PK Bergen Begrotingsbeschouwing 2024 def

Begrotingsbeschouwing PK 2024 ( def ) Voorzitter, Vandaag bespreken we de programmabegroting 2024. Inmiddels is de huidige raadsperiode al weer bijna op de helft, de tijd vliegt! We mogen als PK tevreden constateren dat we met het coalitieprogramma, met vele PK-punten, goed op weg zijn in de uitvoering. Tevreden zijn we ook met de voorliggende begroting waar goed gekeken is naar mogelijkheden en waaruit blijkt dat goed geluisterd is naar de input bij de behandeling van de jongste kadernota. Ook het proces in aanloop naar deze begrotingsbehandeling verdient een pluim, onze technische vragen zijn uitgebreid en duidelijk beantwoord en in de gezamenlijke commissievergadering van vorige week hebben we het college uitgebreid kunnen bevragen. Even terugkijken voor we vooruit kijken: waar komen we vandaan? Corona ligt nog maar net achter ons, maar heeft bij sommige inwoners, bedrijven en verenigingen diepe sporen achter gelaten. Wij zullen hier aandacht voor moeten blijven houden. De strijd in Oekraïne en de bijbehorende vluchtelingen zijn nog even actueel als 12 maanden geleden. Verder hebben we een jaar achter de rug met ongekende inflatie en bijna onbetaalbare energieprijzen. Om over lang niet vertoonde prijsstijgingen voor de dagelijkse levensbehoeften nog maar te zwijgen. Wat de PK betreft dus voldoende uitdagingen waar we als gemeente direct of indirect mee te maken krijgen.

De Rijksoverheid deed en doet veel om inflatiepijn te beteugelen. Maar vooral de minst draagkrachtigen, en inmiddels ook de middeninkomens, blijven het financieel zwaar hebben. Armoedebestrijding blijft voortdurende aandacht vragen. Ook in onze gemeente leven nog te veel mensen tegen de armoedegrens. Het is daarom goed om te zien dat we stappen blijven maken en niemand aan zijn of haar lot wordt overgelaten. Nieuwe initiatieven zullen we blijven omarmen. Wij blijven onze partners, zowel professionals als vrijwilligers, steunen. In de strijd tegen armoede mogen onze inwoners, die het om wat voor reden tijdelijk moeilijk hebben om rond te komen, op de PK blijven rekenen. Vorig jaar zijn we een pilot met Stichting Vincentius gestart door het oprichten van een noodfonds. Kan het college iets vertellen over de voortgang van deze pilot? Zoals ook vorig jaar gemeld, is betaalbare woonruimte nog steeds vrijwel onbereikbaar voor onze jeugd. De PK vind dat onze jongeren een start moeten kunnen maken op de woningmarkt. Zij zijn immers onze toekomst. De door de PK al jaren besproken Tiny Houses kunnen ons inziens echt in een behoefte voorzien en onderdeel zijn van de oplossing. Kan het college toezeggen dat zij de mogelijkheden van Tiny Houses niet uit het oog verliest? Daarnaast lijkt de behoefte aan sociale huurwoningen groter dan ooit tevoren.

Maar daar waar eerder behoefte was aan eengezinswoningen, verschuift die behoefte nu naar kleine 1á 2-persoonswoningen. Wij denken dan opnieuw aan onze jeugd. Maar zeker ook aan onze senioren die in sommige gevallen noodgedwongen in eengezinswoningen blijven wonen. Of onze spoedzoekers die na een echtscheiding noodgedwongen op een camping huisvesting __________________________________________________________________________________ ______________ Pagina 1 van 4

vinden. Is het college het met ons eens dat het aantal sociale huurwoningen in het segment kleine 1- á 2-persoonswoningen de komende jaren absoluut zal moeten toenemen in onze gemeente? Is het college bereid om bij het creëren van bouwtitels dit segment te prioriteren? En is het college bereid om hierover proactief het gesprek te voeren met Destion en, indien nodig, andere woningcorporaties hiervoor te benaderen? Onder andere door arbeidsmigranten die zich permanent willen vestigen, de aanhoudende stroom asielzoekers en daar uitvloeiende statushouders die allemaal woonruimte zoeken, wordt het steeds drukker op de woningmarkt. We hebben de laatste jaren hard gewerkt om bouwtitels te realiseren. We dagen het college nu dan ook echt uit om deze bouwtitels te verzilveren en initiatiefnemers te verleiden om snel met bouwplannen aan de slag te gaan. Kan het college dit toezeggen? Binnen onze gemeente en regio zijn vele arbeidsmigranten werkzaam en ook echt nodig om alle werkplekken in te vullen. Steeds meer zijn dit geen seizoenarbeiders meer, maar mensen uit het buitenland die zich al dan niet in gezinsverband hier blijvend willen vestigen. Wij zullen hier als gemeente ook onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Wat de PK betreft is een eerste vereiste dat deze internationale werknemers een menswaardige en gezonde woonruimte bewonen.

Huisvesting als verdienmodel moeten we daarom ten alle tijden tegengaan. Ook mag huisvesting niet ten koste gaan aan het woongenot van omwonenden. De omgevingsdialoog zal daarom altijd een vereiste blijven in geval van vergunningverlening bij kamerverhuur. Het programma “Verduursamen 2030” blijft naar onze mening een succes en hiermee zijn we goed op weg. Trots was ik toen onlangs onze Verduursamen2030 krant net als bij alle inwoners bij mij in de brievenbus viel. Een blad vol met ervaringen en tips om energie te besparen en te verduurzamen. Ook hopen we dat na de sloop van het huidige Energiehuis het nieuwe Energiehuis een eigen prominente plek krijgt. Over Den Asseldonk is afgelopen jaren al veel gezegd en geschreven. Het lijkt maar niet van de grond te komen dat deze, door de gemeente gesubsidieerde accommodatie, het Multifunctionele Centrum van Nieuw Bergen wordt als bruisend hart van allerlei activiteiten. De PK zou willen pleiten voor een breed opgezette haalbaarheidsstudie Den Asseldonk integraal betrokken bij het nieuwe toekomstbestendige en duurzame sportpark. Wij kondigen hiervoor een motie aan. Dan het Bargapark of beter gezegd de wegen in het Bargapark in Nieuw Bergen. Inmiddels omvat het park ruim 60 woningen in een bosrijke en parkachtige omgeving met halfverharde wegen. Een deel van de inwoners van het Bargapark maakt zich sterk voor verharding van deze wegen.

Onderzoek heeft geresulteerd in een 5-tal scenario’s: van het laten zoals het is tot het verharden van álle wegen óf enkel de hoofdwegen. Met daarbij de keuze uit asfalteren of beklinkeren. Aan het verharden hangt een flink prijskaartje dat loopt van 390.000 tot maar liefst 1.355.000 euro, en daarmee een behoorlijk effect heeft op de structurele jaarlasten. De portefeuillehouder gaf tijdens de commissievergadering aan dat naast de keuze van verharding dit tevens vele jaren een structureel gevolg door onderhoud en afschrijving. Het college vraag nu de raad een keuze te maken tussen de 5-tal scenario’s. Voorop gesteld kan de PK aangeven dat wat ons betreft alle wegen in de gemeente Bergen veilig en duurzaam begaanbaar moeten zijn. Ook de wegen in het Bargapark. Vooralsnog __________________________________________________________________________________ ______________ Pagina 2 van 4

behoort dit tot de taak van onze Buitendienst die de wegen in het Bargapark onderhoudt. De PK is dan ook van mening dat onze Buitendienst als geen ander kan aangeven waar de echte knelpunten zitten op het gebied van veiligheid en begaanbaarheid bij de wegen in het Bargapark. De PK zet daarom in op een structurele aanpak middels verharding door beklinkering op enkel die plekken in het Bargapark waar de Buitendienst de problemen constateert. U zou dus kunnen stellen dat wij een scenario 6 toevoegen aan de door het college voorgestelde scenario’s. Wij horen graag of de andere fractie het met de PK eens zijn. Wij kondigen hiervoor een motie aan. Verder dan: Met de uitgangspunten van deze begroting kunnen we instemmen • Inflatie 3.6% • Opbrengst van OZB, forensen- en verblijfsbelasting te verhogen met deze genoemde inflatie van 3.6% • Ten aanzien van milieuheffingen (afvalstoffenheffing en rioolrecht) een kostendekkende tariefstelling aan te houden. Met weer de kanttekening “de vervuiler betaalt” We zien in de voorliggende begroting dat er weer op basis van 3 wensenlijsten gewerkt is om nieuwe plannen en uitgaven te categoriseren. Het 1e lijstje: “Verplicht” kunnen we van harte ondersteunen, om maar te noemen de Inzet Humanitas en versterken mantelzorgondersteuning met extra 0.2 fte. Verder de noodzakelijke investering in het gemeentehuis en herverlichtingsopgave.

Het 2e lijstje: “Wensenlijst coalitieprogramma”, met onder andere voor de PK belangrijke pilots vroegsignalering Armoede en schuld en de Adviesraad sociaal domein heeft onze goedkeuring. Tenslotte het 3e lijstje: “Overig nieuw beleid ”. heeft onze goedkeuring. Echter met betrekking de PM post Verharding wegen Bargapark hebben wij ons standpunt kenbaar gemaakt. Graag zouden wij zien dat onze basisschooljeugd weer wat meer bij de politiek betrokken wordt. In het verleden namen we deel aan het project van Democracity. Dit lijkt door de o.a. Corona uit beeld verdwenen, maar werd door ons en zeker ook door de schooljeugd enthousiast beleefd. Kan het college ons toezeggen dit soort projecten weer op te pakken? Verder een puntje van zorg. Onze gemeente heeft ons allemaal veel te bieden en voor onze ambtenaren lijken er zeker steeds nog voldoende uitdagingen. Vaak lopen we als gemeente voorop op vele gebieden en de PK is erg blij met en trots op onze ambtenaren. Maar wij maken ons wel zorgen of wij als relatief kleine gemeente voldoende kwaliteit blijven behouden. We zien dat we een sterk bovengemiddelde groep ambtenaren van 60 jaar of ouder aan het werk hebben, om precies te zijn 28,1 %. Dit zijn mensen die binnenkort, en zelfs zeer binnenkort, van hun welverdiende pensioen mogen gaan genieten, maar wat tegelijkertijd wel een gat aan kennis en ervaring achterlaat.

Door arbeidskrapte zijn deze plekken zomaar niet ingevuld. De PK zou daarom graag zien dat we jaarlijks de vrijvallende plekken voor een substantieel deel in proberen te vullen met jonge en goed opgeleide trainees, die we kennis laten maken met

__________________________________________________________________________________ ______________ Pagina 3 van 4

diverse plekken binnen de organisatie en uiteindelijk in goed wederzijds overleg kansen geven te groeien in onze organisatie. Hoe kijkt het college hier tegenaan? Ik kom tot afronding. We hebben weer een mooie meerjarig sluitende begroting en het lijkt erop dat, zeker na doorrekening van de septembercirculaire, de “ravijnjaren” 2026 en 2027 er voor ons positief uitspringen. De lasten voor onze inwoners en bedrijven zijn en blijven relatief laag. De financiële positie van onze gemeentelijke financiën is gezond, maar langzaam eindigen ook de mogelijkheden om ons nog dieper in de schulden te steken en moeten daar dus kritisch op zijn. Tenslotte, dank aan iedereen die aan deze duidelijke en leesbare begroting heeft meegewerkt en een bijzonder woord van dank aan onze ambtenaren. Uitdagingen zijn er echter genoeg, laten we in goede harmonie onze gemeente blijven besturen en het algemeen belang voorop stellen en positief blijven voor de toekomst! Samen maken we het verschil! Dank u wel voor de aandacht en tot zover onze 1e termijn.

__________________________________________________________________________________ ______________ Pagina 4 van 4