Ontwerpbegroting 2022 voor gemeenteraden na correctie

Ontwerpbegroting 2022

Status: Ontwerpbegroting 2022 voor gemeenteraden

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

1

15 april 2021

Voorwoord Met deze begroting en kaders stuurt het bestuur van Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2022. De maatschappelijke thema’s gezondheid en veiligheid zijn, zoals alles in de maatschappij, aan verandering onderhevig. Nieuwe of veranderde wet- en regelgeving, verschuiving in taken tussen lokale en landelijke overheid, veranderende samenstelling van de bevolking, veranderende waarden en normen, verschuiving van risico’s, verdergaande digitalisering en ga zo maar door. Deze veranderingen hebben invloed op ons werk in beide taakvelden. Het is belangrijk om regelmatig samen te bekijken of de veiligheidsregio nog bezig is met de juiste zaken, of de kwaliteit op niveau is en of taken efficiënt worden uitgevoerd. Een herijking van de gemeentelijke opdracht door middel van een kerntakendiscussie draagt hieraan bij. De kerntakendiscussie is in het voorjaar van 2021 opgestart en zal na de zomer worden afgerond. De keuzes van het Algemeen Bestuur zijn nog niet in de ontwerpbegroting vastgelegd. Dat zal, na afronding van de kerntakendiscussie, middels een begrotingswijziging plaatsvinden. In het budgettair kader voor 2022 nemen we de compensatie van de loon- en prijsstijging op.

Tevens leiden specifieke opdrachten van het Rijk die zijn vertaald naar het gemeentefonds tot een voor onze deelnemende gemeenten budgettair neutrale uitzetting van onze begroting. We staan voor een aantal grote uitdagingen. Een toekomstbestendige brandweerzorg realiseren waarbij nieuwe wetgeving en maatschappelijke veranderingen grote invloed hebben op onze medewerkers, in het bijzonder op ons vrijwilligerskorps. Een vrijwilligerskorps waar onze brandweerzorg nu in belangrijke mate op gebaseerd is. Daarnaast zien we dat de taken en rollen van de GGD verschuiven. Dat komt in de eerste plaats omdat de GGD nadrukkelijk wil bijdragen aan het realiseren van de opgave die gemeenten hebben in het Sociaal Domein. In de tweede plaats worden uit de bestrijding van de coronapandemie lessen getrokken. De vraag is of de aansturing en borging van de wettelijke taken op het gebied van de gezondheidsbescherming voldoet. Ook in de bedrijfsvoering spelen vraagstukken. Met name het vergroten van de informatieveiligheid en de noodzakelijke vernieuwing van het ICT werkplek- en communicatieplatform brengen meerkosten met zich mee. Veiligheidsregio Limburg-Noord zal uitdagingen voor een belangrijk deel binnen het budgettair kader opvangen. Het uitgangspunt Nieuw voor Oud is leidend.

Jac Rooijmans Algemeen directeur Veiligheidsregio Limburg-Noord

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

2

15 april 2021

Inhoudsopgave Deel A 1

Algemeen ............................................................................................. 4 1.1 1.2 1.3

Deel B 2

Deel C

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................ 40 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................... 43 Financiering................................................................................................... 44 Verbonden Partijen ....................................................................................... 45

Financiële begroting .................................................................. 46

Baten en lasten per programma .................................................................. 46 Overzicht incidenteel en structureel verloop baten en lasten .................. 47 Verdeling baten ............................................................................................. 49 Geprognotiseerde (meerjaren-)balans ........................................................ 49

Financiële positie ................................................................................ 51 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

6

Programma Publieke Gezondheid ................................................................. 9 Programma Brandweerzorg ......................................................................... 21 Programma Crisisbeheersing ...................................................................... 30 Programma Bedrijfsvoering/Overhead ....................................................... 36 Onvoorzien .................................................................................................... 39 Vennootschapsbelasting ............................................................................. 39 Algemene dekkingsmiddelen....................................................................... 39

Overzicht baten en lasten ................................................................... 46 4.1 4.2 4.3 4.4

5

Beleidsbegroting .......................................................................... 9

Paragrafen ......................................................................................... 40 3.1 3.2 3.3 3.4

4

Herijking kerntaken......................................................................................... 4 Verdeelsystematiek gemeentelijke bijdrage ................................................. 6 Financiële kaders ............................................................................................ 7

Programmaplan .................................................................................... 9 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

3

Algemeen .................................................................................... 4

Aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ........................................ 51 Financiering................................................................................................... 51 Investeringen................................................................................................. 51 Reserves en voorzieningen.......................................................................... 52 EMU-saldo ..................................................................................................... 53

Geraamde baten en lasten per taakveld ............................................. 54

Bijlagen ....................................................................................................... 55 Investeringen ........................................................................................................... 55 Gemeentelijke bijdragen ......................................................................................... 57 Lijst van afkortingen ............................................................................................... 59

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

3

15 april 2021

Deel A

1

Algemeen

Algemeen

De begroting 2022 is gebaseerd op het beleidsplan voor de periode 2020-2023. Het beleidsplan geeft de strategische richting voor de doorontwikkeling van VRLN voor deze vier jaren. De begroting is opgesteld conform de door het Algemeen Bestuur op 16 december 2020 vastgesteld kaderbrief voor begroting 2022.

1.1

Herijking kerntaken

In 2021 vindt een kerntakendiscussie plaats. Alle programma’s van de veiligheidsregio (Publieke Gezondheid, Brandweerzorg en Crisisbeheersing) en de bedrijfsvoering worden tegen het licht gehouden. In het voorjaar van 2021 heeft een eerste ronde van de discussie plaatsgevonden. Na de zomer wordt de discussie in het Algemeen Bestuur afgerond. De keuzes vertalen zich vervolgens naar een eerste wijziging van de begroting voor het jaar 2022. 

Publieke Gezondheid

De GGD is bij het opmaken van de begroting voor 2022 volop bezig met de bestrijding van de coronapandemie. De lessen die uit de aanpak van de coronacrisis kunnen worden getrokken, zijn van invloed op de toekomstige taakuitoefening van de GGD. Op landelijk niveau wordt enerzijds de betekenis van de lokale aanpak van de infectieziektebestrijding benadrukt. In de reguliere fase zorgt deze aanpak voor maatwerk bij een infectiebron: een individuele professionele afweging die goed rekening houdt met lokale verschillen en regionale netwerken. De lokale organisatie is daarnaast waardevol vanwege de relaties die er liggen met gemeenten en regionale zorgpartners. Anderzijds geeft men aan dat de lokale benadering leidt tot verschillen tussen de GGD’en die bij een landelijke crises de slagvaardigheid en wendbaarheid in de weg staan. De GGD’en in Nederland vragen van het kabinet duidelijkheid over de verantwoordelijkheden, de samenwerking, de sturing, de financiering en de uitvoering in de infectieziektebestrijding. In de eerste ronde van de kerntakendiscussie is geconcludeerd dat de GGD voornamelijk wettelijk vastgelegde taken uitvoert. Als gevolg daarvan is er weinig speelruimte in de Wat-vraag en spitst de discussie spitst zich toe op de Hoe-vraag. De navolgende richtinggevende uitspraken zijn gedaan: -

Werken vanuit het brede perspectief van positieve gezondheid; Specifieke aandacht voor de meest kwetsbaren; Aansluiting bij sociaal domein en voorliggend veld; Aansluiting bij ontwikkelen omgevingsvisie; Data vertalen naar regionale en lokale informatie en onderzoekagenda VRLN afstemmen op gemeenten om daarmee gemeenten te ondersteunen naar gerichte interventies; Meer inzetten op mogelijkheden digitalisering van contacten met inwoners en E-Health toepassingen en Kwetsbaarheid invulling beschermingstaken wegnemen.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

4

15 april 2021



Brandweerzorg

Er zijn maatschappelijke, technische, economische en juridische ontwikkelingen die de toekomst van de brandweerzorg in Nederland beïnvloeden. De vertaling van deze ontwikkelingen voor onze regio wordt vastgelegd in het Repressief Brandweer Organisatieplan 2022-2030. In de eerste ronde van de kerntakendiscussie is gebleken dat er in de Bestuurscommissie Veiligheid brede steun bestaat voor de richting waarin de brandweer in onze regio zich wil door ontwikkelen. VRLN kiest met ‘de behapbare basis’ voor een afgekaderde basisbrandweerzorg waarbij er rekening wordt gehouden met hetgeen een vrijwilliger kan leveren en wordt ingezet op het verstevigen van de specialismen per incidenttype. Deze richting heeft consequenties voor de organisatie van de paraatheid, de inzet van Tankautospuit Flex/Snel Interventie Voertuig, de organisatie van specialistische taken, de inzet van technologie en het gebruik van brandweerposten. Het bestuur van VRLN is van mening dat de meerkosten van de deeltijdregeling brandweervrijwilligers opgevangen moeten worden door het Rijk, want de stelselwijziging is het gevolg van Europese wetgeving. Met invoering van ‘de behapbare basis’ zijn de meerkosten voor een deel in het eigen budgettair kader op te vangen. De concrete keuzes in dit kader worden na de zomer voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. 

Crisisbeheersing

In de eerste ronde van de kerntakendiscussie is naar voren gekomen dat VRLN wil inzetten op versterking van de informatiesturing en de internationale netwerkontwikkeling. Daarnaast kan de synergie met GHOR en Oranje Kolom toenemen. Met interne verschuivingen binnen het programma Crisisbeheersing moet de intensivering worden gefinancierd. 

Bedrijfsvoering

In de eerste ronde van de kerntakendiscussie is aandacht gevraagd voor vraagstukken die in de bedrijfsvoering spelen. Met name het vergroten van de informatieveiligheid en de noodzakelijke vernieuwing van het ICT werkplek- en communicatieplatform brengen meerkosten met zich mee. De organisatie kan deze meerkosten opvangen door te snijden in budgetten voor dienstreizen, opleidingen, specifieke software en faciliteiten voor medewerkers. Het laatste randje vet is van de botten gesneden. De huisvestingslasten van VRLN zijn relatief hoog bleek uit een door Berenschot uitgevoerde benchmark. Wellicht zijn besparingen te realiseren. Daarvoor is de bestuurlijke opdracht voor een strategische huisvestingsverkenning opgehaald. De besluitvorming over de uitkomsten van deze verkenning vindt na de zomer van 2021 plaats. De Risk Factory kan als gevolg van de coronamaatregelen al geruime tijd geen bezoekers ontvangen. Als gevolg daarvan is verlenging van de pilotperiode met één jaar aan de orde.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

5

15 april 2021

1.2

Verdeelsystematiek gemeentelijke bijdrage

Met ingang van begrotingsjaar 2017 is een systematiek voor verdeling van de kosten van de gemeenschappelijke regeling over de deelnemende gemeenten van toepassing. Deze systematiek maakt voor de kosten van Veiligheid (Brandweerzorg, Crisisbeheersing en GHOR) gebruik van de objectieve verdeelcriteria in het gemeentefonds. Voor de Publieke Gezondheid is het aantal inwoners maatgevend en voor de jeugdgezondheidszorg wordt het aantal inwoners tot 18 jaar in combinatie met scores sociaal economische status in wijken gebruikt. Voor de begroting 2021 zijn de waarden op de objectieve verdeelcriteria geactualiseerd. Actualisatie gemeentefonds In juni 2018 heeft de minister van Binnenlandse Zaken aan de Tweede Kamer gemeld te werken aan een herziening van het gemeentefonds. Met deze herziening wordt onder meer beoogd om de vastgestelde knelpunten in de verdeling van de middelen voor het sociaal domein op te lossen. Veranderingen in het takenpakket en de context waarin gemeenten werken geven aanleiding om ook de rest van het gemeentefonds opnieuw te bezien, waaronder het domein Openbare Orde en Veiligheid (OOV). In februari 2020 heeft de minister besloten om de invoering van gemeentefonds-nieuwe-stijl uit te stellen tot 2022. Inmiddels is duidelijk dat de invoering van de nieuwe verdeling opschuift naar 1 januari 2023. Voor de voorliggende begroting heeft dit dus geen gevolgen.

Verdeelsleutel jeugdgezondheidszorg De verdeelsleutel voor de jeugdgezondheidszorg bestaat uit een combinatie van 2 indicatoren: het aantal jongeren 0 t/m 17 jaar in combinatie met de sociaal economische status (ses) op wijkniveau. Toegezegd was de verdeelsystematiek na vier jaar te actualiseren. Deze actualisatie is in de begroting 2021 uitgewerkt. Hiervoor is rekening gehouden met de actuele gegevens wat betreft aantal 0 t/m 17 jarigen per 1 januari 2019 en de meest recente ses-score. Vanaf 2020 wordt er geen ses-score op wijkniveau meer gepresenteerd. Dat betekent dat de kostenverdeelsystematiek van VRLN op dit punt moet worden aangepast. Op advies van de bestuurscommissie GGD is er een nieuwe verdeelsleutel opgesteld die uitgaat van het aantal jongeren in combinatie met een tweetal beleidsindicatoren die relevant zijn voor de jeugdgezondheidszorg. Om de herverdeeleffecten te verkleinen is een ingroeimodel gehanteerd, waarbij in 2022 25% van de verschil wordt verrekend. Dit loopt op tot 100% in de begroting 2025.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

6

15 april 2021

1.3

Financiële kaders

De begroting is opgesteld conform de door het Algemeen Bestuur op 16 december 2020 vastgesteld kaderbrief voor begroting 2022.

1.3.1 Algemene kaders op grond van ontwikkelingen Aantal inwoners Conform het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) wordt gerekend met het aantal inwoners op 1 januari voorafgaande aan het begrotingsjaar. Voor 2022 dus 1 januari 2021. In de begroting 2022 wordt gerekend met de eerste schatting van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) van medio februari 2021 van 521.683 inwoners. Renteomslag In de begroting 2022 wordt gerekend met een renteomslag percentage van 2,25%.

1.3.2 Ontwikkelingen op basis van bestuurlijke afwegingen Indexatie algemeen Het Algemeen Bestuur heeft besloten dat kostenontwikkelingen als gevolg van loon- en prijsstijgingen worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage op basis van een vastgesteld kader. Dit kader behelst dat kostenstijgingen, die buiten de beïnvloedingssfeer van VRLN liggen, worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Voor zover de indexatie herleidbaar en belastbaar is aan derden, worden deze lasten doorbelast aan de bijdragen van derden. Voor het resterende deel worden deze lasten meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Loonstijging Uitgangspunt voor de raming van de looncompensatie zijn de geldende cao-afspraken. In de begroting 2022 is de index ter hoogte van 1,4% meegenomen, gebaseerd op de meest recente Macro Economische Verkenning MEV/CEP-publicatie, sector overheid van het Centraal Planbureau (november 2020). Verrekening vindt achteraf plaats. De 1,4% wordt berekend over de grondslag personele lasten zijnde € 45,7 miljoen. Ongeveer 15% van de loonstijging (€ 95.000) wordt ten laste gebracht aan derden. Een bedrag van € 545.000 komt ten laste van de gemeentelijke bijdrage. Materiële kostenstijging Voor de ontwikkeling van de materiële kosten wordt de Index Materiële Overheidsconsumptie (IMOC) uit de MEV toegepast. In de begroting 2022 is deze IMOC bepaald op 1,5% (november 2020).

De grondslag voor de berekening van de materiële kostenstijging is een begrotingsbedrag van € 22 miljoen. Een bedrag van € 330.000 komt ten laste van de gemeentelijke bijdrage. Paraatheid brandweer Om een verantwoorde mate van paraatheid van de brandweer te kunnen garanderen is een extra investering nodig in met name vrijwilligers, beroepspersoneel, werving en opleidingen. Op 15 maart

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

7

15 april 2021

2019 heeft het bestuur op basis van een advies van een bestuurlijke commissie een variant gekozen die voorziet in een vangnet voor het toekomstbestendig maken van de repressieve organisatie tot en met 2023. De gekozen maatregelen leiden gefaseerd tot een kostenverhoging van € 2,18 miljoen tot en met 2023 (een ophoging van het budget met 8,8%). Door de gefaseerde invoering is hiervan in de jaarschijf 2022 een bedrag nodig van € 220.000 met name bestemd voor een kleine uitbreiding van de beroepsformatie en versterking van de specialistische opleidingen. Weerstandsvermogen Het Algemeen Bestuur heeft ingestemd met de aanvulling van de algemene reserve door het ophogen van de gemeentelijke bijdrage gedurende 4 jaar met € 152.500 per jaar (gemiddeld € 0,30 per inwoner per jaar) ingaande het begrotingsjaar 2018. Eventuele positieve resultaten die in de periode van 4 jaar worden behaald, worden in mindering gebracht op de bijdrage van het daaropvolgende jaar. De begroting 2021 was het laatste jaar dat deze aanvulling is opgenomen. In de begroting 2022 is de gemeentelijke bijdrage dan ook verlaagd met een bedrag van € 152.500. Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma Het gemeentefonds wordt vanaf 2021 structureel opgehoogd ten behoeve van de uitvoering van de Meningokokken (MenACWY)-vaccinatie voor 14-jarigen.

De verantwoordelijkheid voor deze taak is met ingang van 1 januari 2021 overgedragen aan de gemeenten. De daarmee gemoeide middelen worden naar verwachting bij de meicirculaire 2021 toegevoegd aan de eerder overgehevelde middelen voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Voor 2022 is een bedrag van € 94.000 opgenomen voor deze vaccinatie. Dit is gebaseerd op het geboortecohort van 2007, waarbij een vaccinatiegraad van 95% is gehanteerd. Deze vaccinatiegraad is gerealiseerd in 2019. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gaat hierbij vooralsnog uit van een tarief van € 20,66 per vaccinatie. De ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdrage van 2021 naar 2022 zijn het resultaat van bovenstaande bestuurlijke afwegingen. Aansluiting begroting 2021 - begroting 2022 (bedragen in duizenden euro's) Bedrag

I/S

57.798

S

Loonstijging 2022

545

S

Materiële kostenstijging 2022

330

S

Wegvallen toevoeging reserves i.v.m. weerstandsvermogen

-153

S

Programma Brandweerzorg 2020 - 2023, jaarschijf 2022

220

S

Uitbreiding RVP

94

S

Prenataal huisbezoek

PM

S

58.834

S

Gemeentelijke bijdrage 2021

Totaal gemeentelijke bijdrage 2022

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

8

15 april 2021

Deel B

Beleidsbegroting

2

Programmaplan

2.1

Programma Publieke Gezondheid

De overheid is er om de gezondheid van burgers te bewaken en om het individu te beschermen tegen gezondheidsrisico’s van buitenaf waarop zijzelf niet of nauwelijks invloed hebben, zoals infectieziekteuitbraken en de negatieve effecten van gedrag van anderen (meeroken, huiselijk geweld). Ook stimuleert de overheid gedrag dat de gezondheid bevordert. Publieke gezondheidszorg is een vorm van zorg waar mensen niet om vragen omdat ze klachten hebben (cure) of omdat ze ondersteuning nodig hebben (care). Publieke gezondheidszorg omvat de (door individuele burgers ongevraagde) zorg die de overheid aanbiedt om ziekte en gezondheidsschade van de gehele (of groepen in de) bevolking op te sporen en te voorkomen. Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie onderdelen: - Publieke gezondheidszorg voor de jeugd; - Publieke gezondheidszorg algemeen en - Publieke gezondheidszorg tijdens crisissituaties. Algemene ontwikkelingen 2022 Daling van het aantal kinderen en verslechtering sociaal economische status In onze regio daalt het aantal kinderen gestaag. In de periode 2015-2019 is het aantal inwoners tot 18 jaar in onze regio gedaald met 5,6% van 94.562 naar 89.236 kinderen. In de leeftijdscategorie 0-4 jaar is sprake van een daling van 1,4% en in de leeftijdscategorie 4-18 jaar is de daling 6,6%. In de leeftijdsgroep 0-4 jaar zien we in de afgelopen jaren een stabilisatie optreden.

Een daling van het aantal kinderen vertaalt zich in een daling van de directe uitvoeringskosten van de jeugdgezondheidzorg. Helaas is de sociaal economische status in de afgelopen jaren verslechterd. Deze effecten zijn van invloed op de aard en omvang van de jeugdgezondheidszorg. Dat is van invloed op de risicozorg die door de jeugdgezondheidszorg wordt geleverd en leidt tot een kostenverhoging. Door bovenstaande ontwikkelingen is een reële structurele besparing ter grootte van € 200.000 ontstaan. De verwerking van deze besparing wordt meegenomen in de kerntakendiscussie. Aansturing infectieziektebestrijding Tijdens de herijking van het takenpakket is onder meer gesproken over de toekomst van de infectieziektebestrijding (IZB). Landelijk wordt gediscussieerd over de governance van de (opgeschaalde) IZB. Moet de aansturing landelijk plaatsvinden, regionaal of een combinatie daarvan? En hoe verhouden de aansturende partijen zich tot elkaar? En moet deze veranderen in aard en omvang? Omdat hier nog veel onduidelijkheid over is, wordt in deze begroting uitgegaan van de huidige situatie. Dit houdt in dat de burgemeesters en wethouders verantwoordelijk zijn voor de aansturing en financiering van de reguliere regionale infectieziektebestrijding. Zodra er sprake is van een pandemie vindt aansturing en financiering plaats door VWS.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

9

15 april 2021

Prenataal huisbezoek Uit het Wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg’ (PHB JGZ) volgt dat gemeenten de taak krijgen om een prenataal huisbezoek aan te bieden aan zwangere vrouwen en/of gezinnen in een kwetsbare situatie. De gemeente moet deze taak opdragen aan of inkopen bij dezelfde organisatie die voor de gemeente de JGZ uitvoert. Het wetsvoorstel voorziet niet in het aantal huisbezoeken maar voorziet in tijdige hulp en ondersteuning. Het is aan de gemeente om voor een voldoende aanbod te zorgen ter opvolging van het prenatale huisbezoek. Ten behoeve van de implementatie van het wetsvoorstel heeft VWS het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) de opdracht gegeven een handreiking te ontwikkelen. De handreiking dient als leidraad en ondersteuning voor de betrokken stakeholders bij de implementatie van het prenataal huisbezoek door de JGZ. Zo ondersteunt de leidraad de onderlinge samenwerking, helpt het bij het maken van de inkoopafspraken en om het prenataal huisbezoek ook daadwerkelijk te laten plaatsvinden. In de handreiking wordt per module de rol van de verschillende ketenpartners beschreven. Ook wordt stilgestaan bij de definitie van kwetsbaarheid. De oplevering van de handreiking is gepland op 1 juli 2021. De invoering van deze wet is gepland op 1 januari 2022.

Voor de uitvoering van het wetsvoorstel wordt jaarlijks € 5,3 miljoen in het gemeentefonds gestort. Het betreft geen geoormerkt budget. In overleg met BZK en de VNG wordt gekeken naar een verdeling over de gemeenten die recht doet aan het percentage vroeggeboorte en laag geboortegewicht per gemeente. Het streven is in de meicirculaire 2021 de verdeling van het budget over de gemeenten te publiceren. Vooralsnog is er geen gemeentelijke bijdrage opgenomen in de begroting 2022 voor de uitvoering van dit prenataal huisbezoek. De gemeentelijke bijdrage wordt aangepast zodra de uitvoeringsvorm en de omvang in onze regio bekend zijn. Hierover vindt overleg tussen de gemeenten en de GGD plaats. Opleiding artsen jeugdgezondheidszorg De opleiding van jeugdartsen bestond voorheen uit een 2-jarige opleiding met profiel jeugdgezondheidszorg. De vernieuwing van de opleiding leidt ertoe dat vanaf 2022 iedere arts een volledige opleiding arts maatschappij en gezondheid moet hebben afgerond. Niet alle artsen in dienst van de GGD hebben deze opleiding afgerond of zijn ermee gestart. Dit betekent dat voor deze artsen geldt dat zij uiterlijk in 2022 moeten zijn gestart met de tweede fase. Een punt van aandacht voor de organisatie is het regelen van vervanging.

Rijksvaccinatieprogramma De verantwoordelijkheid voor de uitvoering en bekostiging van het Rijksvaccinatieprogramma valt onder verantwoordelijkheid van de gemeenten. Het gaat dan om de vaccinaties die onderdeel zijn van het Rijksvaccinatieprogramma en opgenomen in het Besluit Publieke Gezondheid. Vanaf 2021 is de uitvoering van de Meningokokken (MenACWY)-vaccinatie voor 14-jarigen opgenomen in het Besluit Publieke Gezondheid. Dit houdt in dat de verantwoordelijkheid en financiering van deze vaccinatie voor rekening van de gemeenten komen. Het gemeentefonds wordt vanaf 2021 structureel opgehoogd ten behoeve van de uitvoering van deze vaccinatie voor 14-jarigen.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

10

15 april 2021

De daarmee gemoeide middelen worden naar verwachting bij de meicirculaire 2021 toegevoegd aan de eerder overgehevelde middelen voor de uitvoering van het RVP. In de begroting 2022 is, vooruitlopend hierop, een bedrag van € 94.000 opgenomen. Dit betreft het geboortecohort 2008 (4.762 kinderen), de meest recente MenACWY vaccinatiegraad onder de 14 jarigen (2019; 95%), en het door VWS bepaalde tarief van 2020 vermeerderd met 1% index (€20,86). De vaccinaties die nog niet zijn opgenomen in het Besluit Publieke Gezondheid, maar wel onderdeel zijn van het Rijksvaccinatieprogramma, voert de GGD uit in afstemming met het RIVM en worden rechtstreeks gefinancierd door het RIVM. Tot nader order is dit aan de orde voor de 22-wekenprik voor zwangere vrouwen tegen kinkhoest (maternale kinkhoestvaccinatie). De kosten voor zowel het vaccin als het zetten van de vaccinatie worden vergoed door het RIVM. Verwachte toekomstige uitbreidingen van het RVP zijn:  Vanaf 2022 het Humaan Papillomavirus (HPV) voor jongens tot 18 jaar. Het vaccin beschermt niet alleen meisjes tegen baarmoederhalskanker, maar ook jongens tegen penis-, anus-, mond-, en keelkanker. Ook wordt de vaccinatie eerder gegeven, namelijk met 9 jaar in plaats van 14 jaar. Hoe de financiering van deze uitbreiding van de doelgroep loopt is nog onbekend.  Uitbreiding van het RVP voor personen van 18 tot en met 26 jaar.

Aan deze groep personen worden alle vaccinaties beschikbaar gesteld die eerder voorbehouden waren voor personen tot 18 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor vaccinaties zoals opgenomen in het Besluit Publieke Gezondheid. Het vaccinatieprogramma in dit besluit beperkt zich tot personen tot 18 jaar. Hiermee zijn de vaccinaties van personen van 18 tot en met 26 jaar geen onderdeel van het gemeentelijk RVP pakket.  Een toekomstig SARS-CoV-2 vaccin. Het vaccin zal worden opgenomen in het RVP voor de gehele bevolking. Ook hiervoor krijgen gemeenten geen medeverantwoordelijkheid. Geïnformeerde toestemming voor vaccineren Zowel voor deelname aan het RVP als voor het verwerken van de persoonsgegevens, waaronder doorlevering vanuit de uitvoerders van de jeugdgezondheidszorg (JGZ-organisaties) aan het RIVM, is wettelijk vereist dat er toestemming wordt gevraagd. Voor dat laatste is de technische ondersteuning nog niet gerealiseerd. Over het verkrijgen van deze geïnformeerde toestemming, ook ‘informed consent’ genoemd, is een aparte RVP-richtlijn geschreven. Deze professionele RVP-richtlijn is in 2018 ontwikkeld om te voldoen aan de wettelijke eisen en is tegelijk ook bedoeld om een handvat te bieden om het gesprek met ouders over het RVP te ondersteunen.

Zolang de registratie niet digitaal in het digitaal dossier JGZ is vast te leggen, wordt de informed consent ten aanzien van de uitwisseling van data tussen JGZ en RIVM nog niet actief uitgevraagd. Naar verwachting wordt in de meicirculaire aan gemeenten gevraagd om de techniek voor het informed consent nog dit jaar mogelijk te laten maken door de instelling die voor de gemeente de JGZ uitvoert (inclusief de toekenning van financiële middelen in het gemeentefonds). Omgevingswet De Omgevingswet, de Wet publieke gezondheid en lokale preventie/sportakkoorden bieden de mogelijkheid om gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming mee te nemen in ruimtelijke

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

11

15 april 2021

ontwikkelingen. Zorgen dat de gezondheid van individuen, groepen en gemeenschappen beter wordt door de omgeving gezonder te maken, door gezond gedrag te stimuleren en door gezond gedrag makkelijker te maken. Samen met onze gemeenten wordt het instrumentarium hiervoor ontwikkeld (bouwsteen gezondheid). In voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet wordt de samenwerking met gemeenten al gezocht. . Zorg en Veiligheid verbonden Het kabinet zet in op het versterken van de goede samenwerking tussen zorg, welzijn, veiligheid en straf. Het ministerie van Justitie en Veiligheid benadrukt in de Rijksbegroting het belang van de rol van gemeenten. Ze geeft aan het lokaal bestuur een stevigere rol in onder andere de aanpak van huiselijk geweld maar ook van radicalisering. Ook het ministerie van VWS zet extra in op zorg- en veiligheidsvraagstukken. Dat is zichtbaar in de versterking van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, de aanpak van mensenhandel, de extra middelen voor de aanpak personen met verward gedrag, de aandacht voor maatwerk en een persoonsgerichte aanpak, het versterken van de aanpak van multiproblematiek, de inzet op preventie van radicalisering en het terugdringen van recidive. Met onze wethouders en burgemeesters willen we verkennen op welke wijze de GGD de gemeenten kan ondersteunen.

Kwetsbaren en jeugd De coronapandemie heeft laten zien dat de kwetsbaren in onze omgeving mogelijk nog harder zijn geraakt en hun kwetsbaarheid daarmee toeneemt. De aandacht voor kwetsbaren en kwetsbaarheid moet een plek krijgen in het meerjarenbeleidsplan en in de regionale en lokale preventieagenda. Onder meer vervult de GGD een rol bij de totstandkoming en duiding van de post coronamonitors van GGD GHOR Nederland. Dit start na verwachting in het najaar van 2021 en loopt door in 2022. De financiering hiervan vindt door GGD GHOR Nederland en VWS plaats. Internationale medewerkers De coronapandemie heeft duidelijk gemaakt dat extra aandacht voor gezondheidsbevordering onder de doelgroep medewerkers uit het buitenland noodzakelijk is. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat arbeidsmigranten in mindere mate gebruik maken van hulpverleningsvoorzieningen in vergelijking met Nederlanders zonder migratieachtergrond. In samenspraak met gemeenten en zorgpartners wil de GGD de gezondheidsvraagstukken in onze regio in kaart brengen.

2.1.1 Publieke gezondheidszorg voor de jeugd Het beoogd maatschappelijk effect betreft: Creëren van een gezonde en veilige basis voor alle kinderen, met gelijkwaardige kansen in de maatschappij. Om kinderen goed te begeleiden, problemen vroegtijdig te signaleren en ontwikkelende complexe problematiek te voorkomen, is een ander samenspel met ouders en hun kinderen nodig. We moeten komen tot een nieuwe samenwerking tussen partijen die bij het opgroeien van kinderen betrokken zijn; naast jeugdgezondheidszorg, gemeentelijke toegang en jeugdzorg, ook onderwijs en voorschoolse voorzieningen en de eerstelijns en tweedelijns zorg en Veilig Thuis. Het is een grote opgave om de

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

12

15 april 2021

ingezette cultuuromslag vorm te geven en nieuwe verbindingen en initiatieven te realiseren. Voorwaarde hiervoor is een stevige positie van preventie in het jeugddomein en een doorgaande, integrale keten van preventie tot curatie. Ouderportaal In 2020 is de implementatie van het ouderportaal gestart. Dit geeft ouders de mogelijkheid om digitaal het kinddossier in te zien en om digitaal afspraken te maken. De implementatie is in het voorjaar van 2021 afgerond. Dit levert een besparing op als gevolg van reductie van portokosten, groeiboekjes en drukwerk. Maar daar tegenover moet geïnvesteerd worden in digitale veiligheid (securitycertificaten) en privacy (DigiD inlogmogelijkheid). De jaarlijkse efficiencywinst bedraagt € 30.000. Deze financiële ruimte is onderdeel van het eerder gepresenteerde € 325.000 besparingspotentieel en wordt meegenomen in de kerntakendiscussie. Taakherschikking De taakherschikking binnen de jeugdgezondheidszorg is gestart in februari 2021. Het doel is om verpleegkundigen zodanig op te leiden, dat zij een aantal taken van jeugdartsen over kunnen nemen. Het gaat om zeven contactmomenten op het consultatiebureau welke deels door de jeugdverpleegkundige worden uitgevoerd. Waar sprake is van een verhoogd risico, of meer complexiteit, blijft de jeugdarts degene die het consult afneemt. Dat gaat om zo’n 30% van de gevallen.

De opleiding taakherschikking kent een duur van 2,5 jaar. Deze is gestart in februari 2021 en wordt afgerond tegen de zomer van 2023. Na de implementatie van taakherschikking dalen de personeelskosten met € 95.000 per jaar. De loonkosten van een jeugdverpleegkundige zijn immers lager dan van een jeugdarts. Deze financiële ruimte is onderdeel van het eerder gepresenteerde € 325.000 besparingspotentieel en wordt meegenomen in de kerntakendiscussie. De investering ten behoeve van het scholingstraject bedraagt € 600.000 en is in 2020 reeds voorzien. Dit betekent dat de gemeenten hier geen extra financiële bijdrage voor gaan betalen. Met welke prestaties wordt het beoogd maatschappelijk effect gerealiseerd? Om voor alle kinderen een gezonde en veilige basis te creëren, met gelijkwaardige kansen in de maatschappij, zijn een aantal strategische doelen geformuleerd. Met het realiseren van deze doelen wordt een zo groot mogelijke impact gerealiseerd op de (publieke) gezondheid van de jeugd. De doelen, met hun vertaling in prestaties, zijn opgenomen in onderstaande tabel.

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Veilig en gezond

Uitvoeren basispakket JGZ Aanbieden van contactmomenten (85.000

opgroeien van alle

voor alle kinderen (88.000) consulten, verdeeld over 20 fysieke

kinderen in Limburg-

consultatiebureaus) conform Landelijk

Noord, inclusief de

Professioneel Kader en professionele

nieuwkomers.

richtlijnen

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

13

15 april 2021

Verkleinen

Aanbieden van extra zorg

Aanbieden van extra contactmomenten.

gezondheidsverschillen voor kinderen met extra zorgbehoeften Proactief inspelen op

Uitvoeren lokaal aanbod

- Aanbieden zorg op maat.

behoeften van

JGZ

- Differentiatie in aard, frequentie en discipline

gemeenten, ouders en

van contactmomenten.

kinderen op het gebied van JGZ Optimale start voor alle

Aanbieden van zorg op

- Uitvoeren pre- en perinataal aanbod.

kinderen

maat in eerste 1.000 dagen - Participatie JGZ preventieagenda. van het kind

- Participatie Kansrijke Start. - Uitvoeren programma Nu Niet Zwanger

Bestrijden van door

Minimaal 95% van

Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma (50.000

vaccinatie te

kinderen (WHO-norm) is

vaccinaties), inclusief de 22 wekenprik voor

voorkomen

gevaccineerd conform

zwangere vrouwen (4.000 vaccinaties).

infectieziekten op

RVP, en de

individueel en

vaccinatiegraad van HPV

populatieniveau

in minimaal 65%.

Faciliteren

Informeren en adviseren

-Opstellen Integrale Jeugdrapportage.

beleidsontwikkeling

van gemeenten over

-Gezondheidsmonitor kind en jeugd.

publieke gezondheid

gezondheidsbeleid op

jeugd

basis van monitoring, rapportage en onderzoek

Sluitend aanbod van

Samenwerking in sociaal

preventieve en

domein versterken

Deelname aan lokale coalities.

gespecialiseerde zorg Continue verbetering

Signaleren kansen,

Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het

van publieke

ontwikkelingen en

adviseren over trends en ontwikkelingen.

gezondheidszorg voor

bedreigingen en

de jeugd

samenbrengen van diverse informatiebronnen

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

14

15 april 2021

2.1.2 Publieke gezondheidszorg algemeen Het beoogd maatschappelijk effect betreft: Bijdragen aan een gezonde en veilige leefomgeving door verspreiding van besmettelijke infectieziekten te voorkomen of vroegtijdig te signaleren, de bevolking te beschermen tegen gezondheidsbedreigende factoren en het stimuleren van een gezonde leefstijl en -omgeving. Dit maatschappelijk effect wordt gerealiseerd middels infectieziektebestrijding, medische milieukunde, forensische geneeskunde en technische hygiënezorg. Infectieziektebestrijding De GGD is actief in het voorkomen, opsporen en bestrijden van infectieziekten zoals kinkhoest, hepatitis B en legionellose. We garanderen een 24-uurs bereikbaarheid voor het melden hiervan en melden deze binnen de wettelijk gestelde termijn. Het opsporen en bestrijden van tuberculose (TBC) vindt met name plaats onder zowel risicogroepen, zoals asielzoekers en immigranten, als ook onder personen die in contact komen met mensen uit risicogroepen, de contactgroepen. In 2022 verwacht de GGD nog werkzaamheden te verrichten in de pandemiebestrijding. Dit in opdracht van en met financiering door VWS. Ook richt de GGD zich op de seksuele gezondheid van de burgers in onze regio. Seksualiteit is in alle levensfases een belangrijke antecedent voor een goed ervaren gezondheid.

Dit reikt verder dan het opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s). Bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met kwetsbare vrouwen/partners/stellen over een kinderwens, zodat zij een bewuste en eigen keuze kunnen maken ter voorkoming van een onbedoelde zwangerschap. Ook zet de GGD zich in om het gesprek over genegenheid en intimiteit zo toegankelijk mogelijk te maken. Daarnaast ziet de GGD meerwaarde in het geven van reizigersadvies en -vaccinaties om infectieziekten te voorkomen. Het juiste consult met de juiste vaccinatie verkleint de kans dat infectieziekten binnen onze regio uitbreken. De GGD vervult hierin meer en meer een expertrol. In 2020 en 2021 ondervindt reizigersadvisering hinder van de coronapandemie. De vraag is nihil en activiteiten beperken zich tot het vaccineren van beroepsgroepen. In de begroting 2022 is geen rekening gehouden met beperkingen als gevolg van de coronapandemie. Indien hier wel sprake van is, ontstaat er derving van inkomsten. Een eventuele derving van inkomsten wordt verhaald bij VWS, waardoor er geen financieel risico ontstaat voor de gemeenten. Medische milieukunde De GGD stelt zich steeds meer op als proactieve adviseur van de gemeenten rondom medisch milieukundige zaken. Het provinciaal asbest-aanvalsplan blijft onder de aandacht.

Daarnaast zet de GGD zich in om de medische milieukunde een herkenbare plek te geven in de Omgevingswet.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

15

15 april 2021

Forensische geneeskunde De lijkschouw is een wettelijke taak voor de gemeenten. Binnen onze regio hebben de gemeenten de GGD aangewezen voor de uitvoering van deze taak. Voor politie en justitie voert de GGD forensisch medisch onderzoek en medische arrestantenzorg uit. De GGD borgt de beschikbaarheid en bereikbaarheid van forensisch artsen. Landelijke schaarste aan professionals maakt dit uitdagend. Om beschikbaarheid en bereikbaarheid te garanderen wordt samengewerkt met andere GGD’en. Tevens wordt gewerkt met de inzet van een forensisch verpleegkundige. Technische hygiënezorg De GGD adviseert bij evenementen en bij risicolocaties. Daarnaast voert zij inspecties uit op naleving van de gezondheidsvoorschriften ten behoeve van vergunningverlening aan tattoo- en piercingshops, op verzoek van de gemeenten bij seksinrichtingen en op verzoek van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) bij asielzoekerscentra. De technische hygiënezorg richt zich mede door deze controlerende activiteiten ook op preventie infectieziekten. Toezicht houden De GGD voert toezicht uit op de kinderopvang. Dit doet ze bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouders. Het betreft zowel jaarlijkse onderzoeken, onderzoeken op indicatie en onderzoek bij de aanvraag van een nieuwe opvanglocatie.

In zowel 2020 als 2021 hebben de inspecties niet op alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureau’s plaats kunnen vinden. Dit als gevolg van de coronapandemie en daardoor het (gedeeltelijk) sluiten van de locaties. In de begroting 2022 is geen rekening gehouden met beperkingen als gevolg van de coronapandemie. Indien hier wel sprake van is, ontstaat er derving van inkomsten. Dit ontstaat omdat er sprake is van prestatiefacturatie (p*q) aan gemeenten. Een eventuele derving van inkomsten wordt verhaald bij VWS, waardoor er geen financieel risico is. Nu niet zwanger De GGD voert het programma Nu Niet Zwanger uit in de regio. Dit doet ze onder subsidieverstrekking van VWS en GGD GHOR Nederland. Deze financiering is voor 2020 en 2021 en wordt mogelijk door VWS verlengd tot en met 2022. Daarnaast zijn gemeenten met de Provincie in overleg om de implementatie te stimuleren, waarvoor de Provincie mogelijk extra financiële middelen ter beschikking stelt. De GGD gaat uit van continuering van het programma Nu Niet Zwanger in 2022, waarbij de financiering via VWS, GGD GHOR Nederland en eventueel de Provincie geborgd is.

Met welke prestaties wordt het beoogd maatschappelijk effect gerealiseerd? Om bij te dragen aan een gezonde en veilige leefomgeving door verspreiding van besmettelijke infectieziekten te voorkomen of vroegtijdig te signaleren, de bevolking te bescherming tegen gezondheidsbedreigende factoren en het stimuleren van een gezonde leefstijl en –omgevingen, zijn een aantal strategische doelen geformuleerd. Met het realiseren van deze doelen wordt een zo groot mogelijke impact gerealiseerd op de algemene (publieke) gezondheid. De doelen, met hun vertaling in prestaties, zijn opgenomen in onderstaande tabel.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

16

15 april 2021

Strategisch doel Operationeel doel Prestaties Het voorkomen of Signaleren en

- Afhandelen van meldingen van infectieziekten (minimaal

vroegtijdig

bestrijden van

95% binnen de wettelijke normtijden)

signaleren van

infectieziekten en

- Op specialisaties infectieziektebestrijding, tuberculose (30

besmettelijke

monitoren

patiënten met ziekteverschijnselen in behandeling en 45

infectieziekten

vaccinatiegraad

geïnfecteerde zonder ziekteverschijnselen in beeld), seksuele gezondheid (2.200 consulten), reizigersadvisering (11.500 consulten, 15.000 vaccinaties): i. Preventieve en voorlichtingsactiviteiten geven zowel individueel als in groepsverband, als aan risicogroepen ii. Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid iii. Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten t.b.v. antibioticaresistentie en infectiepreventie iv. Uitvoeren van bron- en contactonderzoek v. Screening op en behandeling van infectieziekten

Het beschermen

Signaleren van

- Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen opstellen

van de bevolking factoren die

- Uitvoeren verdiepend onderzoek naar gezondheid en -

tegen

gezondheids-

gezondheidsrisico’s

gezondheids-

risico’s met zich

- Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg:

bedreigende

mee brengen en

i. Lijkschouw (300 maal) bij vermoeden niet-natuurlijke dood

factoren en het

het bevorderen van en euthanasie (230 verklaringen)

stimuleren van

een leefomgeving

ii. Forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk

een gezonde

die uitnodigt tot

geweld, zedenzaken en kindermishandeling.

leefstijl en -

gezond gedrag

iii. Afname alcohol- en drugscontroles en medische

omgeving

arrestantenzorg (600 controles) iv. Opstellen letselbeschrijvingen (50 stuks) - (Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu en ruimtelijke ordening, als ook over de leefomgeving in relatie tot de gezondheid. En voorlichting over voorkomende gezondheidsbedreigende factoren, o.a. asbest, gewasbeschermingsmiddelen, eikenprocessierups, hitte, houtkachels en windmolens (200 maal) - Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (10 adviezen) - Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en -plannen

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

17

15 april 2021

Het houden van

Uitvoeren van

- Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven

toezicht

toezicht op de

(KDV), buitenschoolse opvang (BSO), gastouderbureaus

kinderopvang en

(GOB), en gastouders (GO) (500 jaarlijkse onderzoeken)

vergunde bedrijven - Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag nieuwe opvanglocatie - Uitvoeren overige onderzoeken bij KDV, BSO, GOB en GO - Inspecteren en adviseren van tattoo- en piercingshops (50 stuks), (tijdelijke) huisvestinglocaties vluchtelingen en statushouders (2 azc’s) en seksbedrijven Continue

Signaleren kansen, Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het adviseren over

verbetering van

ontwikkelingen en

de algemene

bedreigingen en

publieke

samenbrengen van

trends en ontwikkelingen

gezondheidszorg diverse informatiebronnen

2.1.3 Publieke gezondheidszorg tijdens crisissituaties Het beoogt maatschappelijk effect betreft: Beperken van gezondheidsschade bij crisissituaties door voorbereiding op en coördinatie van zorg bij ongevallen en rampen, als ook het borgen van opgeschaalde publieke gezondheidsprocessen. De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) draagt in crisissituaties zorg voor coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening. Preventief adviseert ze gemeenten en andere (overheids-)organisaties op dat gebied. De GGD is verantwoordelijk voor publieke gezondheidsprocessen. Hieronder vallen opgeschaalde infectieziektebestrijding, opgeschaalde medische milieukunde, psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek bij rampen. De GHOR en de GGD borgen de opgeschaalde publieke zorg. Met welke prestaties wordt het beoogd maatschappelijk effect gerealiseerd? Om gezondheidsschade bij crisissituaties te beperken door voorbereiding op, en coördinatie van zorg bij ongevallen en rampen, als ook het borgen van opgeschaalde publieke gezondheidsprocessen, zijn een aantal strategische doelen geformuleerd. Met het realiseren van deze doelen wordt een zo groot mogelijke impact gerealiseerd op de algemene (publieke) gezondheid. De doelen, met hun vertaling in prestaties, zijn opgenomen in onderstaande tabel.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

18

15 april 2021

Strategisch doel Operationeel doel

Prestaties

Regie op en

Zorginstellingen zijn

Actuele informatie over de mate van voorbereiding en

voorbereiding

zich bewust van hun continuïteit in de zorgketen.

van de

rol en eigen

geneeskundige

verantwoordelijkheid

hulpverlening bij

binnen de zorgketen

crises Bijdragen aan de Adviseert over

- Adviseren en bieden van ondersteuning t.a.v.

borging van

crisisbeheersing om

crisisbeheersing aan partners in de zorgketen om een

geneeskundige

zorgcontinuïteit

positieve bijdrage te leveren aan zorg continuïteit.

hulpverlening

verstoring te

- Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over

beperken, als ook

evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten,

over

andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de

risicobeheersing om nieuwe Omgevingswet). crises te voorkomen Coördineren,

Borgen van een

- Voldoen aan normen zoals vastgelegd in het

aansturen en

kwalitatief

Geneeskundig Crisisplan.

regisseren van

hoogstaande

- Continue beschikbaarheid van gekwalificeerde

de

crisisorganisatie die

crisisfunctionarissen.

geneeskundige

24/7 paraat is.

- Uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende

hulpverlening

vakbekwaamheid d.m.v. een actueel opleidingsplan (OTO-

tijdens

plan).

crisissituaties

- Borging beschikbaarheid van materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) permanent op orde. Verbinden van

- Informatiemanagement t.b.v. instellingen.

geneeskundige

- Realiseren van een systeem t.b.v. informatie uitwisseling

hulpverlening met

in de zorgketen in het kader van rampenbestrijding en

openbare orde en

crisisbeheersing.

veiligheid Visie

- Analyseren van zelfredzaamheid kwetsbare groepen.

zelfredzaamheid

- Bieden van handelingsperspectieven tijdens rampen en

GHOR en

crisis.

veiligheidsregio ten

- Adviseren van sociale netwerken en zorginstellingen

uitvoering brengen

rondom verminderd zelfredzamen.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

19

15 april 2021

Beperken van

Borgen

Inzetten van psychosociale hulpverlening, medische

gezondheids-

opgeschaalde

milieukunde, opgeschaalde infectieziektebestrijding en het

schade

publieke

opstarten van een gezondheidsonderzoek bij rampen. Als

gezondheids-

ook het adviseren van bevoegd gezag.

processen en ondersteunen bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust

2.1.4 Programmakosten De kosten van het programma Publieke Gezondheid bedragen € 18,2 miljoen exclusief de toerekening van overhead. De gemeenten dekken met hun bijdragen € 13,5 miljoen van de programmakosten. Dat is € 26 per inwoner. Totaal Programma Publieke gezondheid

(bedragen in duizenden euro's) Begroting 2022

Lasten

18.188

Baten

17.901

Algemene dekkingsmiddelen

0

Onvoorzien

0

Geraam d saldo van baten en lasten

288

Stortingen in reserves

2

Onttrekkingen uit reserves

290

Geraam d resultaat

0

Een storting van € 2.000 en een onttrekking van € 15.000 vindt plaats in c.q. uit de reserve ter dekking van de Kapitaallasten Oranjelaan Roermond. Daarnaast een onttrekking ter dekking van de investering in de taakherschikking ten bedrage van € 275.000. De kosten voor de GHOR zijn opgenomen in de begroting van het Programma Crisisbeheersing, omdat daar ook het merendeel van de baten wordt verantwoord.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

20

15 april 2021

2.2

Programma Brandweerzorg

Het programma Brandweerzorg bestaat uit drie onderdelen: - Risicobeheersing; - Incidentbestrijding; -

Preparatie.

Algemene ontwikkelingen 2022 Taakdifferentiatie brandweervrijwilligers Uit (recent) onderzoek blijkt dat het Nederlandse stelsel van brandweerzorg niet strookt met Europese wet- en regelgeving; beroepsmatige en vrijwillige brandweermensen doen hetzelfde werk maar worden niet gelijk beloond. De oplossing die landelijk is gekozen, is om te komen tot een substantiële taakdifferentiatie tussen vrijwilligers en beroepsmatige brandweermensen. Dit is een fundamentele verandering, want het huidig stelsel gaat uit van gelijke taken voor beroeps en vrijwilligers. In de voorbereiding op de taakdifferentiatie is door Brandweer Limburg-Noord een aantal oplossingsrichtingen ontwikkeld. De minst dure oplossingsrichting leidt - bij een verder ongewijzigde organisatie - tot structurele meerkosten van ruim € 800.000. De veiligheidsregio’s zijn van oordeel dat hier sprake is van een stelselwijziging en dat de extra kosten voor de Minister zijn. Het streven is om Brandweer Limburg-Noord vanuit de inhoud door te ontwikkelen met als doel een adequate en toekomstbestendige brandweerzorg tegen aanvaardbare kosten. Het juridische eindresultaat zal vergelijkbaar zijn met wat de Denktank en de Minister voor ogen hebben.

Versterking paraatheid brandweer Conform beleidsplan 2020-2023 wordt voor incidentbestrijding en preparatie uitvoering gegeven aan de bestuurlijk vastgestelde derde jaarschijf versterking paraatheid. Dit leidt tot een geplande verhoging van de bijdrage in 2022 met een bedrag van € 220.000. 2e loopbaanbeleid In 2006 is het 2e loopbaanbeleid bij de brandweer geïntroduceerd. Het gaat over medewerkers incidentbestrijding in de 24-uursdienst. Onder voorwaarde van medische geschiktheid mogen deze medewerkers maximaal 20 jaar werken in deze bezwarende functie. Werkgever en werknemer spannen zich gezamenlijk in om een goede vervolgstap, de zogenaamde 2 e loopbaan van de werknemer, mogelijk te maken naar een niet bezwarende functie binnen dan wel buiten de organisatie. In de begroting is te weinig financiële ruimte om het beleid uit te voeren. Bovendien moet het beleid geactualiseerd en gemoderniseerd worden. Getracht wordt om de tekorten, die naar verwachting aanzienlijk zijn, uit de eigen begroting te dekken. Mogelijk is hier sprake van een financieel risico. Nieuwbouw kazernes In 2016 heeft de Bestuurscommissie Veiligheid een besluit genomen tot nieuwbouw kazernes op een aantal plaatsen. Een voorwaarde is dat het bedrag van achterstallig onderhoud van de huidige kazerne, dat op 1-1-2017 weggewerkt zou moeten zijn, in de nieuwbouw wordt gestoken.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

21

15 april 2021

Verder is het uitgangspunt voor nieuwbouw dat het sober en doelmatig moet zijn. Ook mogen de totale huisvestingslasten niet hoger worden als gevolg van nieuwbouw. In het bouwkrediet zit dan ook geen enkele lucht. Vertragingen in vergunningstrajecten hebben tot latere start van de bouw van diverse kazernes geleid en daarmee tot hogere bouwkosten dan geraamd (inflatiecorrectie). Bij de financiering is uitgegaan van een centrale post in het gebied Heythuysen in plaats van het in stand houden van twee posten. Daarnaast is er geen rekening mee gehouden dat er discussie kon ontstaan over het besluit van het Algemeen Bestuur over het bedrag van achterstallig onderhoud. De combinatie van voorgaande tegenvallers kan leiden tot een financieel risico. Actualisatie investeringsprogramma materiaal brandweer Het investeringsprogramma brandweer wordt geactualiseerd naar de periode 2022 - 2030. Op voorhand is duidelijk dat het budget voor kapitaallasten in deze periode niet toereikend is. Daar zijn twee redenen voor aan te wijzen. In de eerste plaats is het materieel in de regionalisering naar VRLN overgekomen zonder btw. De vervanging vindt met btw plaats en daaruit vloeit dus een kostenstijging voort. In de tweede plaats zijn de specificaties in de loop van de tijd gewijzigd en dat is van invloed op de aanschafprijs. De verwachting is dat de omvang pas zichtbaar wordt in de jaren na 2022.

Voor de tijdelijke opvang van deze verwachte tekorten hebben we de afgelopen jaren de egalisatiereserve kapitaallasten brandweerzorg gevormd. Energietransitie en duurzaamheid De overgang naar nieuwe technieken en vormen van energiegebruik (elektrische voertuigen, hybride auto's, voertuigen op waterstof of vloeibaar aardgas (LNG), buurtbatterijen, windturbines en zonnepanelen) is in volle gang. Bij de ontwikkeling en in gebruik name is voor brandveiligheid vaak niet veel aandacht. Maar als er iets misgaat, is de brandweer meestal als eerste ter plaatse. Wat betekenen de nieuwe ontwikkelingen voor de veiligheid van burgers en voor de inzet van de brandweer? Het is belangrijk om als brandweer de werking en de risico’s te kennen en hierop voorbereid te zijn. In 2021 wordt hier door de veiligheidsregio's gezamenlijk een programma op ontwikkeld dat in 2022 concreet vertaald moet worden in een regionaal programma en/of project. Werken met de Omgevingswet Naar verwachting is de nieuwe omgevingswet op 1 januari 2022 een feit, hebben we nieuwe procesafspraken gemaakt over de adviesrol van de veiligheidsregio bij de vergunningverleningstrajecten en werken we samen in de digitale samenwerkingsruimte binnen Squit 2020. Gemeenten gaan door met maken van hun omgevingsvisies en omgevingsplannen en de doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Daar hebben zij respectievelijk tot 2026 en 2029 de tijd voor. Daarnaast treedt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking voor gevolgklasse 1. 2022 zal vooral een jaar zijn van uitproberen en ervaring opdoen met de daadwerkelijke werking van de nieuwe wet in de praktijk waarbij de 15 gemeenten ieder een eigen tijd/tempo lopen in het implementatieproces. Naar verwachting gaat dit de nodige flexibiliteit vragen van risicobeheersing qua inzet van capaciteit. Het is niet uit te sluiten dat verdergaande prioritering in uitvoering van taken nodig zal zijn.

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

22

15 april 2021

Informatiegestuurd werken VRLN heeft in haar beleidsplan 2020 - 2023 informatiegestuurd werken als kernwaarde opgenomen. Informatie wordt steeds belangrijker zowel in de voorbereiding op incidenten als in de preventieve taken. Hiervoor is binnen de gehele veiligheidsregio een programma Informatie & Techniek gestart. In dit programma krijgen vraagstukken rondom informatievoorziening, ICT en innovatie een plek. Binnen brandweerzorg hebben we veel data ter beschikking. In 2021 zijn we gestart met het inrichten van een systeem dat deze data beschikbaar kan stellen en kan opwaarderen tot bruikbare informatie en kennis. Ook wordt er in 2021 gestart met de modernisering van de Mobiele Operationele Informatievoorziening in de brandweervoertuigen. In 2022 maken we de vervolgstap naar het structureel inbedden van business intelligence in de brandweerorganisatie. Digitaliseren producten De coronacrisis heeft ons geleerd dat we een deel van onze dienstverlening digitaal kunnen organiseren en dat dat voordelen biedt. De digitale zelfscan brandveiligheid is daar een voorbeeld van, maar ook het aanbieden van inhoudelijke webinars of het online organiseren van voorlichtingsbijeenkomsten. Voordelen zijn onder andere dat we meer burgers kunnen bereiken door producten via meerdere kanalen aan te bieden.

We kunnen het toezicht op gebruiksveiligheid breder en frequenter inzetten waarbij we een beroep doen op de eigen verantwoordelijkheid van de ondernemer of de eigenaar van een gebouw. Verbinding Veiligheid en Gezondheid Brandveilig Leven heeft de afgelopen jaren een ontwikkeling doorgemaakt in de professionalisering van preventie, zowel op inhoudelijk als op methodisch vlak. Steeds vaker worden raakvlakken zichtbaar met andere onderwerpen op het gebied van veiligheid en gezondheid (denk aan klimaatverandering, ondermijning, valpreventie en de rookvrije generatie). De uitdaging voor de komende jaren is om synergie te creëren op deze thema’s in samenwerking met maatschappelijke partners.

2.2.1 Risicobeheersing Gemeenten willen een veilige woon- en leefomgeving voor hun inwoners. Sociale veiligheid is daarbij een belangrijk aandachtsveld, maar ook doelen op het vlak van de fysieke veiligheid zoals vermindering van het aantal incidenten en calamiteiten zijn voor gemeenten erg belangrijk. Hierbij werken zij samen met professionals, zoals politie en veiligheidsregio. Ook zetten zij in op versterken van de betrokkenheid en vergroting van het zelfoplossend vermogen van hun inwoners en ondernemers. De veiligheidsregio helpt gemeenten hierbij. Binnen risicobeheersing biedt zij gemeenten deskundige hulp bij het voorkomen en beperken van (brand)incidenten en bij het indammen van brandrisico’s. Daarnaast wordt er specifiek aandacht gegeven aan het voorkomen van branden en ongevallen door het stimuleren van brandveilig gedrag bij burgers, organisaties en bedrijven (voorheen Brandveilig Leven). In vergunningstrajecten zorgt de veiligheidsregio voor deskundige advisering op het gebied van de ruimtelijke, industriële en gebruiksveiligheid en in bouwtrajecten. Als onderdeel van de veiligheidsketen richt risicobeheersing zich onder meer op het

Ontwerpbegroting 2022 VRLN

23

15 april 2021

mogelijk maken van een veilige en effectieve inzet van de hulpdiensten bij calamiteiten. De regio werkt vanuit het begrip ‘meerlaagse veiligheid’ waarbij in iedere fase van het realiseren van een ruimtelijke ontwikkeling of bouwwerk een passend instrument ingezet kan worden om fysieke veiligheid te vergroten. Risicobeheersing adviseert tevens over bereikbaarheid en aanwezige bluswatervoorzieningen zodat hulpdiensten effectief op kunnen treden bij calamiteiten. Activiteiten 2022 Het programmaonderdeel risicobeheersing bestaat uit meerdere taakvelden (hieronder A t/m E). A

Ruimtelijke veiligheid

De veiligheidsregio brengt adviezen uit gericht op het beheersen van omgevingsrisico’s. De advieswerkzaamheden omvatten: externe veiligheid bestemmingsplannen, omgevings- en trajectbesluiten, routering gevaarlijke stoffen, infrastructurele wijzigingen, realiseren van bluswatervoorzieningen en keurmerk veilig ondernemen. Doel is om in een zo vroeg mogelijk stadium veiligheidsrisico’s in beeld te brengen en mee te laten wegen in de beleidskeuzes die gemaakt worden. Prestatie indicatoren Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften om omgevingsrisico’s te beperken en te beheersen. Jaarlijks gaat het gemiddeld om 250 tot 300 adviesaanvragen in het kader van omgevingsvisies, omgevingsplannen en omgevingsvergunning inclusief bluswater en bereikbaarheid. B