Raadsvoorstel beleidsplan aanpak basisvaardigheden 2025-2028 Sociaal Domein

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 28 januari 2025

Portefeuillehouder C.E.M.G.T. Ponjee

Datum vergadering 11 maart 2025

Onderwerp 2024 Aanpak Basisvaardigheden 2025- 2028 Aan de raad,

Inleiding

In Nederland hebben 3 miljoen volwassenen moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Ze hebben moeite met de basisvaardigheden. In Noord-Limburg beheersen 27 duizend inwoners de basisvaardigheden onvoldoende. Dit komt neer op een gemiddelde van 16% voor de regio en 15% voor onze gemeente. In onze gemeente hebben we een groot aanbod op het gebied van ondersteuning om de basisvaardigheden te verbeteren en versterken. Veel van het aanbod wordt vanuit BiblioPlus uitgevoerd in samenwerking met lokale partners. Vanaf 1 januari 2025 is de gemeente Bergen verantwoordelijk voor de regievoering op de aanpak van basisvaardigheden. Met het oog op wat we in de gemeente al allemaal doen, richt de aanpak basisvaardigheden 2025-2028 zich op het actief ondersteunen en begeleiden van onze inwoners in het waar mogelijk verbeteren van deze basisvaardigheden en hierin integraal samenwerken met onze samenwerkingspartners. Gedurende deze beleidsperiode staat de volgende inzet centraal: Versterken en verbeteren van het aanbod; Verbeteren van de communicatie richting inwoners en samenwerkingspartners; Vergroten van het aantal vindplaatsen van de doelgroep; Verbeteren en versterken van de integrale samenwerking; en Verbeteren van de deskundigheidsbevordering.

Relatie met begroting/ coalitieprogramma/ speerpunten

“We investeren in de algemene basisvoorzieningen en vitale gemeenschappen met als doel een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Laaggeletterdheid speelt vaak een rol in het niet kunnen benutten van kansen, wij blijven investeren in het bestrijden ervan.”

Argumenten

1.1. Aanpak basisvaardigheden zet in op een integrale samenwerking Het beleidsplan en uitvoeringsagenda en actieplan “Aanpak Basisvaardigheden 2025-2028” Sociaal Domein is een doorontwikkeling van de notitie laaggeletterdheid van 2017. Deze notitie is de basis van waaruit het beleidsplan en uitvoeringsagenda en actieplan wat nu voorligt met samenwerkingspartners is geactualiseerd. De term laaggeletterdheid wordt losgelaten, gezien de maatschappelijke ontwikkelingen meer ingezoomd op de basisvaardigheden van onze inwoners. Het beleidsplan en uitvoeringsagenda en actieplan “Aanpak Basisvaardigheden” is in gezamenlijkheid met onze belangrijkste samenwerkingspartner BiblioPlus opgesteld. Met het opstellen van het beleidsplan, uitvoeringsagenda en actieplan is van het volgende uitgegaan: • Aansluitend bij het door u vastgestelde beleidsprogramma van BiblioPlus en een doorontwikkeling van onze huidige notitie; • Uitgaande van het bestaande ondersteuningsaanbod; • Uitgaande van de bestaande samenwerkingen met het professionele en vrijwillige maatschappelijke voorveld; • Aansluitend en verbindend aan aanpalende beleidsterreinen van het Sociaal Domein en

Pagina 1 van 4

leefdomeinen van onze inwoners. Gedurende deze beleidsperiode willen we inwoners met lage basisvaardigheden sneller bereiken en preventiever toe kunnen leiden naar passend ondersteuningsaanbod. Dit betekent dat de samenwerking tussen zowel de gemeente en BiblioPlus als de samenwerking met partners uit het maatschappelijk voorveld geïntensiveerd moet worden. De samenwerkingspartners zijn in de uitvoering en realisatie een belangrijke schakel. Zij zijn allereerst een belangrijke vindplaats van onze doelgroep. Daarnaast zijn de samenwerkingspartners veelal in de uitvoering actief en kunnen zij op een laagdrempelige manier ondersteuning en begeleiding bieden aan de doelgroep. 1.2. Uitvoeringsagenda en actieplan duidelijke leidraad voor regievoering Vanaf 1 januari 2025 is de gemeente verantwoordelijk voor de regie op de uitvoering van de aanpak basisvaardigheden. Dit beleidsplan, uitvoeringsagenda en actieplan is een duidelijke leidraad voor de regievoering op deze aanpak en de uitvoering van acties en interventies binnen deze aanpak. Voor de uitvoering van de aanpak basisvaardigheden is de gemeente voornamelijk afhankelijk van samenwerkingspartners als BiblioPlus en professionele en vrijwillige partners uit het maatschappelijk voorveld voor de uitvoering van het aanbod en deels bereiken van doelgroep.

Op basis van de uitvoeringsagenda en het actieplan kan er met samenwerkingsafspraken concrete afspraken gemaakt worden over de uitvoering van acties en interventies, begeleiding en ondersteuning. Samen kan er gekeken worden naar wat nodig is voor de verbetering of realisatie van het aanbod en wat dit betekent voor de voorbereiding en uitvoering. De uitvoeringsagenda en het actieplan geeft duidelijke richting aan de uitvoering. Het laat zien welke acties er op de agenda staan, voornemens zijn om uit te voeren en voor wanneer deze acties gedurende de beleidsperiode gepland staan. De uitvoeringsagenda en het actieplan is een dynamisch document. Dit betekent dat het tussentijds kan worden bijgesteld en aangevuld. 1.3. Resultaten, bereik doelgroep en inzet aanbod meer inzichtelijk Met de uitvoering van de aanpak basisvaardigheden is het wenselijk om meer inzicht te krijgen in het bereik van de doelgroep, afname van het diverse aanbod, onderlinge doorverwijzing en behalen van gestelde resultaten, KPI’s en Pi’s. de uitvoeringsagenda en het actieplan zijn per actie en interventie Resultaten, KPI’s en Pi’s opgenomen. Hierbij is rekening gehouden het feit dat niet alles in cijfers is te meten, maar dat het starten van onderzoek, een bepaalde actie of interventie ook als resultaat kan gelden.

Daarnaast geeft het bestuurlijk veel inzicht, aangezien duidelijk wordt weergeven waar ambtelijk en in de uitvoering in een bepaalde periode de nadruk op wordt gelegd en welke doelstellingen we beogen. De resultaten, KPI’s en Pi’s die we per actie of interventie jaarlijks behalen geven richting voor het komende jaar en bepalen de koers die we willen varen en waarop bijgestuurd wordt.

Communicatie Het beleidsplan, uitvoeringsagenda en actieplan “Aanpak Basisvaardigheden 2025-2028” Sociaal Domein is in samenwerking met BiblioPlus tot stand gekomen. De uitvoering wordt op eenzelfde manier opgepakt. Na instemming van het college en Raad wordt er een infographic gemaakt waarin de belangrijkste punten uit het beleids- en uitvoeringsplan zijn opgenomen. De infographic wordt op de website van de gemeente geplaatst en beschikbaar gesteld voor inwoners. Het beleidsplan, uitvoeringsagenda en het actieplan zijn in het proces voorgelegd aan de adviesraad Sociaal Domein. Zij hebben positief geadviseerd, zie bijlage 4. De feedback van de

Pagina 2 van 4

Adviesraad Sociaal Domein is waar mogelijk verwerkt in het beleidsplan, uitvoeringsagenda en actieplan. Het ontwikkelen van bovengenoemde infographic is hier een voorbeeld van.

Juridische aspecten Niet van toepassing

Financiën/ fiscale gevolgen

De uitvoering van de aanpak basisvaardigheden in 2025 vindt plaats binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen in de meerjarenbegroting. De financiële middelen zijn als volgt verdeeld: Verdeling Subsidie BiblioPlus Bergen Subsidie Taalhuis

Financiële middelen € 264.929,00 € 10.000,00

Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB)gelden Subsidie Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid

€ 41.379 in 2025 € 19.200,00

Financieringsstroom Structurele subsidie Specifieke Uitkering (SPUK) WEB Specifieke Uitkering (SPUK) WEB Incidentele subsidie

BiblioPlus voert binnen de kaders van het eigen beleidsprogramma activiteiten, cursussen, begeleidings- en ondersteuningstrajecten en het reguliere bibliotheek werk uit voor dit bedrag. Het informatiepunt, geheugenhuis en VoorleesExpress maken hier onderdeel vanuit. Het Taalhuis is onderdeel van BiblioPlus en voert in relatie tot de Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB) cursussen en activiteiten uit die vallen onder Non-formele educatie vrijwilligers Jaarlijks ontvangt de gemeente Bergen financiële middelen vanuit het Rijk in relatie tot de uitvoering van de WEB. Dit betreft geoormerkte gelden en de hoogte van dit bedrag kan jaarlijks verschillen. Vanuit de pilot Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid heeft de gemeente Bergen een eenmalige subsidie ontvangen. Deze subsidie kan worden ingezet voor activiteiten, interventies, campagnes en communicatie ten behoeve van de uitvoering van de aanpak basisvaardigheden. De subsidie van de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid is beschikbaar sinds de start van de pilot en dient dan ook van 2024 naar 2025 overgeheveld te worden. In het uitvoeringsagenda en het actieplan zijn de concrete budgetten opgenomen waaraan in 2025 de subsidie wordt besteed.

Van de activiteiten en interventies die in 2025 vanuit de eenmalige subsidie van de GGG worden uitgevoerd, wordt ook gekeken hoe deze activiteiten en interventies in 2026 duurzaam geborgd kunnen worden. Een eventuele mogelijkheid hiervoor is de extra bijdrage á 100.000 die vanuit het Rijk beschikbaar wordt gesteld aan de bibliotheken. Of dit ook een haalbare mogelijkheid is wordt na vaststelling van het beleidsplan, uitvoeringsagenda en actieplan in gesprekken inhoudelijk overgesproken.

Voorstel

Wij stellen u voor: Het beleidsplan "Aanpak Basisvaardigheden 2025-2028" Sociaal Domein vast te stellen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H.H.M. Timmermans Secretaris

M.H.D. Rauner Burgemeester

Pagina 3 van 4

Bijlage(n) Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4:

Raadsbesluit Aanpak Basisvaardigheden 2025-2028 Sociaal Domein Beleidsplan Aanpak Basisvaardigheden 2025-2028 Sociaal Domein Uitvoeringsagenda en het actieplanAanpak Basisvaardigheden 2025- 2028 Sociaal Domein Advisering adviesraad Sociaal Domein

Pagina 4 van 4