Raadsinformatiebrief VerduurSAMEN2023 en ELWM dec-apr 2026 def

Raadsinformatiebrief VerduurSAMEN2030 en Energielandgoed Wells Meer

Mei 2026

Overzicht werkzaamheden afgelopen periode December 2025 – april 2026 Inwoners VDS2030-subsidies 1. Doe-het-zelf 2. Woningisolatie 3. Monumenten 4. Kleine maatregelen 5. Inwonersinitiatieven 6. Isolatie energiearmoede 7. Ventilatie Extra: - Natuurvrij maken - Biobased materialen

Energiehuis - Energiespreekuur - Woningscans - Energiecoaches

Natuurvriendelijk isoleren - Pilot spouwmuurisolatie vleermuizen - Compensatieopgave vleermuizen - Extra compensatie vleermuizen bij inwoners Bedrijven - Green Deal Industriële kring - Pilot ondersteuning MKB - Duurzaam de Flammert – voorverkenning Energyhub

Regionale projecten en Innovatie - Ambtelijke regiegroep - Werkgroep Energiesystemen - Werkgroep warmte - Koploperproject Groen Gas Bergen, Gennep, Mook en Middelaar en Berg en Dal - Pilot Provinciale Energiemaatschappij - Regiodeal Pilot Energie delen

Communicatie - VerduurSAMEN2030-krant - Social media wekelijks één bericht - Digitale nieuwsbrief - Website VerduurSAMEN2030.nl - Energie Update in Maasduinen Courant - Groene gereedschapskist nieuwe inwoners - Ambassadeursactie sportverenigingen - Projectcommunicatie

Programma coördinatie - RIB twee keer per jaar - Budgetbeheer inclusief subsidiebeoordeling - Subsidies aanvragen en verantwoorden - Afstemming met sociaal domein, bedrijfscontactfunctionaris en afdeling communicatie

Leeswijzer •

Samenvatting projecten dec-april

•

A) Terugblik Per project geven we een korte terugblik op de periode december 2025 tot en met april 2026, met daarbij informatie over de communicatie-uitingen, behaalde resultaten, risico’s, kansen, budget en wat we meenemen naar de toekomst. 1. Energiecoaches 2. Ambassadeursactie sportverenigingen 3. Activiteiten RES 4. Natuurvriendelijk isoleren 5. Lopende subsidieregelingen 6. Totaal Gebiedsgerichte Mestverwaarding 7. Energiegemeenschap 8. Voorverkenning Energyhub Flammert 9. Evaluatie programmaperiode 2 en opstellen plan periode 3

•

B) Monitoring Onder monitoring verstaan we het waarnemen en verzamelen van gegevens die aantonen in welke mate we voldoen aan de ambitie van Gemeente Bergen om in 2030 energieonafhankelijk te zijn.

•

C) Planning en Vooruitblik We geven een overzicht van de activiteiten waar we op korte en lange termijn mee aan de slag gaan en blikken vooruit op deze activiteiten. o Gerichte communicatie over isolatie voor woningen met labels E, F en G o Communicatiecampagne gebruik zonnestroom o Warmteprogramma schrijven o Onderzoek ontwikkelingen thuisaccu o VerduurSAMEN2030-krant o Junior Energiecoach en Klimaatcoach

•

Bijlage 1: Projectbudget VerduurSAMEN2030

•

D) Grootschalige opwekking: Energielandgoed Wells Meer 1) Hoofdlijnen december 2025 - april 2026 2) Projectbudget 3) Planning 4) Besluitvorming 5) Communicatie 6) Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten 7) Risicomanagement 8) Netaansluiting 9) Energielandgoed Wells Meer BV

Samenvatting projecten dec-april -

-

-

-

-

-

De energiecoaches hebben 43 warmtescans, 5 huisbezoeken en 4 specialisatiegesprekken uitgevoerd. Deze periode is er één subsidie verstrekt voor een sportvereniging met accommodatie. Voor het vervullen van de ambassadeursfunctie zijn inmiddels foto’s gemaakt. RES: o Het college heeft conform het Regionaal Energiebeeld ingestemd. De Raad is ter kennisname geïnformeerd. o Naar aanleiding van de warmtetour is een selectie gemaakt van onderwerpen voor verdere uitwerking. o Bergen heeft een bijdrage geleverd aan de communicatiestrategie van de RES NML voor groen gas. o COW Boeren met Energie gaat verder met de uitvoering van het Dashboard en de Kennisbank. Komende tijd gaan ze met name inzetten op meer deelnemers. Op het gebied van de pilot natuurvriendelijk isoleren zijn tijdelijke mitigerende maatregelen getroffen en kan op korte termijn overgegaan worden tot isolatie van de spouwmuren. Verder zijn voor de provinciale compensatieopgave de locaties definitief en wordt er een planning opgesteld voor het plaatsen van de kraamverblijfplaatsen. De 100 extra vleermuisverblijven, op initiatief van VerduurSAMEN2030, worden door de buitendienst de komende weken opgehangen bij inwoners die zich hiervoor hebben aangemeld. De afgelopen periode zijn er 79 subsidieaanvragen goedgekeurd. In totaal zijn er 330 subsidieaanvragen goedgekeurd.

Voor het project Totaal Gebiedsgerichte Mestverwaarding (in samenwerking met de gemeenten Mook en Middelaar, Gennep en Berg en Dal) zijn er de afgelopen periode diverse keukentafelgesprekken geweest met geïnteresseerde agrariërs. Voor de locatiekeuze is een externe partij ingeschakeld. Dit project is door de Provincie Limburg geselecteerd als één van de zes pilotprojecten binnen de Provinciale Energiediensten Maatschappij (PEM). Hiermee krijgen we vanuit de provincie ondersteuning bij de ontwikkeling van een energiegemeenschap. De eerste stappen tot het ontwikkelen van een energiegemeenschap in Bergen zijn gemaakt. De werkgroep Duurzaam de Flammert heeft in samenwerking met de industriële kring en VerduurSAMEN2030 een verkennend onderzoek uit laten voeren naar de mogelijkheden voor een Energyhub op de Flammert. Er komen meerdere mogelijkheden voor samenwerking naar voren. De Bedrijventerreinvereniging neemt binnenkort een besluit over de te nemen vervolgstappen. Er is een eerste conceptversie van de evaluatie van programmaperiode 2 opgesteld en van een eerste opzet van een plan voor programmaperiode 3.

A) Terugblik

1. Energiecoaches

Burgerparticipatie, Besparing

Energiecoaches zijn inwoners die een korte opleiding hebben gevolgd en hun kennis en ervaring inzetten om anderen te helpen bij het nemen van kleine energiebesparende maatregelen. Zij komen kosteloos bij mensen thuis en kunnen bijvoorbeeld met een warmtebeeldcamera inzichtelijk maken waar warmteverlies optreedt in de woning. Drie nieuwe energiecoaches hebben hun opleiding afgerond en zijn inmiddels actief ingezet. Tijdens de afgelopen periode zijn 43 huisbezoeken uitgevoerd met een warmtebeeldcamera en daarnaast 5 reguliere huisbezoeken. Tevens is een nieuwe vrijwilliger gestart met specifieke kennis van installaties en thuisaccu’s, die inmiddels vier inwoners heeft bezocht. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Projectleider en coördinator energiecoaches Doorlopend Website, social media, VerduurSAMEN2030-krant 43 warmtescans, 5 huisbezoeken zonder warmtescan, en 4 specialistische gesprekken Nationaal Isolatieprogramma Het gevoel van SAMEN wordt versterkt, doordat de energiecoaches zelf inwoners zijn die dit werk uit eigen enthousiasme doen. Het is dus echt voor en door de inwoners. Tevens kan er bij mensen thuis direct gekeken worden naar hun energiegedrag en eventuele kleine besparende maatregelen. Dit draagt direct bij aan een verdere besparing op de energierekening. Om voldoende aanvragen voor de energiecoaches te behouden, moet er voldoende over gecommuniceerd worden.

2. Ambassadeursactie sportverenigingen

Bewustwording, besparing, kleinschalige opwek

Naar aanleiding van de besproken motie sport tijdens de raadsvergadering op 5 november 2024, heeft VerduurSAMEN2030 samen met het sociaal domein de ‘subsidie inwonersinitiatieven’ opengesteld voor (sport)verenigingen met accommodatie. Hierdoor kunnen zij maximaal € 5000,- subsidie krijgen op verduurzamingsmaatregelen die genomen zijn vanaf 1 januari 2023. Om te kunnen voldoen aan de subsidievoorwaarden dient de sportvereniging een ambassadeursfunctie voor VerduurSAMEN2030 te vervullen. In overleg met de vereniging wordt bekeken hoe dit vormgegeven kan worden. In de afgelopen periode is er weer een subsidieaanvraag goedgekeurd en zijn er onder meer foto’s gemaakt voor het vervullen van de ambassadeursfunctie.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

3. Activiteiten RES

Projectleider Lopend VerduurSAMEN2030-krant, posters en viltjes op de vereniging Er zijn in totaal vijf subsidies verstrekt. VerduurSAMEN2030 We verwachten dat we door deze actie inwoners bereiken die we eerder via de reeds ingezette kanalen nog niet bereikt hebben. -

Regionale samenwerking, innovatie

Regionaal Energiebeeld Het College heeft op 10 februari conform het Regionaal Energiebeeld 1.0 van de RES Noord- en Midden Limburg ingestemd. Vervolgens is er een raadinformatiebrief ter kennisname aan de gemeenteraad toegezonden. Werkgroep Warmte Naar aanleiding van de warmtetour is een inventarisatie uitgevoerd van actuele thema’s en warmtevraagstukken. Hieruit is een selectie gemaakt van onderwerpen voor verdere uitwerking. Voor het thema ‘Van isolatie naar installatie’ heeft Sweco een analyse uitgevoerd naar de vervolgstappen richting duurzame installaties. Daarnaast wordt gewerkt aan een communicatiestrategie voor groen gas. De gemeente Bergen heeft hieraan bijgedragen tijdens een werksessie door input te leveren voor de verdere uitwerking. Coalition Of the Willing (COW) Boeren met Energie Op 21 april heeft een stakeholder bijeenkomst plaatsgevonden waarbij de vervolgstappen van dit project zijn besproken. Formeel is het project nu afgesloten, maar vanwege de interesse en ontwikkelde dashboard wordt nu doorgegaan met een volgende fase. Ze gaan meer agrariërs enthousiasmeren om deel te nemen aan het dashboard en ook stimuleren om groepjes te vormen met vergelijkbare agrarische bedrijven. Dit met als doel om van elkaar te leren om meer energie te besparen met slimme oplossingen, maar ook bijvoorbeeld samenwerkingen aangaan waar opwek en afname op elkaar kan aansluiten.

Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten

Ambtelijke vertegenwoordiging Gemeente Bergen binnen RES-samenwerking. Doorlopend -

Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

VerduurSAMEN2030 Bergen kiest ervoor om de uitvoering zoveel mogelijk in eigen hand te houden. Er liggen kansen om middelen effectiever in te zetten door gezamenlijk invulling te geven aan basistaken, kennisuitwisseling en onderzoeksprojecten. Daarnaast volgen we met de RES de ontwikkeling van de Provinciale Energiestrategie, de Provinciale Energiemaatschappij en zorgen we voor borging van de realisatie van het Energielandgoed Wells Meer. Deelname aan de bovengenoemde pilotprojecten biedt mogelijkheden tot invulling van de innovatieopgave van het programma VerduurSAMEN2030. De ervaring leert dat uitvoeringsgerichte projecten voor eigen inwoners sneller verlopen wanneer we deze zelfstandig met eigen mensen uitvoeren, maar strategisch gezien blijft het belangrijk om op hoofdlijnen aan te haken.

4. Natuurvriendelijk isoleren

Besparing

Bij spouwmuurisolatie moet rekening worden gehouden met de mogelijke aanwezigheid van beschermde vleermuizen. Om te kijken hoe isoleren en beschermde vleermuizen samengaan, zijn we een pilotproject gestart. Daarnaast is er een verplichte provinciale compensatieopgave en hebben we op eigen initiatief een extra compensatie-actie voor vleermuisverblijven bij inwoners. Pilot natuurvriendelijk isoleren Inwoners ontvangen subsidie voor de extra kosten van natuurvriendelijk isoleren en worden zij gedurende het gehele traject ontzorgd. De kosten voor de spouwmuurisolatie zelf worden door inwoners gedragen. Het traject omvat onder meer een QuickScan, aanvullend ecologisch onderzoek, vergunningverlening en het treffen van mitigerende maatregelen. Uit de uitgevoerde QuickScan is gebleken dat bij tien adressen mogelijk vleermuizen aanwezig zijn, waarvoor maatregelen noodzakelijk zijn. De benodigde tijdelijke mitigerende maatregelen zijn inmiddels getroffen, waardoor op korte termijn gestart kan worden met de isolatiewerkzaamheden binnen de geldende wettelijke kaders. Provinciale compensatieopgave kraamverblijfplaatsen vleermuizen De locaties voor het plaatsen van de kraamverblijfplaatsen zijn definitief. In afstemming met de uitvoerende partij en de gebouweigenaren/beheerders wordt een planning opgesteld voor het plaatsen.

Voor deze verblijfplaatsen is subsidie aangevraagd bij de provincie Limburg. Extra compensatie vleermuisverblijven voor inwoners Naast de provinciale opgave om vleermuisverblijven te compenseren, willen we inwoners betrekken om hen ook de mogelijkheid te bieden om vleermuizen een verblijf te geven. De sociale werkplaats ‘Houtmaatjes’ in Gennep heeft de afgelopen maanden hard gewerkt aan 100 vleermuiskasten, deze worden de komende weken opgehangen bij onze inwoners door collega’s van de buitendienst. De buitendienst zal per adres kijken wat geschikte locaties zijn voor het plaatsen de kasten. Rol VDS2030 Status Communicatie

Opdrachtgever In uitvoering Website, social media, nieuwsbrief, Maasduinen Courant, VerduurSAMEN2030-krant.

Behaalde resultaten

Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Pilot: QuickScans uitgevoerd, rapporten opgemaakt, ontheffingsaanvragen gedaan, mitigerende maatregelen getroffen. Compensatieopgave: locaties in kaart gebracht. Extra compensatie: 32 aanmeldingen voor vleermuiskasten. Nationaal Isolatie Programma, VerduurSAMEN2030 Deze acties dragen (indirect) bij aan het doel om alle woningen in de gemeente minimaal op energielabel D te krijgen voor het einde van 2026. Deze acties dragen bij aan het aantal (kraam)verblijfplaatsen voor verschillende soorten vleermuizen. Ook betrekken we zo de inwoners bij de compensatieopgave. Deze pilot krijgt geen vervolg omdat met het vaststellen van de landelijke richtlijn Natuurvriendelijk isoleren er weer mogelijkheden zijn om te isoleren zonder voorafgaand ecologisch onderzoek door een gecertificeerde ecoloog.

5. Lopende subsidieregelingen VerduurSAMEN2030

Besparing

Onderstaand overzicht geeft voor de verschillende subsidieregelingen weer wat het subsidieplafond is, hoeveel subsidie aangevraagd is en hoeveel er nog beschikbaar is. Voor alle subsidieregelingen is op dit moment nog voldoende budget beschikbaar. Het budget van de doe-het-zelf-subsidie was bijna uitgeput, maar is per 1 januari 2026 weer aangevuld.

Aantal Regeling Subsidieplafond adressen Aangevraagd Nog beschikbaar 133 1 Doe het zelf € 225.000 €184.607 €40.393 45 2 Kleine maatregelen € 75.000 €7.431,73 €67.568,27 110 3 Woningisolatie € 75.000 €62.596,88 €12.403,12 woningisolatie 3a natuurvrij € 30.000 4 €752,63 € 29.247,37 2 4 Monumenten € 50.000 € 3.000,00 € 47.000 31 5 Ventilatie € 75.000 €65.597 €5403 5 6 Inwonerinitiatieven € 25.000 € 15.004,21 €9.995,79 TOTAAL € 555.000 € 338.989,45 €212.010,55 Er is nog veel geld beschikbaar voor subsidies. Deze gelden kunnen tot uiterlijk 2030 opgemaakt worden. Verder kunnen we de budgetten schuiven om daar waar meer vraag naar is, te voorzien van gelden. We gaan in de komende jaren door met communiceren over de subsidies. Het stimuleren van het gebruik van de SmartTwintool zal hier een grote rol in spelen. Aantal adressen subsidieaanvragen afgelopen vijf maanden Het kan zijn dat één aanvraag van een huishouden meerdere maatregelen bevat Doe-het-zelf subsidie 23 Subsidie kleine maatregelen 11 Woningisolatie subsidie 34 Ventilatie subsidie 10 Subsidie inwonersinitiatieven 1 . Rol VDS2030 Projectleider Status In uitvoering Communicatie Website, flyers, posters, social media, nieuwsbrief, Maasduinen Courant, VerduurSAMEN2030-krant.

Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Zie bovenstaande tabel. Nationaal Isolatieprogramma Deze acties dragen bij aan het doel om alle woningen in de gemeente minimaal op energielabel D te krijgen voor het einde van 2026. De subsidie wordt achteraf uitbetaald, na aanlevering van de bewijsmaterialen. Voor de diverse subsidieregelingen moet blijvend communicatie worden ingezet om inwoners te informeren over de mogelijkheden. In 2026 willen we gerichter communiceren naar woningen met slechtere energielabels (E, F en G).

6. Totaal Gebiedsgerichte Mestverwaarding

Innovatie

De gemeente Bergen neemt deel aan één van de twee koploperprojecten binnen de RES Noord- en Midden Limburg, gericht op de productie van groen gas via monomestvergisting. Dit project is voortgekomen uit de samenwerking binnen Coalition Of the Willing (COW) Groen Gas en wordt momenteel voortgezet met de gemeenten Gennep, Mook en Middelaar en Berg en Dal. Na presentatie van de voorverkenning zijn keukentafelgesprekken gevoerd met agrariërs. Deze gesprekken boden ruimte voor nadere toelichting en het verkennen van deelname aan een coöperatieve mestverwaardingsinstallatie. Voor de locatiekeuze is een externe partij ingeschakeld die een locatieverkenning uitvoert. Daarnaast is het project door de Provincie Limburg geselecteerd als één van de zes pilotprojecten binnen de Provinciale Energiediensten Maatschappij (PEM). Hiermee ontvangt het project ondersteuning bij de ontwikkeling van een energiegemeenschap. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Projectlid, in samenwerking met Mook & Middelaar, Gennep en Berg en Dal Lopend Vakblad Stal & Akker, LinkedIn, agrariërs persoonlijk benaderd Rapport voorverkenning, presentatie, keukentafelgesprekken VerduurSAMEN2030, CDOKE - Klimaat & milieu: reductie van ammoniak, methaan, CO₂, geur en fijnstof. - Energie: invulling warmteplan, stabiele energievoorziening en prijzen, lokale bijmengverplichting. - Landbouw: circulaire landbouw, betere bodem- en waterkwaliteit, nieuwe verdienmodellen. - Sociaal & economisch: bestaanszekerheid agrariërs, werkgelegenheid, samenwerking. Er wordt een collegevoorstel geschreven voor de vervolgfase van dit project.

7. Energiegemeenschap

Innovatie

In Bergen zijn we gestart met het opzetten van een energiegemeenschap. Vanaf 2026 is het, door een wijziging van de energiewet, mogelijk energie te delen middels een energiegemeenschap. Energiegemeenschappen zijn samenwerkingen tussen inwoners, bedrijven en de gemeente om lokaal energie op te wekken, te delen en slim te gebruiken. Het belang hiervan is groot: - Versterken sociale cohesie.

- Lagere energiekosten voor inwoners en bedrijven. - Lokaal eigendom en zeggenschap over de lokaal opgewekte energie. - Lokale economische voordelen door investeringen en werkgelegenheid. - Meer regie op de energietransitie en oplossingen voor netcongestie. - Toegang tot subsidies van Rijk en EU, die vooral actieve gemeenten belonen. - Vertrouwen en draagvlak door zichtbare, verbindende lokale projecten. Door een energiegemeenschap creëren we een fundament voor een toekomstbestendige energie-infrastructuur en creëren we maatschappelijke én economische meerwaarde. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Wat nemen we mee in de toekomst

Opdrachtgever Lopend nvt Gestart VerduurSAMEN2030, CDOKE Energiegemeenschappen bieden kansen om energie lokaal te delen en decentraal af te zetten. Zo kan onder andere geproduceerd groen gas aan inwoners worden geleverd en overtollige zonnestroom tussen inwoners worden uitgewisseld. Ook bedrijven en de gemeentelijke organisatie kunnen deelnemen, zowel als producent en als afnemer van energie. -

8. Voorverkenning Energyhub Flammert

Innovatie

De werkgroep Duurzaam de Flammert heeft, in samenwerking met de industriële kring en VerduurSAMEN2030, subsidie aangevraagd voor verkennend onderzoek voor een Energyhub op de Flammert. Deze subsidie is door de Provincie Limburg toegekend. Alle ondernemers zijn schriftelijk uitgenodigd voor deelname. Met geïnteresseerde bedrijven zijn gesprekken gevoerd over hun stroomverbruik, netcongestie, duurzaam transport en aanverwante onderwerpen. Op basis hiervan zijn de energieprofielen in kaart gebracht. In samenwerking met Enexis is vervolgens inzicht verkregen in de nettopologie en mogelijke vormen van samenwerking. De eerste resultaten laten zien dat er kansen zijn voor een Energyhub. Voor nadere uitwerking kan een vervolgaanvraag (subsidie) worden ingediend bij de Provincie Limburg. De bedrijventerreinenvereniging bespreekt in de eerstvolgende vergadering de resultaten en besluit over een eventueel vervolgonderzoek. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s

Projectlid Lopend via een brief aan ondernemers op de Flammert, persoonlijke (advies)gesprekken Subsidie Provincie Limburg toegekend, gesprekken plaatsgevonden, eerste analyse gemaakt Subsidie Provincie Limburg via industriële kring, VerduurSAMEN2030 budget Door met alle ondernemers op de Flammert in gesprek te gaan kan een totaalbeeld gevormd worden van de potentie voor een Energyhub, kunnen direct bespaaradviezen gegeven worden door een adviseur, kunnen andere vraagstukken, kansen en wensen naar boven komen en kan de

Wat nemen we mee in de toekomst

samenwerking op de Flammert versterkt worden. Een risico is dat we niet alle ondernemers kunnen bereiken. -

9. Evaluatie programmaperiode 2 en opstellen periode 3

Programma

Voor de evaluatie van programmaperiode 2 is een eerste concept opgesteld. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan de voorbereiding van programmaperiode 3. Voor deze derde en tevens laatste programmaperiode wordt een (uitvoerings)plan uitgewerkt. Rol VDS2030 Status Communicatie Behaalde resultaten Budget Kansen en risico’s Wat nemen we mee in de toekomst

Opdrachtgever Lopend nvt Conceptversie VerduurSAMEN2030 -

B) Monitoring (dec t/m november)

Website Website bezoekers: 3.747 Meest bezochte pagina: doe-het-zelfsubsidie met 1.267 paginabezoeken. Gemiddelde tijd besteed per bezoek: 3:10 minuut

Facebook Pagina likes: 282 Nieuwe volgers: 1 Bereik Facebookpagina: 3983 Aantal berichten: ± 1 per week Bericht grootste bereik: 1288, ‘Junior Energiecoaches basischool Afferden’

Nieuwsbrief Aantal inschrijvingen: 1816 1 nieuwe inschrijving Rondgestuurd: 1x verstuurd in deze periode, gemiddeld 32,4% heeft de mail geopend.

Instagram Aantal volgers: 84 Nieuwe volgers: 1 Bereik Instagram pagina: 717 Aantal berichten: ± 1 per week Bericht met grootste bereik: 60, ‘Junior Energiecoaches basischool Afferden’

Media In deze tijdsperiode is vier keer gebruikgemaakt van de Energie-Update in de Maasduinen Courant. Deze Energie-Updates kende de volgende momenten en onderwerpen: -

10 December – Gratis warmtescan van je woning

Woningscans (incl. warmtescans) Door energieadviseur en energiecoaches. 85

75

35 16

dec25-apr26

apr25 -nov25

9

okt 24 - mrt 25

apr 24 - sep 24

13

okt 23-mrt 24

14

apr 23-sep 23

27

dec 22-mrt23

18

aug 22-nov 22

19

apr 22- jul 22

21

dec 21-mrt 22

19

aug 21-nov 21

47

apr 20-jul 21

nov 20- mrt 21

53

jul 20-okt 20

90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Aantal woningscans per RIB periode

Gedurende de zomerperiode zijn er minder aanvragen voor woningscans. We zien over het algemeen een duidelijk verschil tussen koude en warme periodes. Dit komt o.a. doordat de warmtebeeldcamera enkel bij winterse temperaturen gebruikt kan worden.

Bezoekers Energiehuis Van december 2025 t/m april 2026 zijn er 122 bezoekers geweest in het Energiehuis. 350

309

300 250 200 150 100 50

60

88

93

79

24

53

49

116

148

175 117 112

211 147

157

122

26

0

Bezoekersaantallen Energiehuis per RIB periode

Energielabels – Smart Twin (uitdraai november 2025)

De opgave voor eind 2026 is ervoor te zorgen dat alle energielabels in de gemeente D of hoger zijn. Momenteel voldoet volgens de huidige cijfers al 80% van de woningen hieraan. Komend jaar gaan we ons dus weer richten op de huizen met de labels E, F en G. Het verduurzamen van de woning kan niet opgelegd worden, maar we kunnen het wel stimuleren met subsidies, advies, inzicht en bijbehorende communicatie. Smart Twin zal de komende periode aangevuld worden met beschikbare informatie zodat er een nog betere inschatting gemaakt kan worden van de energielabels.

Monitoring tussenstand programma VerduurSAMEN2030 Hieronder worden de vooraf gestelde doelen van het VerduurSAMEN2030 programma geëvalueerd en wordt per doel een korte toelichting gegeven. De doelen zijn gebaseerd op gegevens uit 2012 en zullen naar aanleiding van deze gegevens geëvalueerd worden. Een kanttekening die gemaakt moet worden is dat de cijfers die gebruikt zijn voor deze evaluatie, van onder andere de Klimaatmonitor, helaas maar reiken tot 2023 of 2024. Door de vele acties van VerduurSAMEN2030 en algemene aandacht voor verduurzamen is de verwachting dat de behaalde resultaten nog positiever uitpakken. Ambitie VerduurSAMEN2030 Bergen energieonafhankelijk in 2030 (1740 TJ) De totale opgave van de gemeente Bergen is om in 2030 energieonafhankelijk te zijn. Deze ambitie is onderverdeeld in grootschalige opwekking, kleinschalige opwekking, innovatie en besparing. Onderstaande diagram geeft het uitgangspunt en de tussenstand weer.

2 t/m 4. Voortgang kleinschalige opwekking, innovatie en besparing (857 TJ) De totale opgave voor kleinschalige opwekking, innovatie (restopgave) en energiebesparing tezamen bedraagt 857 TJ. Er is al 283 TJ besparing gerealiseerd, 108 TJ kleinschalige opwek gerealiseerd en er kan 193 TJ van de restopgave gedekt worden. Samen komt dit neer op 584 TJ, dit betekent dat we nu 68% van het doel hebben bereikt. We liggen hiermee goed op koers! De verwachte opwek van het ELWM van 883 TJ is hierin niet meegerekend.

2. Meer besparing (276 TJ) De totale energievraag in Bergen is gedaald van 1.740 TJ in 2012 naar 1.324 TJ in 2023 (Klimaatmonitor, 2023). Dit is een vermindering in energieverbruik van 416 TJ. Let op: hier valt bijvoorbeeld ook de vermindering van energieverbruik van mobiliteit binnen en dit hebben we niet als een subdoel opgesteld. Als we kijken naar de subdoelen die gesteld zijn, zitten we nu op: 2a. 14 TJ besparing bij industrie en MKB, 2b. 18 TJ besparing bij scholen/kantoren/sportverenigingen, 2c. 111 TJ besparing bij landbouw en 2d. 140 TJ besparing bij inwoners. Bij elkaar opgeteld komen we hiermee op 283 TJ besparing en dus op 102% van het vooropgestelde doel. De doelstellingen binnen de sectoren landbouw en inwoners zijn ruimschoots behaald. Daarmee blijkt in deze sectoren meer besparingspotentieel aanwezig dan bij het formuleren van de doelen werd voorzien. Deze overrealisatie compenseert de achterblijvende voortgang binnen de doelstellingen voor industrie/MKB en maatschappelijke gebouwen (scholen, kantoren en sportverenigingen). Daarnaast draagt de gerealiseerde extra besparing – bovenop de oorspronkelijke doelstelling – bij aan het invullen van de restopgave (doel 4).

3. Meer kleinschalige opwek (160 TJ) Doordat de Klimaatmonitor geen onderscheid maakt in opwek bij particulieren en bedrijven, kan er geen onderscheid gemaakt worden tussen de subdoelen 3a en 3b. Daarom wordt er enkel naar de totaal bekende hernieuwbare energie gekeken. Ten opzichte van 2012 was er in 2023 maar liefst 108 TJ meer opwek.

Zonnepanelen telling In de gemeente Bergen heeft een zonnepanelen telling plaatsgevonden in 2025. Het betreft hier alle zonnepanelen van particulieren en bedrijven tezamen. In 2025 zijn er 80.268 zonnepanelen waargenomen.

Aantal zonnepanelen Gemeente Bergen 90000 80000 70000 60000 50000 40000 30000 20000 10000 0 2012

2014

2016

2018

2020

2022

2024

2026

De verwachting zal zijn dat deze enorme groei van de afgelopen jaren zal afnemen. Dit door het (waarschijnlijk) wegvallen van de salderingsregeling en de problemen rondom netcongestie. Om zonnepaneelgebruikers te ondersteunen gaan we in de zomer van 2026 weer een communicatiecampagne inzetten op het gebruik van de eigen zonnestroom en zetten we in op de ontwikkeling van een Energiegemeenschap (dit maakt energie delen mogelijk).

4. Restopgave/innovatie (421 TJ) Bij het opstellen van het programma is, na het formuleren van de doelstellingen, gebleken dat een deel van de energievraag nog niet werd afgedekt. Deze zogenoemde restopgave bedraagt 421 TJ. Destijds is ingeschat dat een deel van deze opgave ingevuld kan worden door suppletie met biomassa en kleinschalige innovaties. Op basis van actuele inzichten kan inmiddels een substantieel deel van deze restopgave concreter worden ingevuld. Zo kan door het hogere rendement van de zonnepanelen binnen het Energielandgoed Wells Meer circa 170 TJ worden bijgedragen. Daarnaast blijkt dat er in Bergen circa 23 TJ potentieel aanwezig is voor de productie van groen gas, voortkomend uit gebiedsgerichte mestverwaarding (monomestvergisting). Gezamenlijk vertegenwoordigen deze ontwikkelingen een bijdrage van 193 TJ, waarmee circa 46% van de oorspronkelijke restopgave kan worden ingevuld. Daarnaast biedt aanvullende energiebesparing (doel 2) mogelijkheden om de resterende opgave verder te verkleinen. Aangezien enkele subdoelen (met name 2c en 2d) ruimschoots zijn overtroffen, blijkt het besparingspotentieel binnen deze sectoren groter dan eerder werd verondersteld.

Mobiliteit Binnen het project van Trendsportal proberen we duurzaam transport en mobiliteit te stimuleren. De klimaatmonitor laat in 2023 een daling van 109 TJ zien ten opzichte van 2012. Deze besparing zie je terug binnen de daling van de totale energievraag van Bergen.

C) Planning en Vooruitblik In onderstaande tabel staat een overzicht van activiteiten waarmee we op korte en lange termijn aan de slag gaan. Een aantal projecten lopen al, deze zijn bij terugblik al uitgelicht. Op de projecten die nog moeten starten geven we een korte toelichting. Projecten Gerichte communicatie over isolatie voor woningen met label E, F en G Communicatiecampagne gebruik zonnestroom Warmteprogramma schrijven Onderzoek subsidie thuisaccu VerduurSAMEN2030-krant Junior Energiecoach en Klimaatcoach

Uitvoeringsperiode 2026 2026 2026-2027 2026 Oktober 2026 Oktober 2026

• Gerichte communicatie over isolatie voor woningen met label E, F en G Middels het programma Smart Twin hebben we de energielabels beter in beeld en kunnen wij gerichter communiceren. Het komende jaar gaan wij inzetten op het informeren, adviseren, ondersteunen en stimuleren om over te gaan op isoleren en verbeteren van het energielabel. • Communicatiecampagne gebruik zonnestroom Met het oog op de salderingsregeling die verdwijnt en de netcongestie willen we voortborduren op de eerdere campagne “Tijd voor ijs? Dan is wassen wijs!”. Hiermee willen we het gebruik van de eigen opgewekte zonnestroom stimuleren. De campagne gaat komende zomer plaatsvinden. • Warmteprogramma schrijven In opvolging van de transitievisie warmte zijn wij verplicht een warmteprogramma te schrijven. In het warmteprogramma wordt beschreven wat de aanpak van de Gemeente Bergen is op het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. • Onderzoek ontwikkelingen thuisaccu In 2026 gaan we de recente ontwikkelingen op het gebied van thuisaccu’s volgen en bekijken we hoe dit kan bijdragen aan de ambitie van het programma. • VerduurSAMEN2030-krant Net als voorgaande jaren gaan we in oktober de VerduurSAMEN2030-krant weer uitbrengen. De komende maanden gaan we aan de slag met het verzamelen van informatieve en motiverende verhalen uit onze gemeente.

• Junior Energiecoach en Klimaatcoach In oktober willen we wederom basisschoolkinderen in de leeftijd van 7 tot 12 jaar enthousiasmeren met Junior Energiecoach. Voor de afwisseling bieden we dit jaar ook Junior Klimaatcoach aan.

Bijlage 1: Projectbudget VerduurSAMEN2030 Projectbudget Post

Bedrag

Periode

In begroting gemeente

€ 200.000,-

2026

Subsidiestromen Het projectbudget wordt aangevuld met een aantal subsidieregelingen vanuit het Rijk. Subsidie

Bedrag

Periode

Specifieke Uitkering Energiearmoede tranche 2 Subsidie provincie Limburg; Aanjagen

€ 159.590,-

Januari 2022 t/m dec 2027

€ 100.000,-

2023-2026

Nationaal Isolatieprogramma 2024 2e tranche Nationaal Isolatieprogramma 2025 3e tranche Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE)

€ 1.029.606,-

t/m 31 december 2028

€ 747.925,-

t/m 31 december 2028

€ 75.000,Gereserveerd voor projecten VerduurSAMEN 2030

2025-2027

gemeentelijke projecten verduurzaming woningen

Toelichting Uit begroting gemeente Specifieke Uitkering Energiearmoede Nationaal Isolatieprogramma

Wordt benut ter dekking van personele kosten en waar nodig aangevuld met middelen vanuit de beschikbare subsidiestromen. De bijdrage is bedoeld voor het verlagen van de energierekening bij inwoners met een lager inkomen. Bedoeld om slecht geïsoleerde woningen (label E, F en G) te isoleren richting de standaard voor woningisolatie. Daarbij dient het programma ook als ondersteuning van mensen bij het nemen van energiebesparende maatregelen en het verlagen van de energierekening.

Energielandgoed Wells Meer

D) Grootschalige opwekking - Energielandgoed Wells Meer Het Energielandgoed Wells Meer (ELWM) is een grootschalig en robuust gebied van ongeveer 400 hectare waar duurzame energie opgewekt wordt met zonnepanelen en windturbines. Het is een plek waar participatie, innovatie, educatie en recreatie samen komen. Door de grootschalige opwekking op één locatie te concentreren, blijven waardevolle en kwetsbare gebieden zoals Nationaal Park De Maasduinen gespaard en geven we een enorme kwaliteitsimpuls aan het gebied Wells Meer. Energielandgoed Wells Meer is van en voor Bergen. We betrekken onze inwoners en bedrijven. Zij hebben niet alleen een rol in de ontwikkeling van het project, maar moeten ook van het Energielandgoed kunnen profiteren. In deze raadsinformatiebrief komen de volgende onderwerpen aan de orde: A) B) C) D) E) F) G) H) I)

Hoofdlijnen december 2025 – april 2026 Projectbudget Planning Besluitvorming Communicatie Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten Risicomanagement Netaansluiting Energielandgoed Wells Meer BV

A. Hoofdlijnen december 2025 – april 2026 • We bevinden ons in de vierde fase van het project: de ontwikkelfase. Het bestemmingsplan en de bijbehorende vergunningen zijn onherroepelijk. In deze periode lag de bestuurlijke en ambtelijke aandacht vooral bij de netaansluiting, het vervolgproces daaromheen en de afronding van de onteigeningsprocedure van de hoevepacht. • Op 9 februari en 22 april 2026 heeft bestuurlijk overleg plaatsgevonden tussen gemeente Bergen, Provincie Limburg, Enexis, TenneT en de betrokken gemeenten over de aansluiting van het Energielandgoed Wells Meer (zie paragraaf H. Netaansluiting). • Voor de planning van het Energielandgoed blijven we uitgaan van een beschikbare aansluiting en transportcapaciteit omstreeks 2032. • Met het vonnis van de Rechtbank Limburg van 14 januari 2026 is de onteigening van de hoevepacht uitgesproken. Daarmee is de onteigeningsprocedure afgerond en zijn de betreffende percelen vrij van lasten en rechten.\

21

•

B. Projectbudget Uw gemeenteraad heeft op 9 februari 2021 een krediet beschikbaar gesteld van € 2.150.000 voor fase 4. Het totale projectbudget bedraagt € 5.028.000. Vastgesteld budget per fase Fase 1 - afgerond

558.000

Fase 2 - afgerond

1.300.000

Fase 3 - afgerond

1.020.000

Fase 4

2.150.000

Gehele projectbudget

5.028.000

Totaal kredieten

Totaal uitgaven 2018 t/m 31-10-2025 4.154.465

5.028.000

Restantkrediet 873.535*

*De kosten die gemaakt zijn voor de aankoop van de gronden (ca. €250.000), dienen nog te worden verrekend. Dit wordt aan uw raad voorgelegd als de pachtonderhandelingen zijn afgerond.

• Op 25 oktober 2024 heeft het project een beschikking ontvangen van €166.949,00 CDOKE subsidie voor planfinanciering zonneweiden en windpark. • De doorlooptijd van TenneT en Enexis betreffende de ontsluiting van het ELWM, blijft het projectbudget zwaar onder druk zetten. Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, kan een nadere herijking van de budgetten plaatsvinden. C. Planning • De overall planning hangt af van de timing van beschikbaarheid van de aansluiten transportcapaciteit voor teruglevering voor het Energielandgoed. Deze beschikbaarheid is afhankelijk van: 1) de planning van de te realiseren netwerkverbinding tussen Venray en de gemeente Bergen. Dit hangt af van het verloop van de projectprocedure, waarvoor de Provincie Limburg bevoegd gezag is. 2) de planning van benodigde netverzwaringen Venray-Boxmeer en station Boxmeer, deze procedures lopen inmiddels. • Alhoewel er nog geen definitieve planning ligt voor de aanleg van de kabel Venray-Wells Meer en het hoogspanningsstation (dit is o.a. afhankelijk van het verloop van de projectprocedure), geven TenneT en Enexis aan dat de aansluiten transportcapaciteit en IBN omstreeks 2032 beschikbaar zal zijn. D. Besluitvorming • In deze periode zijn geen nieuwe ruimtelijke besluiten genomen over het bestemmingsplan of de vergunningen voor het Energielandgoed. Deze waren in de vorige verslagperiode al onherroepelijk geworden.

• Bij vonnis van de Rechtbank Limburg van 14 januari 2026 is de onteigening van de hoevepacht uitgesproken. De gemeente is daarmee gehouden uitvoering te geven aan de uitspraak, waaronder de betaling van de door de rechtbank vastgestelde voorlopige schadeloosstelling. • Op 3 maart 2026 heeft uw raad een krediet van € 2.478.000 beschikbaar gesteld voor betaling van de voorlopige schadeloosstelling voor afkoop van de

22

hoevepacht. De definitieve hoogte van de schadeloosstelling wordt op een later moment door de rechtbank vastgesteld. Na de vaststelling van de definitieve schadeloosstelling zal uw raad opnieuw een kredietvoorstel worden voorgelegd, waarin tevens de verwervingskosten worden meegenomen. • Op 7 april 2026 heeft Gedeputeerde Staten van Limburg de Reactienota en de Selectie kansrijke varianten (zeef 1) vastgesteld als onderdeel van de projectprocedure voor de netaansluiting.

•

•

•

E. Communicatie Op 22 april 2026 is in de stuurgroep betreffende de netaansluiting afgesproken dat de communicatie over de stand van zaken van de realisatie en aansluiting van Energielandgoed Wells Meer wordt afgestemd met de betrokken partijen en plaatsvindt op basis van een gezamenlijke tekst. Voor de gemeente Bergen is dit uitgewerkt in een afzonderlijke raadsinformatiebrief over de stand van zaken van de projectprocedure voor de kabel en het station van Energielandgoed Wells Meer van 19 mei 2026. De rechtbank heeft het vonnis inzake de onteigening gepubliceerd in Dagblad De Limburger. Daarnaast is voorzien in publicatie van een samenvatting van het vonnis op de website van de gemeente Bergen.

F. Hoofdlijnen ambtelijke en bestuurlijke contacten • Vanaf 2023 vindt er een regelmatig ambtelijk en bestuurlijk overleg plaats tussen Bergen, Venray, TenneT, Enexis en de Provincie Limburg over de aanleg van de kabel en het hoogspanningsstation. Als gemeenten met de intentie om deel te nemen in het ELWM zijn ook de gemeenten Mook en Middelaar en Gennep hierbij betrokken. Zie hiervoor paragraaf H. Netaansluiting. • • •

G. Risicomanagement Het belangrijkste risico blijft ongewijzigd: het niet tijdig beschikbaar komen van de fysieke netaansluiting. Dit risico is al langer bepalend voor de voortgang van het project en werkt door in planning, ontwikkelfase en businesscase. De verdere uitwerking van het project blijft mede afhankelijk van de uitkomsten van de gesprekken tussen de betrokken partijen over de financiële randvoorwaarden en het vervolg van de aansluiting. Door de langere doorlooptijd blijft ook het risico bestaan dat het ontwikkelbudget onder druk komt te staan. Dit punt blijft onderdeel van de bestuurlijke en ambtelijke monitoring.

H. Netaansluiting • De stuurgroep aansluiting/station Venray-Wells Meer heeft in deze periode twee keer vergaderd: op 9 februari en 22 april. Doel van deze stuurgroep is het momentum en de timing van de realisatie van het Energielandgoed af te stemmen op de werkzaamheden, investeringen en realisatie van de kabel en het station door TenneT en Enexis. Dit om voor alle partijen desinvesteringen te voorkomen en de investeringen zoveel mogelijk op elkaar aan te laten sluiten. • Over de stand van zaken van de projectprocedure voor de netaansluiting is uw raad afzonderlijk geïnformeerd via de raadsinformatiebrief “Stand van zaken projectprocedure kabel en station Energielandgoed Wells Meer” van 19 mei 2026.

23

• Op 25 november 2025 heeft gemeente Bergen een zienswijze ingediend op de concept investeringsplannen van Enexis en TenneT, samen met gemeenten Mook en Middelaar en Gennep. In haar reactie laat Enexis weten dat de concreetheid van de investeringen voor dit project op dit moment niet kan worden vastgesteld en dat deze daarom niet zijn opgenomen in het Investeringsplan 2026. • De betrokken overheden en netbeheerders blijven gezamenlijk werken aan een zorgvuldige en realistische verdere uitwerking van het project, met blijvende aandacht voor haalbaarheid, risico’s, kostenbeheersing en duidelijkheid voor de omgeving.

I. BV Energielandgoed Wells Meer • BV Energielandgoed Wells Meer heeft eenzelfde zienswijze als de Gemeente Bergen ingediend op de investeringsplannen van de netbeheerders en eenzelfde reactie ontvangen. • De BV heeft bij RVO verzocht de SDE‑beschikking voor het zon‑ en windproject in te trekken, omdat niet kan worden voldaan aan de voorwaarde om vóór 31 december 2025 een bewijs van opdrachtverlening te overleggen. Van dit verzoek is inmiddels een bevestiging ontvangen. BIJLAGEN: - BIJLAGE 1: RISICODOSSIER FASE 4, VERSIE APRIL 2026

24