Raadsvoorstel Aanpassing ventilatie in schoolgebouwen scholen Lijn 83

Voorstel aan de gemeenteraad Datum besluitvorming college 8 november 2022

Portefeuillehouder C.E.M.G.T. Ponjee

Datum vergadering 13 december 2022

Onderwerp Aanpassing ventilatie in scholen van Lijn83 Aan de raad,

Inleiding Sinds de coronapandemie is er binnen het onderwijs meer aandacht voor de ventilatie in de schoolgebouwen. Ook is er vanuit de commissie Samenleving al vaker aandacht voor dit onderwerp gevraagd. Het Rijk heeft voor het verbeteren van het binnenklimaat van bestaande schoolgebouwen een Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS) in het leven geroepen. Deze uitkering dekt maximaal 30% van de totale kosten van de aanpassingen in het schoolgebouw. De overige 70% dient door anderen (lees onderwijs en/of gemeente) gedekt te worden. Omdat de aanvraagtermijn voor deze uitkering verstreken was (30 april 2022) voordat gemeente en Lijn 83 overeenstemming hadden bereikt over de resterende 70%, heeft de gemeente de regeling bij het Rijk wel aangevraagd. De gemeente kan zonder risico terugbetalen aan het Rijk als partijen er niet uitkomen of geen budget beschikbaar komt. In onderling overleg tussen Lijn 83 en de gemeente is gesproken om elk de helft van het restant te bekostigen. Dit gaat om een maximaal bedrag van €284.170,- per partij op basis van de onderliggende stukken (zie bijlage)..

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten

Dit is niet opgenomen in de begroting 2022. Dient daarom uit algemene middelen bekostigd te worden.

Argumenten

1. De specifieke uitkering dekt 30% van de totale kosten en de gemeente en Lijn 83 bekostigen ieder 35%. Als gevolg van de coronapandemie kwam het binnenklimaat, waaronder de ventilatie en de luchtkwaliteit, van schoolgebouwen sterk onder de aandacht. Op veel scholen is het binnenklimaat aan verbetering toe. De eisen voor het binnenklimaat waren in eerdere bouwbesluiten niet zo streng als tegenwoordig. Om een inhaalslag te maken en om de kwaliteit in de schoolgebouwen te verbeteren, heeft het Rijk een specifieke uitkering in het leven geroepen. Deze Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS) dekt maximaal 30% van de kosten. De overige 70% dient door derde(n) bekostigd te worden. In de Samensprong in Bergen is Destion de beheerder en draagt Destion de overige 70% bij. Destion ontvangt huur van de gebruikers en een leegstandsvergoeding van de gemeente. Bij de overige vier scholen (Afferden, Well, Wellerlooi en Siebengewald) is Lijn 83 beheerder. Het onderwijs krijgt via de materiële instandhouding geld van het Rijk om het huidige gebouw in stand te houden. De materiële instandhouding voorziet in het onderhoud en niet in het aanschaffen van nieuwe voorzieningen zoals een nieuw ventilatiesysteem. De gemeente krijgt geen middelen voor onderhoud van schoolgebouwen. De gemeente ontvangt enkel een bijdrage van het Rijk voor het bouwen van een nieuwe school.

Beide partijen (onderwijs en gemeente) vinden het belangrijk dat het binnenklimaat op orde is en hebben overleg gevoerd om beide 35% te bekostigen. Op deze manier worden de totale kosten gedekt uit Rijksmiddelen (30%), gemeente middelen (35%) en middelen van Lijn 83 (35%). Er is hiermee een gedeelde verantwoordelijkheid ontstaan tussen betrokkenen. 2. Het binnenklimaat is belangrijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Kwaliteit van het onderwijs is belangrijk. Deze kwaliteit bestaat niet alleen uit de lesstof en de leeraren, maar ook uit een goede omgeving en goed schoolgebouw. Kinderen die in een gezond binnenklimaat zitten, kunnen tot betere leerprestaties komen. Uit metingen blijkt dat het CO2 gehalte in de leslokalen hoog is en op piekmomenten te hoog is (zie bijlage). Als er te weinig luchtverversingscapaciteit is en het CO2 gehalte is te hoog, dan is dat niet bevorderlijk voor de leerlingen en de leerprestaties. Er is dan geen goed binnenklimaat. Met behulp van de specifieke

Pagina 1 van 3

uitkering kan het binnenklimaat aangepakt worden en het CO2 gehalte terug gebracht worden naar waardes binnen de normen. Dit staat ook in de voorwaarden van de specifieke uitkering (bijlage). 3. Het totale bruto bedrag dient opgenomen te worden in de boekhouding. Volgens de financiële regels uit het Besluit begroting verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is het noodzakelijk om het totale bruto bedrag op te nemen in de boekhouding. Dit betekent dat € 527.744 is opgenomen als totaal bruto bedrag, waarvan € 243.574 afkomstig s van het Rijk middels de SUVIS bijdrage en € 284.170 afkomstig is van de gemeente. 4. Een installatie adviesbureau heeft onderzoek gedaan. Om de SUVIS bijdrage aan te vragen, dient een begroting aangeleverd te worden en zijn ook technische gegevens nodig over de toe te passen maatregelen. Om dit op een verantwoorde wijze vorm te geven is gebruik gemaakt van een installatie adviesbureau. Dit bureau heeft onderzoek gedaan in alle scholen van Lijn 83 en op basis van deze informatie, in combinatie met de constructie van de school, is in kaart gebracht welke maatregelen nodig zijn. Binnen deze maatregelen zijn er nog keuzes te maken in opties en in leveranciers. Om dit tegen de meest gunstige prijs/kwaliteit verhouding te realiseren wordt een bouwteam opgezet en wordt in concurrentie een uitvraag gedaan.

Bovendien heeft het installatie adviesbureau nog contact gelegd met een andere partij over eventuele alternatieven of innovatieve mogelijkheden. Daar is geen ander beeld door ontstaan wat betreft de technische aspecten. Wel heeft die partij aangegeven dat er in financieringsmogelijkheden eventueel nog opties zijn om in het bouwteam tegen het licht te houden. Denk hierbij aan lease. In het bouwteam zal daar ook aandacht voor zijn.

Kanttekeningen

1. Mogelijke ontwikkeling met betrekking tot de accommodaties in Siebengewald. Momenteel wordt er in Siebengewald nagedacht over de ontwikkeling van de binnensportfaciliteit en het onderwijs. Met betrokkenen wordt hier overleg over gevoerd. Tijdens de commissievergadering van 16 februari 2022 is het een en ander gepresenteerd over deze ontwikkelingen. Het is goed mogelijk dat er over enkele jaren een nieuwe school komt in Siebengewald. Dit zou de aanpassing van de ventilatie in de school in Siebengewald als 'kapitaalvernietiging' kunnen bestempelen. Het is op dit moment echter nog niet duidelijk of er een nieuwe school komt en binnen welke termijn deze er dan komt. Het niet aanpassen van de ventilatie zorgt ervoor dat de kinderen in een omgeving les blijven krijgen waarbij het binnenklimaat niet voldoet aan de nieuwe standaarden. Dit komt het onderwijs en met name de leerlingen uit Siebengewald niet ten goede. Met Lijn 83 als 'bouwheer' is daarom afgesproken dat er naar mogelijkheden gekeken gaat worden die passen binnen de voorwaarden maar waarbij nadrukkelijk wordt stilgestaan bij het mogelijk verdwijnen van de huidige school. Bovendien wordt er gewerkt in een bouwteam, waarin de gemeente ook vertegenwoordigd is. Op deze manier wordt er ook een vinger aan de pols gehouden voor de geschetste situatie in Siebengewald. 2. In afwachting goedkeuring uitstel start werkzaamheden.

In de voorwaarden van de SUVIS bijdrage is opgenomen dat de werkzaamheden moeten starten tussen 1 oktober 2020 en 31 augustus 2022 (zie bijlage). Dat is voor de vier scholen van Lijn 83 (Afferden, Well, Wellerlooi en Siebengewald) niet haalbaar. De genoemde datum is reeds verstreken en de werkzaamheden zijn nog niet gestart. Dit komt omdat gemeente en Lijn 83 nog met elkaar in gesprek waren over verdeling van de resterende 70%. Het Rijk heeft de mogelijkheid opgenomen om uitstel te vragen voor de start van de werkzaamheden. Er is uitstel mogelijk tot 31 december 2022. Het Verzoek tot uitstel is ingediend bij het Rijk en is inmiddels ook verleend. De werkzaamheden dienen uiterlijk in de laatste week van december gestart te zijn.

Communicatie

Via het gebruikelijke proces worden betrokkenen op de hoogte gebracht.

Juridische aspecten

De gemeente dient de aangevraagde bijdrage bij het Rijk van 30% te verantwoorden. Dit gebeurt via de SISA. Met deze methode geeft de gemeente aan hoe ze het ontvangen bedrag heeft besteed. Omdat Lijn 83 de 'bouwheer' is, ontvangt Lijn 83 de SUVIS middelen van de gemeente. Zuiver gezien sluist de gemeente de uitkering/bijdrage enkel door aan de degene die er recht op heeft. De gemeente is derhalve geen subsidieverstrekker, dat is het Rijk (er wordt door degene die er recht op heeft geen aanvraag bij de gemeente ingediend). Om die reden is de Subsidieverordening niet van toepassing, maar wordt er privaatrechtelijk een overeenkomst gesloten tussen de gemeente en de partij die recht heeft op de gelden.

Pagina 2 van 3

Daarnaast is het voorstel dat het onderwijs ook de 35% van het totaalbedrag van de gemeente ontvangt. Het is belangrijk dat deze middelen op de juiste wijze worden besteed. Met juridische zaken is afgestemd dat hiervoor een overeenkomst (of vergelijkbaar juridisch document) wordt opgesteld die onder meer in gaat op: • Waarom het onderwijs deze middelen ontvangt; • Onder welke voorwaarden het onderwijs de middelen ontvangt; • De risico's met mogelijkheden tot terugbetaling; • De verplichting tot bewijsvoering; • Een staffel van uitbetaling.

Financiën / fiscale gevolgen

De gemeente Bergen dient met betrekking tot de ventilatie van de betreffende vier scholen (Afferden, Well, Wellerlooi en Siebengewald) een bedrag ad € 527.744 beschikbaar te stellen aan Lijn 83. Dit betreft 65% van de totale kosten. De overige 35% (€ 284.170) wordt bekostigd door Lijn 83. De gemeente heeft in juni 30% van de totale kosten (€ 243.574) als SUVIS bijdrage ontvangen van het Rijk voor de betreffende vier scholen. Er is momenteel geen budget beschikbaar waaruit het benodigde restant bedrag ad € 284.170 bekostigd kan worden. Het voorstel is om in totaal een krediet van € 527.444 beschikbaar te stellen. Van dit bedrag wordt € 243.574 gedekt uit de SUVIS bijdrage. Tevens is het voorstel om het bedrag ad € 284.170 ten laste van de algemene reserve te brengen.

Voorstel

Wij stellen u voor: Een bedrag van € 527.444,- beschikbaar te stellen voor de aanpassing van de ventilatie in de schoolgebouwen van Lijn 83 (Afferden, Well, Wellerlooi en Siebengewald). Hiervan is € 243.574 afkomstig van het Rijk middels de SUVIS bijdrage en € 284.170 afkomstig uit de algemene reserve van de gemeente.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H.H.M. Timmermans Secretaris

M.H.E. Pelzer Burgemeester

Bijlage(n) Bijlage 1: Overzicht kosten Bijlage 2: CO2 metingen Bijlage 3: Voorwaarden SUVIS Bijlage 4: Rapport ventilatie scholen Lijn83 Bijlage 5: Raadbesluit

Pagina 3 van 3