Raadsvoorstel onteigening pacht ELWM

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 27 januari 2026

Portefeuillehouder drs. A. Splinter

Datum vergadering 3 maart 2026

Onderwerp Onteigening hoevepacht gronden energielandgoed Wells Meer Aan de raad,

Inleiding

De gemeenteraad van Bergen heeft op 13 juli 2021 besloten tot onteigening van de hoevepacht van benoemde percelen binnen het Energielandgoed Wells Meer. Het vonnis van de Rechtbank Limburg inzake deze onteigening is op 14 januari 2026 ontvangen. Met dit vonnis is de onteigeningsprocedure afgerond en is de gemeente gehouden uitvoering te geven aan de uitspraak, waaronder de betaling van de door de rechtbank vastgestelde (voorlopige) schadeloosstelling.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten

Het Energielandgoed Wells Meer vormt een belangrijk onderdeel van het programma ‘VerduurSAMEN2030’, dat is gericht op het realiseren van een energieonafhankelijke gemeente in 2030. Grootschalige opwekking van duurzame energie is daarin een essentieel onderdeel. Het bestemmingsplan voor het Energielandgoed is vastgesteld en onherroepelijk. De onteigening van de pachtrechten en de daaruit voortvloeiende schadeloosstelling zijn noodzakelijk om uitvoering te kunnen geven aan deze beleidskeuze. Het voorliggende kredietbesluit betreft de financiële afwikkeling hiervan en past binnen het eerder vastgestelde beleids- en programmatische kader.

Argumenten •

•

•

•

Door het Energielandgoed kunnen de doelen die zijn gesteld in het kader van ‘VerduurSAMEN2030’ worden gehaald. De gemeente Bergen heeft de ambitie om de eerste energieonafhankelijke gemeente van de provincie Limburg te worden. Daarvoor is grootschalige opwekking van duurzame energie noodzakelijk; Het bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer is door de gemeenteraad vastgesteld en na uitspraak van de Raad van State op 24 september 2025 onherroepelijk geworden. Realisatie van het bestemmingsplan is alleen mogelijk indien de gemeente volledig kan beschikken over de gronden in het plangebied. De gemeenteraad van Bergen heeft op 13 juli 2021 besloten tot onteigening van de hoevepacht van benoemde percelen in het Energielandgoed Wells Meer. Bij vonnis van de Rechtbank Limburg van 14 januari 2026 is de onteigening uitgesproken en zijn de betreffende percelen vrij van alle daarop rustende lasten en rechten. De gemeente is gehouden uitvoering te geven aan deze uitspraak, waaronder de betaling van de door de rechtbank vastgestelde (voorlopige) schadeloosstelling. Door het eindigen van de pacht stijgt de waarde van de grond van de gemeente naar verwachting aanzienlijk, omdat de pachtdruk komt te vervallen.

Binnen enkele maanden zal duidelijk zijn wat het definitieve bedrag van de schadeloosstelling is. De schadeloosstelling moet worden betaald binnen 2 maanden na het vonnis. Dus de betaling zal uiterlijk plaatsvinden in de 1e helft van maart. Het beschikbaar stellen van het krediet is noodzakelijk om tijdig aan deze betalingsverplichting te voldoen en verdere juridische en financiële consequenties te voorkomen.

Communicatie De Rechtbank Limburg zal publiceren in Dagblad de Limburger; Een samenvatting van het vonnis zal worden gepubliceerd op de website van de gemeente Bergen.

Pagina 1 van 2

Juridische aspecten De onteigeningsprocedure is gestart met het verzoekbesluit van de gemeenteraad. Het verzoekbesluit is vervolgens door/namens het college binnen drie maanden aan de Kroon (ministerie Infrastructuur en Waterstaat) gezonden. De Kroon heeft vervolgens een Koninklijk besluit voorbereid– met toepassing van afdeling 3.4. van de Awb.. In het Koninklijk Besluit zijn de te onteigenen gronden ter onteigening aangewezen. Na vaststelling en onherroepelijkheid van het bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer, heeft de gemeente vervolgens de pachter gedagvaard bij de civiele rechter. Bij vonnis van de Rechtbank Limburg van 14 januari 2026 is de onteigening uitgesproken en zijn de betreffende percelen vrij van alle daarop rustende lasten en rechten. De rechtbank heeft daarbij een voorschot op de schadeloosstelling vastgesteld en zal, na beoordeling van de rapporten van de door de rechtbank benoemde deskundigen, de definitieve hoogte van de schadeloosstelling bepalen. De gevolgde procedure vindt u in het vonnis van 14 januari 2026. De procedure is uitgevoerd door een deskundige advocaat en taxateur makelaar.

Financiën / fiscale gevolgen

De totale geraamde kosten van de voorlopige schadeloosstelling bedragen ongeveer € 2.478.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de activa op de balanspost 2020-Grondverwerving Provincie. Deze uitspraak leidt tot waardevermeerdering van de gronden, omdat deze vrij zijn van lasten en rechten. Daar er op gronden niet wordt afgeschreven, beperken de financiële lasten zich daardoor tot rentekosten. Uitgaande van een rentepercentage van 2%, bedragen de jaarlijkse rentelasten circa € 50.000. Deze lasten kunnen binnen de begroting worden gedekt uit extra pachtopbrengsten, die zijn gestegen als gevolg van de landelijk vastgestelde verhoging van de pachtnorm. De rechtbank bepaalt de definitieve hoogte van de schadeloosstelling, na ontvangst en beoordeling van het rapport van drie door de rechtbank benoemde deskundigen. De Rechtbank Limburg heeft bij vonnis een voorschot op de schadeloosstelling vastgesteld van € 2.478.000. Dit voorschot dient door de gemeente binnen twee maanden na het vonnis te worden voldaan. De betaling zal naar verwachting plaatsvinden in de eerste helft van maart 2026. Na de vaststelling van de definitieve schadeloosstelling, zullen wij nogmaals met een kredietvoorstel komen, waarin ook de verwervingskosten worden meegenomen.

Voorstel

Wij stellen u voor: Een krediet beschikbaar te stellen van € 2.478.000,-- voor betaling van de voorlopige schadeloosstelling voor afkoop van de hoevepacht. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H.H.M. Timmermans De Secretaris

M.H.D. Rauner De Burgemeester

Bijlage(n)

Vonnis rechtbank Limburg 14 januari 2026; Raads- voorstel en besluit i.v.m. onteigening Energielandgoed Wells Meer,13 juli 2021.

Pagina 2 van 2