Raadsvoorstel Participatieverordening gemeente Bergen (L) 2024

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 3 oktober 2023

Portefeuillehouders C.E.M.G.T. Ponjee A. Splinter

Datum vergadering 12 december 2023

Onderwerp Participatieverordening gemeente Bergen (L) 2024

Aan de raad,

Inleiding

Zowel binnen het ruimtelijk als sociaal domein krijgt participatie van inwoners, maatschappelijke organisaties en lokale ondernemers een prominentere rol, die meer en meer wordt verankerd in diverse landelijke wetgeving. Om dit ook op lokaal niveau te verankeren, wordt de lijn c.q. visie van het door u op 26 april 2021 vastgestelde beleidskader ”Participatie en Zelfsturing 2021 - gemeente Bergen (L)” met de vaststelling van deze verordening juridisch geborgd (bijlage I). Op landelijk niveau wordt momenteel ook gewerkt aan de wijziging van diverse bestaande wetten en aan nieuwe wet (Wet versterking participatie op decentraal niveau). Het wetsvoorstel regelt o.a. in de Gemeentewet de verplichting de inspraakverordening te verbreden naar c.q. te vervangen door een participatieverordening. Verwacht wordt dat op basis hiervan in 2024 de Wet versterking participatie op decentraal niveau in werking zal treden. Op basis van het huidige wetsvoorstel ‘Versterking participatie op decentraal niveau’ wordt aan gemeenten gevraagd om binnen 2 jaar een participatieverordening vast te stellen. Met de participatieverordening wordt de inspraak en betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid van hun gemeente geregeld en versterkt.

Ook kan het uitdaagrecht worden geregeld (veel gemeenten hebben hierop al geanticipeerd en een participatieverordening vastgesteld die organisatiebreed van toepassing is (voor zowel het Ruimtelijk als Sociaal domein). De gemeente Bergen wil net als vele andere gemeenten eveneens anticiperen op de aanstaande wetswijziging en daarmee al invulling geven aan het eerder het door u vastgestelde beleidskader ”Participatie en Zelfsturing 2021 – gemeente Bergen(L)”.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten

In het coalitieprogramma 2022 – 2026 wordt aangegeven dat investeren in algemene basisvoorzieningen en vitale gemeenschappen belangrijk is om zodoende een lokale samenleving te creëren waarbinnen iedereen kan meedoen. Voorts is hierin opgenomen dat de coalitiepartijen positief staan tegenover voorstellen/initiatieven vanuit de bevolking en het zelf ontplooien van initiatieven waarbij inwoners zich kunnen aansluiten. Burgerparticipatie wordt zoveel mogelijk ondersteund. De voorliggende Participatieverordening versterkt dit speerpunt. In de praktijk wordt overigens al, in zowel het ruimtelijk als sociaal domein, steeds meer ruimte geboden voor participatie.

Argumenten

De voorliggende Participatieverordening Bergen (L) 2024 regelt op hoofdlijnen de volgende onderwerpen:  In artikel 2 wordt in de begripsomschrijvingen duidelijk een onderscheid gemaakt tussen inwoners- en overheidsparticipatie. Bij inwonersparticipatie is de gemeente in de lead en kan inwoners op diverse manieren laten participeren. De vormen waarin worden in lid 2 weergegeven. In de artikelen 4 t/m 6 wordt inwonersparticipatie nog iets verder uitgewerkt. In artikel 3, lid 6 staat ook vermeld dat de gemeente m.b.t. de inwonersparticipatie gebruik kan maken van een

Pagina 1 van 3

 



burgeradviesraad. Over het doel, functie en reikwijdte van dit gremium wordt dit jaar een afzonderlijk voorstel aan u voorgelegd. Bij overheidsparticipatie is de inwoner in de lead en bepaalt deze in welke mate de overheid hierin participeert. Dit wordt ook wel inwoners- of burgerinitiatieven genoemd. Artikel 7 vormt nog een nadere uitwerking hiervan. Overigens wordt hierbij aangesloten op het eerder genoemde beleidskader ”Participatie en Zelfsturing 2021 – gemeente Bergen (L)” (bijlage I). In artikel 8 wordt de huidige inspraakverordening geregeld. Geheel nieuw is het recht om uit te dagen (uitdaagrecht), hetgeen in artikel 9 is geregeld. Het uitdaagrecht, of ook wel Right to Challenge genoemd, wordt weliswaar in de praktijk in Bergen al toegepast, maar is nooit als zodanig omschreven. Voorbeelden in onze gemeente zijn de groenploegen in Wellerlooi en Well, het afvalteam in (oud) Bergen en het toegekende middelen t.b.v. de armoedebestrijding aan de Stg. Vincentius Bergen. Ook de Stg. Leergeld de Stuwwal is daarvan een voorbeeld, die met lokale vrijwilligers gezinnen met schoolgaande kinderen ondersteunt indien die gezinnen rond de armoedegrens balanceren. Tot slot regelt artikel 10 de participatie in de Omgevingswet.

Communicatie

De teams Communicatie, ICT en Juridische Zaken werken op dit moment aan een project om een nieuw format op te stellen van het B&W- en Raadsvoorstel, inclusief een daarbij behorende leidraad. Om “Participatie”, in welke vorm dan ook, blijvend onder de aandacht te houden bij diverse beleidsplannen of -voornemens dan wel bij grote(re) inwonersinitiatieven, zal het onderwerp "Participatie” in beide adviesformats worden meegenomen in dit project.

Juridische aspecten

Bij de totstandkoming van deze verordening is een ambtelijke werkgroep betrokken geweest, waarin zowel collega’s van het ruimtelijk als sociaal domein zitting hadden, zowel beleidsmatig als uitvoerend. Dit heeft ertoe geleid dat er uitvoerig getoetst is op draagvlak en uitvoerbaarheid en dat de huidige ontwikkeling ten aanzien van participatie binnen onze gemeentelijke organisatie wordt versterkt. Op grond van artikel 147 van de Gemeentewet worden gemeentelijke verordeningen vastgesteld door de gemeenteraad. Deze verordening is een algemeen verbindend voorschrift. Een algemeen verbindend voorschrift (en de wijziging daarvan) treedt ingevolge artikel 8 van de Bekendmakingswet niet in werking voordat het op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt. De bekendmaking dient te geschieden door plaatsing in het gemeenteblad. De uitgifte van het gemeenteblad geschiedt elektronisch op een algemeen toegankelijke wijze en moet elektronisch op een algemeen toegankelijke wijze beschikbaar blijven. Door middel van aanlevering via DROP voor publicatie in het gemeenteblad op officielebekendmakingen.nl, wordt aan de voorwaarden voldaan.

In artikel 10, lid 2, van de Bekendmakingswet is opgenomen dat algemeen verbindende voorschriften, zoals deze verordening, in werking treden met ingang van de achtste dag na de datum van bekendmaking, tenzij bij of krachtens de wet of in het besluit daarvoor een ander tijdstip is aangewezen. In dit geval bepaalt de verordening de ingangsdatum op 1 januari 2024. Voorts bepaalt artikel 8:3, lid 1, sub a, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) dat geen beroep kan worden ingesteld tegen een besluit, inhoudende een algemeen verbindend voorschrift. Uit artikel 7:1 van de Awb volgt dat degene aan wie het recht niet is toegekend om beroep in te stellen, ook geen bezwaar kan maken. Bij de inwerkingtreding van de Participatieverordening Bergen (L) 2024 vervalt de huidige Inspraakverordening 2003.

Pagina 2 van 3

Financiën / fiscale gevolgen

N.v.t. Daar waar initiatieven financieel worden ondersteund, gebeurt dit op bestaande posten binnen onze begroting. In de praktijk blijkt dit tot nu toe voldoende te zijn om duurzame initiatieven te ondersteunen.

Voorstel

Wij stellen u voor: de Participatieverordening gemeente Bergen (L) 2024 vast te stellen.

Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H.H.M. Timmermans De secretaris

M.H.E. Pelzer De burgemeester

Bijlage(n)

1. Beleidskader “Participatie en Zelfsturing 2021 – gemeente Bergen (L). 2. Raadsbesluit.

Pagina 3 van 3