Presentatie Toekomstbestendige landbouw op gemeentelijke pachtgronden

Toekomstbestendige landbouw op gemeentelijke pachtgronden 21 januari 2026

Waarom deze notitie? Motie Tijdelijke pauze overdracht pachtgronden (10/11/25) – De overdracht van reguliere pachtgronden aan de Marke tijdelijk on hold te zetten; – Met een voorstel te komen waarin wordt ingegaan op: • De voorwaarden waaronder pachtgronden worden verpacht of beheerd; • De positie van lokale agrariërs en hun toegang tot gemeentelijke pachtgronden; • De rol en verantwoordelijkheden van de Marke als verpachter; • Het moment en de wijze van evaluatie van het proces; • Dit voorstel ter bespreking aan de raad voor te leggen, waarna het traject van overdracht kan worden hervat.

Wat is toekomstbestendige landbouw? • Kenmerken – Aandacht voor bodem, water, natuur, klimaat, biodiversiteit – Gebruik van natuurlijke processen – Productie binnen ecologische grenzen – Versterking van landschapskwaliteit en biodiversiteit

• Natuurverkenning 2050 – Scenario Natuurinclusief Maak slim gebruik van natuurlijke systemen waarbij je de draagkracht van bodem & water centraal stelt.

3

Ruimtelijke en praktische vertaalslag Duurzaam landgebruik leidt tot: • • • • •

Minder belasting van watersystemen Betere bodemkwaliteit & natuurlijke plaagbestrijding Meer biodiversiteit (bestuivers, vogels) Meer natuurlijke inrichting van het rivierengebied Betere waterveiligheid en klimaatadaptatie

Landbouwgebieden in Bergen • • • •

Langs de Maas: extensieve veehouderij & gemengde bedrijven Noordoosten: intensievere gewasteelten; lopend gebiedsproces Rond Maasduinen: extensieve akkerbouw, biobased teelten Gemeentebreed: extensiveringsregeling 4

Duurzaamheidscriteria voor pachtgronden 1. Biodiversiteit • •

Akkerranden, houtwallen, kruidenrijk grasland Minder chemische middelen en meer natuurlijke plaagbestrijding

2. Ecologische grenzen • •

Minder kunstmest & gewasbeschermingsmiddelen, gewasdiversiteit Watergebruik afstemmen op natuurlijke draagkracht

3. Bodemgezondheid • •

Minder grondbewerking Sluiten van kringlopen

4. Water en klimaatadaptatie • Water vasthouden • Bufferzones, erosiereductie

6

Economisch perspectief & monitoring Economisch perspectief • Landbouw is een belangrijke sociaal-economische pijler • Toekomstbestendig = ecologisch robuust & economisch gezond met toekomstperspectief • Overwegen stimulansen zoals transitiefonds

Monitoring (door de Marke Stichting) • • • •

Bodemkwaliteit Biodiversiteit Agrarische werkgelegenheid Vijfjaarlijkse evaluatie 7

Doel Samen werken aan een duurzame, toekomstbestendige landbouw die waarde toevoegt aan onze gemeenschap.

8