagen vallen). Als we gezamenlijk met Gennep gebruik willen maken van de inzet, zou dit dus ongeveer €13.500,kosten. Voorgesteld wordt om nader te onderzoeken of Gennep met ons de voorgestelde oplossing wil realiseren. Blauwe boa 0.7 fte De afgelopen jaren werd er jaarlijks 0.3 fte ingehuurd om controles bij horeca-inrichtingen uit te voeren. Daarnaast is het duidelijk geworden dat de bulk van niet-specialistische toezichthoudende taken verschoven is naar de blauwe BOA. Hier hebben we als gemeente 1 persoon voor in dienst. Voor 2022 wordt voorgesteld om een extra BOA (0.7 fte) te werven die tevens drank – en horecacontroles uitvoert en waar nodig ondersteuning kan bieden aan de twee gemeentelijke groene BOA’s. Voor de jaren hierna wordt deze formatie-uitbreiding doorgeschoven naar de nieuwe coalitieperiode. Adm. Ondersteuning SQUIT 0.5 fte Met de komst van de Omgevingswet veranderen procedures en zal de wijze van werken veranderen.

De werkwijze wordt ondersteund door Squit2020. Op basis van ervaringsgegevens bij andere gemeenten verwachten wij een toename van werkzaamheden van 0.5 fte. Verhoging post juridische ondersteuning WOB Aan het afhandelen van WOB verzoeken wordt op dit moment veel tijd besteed. Extra ondersteuning hierbij is gewenst, zeker gelet op de complexiteit van de afhandeling van WOB verzoeken met financiële risico’s die hieraan verbonden zijn. Ten behoeve van inhuur van formatie is een verhoging van de post juridische ondersteuning gewenst van 5.000. Vervanging dassenraster De huidige staat van het fauna raster langs beide zijden van de Siebengewaldseweg is zeer slecht en is dringend aan vervanging toe. In de nieuwe situatie zal het raster verder van de weg worden geplaatst zodat de berm ook verstevigd kan worden en een veiligere situatie ontstaat. Staatsbosbeheer, (eigenaar van de noordzijde van de weg) heeft toestemming gegeven om het raster op hun eigendom te plaatsen mits het onderhoud voor rekening van de gemeente is. Bomen die een slechte vitaliteit hebben en/of worteldruk veroorzaken zullen eveneens verwijderd worden. Totale lengte dassenraster is ca 1500 meter. Het opgenomen bedrag van 15.000 is een aanvulling op het in 2017 gevoteerde krediet van 22.000. Inburgering Het opgenomen bedrag is noodzakelijk om de werkzaamheden als gevolg van de wetswijziging te kunnen uitvoeren.

Via het rijk wordt hiervoor een compensatie ontvangen.

Centrummanagement Mosaique De pilot Centrummanagement loopt af eind 2021. Op basis van een evaluatie met stakeholders wordt het vervolg besproken voor 2022 en verder. Vooruitlopend op de resultaten van deze evaluatie is voor 2022 budget opgenomen voor voortzetting en zal de evaluatie uitwijzen in hoeverre deze post structureel zou moeten worden opgenomen. Herinrichting Heijmanspark In Afferden bestaat al langer de wens om het Heijmanspark een grondige opknapbeurt te geven en te herinrichten. De eerste plannen daartoe dateren al uit de periode 2009/2010 en zijn vastgelegd in de “Ontwikkelvisie Heijmanspark te Afferden - Verbetering van Ruimtelijke en Functionele Kwaliteiten”. Afgezien van wat aanpassingen in de beplanting heeft dit niet tot een grondige aanpak van het park geleid. Ook bij de dorpsinventarisatie in 2018 (geïnitieerd door Afferden Samen Beter) kwam de wens tot herinrichting van het park nadrukkelijk naar voren. Met de realisatie van het nieuwe gezondheidscentrum, alsmede de doorontwikkeling van het MFC de Alverman, tezamen met het initiatief vanuit het dorp en in combinatie met de opgaves uit het kader van de klimaatadaptatie en de biodiversiteit, vormen deze ontwikkelingen een natuurlijk moment om de herinrichting van het Heijmanspark te Afferden in 2022 op te pakken.

Groenblauwe revolutie schoolpleinen Het ’Programma ‘GroenBlauwe Revolutie Schoolpleinen’ is een initiatief onder Waterpanel Noord, het samenwerkingsverband in de waterketen van 15 gemeenten in noord en midden Limburg, het waterschap en de waterleidingmaatschappij. Het heeft de ambitie om binnen 6 jaar 80 % van alle basisschoolpleinen klimaatrobuust in te richten. Hieronder wordt verstaan een inrichting met ruimte voor water, groen en biodiversiteit en die faciliteiten biedt voor bewegend leren, gezond bewegen, bewustwording en educatie over klimaatadaptatie. Het programma biedt ontzorging van school en gemeente in de begeleiding van het hele proces en een startfonds. De bijdrage van de gemeente is € 37.000, per school/locatie waarvan 33% bijgedragen wordt door DPRA (Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie) via een regionale aanvraag. De netto bijdrage van de gemeente bedraagt € 25.000, per school. Gezien de brede impact van het programma, klimaat, onderwijs, gezondheid en welzijn is het ook belangrijk en verantwoord dat dit programma ook financieel breed gedragen wordt. Het programma verwacht te starten op 1-1-2022 en begint met een pilot fase van 2 jaar. Het voorstel is om € 25.000, hiervoor vrij te maken zodat we in 2022 deel kunnen nemen aan de pilot en een start kunnen maken met een van de vijf locaties in onze gemeente.

Bibob coördinator Om de ondermijnende criminaliteit tegen te gaan wordt het Bibob beleid van de gemeente aangescherpt. Bij een groter aantal vergunningsaanvragen wordt een Bibob toets gevraagd. Gezien de huidige capaciteit kunnen niet alle aanvragen volledig getoetst worden. De inzet van een Bibob coördinator (0.3 fte) kan hier een meerwaarde zijn. De kosten bedragen € 23.000 per jaar. Wij zijn van mening dat wij met bovenstaande wensenlijst voldoende tegemoet komen aan de wensen van uw raad.

Recapitulatie In de vorige hoofdstukken zijn de saldi bij bestaand beleid en de wensen voor nieuw beleid aan de orde gesteld. Met inachtneming hiervan kan onderstaand overzicht worden gepresenteerd:

Jaar

2022

2023

2024

2025

Saldo bestaand beleid (tabel 1) Saldo nieuw beleid (tabel 2) Eindsaldo (in feite post onvoorzien)

711.804 339.500 372.304

583.146 200.090 383.056

373.208 218.472 154.736

374.943 218.284 156.659

Zoals uit het vorenstaande blijkt is de begroting structureel in evenwicht. Het hiervoor genoemde eindsaldo begroting is het geraamde overschot in het betreffende jaar. Hiernaast is in het saldo een post onvoorzien een bedrag opgenomen van € 62.000 per jaar.

Toezicht provincie Door de provincie is in 2019 een financieel verdiepingsonderzoek uitgevoerd. Het doel van dit onderzoek is een uitspraak te doen over de toezicht vorm voor de begrotingsjaren 2019-2022. De conclusie was dat de gemeente Bergen voldoet aan de voorwaarden voor meerjarig repressief toezicht oftewel ‘toezichtarm’.

Tot slot

Wij gaan ervan uit dat wij een begroting hebben opgesteld die recht doet aan de wensen van uw raad. Deze begroting is ingedeeld in drie delen: • Deel 1: algemeen deel met vermelding uitgangspunten begroting. • Deel 2: toelichting op de programma’s. • Deel 3: toelichting op de paragrafen. • Bijlagen: de financiële begroting en de bijlagen.

Voorstel

Wij stellen u voor: 1. De begroting voor het begrotingsjaar 2022 vast te stellen. 2. De kredieten zoals opgenomen in de aanbiedingsbrief te voteren. 3. Krediet € 15.000 ICT middelen raadsleden te voteren. 4. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2023-2025. 5. Het college op te dragen de begroting 2022 uit te voeren. Burgemeester en wethouders van Bergen (L), H.H.M. Timmermans De secretaris

Bijlage(n) Programmabegroting 2022

M.H.E. Pelzer De burgemeester