Raadsvoorstel Adviesraad SD 2024

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 27 augustus 2024

Portefeuillehouder C.E.M.G.T Ponjee

Datum vergadering 8 oktober 2024

Onderwerp Verordening Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) 2024

Aan de raad,

Inleiding

Binnen het Sociaal Domein is vanaf 1 januari 2024 een Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) (hierna: de Adviesraad) operationeel: een onafhankelijk en zelfstandig adviesorgaan bestaande uit max. 7 vaste (kerngroep) en 3-4 flexibele panelleden (ervaringsdeskundigen). Allen zijn inwoners van de gemeente Bergen die zich hiervoor vrijwillig inzetten. Doelstelling, taken, bevoegdheden en zittingsduur van de vaste leden van dit adviesorgaan zijn vervat in bijgaande “Verordening Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) 2024” (hierna: de Verordening / bijlage I). Tot 2014 kende de gemeente Bergen een Wwb/Wmo-raad die zich zelf om diverse redenen heeft opgeheven. In 2015 deed de decentralisatie haar intrede binnen het Sociaal domein, waardoor bestaande wetten werden gewijzigd en nieuwe wetten haar intrede deden. De komst van een adviesraad is ingegeven door de wettelijke plicht binnen de Participatiewet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet om cliëntenparticipatie in te richten. De vorm waarin dit gebeurt is des gemeente. Hierin bestaat dus beleidsvrijheid. Los van deze wettelijke plicht, bestaat ook binnen het beleidsteam Sociaal Domein de behoefte om samen met inwoners het beleid vorm te geven, zodat het beleid begrijpelijk is en op draagvlak kan rekenen.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten

In het coalitieprogramma van CDA/PK/VVD 2022 – 2026 wordt de wens geuit om te komen tot de oprichting van een sociale adviesraad. In de begroting voor 2024 staat een bedrag van € 10.000,-- structureel opgenomen voor de Adviesraad Sociaal Domein.

Argumenten

De Adviesraad bestaat uit een vaste kern van 6-7 personen, waarbij geprobeerd is om uit iedere kern van onze gemeente een afgevaardigde te hebben (geen must, wel fijn als het kan). Dit laatste is niet gelukt. De kerngroep vormt de stabiliteit van de adviesraad. Naast de kerngroep fungeert een groep van maximaal 4 inwoners als flexibele schil, die per beleidsonderwerp kan verschillen. Het gaat dan vaak om inwoners die gebruik maken van een gemeentelijke voorziening op één of meerdere beleidsterreinen van het Sociaal Domein. Hiervoor is gekozen om ook de ervaringsdeskundigheid te borgen. De Adviesraad kent, naast de in de inleiding genoemde 3 gedecentraliseerde wetten, ook zijn grondslag in artikel 3, lid 6 van de Participatieverordening 2024 Bergen (L).

Pagina 1 van 5

Doel Adviesraad De gemeente Bergen wil inwoners meer betrekken bij de totstandkoming of aanpassing van beleid in het Sociaal Domein. Als er wordt gesproken over beleid dan betekent dit dat er wordt nagedacht over een koers c.q. richting. Uitvoeringsdetails zijn hierbij van minder belang. Dat betekent dat inwoners in de gelegenheid gesteld worden om in een vroegtijdig stadium mee te denken over die koers én hierover een afzonderlijk advies uit te brengen aan het college van B&W en gemeenteraad. Dus meedenken en adviseren. Daarnaast moet de Adviesraad er op toezien dat het beleid toegankelijk wordt geformuleerd en begrijpelijk is voor inwoners. Binnen het Sociaal Domein gelden de volgende beleidsterreinen: • De Participatiewet, incl. de Sociale Werkvoorziening, het Bijstandsbesluit Zelfstandigen en Armoedebeleid; • De Wet maatschappelijke ondersteuning (bijv. vervoer, thuishulp, woningaanpassingen, hulpmiddelen, begeleid wonen en dagbesteding); • De Jeugdwet; • De Wet inburgering; • De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening; • Subsidiebeleid; • Beleid participatie en zelfsturing (overheidsparticipatie, inwonersparticipatie en uitdaagrecht); • Leefbaarheid; • Accommodatiebeleid; • Onderwijshuisvesting; • Onderwijskansenbeleid (voor- en vroegschoolse educatie) • Beleid bibliotheek; • Gezondheidsbeleid; • Sportbeleid; • Beleid kunst en cultuur.

Noot: bij de eerste drie genoemde wetten bestaat overigens maar een beperkte mate van beleidsvrijheid. Om onafhankelijk te kunnen meedenken en te adviseren, is het zaak dat zowel de Adviesraad als ook de verantwoordelijke beleidsadviseur(s) en bestuurder(s) ieder zijn/haar eigen rol blijft houden. Adviesraad en beleidsadviseur nemen hun eigen verantwoordelijkheid om te adviseren. Dat is juist de meerwaarde om het beleid niet alleen vanuit de vakkennis/ervaring van een beleidsadviseur te belichten, maar juist ook vanuit het oogpunt van inwoners. Er vindt

Pagina 2 van 5

dus in eerste instantie een interactie plaats tussen de Adviesraad en de betrokken beleidsadviseur(s). Het bestuur (college en/of gemeenteraad) beslist (politieke verantwoordelijkheid). Kerngroep Om zo onafhankelijk mogelijk als kerngroep te kunnen functioneren, dient de gemeente hiervoor de randvoorwaarden te creëren én dienen de leden van deze groep aan de volgende voorwaarden te voldoen: a. Het dienen van het algemeen belang m.b.t. het betreffende beleidsonderwerp en dus niet (uitsluitend) het belang van een specifieke belangengroepering of persoon; b. Niet politiek actief zijn in de gemeente Bergen (direct en indirect); c. Affiniteit hebben met het Sociaal Domein; d. Kennis hebben van de werkwijze van de gemeentelijke organisatie; e. Kennis hebben van de sociale structuren binnen de gemeente. De personen in de kerngroep zijn door het college van Burgemeester en Wethouders middels een benoemingsbesluit (bijlage II) benoemd voor een zittingsperiode van 4 jaar. Werving, zittingsduur en (herbenoeming) is geregeld in artikel 6 van de Verordening. Flexibele groep De flexibele schil bestaat uit maximaal 3-4 personen die reeds ervaring hebben opgedaan met het betreffende beleid. Het zijn ervaringsdeskundigen. De betreffende beleidsadviseur is degene die deze mensen benadert, eventueel in overleg met de leden van de kerngroep.

Voor hen gelden bovenstaande randvoorwaarden niet, m.u.v. het niet politiek actief zijn. Frequentie bijeenkomsten en enkele randvoorwaarden Vooralsnog wordt verwacht dat het voldoende is dat de Adviesraad 1 x per 6 of 8 weken bij elkaar komt. De bijeenkomsten worden jaarlijks vooraf ingepland. De Adviesraad maakt voor het veilig delen van documenten gebruik van een hiervoor door team ICT ingericht SharePointaccount. Documenten worden uitsluitend via deze link in de groepsmail gedeeld tussen het beleidsteam SD en de leden van de Adviesraad. Voor het formuleren van hun advies wordt gebruikt gemaakt door een voor hen ontwikkeld format dat tot stand is gekomen met het team communicatie. Dit format is opgezet in de huisstijl van de gemeente Bergen. Rolverdeling binnen Adviesraad en rol beleidsteam SD Om de onafhankelijkheid van de Adviesraad te borgen, zal vanuit de kerngroep zelf een voorzitter en secretaris worden aangewezen. Zij zijn ook de vast contactpersonen voor de gemeente. Vanuit de gemeente fungeert één beleidsadviseur binnen het team Beleid Sociaal Domein als vast aanspreekpunt voor de leden van de kerngroep. De contacten met de flexibele groep worden door de betreffende beleidsadviseur(s) onderhouden. Voor de informatievoorziening van het betreffende beleidsonderwerp richting Adviesraad is de beleidsadviseur verantwoordelijk die het dossier inhoudelijk behandelt.

De adviezen De adviezen worden zelf door de Adviesraad geformuleerd, zodat deze ook afzonderlijk bij alle relevante stukken worden gevoegd. De adviezen hebben een niet-bindend karakter (overigens gelijk aan het advies van de beleidsadviseur). De beleidsadviseur geeft in de communicatieparagraaf van het B&W- en Raadsadvies aandacht aan de raadpleging en het advies van de Adviesraad. Evaluatie Vanaf januari 2024 is de Adviesraad operationeel en dient het jaar 2024 als pilotjaar. De bijeenkomsten tot nu toe zijn voornamelijk gebruikt om de leden van de kerngroep voldoende in te wijden in de belangrijkste zaken die de komende tijd gaan spelen.

Pagina 3 van 5

Omdat het om een nieuwe vorm van inwonersparticipatie 1 gaat, wordt na een jaar geëvalueerd. De evaluatie is gepland in december 2024. Er zal dan bezien worden of de huidig gekozen wijze van kern- en flexibele groep de gewenste werkwijze is. De Verordening Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) 2024 In de Verordening m.b.t. de Adviesraad zijn die onderwerpen opgenomen die een zo zelfstandig en onafhankelijk functioneren mogelijk maakt, waarbij de ambtelijke ondersteuning, die onontbeerlijk is, eveneens geregeld is. Onderwerpen als het doel van de Adviesraad, hun taken, bevoegdheden, benoeming, zittingsduur, inrichting van vergaderingen en de ambtelijke ondersteuning zijn hierin opgenomen (bijlage I).

Communicatie

Zoals al aangegeven, zijn de communicatiemiddelen rondom de Adviesraad SD ingeregeld. Na benoeming van de kerngroepleden zal er een persmoment ingepland worden. Ook zal het benoemingsbesluit – al dan niet geanonimiseerd voor wat betreft de namen – bekend worden gemaakt in het elektronisch gemeenteblad en zal het besluit aan de individuele kerngroepleden worden toegezonden. Voorts treft u hun eerste advies m.b.t. de Verordening Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) 2024 aan (zie bijlage III). Deze verordening is in samenwerking met de Adviesraad tot stand gekomen.

Juridische aspecten

In het kader van de Wet open overheid (Woo) is transparantie een belangrijk gegeven. Inwoners moeten weten wie er in de adviesraad zit, wat de adviesraad doet en hoe het proces hierom heen verloopt. Maar ook voor de gemeente is het belangrijk om af te kaderen. Zowel voor het bestuursorgaan (college en raad), als ook voor beleidsmedewerkers. Door de betreffende Verordening alsmede het benoemingsbesluit wordt dit alles geborgd.

Financiën / fiscale gevolgen

Vergoeding vaste leden adviesraad Voorgesteld wordt om de leden van de kerngroep per bijgewoonde bijeenkomst een vergoeding te verlenen die gelijk is aan de vergoeding voor leden van raadscommissies: in 2024 is dat € 80,20 netto per bijgewoonde bijeenkomst. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndiceerd. Net zoals bij raadscommissieleden, dienen de leden van de kerngroep hun aanwezigheid kenbaar te maken via een aanwezigheidslijst. De kosten van de vrijwilligersvergoeding is vanaf 2024 structureel opgenomen in onze begroting tot een bedrag van € 10.000,-.

Voorstel

Wij stellen u voor: De verordening Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) 2024 vast te stellen.

Inwonersparticipatie: het op initiatief van de gemeente betrekken van inwoners, maatschappelijke organisaties, lokale ondernemers of andere belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid en plannen. Inwonersparticipatie kan in de vorm van informeren, raadplegen, adviseren, co-creëren en meebeslissen (artikel 2, sub b. van de Participatieverordening 2024 Bergen (L). 1

Pagina 4 van 5

Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H.H.M. Timmermans De secretaris

M.H.D. Rauner De burgemeester

Bijlage(n) I. II. III.

Raadsbesluit erordening Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) 2024; Benoemingsbesluit leden kernteam Adviesraad Sociaal Domein. Advies Adviesraad SD m.b.t. de Verordening Adviesraad Sociaal Domein gemeente Bergen (L) 2024.

Pagina 5 van 5