Jaarverantwoording 2023

53

Jaarverantwoording 2023

Voorwoord In de voorgaande jaren werd een groot deel van onze tijd en aandacht besteed aan onvoorziene omstandigheden: denk aan de Covid-pandemie, de grote natuurbranden, hoogwater en de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Vergeleken met deze jaren was 2023 een relatief rustig jaar. Covid was nog niet weg en er werd nog gevaccineerd, de oorlog in Oekraïne was nog niet voorbij, dus hielden we zorg voor de opvang van vluchtelingen. We hadden gelegenheid om uit de crisisstand te komen en de focus weer te richten op de reguliere werkzaamheden en het door ontwikkelen van de organisatie. We kregen weer ruimte om verder te investeren in de gezondheid en veiligheid van onze burgers. We ontvingen van het rijk extra financiële middelen om de crisisbeheersing te versterken en ons beter voor te bereiden op een nieuwe pandemie. We hebben de versterking van de samenwerking met partners in de regio weer opgepakt om samen te werken aan een veilige en gezonde leefomgeving in de regio. De Risk Factory Limburg-Noord kon ook weer uitbreiden met drie nieuwe scenario’s voor preventie en zelfredzaamheid. We konden ook weer vooruitkijken. Het beleidsplan 2024 – 2027 is opgesteld. Het beleidsplan is gebaseerd op onze visies 2030.

Binnen de bedrijfsvoering zijn we aan de slag gegaan met het versterken van de informatieveiligheid en onze ondersteunende rol bij crisisbeheersing en voorbereiding op een pandemie Financieel lijkt het ook voor de wind te gaan. We hebben 2023 afgesloten met een positief saldo. Dat is goed nieuws, maar het geeft een vertekend beeld. De financiën van onze organisatie staan onder druk. Kosten stijgen en de vraag naar onze inzet neemt toe. Op het gebied van de informatieveiligheid en kwaliteit nemen de (externe) eisen toe. Door het resultaat van 2023, veroorzaakt door incidentele meevallers, is de structurele druk op de financiële middelen niet zichtbaar. Samen met ons bestuur zoeken we naar robuuste en duurzame financiering van onze organisatie. Dit is nodig om te kunnen blijven zeggen: “nu en in de toekomst gaan we voor de gezondheid en veiligheid van onze inwoners. Bij ons bent u in goede handen”

Carolien Angevaren Algemeen Directeur Veiligheidsregio Limburg-Noord

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-2-

28 maart 2024

Inhoudsopgave Voorwoord ...................................................................................................................2 Deel A Algemeen ........................................................................................................4 1

Financiële samenvatting .................................................................................4

Deel B Jaarverslag .....................................................................................................6 2

Programmaverantwoording .............................................................................6

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Programma Publieke Gezondheid ........................................................................................... 6 Programma Brandweerzorg ................................................................................................... 15 Programma Crisisbeheersing ................................................................................................ 21 Bedrijfsvoering/Overhead....................................................................................................... 29 Risk Factory ........................................................................................................................... 32 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................. 32

3

Paragrafen .................................................................................................... 33

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Weerstandsvermogen en risicomanagement ........................................................................ 33 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................... 36 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................ 40 Vennootschapsbelasting ........................................................................................................ 41 Financiering ............................................................................................................................ 41 Verbonden partijen ................................................................................................................. 43

Deel C Jaarrekening ................................................................................................. 44 4

Balans per 31 december ............................................................................... 44

5

Het overzicht van baten en lasten ................................................................. 46

6

Toelichtingen ................................................................................................ 47

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................. 47 Toelichting op de balans ........................................................................................................ 50 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ................................................................... 61 Covid-19 bestrijding ............................................................................................................... 72 Sisa-bijlage bij de jaarrekening .............................................................................................. 73 Bijlage met gerealiseerde baten en lasten per taakveld ........................................................ 75 Bijlage met toelichting op langlopende verplichtingen ........................................................... 76

Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................... 78 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ............................................... 80 Lijst van afkortingen ................................................................................................... 81

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-3-

28 maart 2024

Deel A 1

Algemeen

Financiële samenvatting

In de jaarverantwoording 2023 wordt de realisatie afgezet tegen de begroting 2023. De begroting 2023 is op 8 juli 2022 vastgesteld door het Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN). Na vaststelling van de begroting zijn er 2 begrotingswijzigingen vastgesteld. Begrotingswijziging 1 2023 had betrekking op de prijsindex. Begrotingswijziging 2 2023 betrof een technische wijziging als gevolg van de bestuursrapportage 2023. Begrotingswijzigingen zijn door het Algemeen Bestuur vastgesteld op respectievelijk 7 juli 2023 en 15 december 2023. In de bestuursrapportage, vastgesteld in de AB vergadering 12-12-2023, werd over het eerste half jaar uitgegaan van een positief resultaat van € 1,8 miljoen. Het verwachte resultaat van de gemeentelijke bijdrage over 2023 op basis van de realisatie in de eerste 9 maanden van 2023 was € 2,3 miljoen positief. Na afsluiting van 2023 bedraagt het in de jaarverantwoording 2023 gepresenteerd financieel resultaat 2023 na mutaties reserves € 1,948 miljoen voordelig. Resultaat

(bedragen in duizenden euro's) Resultaat begroting na w ijziging

Jaarrekening 2023

Verschil begroting realisatie

Publieke Gezondheid

0

385

385

Brandw eerzorg

0

1.364

1.364

Crisisbeheersing

0

1.176

1.176

Overhead

0

-976

-976

Resultaat

0

1.948

1.948

Program m a

De algemene lijn is dat het gerealiseerde resultaat in de jaarverantwoording 2023 voornamelijk wordt veroorzaakt door incidentele voordelen. Extra BDuR (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding) crisisbeheersing Dit betreft geoormerkt geld voor Crisisbeheersing. Door het tijdstip van toekennen zijn niet alle middelen besteed en is hier een incidenteel voordeel van € 900K. Het gaat om een geoormerkte rijksbijdrage die ingezet moet worden voor het doel waarvoor deze is verstrekt. Subsidie Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid (VIP) De subsidie is in de loop van 2023 verstrekt waardoor het uitwerken en de implementatie pas later is gestart. De invulling van vacatures is pas gedurende het jaar gelukt waardoor een incidenteel voordeel is ontstaan van € 500K. Pensioenkosten Op de salarislasten is er een incidenteel voordeel van € 779K samenhangend met pensioenafdrachten. In de begroting 2023 was rekening gehouden met een forse stijging van de Cao (Collectieve arbeidsovereenkomst) over 2023 die door zou werken in de pensioenafdrachten. Deze doorwerkwerking van de pensioenafdrachten werkt echter pas in 2024 door.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-4-

28 maart 2024

Lagere inzet vrijwilligers De lasten vrijwilligers zijn afhankelijk van de inzet als gevolg van incidenten. We zien dat er in 2023 minder incidenten zijn geweest die een langdurige inzet vragen van de vrijwilligers. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 400K. Lagere kosten voormalige personeel Het wegvallen van een deel van de verplichtingen aan voormalig personeel heeft geleid tot lagere incidentele kosten ten bedrage van € 200K. Extra inkomsten Rijksvaccinatieprogramma (RVP) In 2023 zijn er in het kader van het RVP extra vaccinaties gezet die nog niet in het basisprogramma zitten. Deze extra vaccinaties zijn door het RIVM vergoed. De inzet van personeel voor het uitvoeren van de vaccinaties zijn via de begrotingswijziging in de begroting meegenomen. De inkomsten waren uiteindelijk hoger dan in de begroting was voorzien. Dit leidt tot een incidenteel voordeel van € 250K. Lagere kosten opleiden Diverse incidentele voordelen tezamen € 170K, onder andere lagere kosten opleiding en training, in verband met instroom van personeel dat al deels was opgeleid. Overige voordelen Diverse kleinere voor- en nadelen op verschillende posten leiden per saldo tot een voordeel van totaal € 109K. Structureel tekort informatiebeveiliging Naast deze incidentele voordelen is er sprake van een structureel tekort op ICT/informatieveiligheid van € 800K.

Dit tekort hangt onder andere samen met de investeringen die zijn gedaan in de informatieveiligheid. Boekwaarde Nijmeegseweg In de Strategische nota huisvesting VRLN voortgangsnotitie (vastgesteld door het AB 15 december 2023) is aangegeven dat bij de verkoop van de locatie Nijmeegseweg een bedrag van € 560.000 verlies geleden wordt op de boekwaarde van € 2.700.000. Het BBV schrijft voor dat wanneer er sprake is van een actualisatie van de boekwaarde deze in het betreffende boekjaar moet worden verwerkt. Op grond hiervan is de afboeking van de boekwaarde ten laste van de exploitatie 2023 geboekt. Dit heeft het resultaat incidenteel beïnvloed.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-5-

28 maart 2024

Deel B 2

Jaarverslag

Programmaverantwoording

In dit onderdeel staat de inhoudelijke toelichting op de uitvoering en het verloop van de programma’s van de veiligheidsregio, te weten Publieke Gezondheid, Brandweerzorg, Crisisbeheersing en Bedrijfsvoering/Overhead.

2.1

Programma Publieke Gezondheid

De GGD Limburg-Noord maakt zich sterk om onze inwoners gezond en veilig te houden, of waar nodig dit te verbeteren. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de inwoners van Limburg-Noord. Met een duidelijke visie richt de aanpak zich op: 1. Het vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid en 2. Het makkelijker maken van gezond leven. Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie programmaonderdelen: 1. Publieke gezondheid voor de jeugd; 2. Publieke gezondheid algemeen en 3. Publieke gezondheid tijdens crisissituaties.

Voordat deze programmaonderdelen worden toegelicht, worden er een aantal relevante algemene ontwikkelingen vermeld. Ontwikkeling publieke gezondheid Waar de publieke gezondheid eerst een afgebakend terrein was, is dit door de jaren heen een steeds belangrijkere rol gaan spelen in onze gezondheidszorg en zorgketen. De positie, rol en taken van de GGD zijn hierdoor de afgelopen jaren veranderd. Zo zijn taken complexer geworden, zijn er nieuwe taken bijgekomen en zijn we een steeds belangrijkere (samenwerkings)partner geworden in de zorgketen maar ook in onze regio. Dit in combinatie met bezuinigingen en krapte op de arbeidsmarkt heeft ons uitgedaagd om steeds verder (en creatiever) te optimaliseren. Corona Ook in 2023 was de bestrijding van COVID-19 onderdeel van het werk van de GGD. Niet met de intensiteit zoals in voorgaande jaren. In 2023 is er permanent een basiscapaciteit geweest die het mogelijk maakte om een COVID-19 vaccinatie te krijgen. Deze basiscapaciteit is in het najaar opgeschaald om de van rijkswege geplande COVID najaarscampagne te realiseren. Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid (VIP) 2023 was ook het jaar waarin de eerste lessons learned uit de COVID-19 periode werden geïmplementeerd. Dit gebeurde onder andere door de start van het project VIP.

Met tijdelijke landelijke financiering werd de GGD in de gelegenheid gesteld om extra personeel aan te trekken. Dit personeel heeft zich in 2023 en gaat zich ook in 2024 projectmatig toeleggen op het creëren van de randvoorwaarden en nemen van eerste maatregelen, zodat de GGD’en voldoende geëquipeerd zijn om hun rol op het gebied van infectieziektebestrijding kwalitatief goed uit te voeren. Ook om daarmee goed voorbereid te zijn op een mogelijke lauwe en warme fase bij een infectieziekte-uitbraak met (potentieel) landelijke impact.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-6-

28 maart 2024

2.1.1 Publieke gezondheid voor de jeugd De jeugdgezondheidszorg (JGZ) wordt in 2023 weer op reguliere wijze, conform landelijk professioneel kader (LPK), uitgevoerd. In 2024 is het streven om het gewijzigde LPK te implementeren. Dit betekent dat we dezelfde contactmomenten hanteren, maar de ouder meer in regie laten over de frequentie en de keuze in het contactmoment. Procesoptimalisatie jeugdgezondheidszorg Binnen de JGZ loopt een project met als doel het planproces te optimaliseren. Daarnaast wordt het project taakherschikking verder gecontinueerd. In verband met het wegwerken van achterstanden die zijn ontstaan door een onderbezetting in personeel door arbeidsmarktkrapte en de nasleep van Covid19 is het niet haalbaar gebleken om groep 3 in 2023 de opleiding te laten afronden. Begin maart 2024 wordt de opleiding voortgezet. Einde 2024 is het merendeel van de verpleegkundigen 0-4 opgeleid. Rijksvaccinatieprogramma (RVP) In de eerste helft van 2023 hebben we het grootschalig vaccineren weer opgepakt. Naast de reguliere vaccinaties binnen het RVP betrof dit ook de campagne voor HPV18+. Daarnaast verzorgt de JGZ de kinkhoestvaccinaties voor zwangeren. Eind 2023 is hier ook het griepvaccin voor zwangeren aan toegevoegd.

In 2023 zijn in het kader van een landelijke inhaalcampagne alle nog niet gevaccineerde jongvolwassenen (m/v) van 19 t/m 26 jaar uitgenodigd om de HPV-vaccinatie te halen bij de GGD. Ieder jaar krijgen naar schatting 1.100 vrouwen en 400 mannen als gevolg van het HPV-virus kanker, zoals baarmoederhalskanker, kanker aan mond- en keelholte, vagina, schaamlippen, anus en penis. Het HPV-vaccin biedt bescherming hiertegen. Vanaf januari 2023 ging een landelijke vaccinatiecampagne van start waarbij 1,3 miljoen jongvolwassenen in Nederland een uitnodiging ontvingen voor een HPV-vaccinatie. In zijn algemeenheid neemt de vaccinatiegraad af. De vaccinatiegraad in Limburg-Noord behoort tot de hoogste van het land. Vanwege de Wet op de privacy is de registratie van de vaccinaties veranderd. Het RIVM heeft de persoonsgegevens nodig om de vaccinaties mee te kunnen tellen voor de vaccinatiegraad. Wanneer een deel van deze gegevens ontbreekt, wordt de vaccinatie niet meegenomen in de vaccinatiegraad. Jeugdgezondheidszorg voor Oekraïense kinderen De standaardzorg voor 0-2 jarigen wordt al aangeboden aan Oekraïense kinderen. Alle andere kinderen ontvangen een intake en de benodigde vaccinaties. Inmiddels blijft de oorlog voortduren, waardoor Oekraïense vluchtelingen langer in ons land verblijven. Dat betekent dat deze zorg in het reguliere proces een plek zal gaan vinden.

Op dit moment hebben we in onze regio te maken met bijna 700 Oekraïense kinderen. Door de verhoging van het aantal kinderen in zorg, zijn we genoodzaakt meer personeel in te zetten dan oorspronkelijk begroot. Kansrijke Start Kansrijke Start gaat over het realiseren van de best mogelijke start van een kind in zijn of haar leven. De eerste 1000 dagen van een kind zijn namelijk cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen, zowel fysiek als mentaal, op latere leeftijd. De basis van het actieprogramma is het smeden van een coalitie Kansrijke Start tussen het sociaal en medisch domein. Door deze samenwerking ontstaat er een gericht sterk netwerk rond het jonge kind. De programma’s “Nu Niet Zwanger” en “VoorZorg” worden in de hele regio Limburg-Noord uitgevoerd. Binnen Nu Niet Zwanger zijn in onze regio 88 aandachts-functionarissen vanuit 45 organisaties uit het sociaal domein actief. Zij zijn geschoold, krijgen 4x per jaar intervisie en brengen de methodiek verder in hun eigen organisatie. Er zijn 200 cliënten begeleid die vanuit deze organisaties naar ons zijn verwezen, zogenaamde opgeschaalde casuïstiek. Verder heeft Nu Niet Zwanger de Prijs Gouden Handjes ontvangen van de Beweging Limburg tegen Kindermishandeling.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-7-

28 maart 2024

Door extra inzet op bekendheid van VoorZorg bij professionals stijgen de aanmeldingen. Inmiddels zijn er ruim 110 jonge moeders begeleid. In Midden-Limburg ging het zo snel met de aanmeldingen dat er extra trajecten ingezet zijn. Er zijn daarom voor 2024 nieuwe afspraken gemaakt over het aantal trajecten. Het verloop van de aanmeldingen blijven we monitoren en evalueren met gemeenten. Naast Nu Niet Zwanger en Voorzorg heeft de GGD Limburg-Noord nog twee projecten die over de hele regio gefaseerd uitgerold gaan worden: 1000 kansen en Gelukkig Ouderschap (Centering Zwangerschap en Centering Ouderschap). De professionals van de gemeenten die in de planning stonden voor 2023 zijn geschoold en bezig met de opstart deze projecten. Het knelpunt dat we bij Gelukkig Ouderschap zien is dat door krapte op de arbeidsmarkt de beoogde co-begeleiding niet altijd door het sociaal domein ingevuld kan worden. Daarnaast is huisvesting een aandachtspunt, locaties moeten geschikt zijn om naast individuele consulten ook groepsbijeenkomsten te faciliteren. Keigezond Limburg Steeds meer kinderen/jongeren (28.000 Limburgse kinderen) hebben overgewicht en obesitas. Met de provinciale netwerkaanpak Keigezond Limburg wordt overgewicht domein-overschrijdend aangepakt en krijgen vele factoren die van invloed kunnen zijn aandacht.

Dit doen we samen met gemeenten, zorgverzekeraars CZ & VGZ, huisartsenzorggroepen, de Provincie Limburg, MUMC+ en Kind naar Gezonder Gewicht. We participeren als GGD in verschillende rollen. In de gemeenten Roermond, Venlo en Horst aan de Maas wordt de centrale zorgverlener al ingezet en draait het programma. Momenteel wordt Keigezond Limburg ook verkend in de gemeenten Beesel, Weert, Maasgouw, EchtSusteren en Roerdalen. Programma-coördinatie voor Limburg-Noord is belegd bij de GGD. Centrum voor Seksuele Gezondheid GGD Limburg-Noord Seksualiteit is een belangrijk onderdeel van het leven voor bijna iedereen. Het Centrum voor Seksuele Gezondheid (CSG) van GGD Limburg-Noord richt zich in het bijzonder op jongeren tot en met 24 jaar, sekswerkers en de mannen die seks hebben met mannen. Het CSG helpt bij allerlei zaken en vragen die te maken hebben met seksualiteit. Wij geven advies, voorlichting, doen onderzoek en indien nodig behandelen we. Wij zijn ook beschikbaar voor intercollegiaal overleg op het gebied van seksuele gezondheid met ketenpartners in onze regio zoals huis(artsen), het Leger des Heils, Vincent van Gogh en leefgroepen voor jongeren en dak- en thuislozen. Daarnaast bieden we met Nu Niet Zwanger (NNZ) gesprekken aan over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie voor mensen in een kwetsbare situatie.

Drie actuele punten zijn: • Seks en pizza In 2023 zijn we gestart met ‘seks en pizza’ avonden. Tijdens deze avonden gaan twee verpleegkundigen op bezoek bij kwetsbare jongeren in leefgroepen. Daar hebben ze het over het bespreekbaar maken van seksualiteit in een ongedwongen en vertrouwelijke sfeer. Daarnaast is er de mogelijkheid om een soa-test te doen en een eventueel vervolggesprek op de poli in te plannen. Op deze manier bereiken we juist de doelgroep waar veel te winnen is qua preventie en die anders de weg naar ons minder snel zouden vinden. • Pre-expositie Profylaxe (PrEP) PrEP is medicatie die mensen zonder hiv kunnen innemen om te voorkomen dat ze een hiv-infectie oplopen. In Nederland loopt tot de zomer van 2024 een PrEP-pilot met een maximumaantal deelnemers. Dit maximum heeft ons CSG al lang bereikt waardoor wij momenteel een (lange) wachtlijst hebben. In 2023 zijn wij daarom begonnen om ook mensen buiten deze landelijk pilot te begeleiden, om zo ruimte te maken voor mensen die op de wachtlijst staan. In de zomer van 2024 komt er een nieuwe regeling zonder maximumaantal deelnemers. Als CSG zullen we moeten kijken hoe we binnen de beperkte financiële mogelijkheden deze wachtlijst kunnen wegwerken. • Psychosociale zorg na een abortus Vanaf 1 juli 2023 bieden wij ook hulp na abortus binnen het CSG.

Deze hulp is bedoeld voor vrouwen die een abortus hebben ondergaan, ongeacht hoe lang geleden, en voor mannen die betrokken waren bij de beslissing. De gesprekken kunnen individueel of samen met de partner

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-8-

28 maart 2024

worden gevoerd. Het is normaal om na een abortus gevoelens van verlies, verdriet, boosheid of opluchting te ervaren, en deze hulp kan ondersteuning bieden bij het verwerken van deze emoties en past in de ontwikkeling en expertise van het CSG. Indicator

Realisatie

Uitvoeren basispakket JGZ - Aanbieden basistakenpakket JGZ voor alle kinderen (88.500) - Geboortes - Aanbieden van contactmomenten conform Landelijk Professioneel kader en professionele richtlijnen (85.000) - Consultatiebureaus (20) Rijksvaccinatieprogramma - Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma (55.000 vaccinaties) - Vaccinaties maternale kinkhoest (4.000 vaccinaties)

89.696 4.304 87.497 18 82.633 3.273

2.1.2 Publieke gezondheid algemeen Subsidie Samenwerking tussen de GGD Limburg-Noord en de Provincie Limburg afgerond De afgelopen jaren is de samenwerking tussen de GGD Limburg-Noord en de Provincie Limburg GGD voortgezet en versterkt middels de inzet van een provinciale subsidie gericht op de inzet van expertise, de deskundigheid en het netwerk van de GGD voor het realiseren van de ambitie van de Sociale Agenda van de provincie Limburg. Deze samenwerking heeft gezorgd voor verbreding en verdieping van de contacten, en geresulteerd in de start van concrete programma's en projecten die ondertussen een vaste waarde vormen in Noord- en Midden-Limburg: Kansrijke Start, Kei Gezond, Gezonde Basisschool van de Toekomst, Interreg, de Risk Factory en de borging van de beweging Limburg Positief Gezond. Ook is de kennis en adviesrol van de GGD- en ingezet voor de Integrale Effect evaluatie van de Sociale Agenda. Naast bovengenoemde projecten is veel aandacht besteed aan preventie en bestrijding van kindermishandeling in Limburg. Er is een bestuurlijk netwerk opgericht, het aantal ambassadeurs in de regio is uitgebreid van 3 naar 7 bestuurders, er is geïnvesteerd in deskundigheidsbevordering, vroegsignalering en er is een start gemaakt met de implementatie “Handle with Care”, een brede netwerkaanpak om kinderen die thuis geweld meemaken steun te bieden op school.

Specifiek in 2023 is een samenwerking tot stand gekomen tussen UNICEF en de Risk Factory. De subsidierelatie wordt afgerond met een door GGD en provincie georganiseerd “rondetafelgesprek” met een delegatie van (zorg)partners over het zorglandschap in Noord- en Midden-Limburg en de uitdagingen uit het regiobeeld en regioplan op 1 februari 2024. Naar aanleiding daarvan zal opnieuw gekeken worden naar de samenwerkingsmogelijkheden tussen de provincie en de GGD LimburgNoord. De gezondheidsakkoorden GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en IZA (Integraal Zorgakkoord) We hebben een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het Regiobeeld en het Regioplan. Onder andere door het vervullen van de kartrekkersrol op een van de vijf thema's: Gezond vooruit, van ziekte en zorg naar gezondheid en sociaal welbevinden. We hebben voor de gemeenten de Tegel GALA op kennisplein GGD ontworpen met voor de gemeenten relevante onderzoeks-data. Hier is veel gebruik van gemaakt. We hebben op lokaal en regionaal niveau geadviseerd m.b.t. de integrale preventieplannen en de voorbereiding van de eerste regionale bijeenkomst over een regionale preventie infrastructuur. We hebben een plan gemaakt voor de versterking van de kennis- en adviesrol van de GGD voor de gemeenten in de regio. Dit plan wordt in 2024 en 2025 uitgevoerd.

We sluiten aan bij het bestuurlijk overleg en ambtelijke werkgroep IZA en we hebben actief de verbinding

Jaarverantwoording 2023 VRLN

-9-

28 maart 2024

gezocht met de werkgroepen Noord en Midden over sub-regionale samenwerking. We leveren input vanuit onze publieke rol voor de regionale preventieagenda in de regio die in 2024 vastgesteld gaat worden. Voor een meer structurele vorm van samenwerking tussen gemeenten en de GGD met betrekking tot de gezondheidsakkoorden participeren we in de voorbereiding van een regionale Kennisinfrastructuur Actueel is de afstemming m.b.t. coördinatie van de ketenaanpakken Kansrijke Start en Keigezond Limburg waar de GGD nu al een coördinerende rol heeft. Gezondheidsbevordering -

-

-

-

-

Actienetwerk zelfmoordpreventie Midden-Limburg: De verantwoording van de projectfase en bijbehorende subsidies zijn eind 2023 afgerond. De voortgang is geborgd. Dit is in de Regionale Alliantie Zelfmoordpreventie Noord- en Midden-Limburg. De regio midden Limburg fungeert hierin als het uitvoerende Lerende Netwerk in de Alliantie. 2024 wordt een overgangsjaar om tot één structuur kunnen komen voor de hele alliantie voor Midden- en Noord-Limburg. Positieve Gezondheid: In de Visie 2030 GGD Limburg-Noord wordt Positieve Gezondheid genoemd als ‘leitmotiv’ van waaruit de GGD werkt. Het MT-GGD heeft de opdracht verstrekt om een projectplan te schrijven om Positieve Gezondheid stapsgewijs de onderlegger te maken van plannen, beleid en werkprocessen. Eind januari 2024 wordt het plan aan het MT gepresenteerd. De scholing Positieve Gezondheid is opgenomen in het Strategisch Opleidingsbeleid. Gezonde school Voor Gezonde School hebben we in het afgelopen schooljaar (2022-2023) 9 scholen begeleid in het Ondersteuningsaanbod. Daarnaast zijn er twee scholen voor voortgezet onderwijs die op het thema Relaties en Seksualiteit de stimuleringsregeling ontvangen hebben. Voor het lopende schooljaar (2023-2024) hebben we een start gemaakt met het begeleiden van in totaal 26 scholen op het ondersteuningsaanbod en 7 scholen voor de stimuleringsregeling Relaties en Seksualiteit.

Rookvrije generatie Rookvrije Generatie heeft een vast plek binnen de regionale NIX18 overleggen die 2x per jaar plaatsvinden, daarnaast staat dit onderwerp ook op de agenda tijdens de lokale NIX18 overleggen. Hierbij worden gemeenten en andere ketenpartners geadviseerd en ondersteund om zoveel mogelijk rookvrije kindomgevingen te creëren. In Noord-Limburg is er daarvoor ook aansluiting bij Rookvrije Generatie Limburg-Noord. Naast regionale aansluiting is er ook aansluiting bij landelijke overleggen en initiatieven (bijv. wereld niet roken dag, stoptober en de campagne “beste niet roker”). Voor de Rookvrije Omgeving is een inventarisatie uitgezet naar de behoefte van gemeente. Deze behoefte zal onder andere als focus voor 2024 dienen. Risk Factory In samenwerking met de Gemeente Venlo als penvoerder (en overige NoordLimburgse gemeenten) is een scenario Eenzaamheid voor senioren ontwikkeld. Deze is in september, in de Week van de Eenzaamheid, feestelijk gelanceerd met aanwezigheid van de gedeputeerde van de Provincie, adjunct-directeur Publieke Gezondheid van de GGD en Jan Slagter als ambassadeur van de landelijke coalitie Een tegen eenzaamheid. Ook is de verkenning gestart om een seizoensgebonden scenario te ontwikkelen rondom “donkere dagen”, gericht op de mentale gezondheid. Dit is niet gereedgekomen in 2023, maar zal zijn vervolg krijgen in het nieuwe jaar.

Gezondheidsmonitor Afgelopen jaar zijn de cijfers van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen gepresenteerd en gepubliceerd. De duidingsgesprekken volgden in de tweede helft van 2023 en begin 2024. Het team onderzoek heeft de eerste drie producten van het arbeidsmigrantenproject opgeleverd. Er is een definitie, overzicht van infectieziekten risico's en de huidige surveillance rondom arbeidsmigranten. Rapportage volgt in februari 2024. Afgelopen jaar zijn 3 panelonderzoeken uitgevoerd: veranderingen voor onze inwoners door de energiecrisis, de ervaren luchtkwaliteit in samenwerking met GGD Zuid Limburg en de belasting en ondersteuningsbehoefte

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 10 -

28 maart 2024

van mantelzorgers. In het najaar 2023 is een pilot voor de kindmonitor in twee gemeentes gedaan. De rapportages volgen in 2024. In 2025 wordt de kind-monitor voor de hele regio uitgevoerd. Dit sluit aan op de ambitie uit de visie 2030 om te investeren in de nieuwe generatie. Infectieziektebestrijding Nadat COVID-19 endemisch verklaard is geworden heeft er een shift plaatsgevonden in de werkzaamheden van infectieziektebestrijding. Bepaalde infectieziektes, zoals kinkhoest, lijken hun terugkeer te maken in de populatie. Meldingen invasieve GAS infecties (groep-A streptokokken) en scabiës hebben afgelopen jaar een grote inzet gevraagd. Een positief aspect van het doormaken van de COVID-19 pandemie lijkt de bewustwording van de meldplicht van infectieziekten onder kinderopvangcentra. Meldingsplichtige infectieziekten In januari 2023 is de meldingsplicht voor invasieve groep-A streptokokken (GAS) infecties verruimd vanwege de aanhoudende toename van deze ernstige infecties. Bij invasieve GAS-infecties dringt de bacterie door in onderliggend weefsel of de bloedbaan, wat vaak een ernstig ziektebeeld geeft. Sinds de uitbreiding van de meldplicht worden alle vormen van invasieve GAS infecties (zoals bloedvergiftiging, longontsteking, hersenvliesontsteking) aan de GGD gemeld.

In 2023 zien we dan ook een aanhoudend verhoogd aantal meldingen in onze regio, conform de trend in de rest van het land. De oorzaak van deze toename is nog niet volledig opgehelderd. De opkomst van een meer virulent (=ziekmakend) type van deze bacterie speelt een mogelijke rol. Voor de COVID-19 pandemie was kinkhoest een van de meest voorkomende meldingsplichtige infectieziekten. De maatregelen die tijdens de COVID-19 pandemie zijn ingezet (social distancing, hygiëne maatregelen, mondkapjes etc.) bleken ook effectief tegen kinkhoest. Daarnaast is het waarschijnlijk dat een veranderd testbeleid onder (huis)artsen heeft bijgedragen aan de flinke daling van het aantal kinkhoestmeldingen gedurende de COVID19 pandemie. Sinds de tweede helft van 2023 zien we weer een toename van het aantal kinkhoestmeldingen. Dit aantal is echter nog niet op hetzelfde niveau als voor de COVID-19 pandemie. Bacteriën die ongevoelig (resistent) zijn voor de meeste antibiotica noemen we bijzonder resistente micro-organismen (BRMO). Een van de bekendste BRMO is MRSA. Andere voorbeelden zijn “ESBL, VRE en CPE”. Resistentie tegen antibiotica geeft reden tot zorgen en vormt een groeiend probleem voor de volksgezondheid Sinds 2019 is er een meldplicht voor CPE en er is de afgelopen 2 jaar een stijging in het aantal CPE meldingen te zien, met het hoogste aantal meldingen in 2023.

Dit komt overeen met de landelijke trend. Tijdens het derde kwartaal van 2023 was er een duidelijke piek te zien. De verklaring voor deze (landelijke) stijging is nog onduidelijk. Sinds 2021 is de meldplicht voor invasieve pneumokokkenziekte uitgebreid in verband met de invoering van de vaccinatie tegen pneumokokken voor ouderen. Voorheen werden alleen personen geboren vanaf 1 april 2006 gemeld. Vanaf april 2021 zijn personen van 60 jaar of ouder met invasieve pneumokokkenziekte ook meldingsplichtig. Dit verklaart de duidelijke stijging van de meldingen vanaf 2021. De uitbreiding van de meldplicht waarborgt een goede evaluatie van de effectiviteit van het nieuwe vaccinatieprogramma tegen pneumokokkenziekte bij ouderen. Niet meldingsplichtige infectieziekten De landelijke stijging van het aantal scabiës gevallen in Nederland heeft in 2023 veel media aandacht gekregen. Deze stijging was in de regio Limburg-Noord echter niet zo duidelijk te zien. Om onderrapportage binnen onze regio uit te sluiten heeft de GGD bekeken hoeveel scabiës behandelingen vanuit apotheken zijn uitgegeven. Dit was in lijn met de hoeveelheid binnengekomen casuïstiek. Het niet volgen van deze landelijke trend zou kunnen liggen aan het ontbreken van een studentenstad binnen onze regio. Schurft komt momenteel met name voor onder studenten (tussen de 15 t/m 24 jaar) en hun familie/vrienden.

Binnen Limburg-Noord zijn er in het afgelopen jaar 9 uitbraken van scabiës bij artikel 26 instellingen gemeld, 1 in een ziekenhuis en 8 bij zorginstellingen.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 11 -

28 maart 2024

Op basis van artikel 26 uit de Wet publieke gezondheid (Wpg) dient een instelling waar kwetsbare groepen verblijven of samenkomen de GGD op de hoogte te stellen bij het voorkomen van een ongewoon en/of ernstig aantal zieken. Voorbeelden zijn o.a. verpleeghuizen, kinderopvangcentra en instellingen voor verstandelijke gehandicapten. De GGD kan daardoor de ernst van de situatie beoordelen, eventueel onderzoeken om welke ziekte het gaat en maatregelen treffen (hygiënemaatregelen, aanbieden vaccinaties) om verdere verspreiding te voorkomen. Sinds 2021 zien we een aanhoudend verhoogd aantal meldingen vanuit de kinderopvang. De meldingen in 2023 waren met name meldingen van uitbraken van vlekjesziekten. De stijging van het aantal meldingen zouden mogelijk verklaard kunnen worden door het feit dat de kinderopvang vanuit de COVID tijd beter bekend is geraakt met de artikel 26 meldplicht. Uitbraken De GGD speelt een centrale rol in de bestrijding van infectieziekte uitbraken. Bij een melding van een ongewoon aantal zieken kan de GGD nader onderzoek instellen en eventueel maatregelen treffen om een uitbraak in te dammen. Afgelopen jaar was de GGD betrokken bij een grote uitbraak van maagdarmklachten onder deelnemers aan de Roermond City Swim.

Een uitbraakteam werd opgezet met als taak het in kaart brengen van de omvang, het testen van deelnemers op ziekteverwekkers en adviseren van (hygiëne)maatregelen. De resultaten van het uitbraakonderzoek hebben er toe geleid dat de organisatie acties gaat ondernemen om een uitbraak bij een volgende editie te voorkomen. Tevens was de GGD betrokken bij een uitbraak op een basisschool waar veel kinderen een longontsteking hadden veroorzaakt door de bacterie Mycoplasma Pneumoniae. Overig Tuberculose (TBC) blijft, als besmettelijke ziekte met langdurige behandelingen en impact op de longen, de aandacht vragen. Ook in 2023 zijn er veel screenings gedaan. Sommige op doorverwijzing maar het overgrote merendeel voor personen komende uit een niet EU-land met een bepaalde mate van TBC-incidentie. We zien een stijging in het aantal SOA-consulten. Het vindpercentage blijft ongeveer gelijk. Klaarblijkelijk weet men de weg naar de GGD te vinden. Tegelijkertijd geeft dit aan dat de ingeslagen weg naar meer preventieve activiteiten de juiste is. We zien in 2023 weer een toename in het aantal reizen. Ook de complexiteit van de reizen zien we toenemen en daarmee ook de complexiteit van het medisch advies. Reizen naar landen met potentieel infectiegevaar zijn eerder regel dan uitzondering. Een langer verblijf, waarbij diverse landen worden aangedaan, maakt het adviseren complexer en uitdagend.

Medische milieukunde Met het oog op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 liep advisering in relatie tot deze omgevingswet als rode draad door het jaar van het team Medische Milieukunde. Advisering met betrekking tot omgevingsvisie en hoe daarin gezondheid te verwerken tot en met deelname in projectgroepen op dit gebied. Mede door advies van de adviseurs medische milieukunde kreeg gezondheid bij vrijwel elke gemeente een plek in de omgevingsvisie. Forensische geneeskunde De druk op de forensische geneeskunde blijft groot. Het aantal euthanasieverklaringen en de complexiteit van lijkschouwingen neemt toe. Lokaal wordt verder gewerkt aan de implementatie van de forensische geneeskunde Noord- en ZuidLimburg. Landelijk richt de discussie zich met name op de noodzaak voor investeringen in het vak forensische geneeskunde. Forensisch medisch onderzoek en lijkschouw worden beschouwd als een overheidstaak. De medische arrestantenzorg wordt als afzonderlijke discipline gezien. Hiervoor is een aanbestedingstraject gestart.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 12 -

28 maart 2024

Toezicht houden Naast de reguliere inspecties bij tattoo & piercingshop en seksinrichtingen, het geven van hygiëne advies heeft THZ in 2023 ook een pilot gedaan rondom advisering bij woningvervuiling. Indicator

Realisatie

Voorkomen of vroegtijdig signaleren van besmettelijke infectieziekten - 2.200 consulten seksuele gezondheid - 11.500 reizigersconsulten - 15.000 reizigersvaccinaties - 75 tuberculose patiënten Beschermen bevolking tegen gezondheidsbedreigende factoren en het stimuleren van een gezonde leefstijl en –omgeving - Uitvoeren van lijkschouwingen (600) - Uitvoeren van euthanasieschouw (275) - Afname alcohol- en drugscontroles en medische arrestanten zorg (1.500) - Advisering medische milieukunde (200) Houden van toezicht

2.975 9.156 12.765 86

422 334 3.315 175

-

Jaarlijkse onderzoeken instellingen kinderopvang (500)

905

-

Inspecties technische hygiënezorg

86

2.1.3 Publieke gezondheid tijdens crisissituaties In 2023 heeft de crisisorganisatie voor de GGD structureel vorm gekregen. De basisstructuur en processen zijn beschreven en er is een start gemaakt met de bemensing van de crisisorganisatie en het opleiden van medewerkers. Concrete producten zijn onder andere het integraal crisisplan GGD, operationele plannen, convenant scenarioteam Limburg-Noord en het jaarplan opleiden, trainen en oefenen. Er zijn in 2023 de nodige inzetten geweest vanuit de crisisorganisatie GGD. Het scenarioteam is 11 keer ingezet, 4 keer inzet vanuit kernteam Psychosociale Hulpverlening (PSH), 2 keer inzet van het crisisteam GGD en 4 keer inzet van arts infectieziektebestrijding.

2.1.4. Wat heeft het gekost? De gemeentelijke bijdrage voor het programma Publieke Gezondheid bedraagt € 15,9 miljoen (exclusief overhead), omgerekend is dat een bedrag van € 30,39 per inwoner.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 13 -

28 maart 2024

Totaal Programma Publieke Gezondheid Bedrag per inw oner**

Begroting 2023 na w ijziging

Realisatie 2023*

Totaal lasten

23.099

23.759

€ 45,32

Totaal baten

23.086

23.728

€ 45,26

-13

-32

-€ 0,06

Toevoegingen aan reserves

2

2

€ 0,00

Onttrekkingen aan reserves

15

418

€ 0,80

Gerealiseerde resultaat excl. Corona

-0

385

€ 0,73

Saldo van baten en lasten excl. Corona

Lasten Corona

5.246

Baten Corona

5.319

Gerealiseerde resultaat incl. Corona

-0

458

* bedragen in duizenden euro's ** bedragen in euro's

De realisatie wordt toegelicht in paragraaf 6.3.1. Programma Publieke Gezondheid.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 14 -

28 maart 2024

2.2

Programma Brandweerzorg

Het programma Brandweerzorg bestaat uit drie onderdelen: • Incidentbestrijding; • Risicobeheersing; • Preparatie.

2.2.1 Incidentbestrijding Aantal uitrukken Het jaar 2023 was voor de uitrukdienst van de brandweer rustiger dan voorgaande jaren. Het aantal uitrukken voor brand is weliswaar iets gestegen, maar het totaal aantal uitrukken was lager. Grote incidenten waren onder andere de industriebrand in Blerick in mei, de brand bij een recyclingbedrijf in Haelen in september en in december de brand in een voormalig klooster in Heel. In tegenstelling tot de afgelopen jaren is de brandweer in 2023 niet geconfronteerd met incidenten van een omvang en duur als de brand in het Meinweggebied (2020), het hoogwater Maas en Roer (2021) of de brand in de Mariapeel (2022). Repressief Brandweer Organisatieplan (RBOP 3) De basisbrandweerzorg blijft georganiseerd vanuit een fijnmazig web van lokale - meestal vrijwillige brandweerposten. Bij complexe incidenten wordt de lokale post ondersteund door specialistische eenheden. De uitvoering van het RBOP 3 is in 2023 nagenoeg afgerond en de specialistische eenheden zijn operationeel. Het betreft hulpverleningseenheden (Bergen, Panningen, Nederweert, Echt), brandbestrijdingseenheden (Venlo, Roermond), gevaarlijke stoffen eenheid (Venlo), duikteam (Weert) en de handcrew voor natuurbranden (Grathem). De mens bij de brandweer Op gebied van paraatheid, materieel en vakbekwaamheid heeft Brandweer Limburg-Noord het goed op orde.

In 2023 is steeds duidelijker geworden dat de mens bij de brandweer meer aandacht behoeft. Weerbaarheid van de brandweermensen tegen traumatische ervaringen, aandacht voor duurzame inzetbaarheid en sociale veiligheid zijn belangrijke thema's geworden. Versterking paraatheid en continuïteit posten Vroeger werd je brandweervrijwilliger voor het leven. Maar de samenleving verandert en vrijwilligheid wordt anders ingevuld. Vrijwilligers blijven gemiddeld minder lang bij de brandweer, vrijwilligers werken gemiddeld verder weg van de kazerne en zijn minder beschikbaar dan de vorige generaties vrijwilliger. Het op sterkte houden van de posten en het zorgen dat de post direct op een 112 melding kan reageren (paraatheid), vergde ook in 2023 grote inspanningen. De jarenlange inspanningen op dit onderwerp leveren resultaten op. In 2023 hebben de vele wervingsactiviteiten vruchten afgeworpen. Het aantal vrijwilligers is stabiel gebleven, 45 vrijwilligers zijn gestopt en 47 nieuwe vrijwilligers zijn gestart. Op 31 december 2023 waren er 752 vrijwilligers in dienst. We beseffen dat alleen het werven van nieuwe vrijwilligers onvoldoende is om de uitdagingen te pareren. We geven veel aandacht aan het binden en boeien van vrijwilligers. Op basis hiervan hopen wij op een groeiende toetreding van nieuwe generaties, diversiteit aan werknemers en nieuwe typen vrijwilligers.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 15 -

28 maart 2024

Tegen alle trends in, is de paraatheid van Brandweer Limburg-Noord in 2023 zelfs iets verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren. De centrumposten Venray, Venlo, Roermond, Weert waren 100% paraat en de robuuste posten tussen de 95% en 100%. De basisposten waren ook goed paraat. Belangrijk om te vermelden is dat bij het buiten dienst zijn van een post, het in 2023 telkens gelukt is om binnen 15 minuten brandweerhulp ter plaatse te krijgen vanuit een andere post. Deeltijdregeling brandweervrijwilligers Elementen in de rechtspositie van de brandweervrijwilligers zijn in strijd met Europese regels. Het dossier rondom vrijwilligheid en Europese regelgeving is in 2023 nog lang niet afgerond. De structurele kosten voor Brandweer Limburg-Noord zijn inzichtelijk. De vraag is of en in hoeverre het Rijk in de kosten voor de veiligheidsregio's tegemoet wil komen. 2e loopbaanbeleid brandweer In 2006 is het 2e loopbaanbeleid bij de brandweer in Nederland geïntroduceerd. Dit gaat over medewerkers in de 24-uursdienst. Onder voorwaarde van medische geschiktheid mogen deze medewerkers maximaal 20 jaar werken in deze bezwarende functie. Dit leidt tot veel onrust bij de brandweermensen die hiermee geconfronteerd worden en er is twijfel over het huidig beleid.

Op verzoek van werkgever en vakcentrales doet de Universiteit Maastricht onder ruim 25.000 brandweermedewerkers onderzoek naar de belemmerende en bevorderende factoren voor duurzame inzetbaarheid en arbeidsparticipatie van mannen en vrouwen in repressieve brandweerfuncties. Het onderzoek duurt tot en met 2026. De vakbonden in het Landelijk Overleg Arbeidsvoorwaarden Veiligheidsregio’s (LOAV) hebben een akkoord bereikt om de uitvoering van het loopbaanplan voor de brandweerlieden uit te stellen tot dat de uitkomsten van het onderzoek gereed zijn. Van deze mogelijkheid maken bijna alle 24-uursdienst medewerkers gebruik. Dit betekent dat de kosten van het 2e loopbaanbeleid grotendeels naar achteren worden geschoven. Om deze kosten te dekken, is een gedeelte van de reserve inhalen werk gereserveerd voor 2e loopbaanbeleid. Een toekomstbestendige 24 uursdienst Diverse ontwikkelingen zoals een verhoogde arbeidsmobiliteit, het 2e loopbaanbeleid en de verruiming in het zwangerschaps- en ouderschapsverlof maken dat de personele bezetting te krap is geworden om de paraatheid op peil te houden. In 2023 zijn dan ook drie FTE extra aangesteld bij de 24uursdienst. De kosten zijn gedekt uit ombuigingen in de begroting. Natuurbrandbeheersing Samen met defensie zijn in 2023 vier nieuwe putten geboord voor bluswater, drie op de Weerter- en Budelerbergen en één op Heumensoord.

Het Team Handcrew Zuid-Nederland is vanaf april 2023 operationeel. De chauffeurs van de brandweer zijn volop getraind om bewuster en beter door natuurgebieden te kunnen rijden. Er is een publieksvoorlichtingsfilm (VR) en er is een bijeenkomst gehouden waarbij natuurbeheerders en brandweer kennis met elkaar hebben gedeeld. In november is een meerdaagse grote natuurbrandoefening gehouden, met onder andere een multidisciplinaire bijscholing waaraan diverse ketenpartners en bijdrage leverden en meerdere oefeningen in het veld, op operationeel team niveau en op niveau van beleidsteam. Dekkingsplan brandweer en risicoprofiel Elke veiligheidsregio stelt een dekkingsplan op conform de landelijke uniforme systematiek. Het dekkingsplan van VRLN is in december 2023 vastgesteld. Bij het opstellen van het dekkingsplan is gebruik gemaakt van de nieuwe landelijke systematiek van dekkingsplannen. Met het dekkingsplan zijn de opkomsttijden van de brandweer in Limburg-Noord inzichtelijk gemaakt.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 16 -

28 maart 2024

Kengetallen In 2023 zijn 2.258 prio 1 uitrukken geweest. Bij sommige incidenten rukken meerdere voertuigen en/of posten uit. Dat kan zijn in verband met de omvang van het incident, maar ook uit voorzorg om de paraatheid te garanderen. Daarnaast is de brandweer 1.810 maal prio 2 uitgerukt. Indicatoren

Realisatie

Regionaal: in de praktijk wordt 50% van de maatgevende incidenten

47% met een gemiddelde

(brand in een gebouw) binnen de wettelijke opkomsttijd voor dat

opkomsttijd van 8:47

specifieke soort gebouw bereikt door de eerste eenheid.

minuten

Bij prio-1 meldingen is het streven een uitruktijd van maximaal 5

Vrijwillig: 5:09 minuut

minuten te halen bij vrijwillige posten en anderhalve minuut bij

Beroeps: 1:37 minuut

beroepsposten (moment van alarmering tot aan moment van de uitruk). SI-2T: 1:42 minuut

2.2.2 Risicobeheersing Omgevingswet Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet inwerking. De afgelopen jaren heeft risicobeheersing zich voorbereid op de invoering. De afgelopen maanden zijn we hier druk mee geweest. De migratie van de applicatie Squit 2020 naar Rx.Mission is succesvol uitgevoerd, maar heeft ook een behoorlijk beslag gelegd op de personeelscapaciteit. Er is kritisch gekeken naar de risico's van de migratie, zowel voor het migratieproces als de werking van Rx.Mission na de migratie. Rx.Mission werkt nog verre van perfect, maar als VRLN kunnen we in de omgevingswet samenwerken met het bevoegde gezag en ketenpartners. Met gemeenten zijn in accountgesprekken de regionale afspraken met betrekking tot intake-, omgevingstafels en het vergunningsproces afgestemd. Zowel voor omgevingsveiligheid als bouw- en gebruiksveiligheid is er een adviseur en medewerker als eerste aanspreekpunt voor elke gemeente. Vorig jaar heeft de veiligheidsregio samen met de Regionale Uitvoerings Dienst (RUD) een subsidie verworven ten behoeve van het project omgevingsveiligheid in beeld. In dit project zit het uitwerken van aandachts- en attentie gebieden in combinatie met scenario's die de gemeenten keuzes geven voor de uitwerking in hun omgevingsplannen. Daarnaast wordt in dit project alle mogelijke risico-data verzameld die het adviseren op omgevingsveiligheid ondersteunt.

Momenteel is een eerste set van risico-data verzameld en zijn deze in beeld gebracht in een digitale kaart-viewer. Natuurbrandbeheersing De veiligheidsregio is samen met gemeenten en natuurbeheerders actief om de risico's per natuurgebied in beeld te brengen en mogelijke maatregelen op te stellen. Op provinciaal niveau hebben we als veiligheidsregio samen met partners onder leiding van de leadpartner Grenspark Maas-Swalm-Nette bijgedragen aan het opstellen van een INTERREG-aanvraag natuurbrandbeheersing. Helaas is de aanvraag op het laatste moment teruggetrokken door de leadpartner. Provincie Limburg heeft inmiddels een (overbruggings)subsidie toegekend aan de veiligheidsregio waarmee de werkzaamheden de komende maanden kunnen worden voortgezet.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 17 -

28 maart 2024

Daarnaast lopen verschillende projecten en programma's: • • • • • •

Uitfasering sleutelkluizen; Veilige Energietransitie; Branche gerichte samenwerking woningcoöperaties; Branche gerichte samenwerking brandveilige scholen; Branche gerichte samenwerking brandveiligheid in de zorg en Deelname Keurmerk Veilig ondernemen trajecten in diverse gemeenten.

Kengetallen Het programmaonderdeel risicobeheersing bestaat de taakvelden: ruimtelijke veiligheid, industriële veiligheid, bouwveiligheid, gebruiksveiligheid en onderzoek en beleid. In 2023 is het aantal geleverde producten verder gestegen met 8,4% ten opzichte van 2022. Indicator

Realisatie

Ruimtelijke veiligheid 250-300 adviesaanvragen externe veiligheid

300 adviezen ruimtelijke en externe veiligheid

Industriële veiligheid 10-20 aanvragen milieuvergunning

41 adviezen industriële veiligheid 9 behandelde incidentmeldingen

12 BRZO-inspecties (Besluit Risico’s Zware

10 geplande BRZO-inspecties 8 adhoc BRZO-inspecties

ongevallen) Bouwveiligheid 900 adviesrapporten

1.152 adviezen bouwveiligheid 30 controles bouwveiligheid

20 controles Gebruiksveiligheid 1.500 gebruikscontroles

951 controles gebruiksveiligheid 348 adviezen gebruiksveiligheid 381 adviezen evenementenveiligheid

300 adviezen brandveilig gebruik 500 adviezen evenementenveiligheid Onderzoek en beleid

Goed en snel: wij adviseren in een vroegtijdig stadium vanuit vakinhoudelijke professionaliteit, onafhankelijkheid en risicogericht. Afgelopen jaar is er veel tijd gestoken in het opbouwen van het netwerk op het gebied van ruimtelijke omgeving, zodat de veiligheidsregio nog meer vroegtijdig betrokken wordt bij intake- en omgevingstafels waar wij vakinhoudelijk onze bijdrage kunnen leveren. Het is belangrijk om vroeg aan tafel te zitten zodat wij vanaf het begin aan mee kunnen praten en zowel gemeenten als burgers weten waar ze aan toe zijn om veiligheid een goed en afgewogen onderdeel te laten zijn van hun initiatief. Co-creatie: wij werken samen met partners aan veiligheidsvraagstukken, leveren een onderbouwde bijdrage aan integraal advies en maken waar mogelijk de verbinding op inhoud. Er zijn afgelopen jaar stappen gezet om zowel intern nog meer 1 integraal advies te geven aan partners en bevoegden gezagen. En er wordt steeds meer samen opgetrokken met andere partners zoals RUD (rondom milieu gerelateerde zaken) en andere hulpverleningsdiensten (politie en ambulance).

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 18 -

28 maart 2024

2.2.3 Preparatie Voor het onderdeel Preparatie is het van belang dat zij flexibel mee kunnen bewegen met de actualiteit en behoefte van incidentbestrijding. Vakbekwaamheid Ook in 2023 is het jaarlijkse opleidingsprogramma weer vormgegeven vanuit het eigen gecertificeerd regionaal opleidingsinstituut. De behoefte binnen incidentbestrijding was in 2023 groter dan de personele capaciteit, hierdoor zijn er ook enkele opleidingen extern ingekocht. Het oefenprogramma was in 2023 voor het eerst ingericht op basis van de behapbare basis. Alle specialistische teams zijn in 2023 geland, mede hierdoor kon dit vorm gegeven worden. De ingezette lijn van 2022 voor realistisch oefenen is positief ontvangen en heeft in 2023 zijn verdere beslag gekregen. Voor de toekomstige aanbesteding zal dit meegenomen worden, hierdoor kunnen we nog doelmatiger omgaan met de beschikbare middelen en de vertaling ervan. Huisvesting Door het Algemeen Bestuur is een belangrijk besluit genomen, namelijk dat de stijgende kosten voor nieuwe kazernes leidt tot een aanpassing van het beschikbare krediet. In 2023 zijn er stappen ondernomen voor de start van de aanbesteding voor de ontwerpfase voor de kazerne Leudal. Het genomen besluit is van groot belang voor de realisatie in 2024/2025. Voor de kazerne Venray zijn de gesprekken weer opgestart voor een actualisatie van de kosten.

Voor deze locatie zijn de verschillende varianten al uitgewerkt met bijbehorende kostenraming. Materieel Ook in 2023 zijn we geconfronteerd met tekorten van beschikbare kredieten ter vervanging van materieel. Een actualisatie van de staat van activa gekoppeld aan het besluit om deze structureel op te hogen was van groot belang. Hierdoor kunnen we repressief op niveau blijven werken. Zowel voor de veiligheid van onze mensen als de actuele maatschappelijke ontwikkelingen die steeds in beweging zijn. Er wordt al jaren een afweging gemaakt of vervanging noodzakelijk is, of dat deze verantwoord doorgeschoven kan worden. Deze werkwijze draagt bij om doelbewust te sturen om binnen de beschikbare kaders te werken. Eind 2023 is het operationeel uniform geleverd. Dit heeft landelijk enige vertraging opgelopen waardoor dit vier maanden later heeft plaats gevonden. Vanaf februari 2024 zijn alle brandweercollega's in het nieuw gestoken. Een majeure operatie aangezien we in onze regio ook werken met ongeveer 800 vrijwilligers. Ook is in 2023 de eerste nieuwe tankautospuit van de aanbesteding geleverd, hierbij is ook gelijk het hydraulisch redgereedschap vervangen voor elektrisch aangedreven redgereedschap. Hierdoor hebben we een flinke stap gezet in flexibiliteit voor de inzetbaarheid tijdens technische hulpverleningen. In de loop van 2024 volgen er meer nieuwe tankautospuiten.

Er is in 2023 ook een nieuwe Mobiele Commando Unit (MCU) aangekocht en geleverd. Deze is ter vervanging van de huidige commando haakarmbakken en is helemaal ingericht voor de huidige tijd. De MCU heeft alle faciliteiten om tijdens een grote inzet multidisciplinair ter plaatse een incident te managen. Operationele voorbereiding In 2023 is het Mobiel Operationeel Informatiesysteem (MOI) geïmplementeerd in alle 119 voertuigen. Door deze implementatie zijn onze eenheden nog beter in staat om met de actuele informatie op te

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 19 -

28 maart 2024

treden tijdens een inzet. Vanuit de melding op de meldkamer tot actuele planvorming en het verloop van een incident is alles aan elkaar gekoppeld in de MOI. Ook is in 2023 een aanzet gemaakt voor het project om alle inzetvoorstellen daar waar het kan te uniformeren. De meldkamer Limburg opereert primair in twee veiligheidsregio's, het is daarom wenselijk om werkwijzen te uniformeren met respect voor lokale belangen. Indicatoren · Gecertificeerd opleidingsbureau. · Alle ruim 850 operationeel inzetbare medewerkers voldoen aan de landelijke branche-standaard voor vakbekwaamheid. · Actuele planvorming, procedures, inzetvoorstellen en dekkingsplan. · De kazernes voldoen aan niveau 3 van de NEN2767-norm. · Al het materieel voldoet aan de daarvoor geldende kwaliteitsstandaard en/of keurmerk en wordt periodiek gekeurd.

Realisatie Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd Gedeeltelijk gerealiseerd Gerealiseerd

2.2.4 Wat heeft het gekost? De gemeentelijke bijdrage voor het programma Brandweerzorg bedraagt € 29,7 miljoen (exclusief overhead), omgerekend is dat een bedrag van € 56,71 per inwoner. Totaal Programma Brandweerzorg 130219

Bedrag per inw oner**

Begroting 2023 na w ijziging

Realisatie 2023*

Totaal lasten

35.854

34.113

€ 65,07

Totaal baten

35.854

35.614

€ 67,93

Saldo van baten en lasten excl. Corona

0

1.501

€ 2,86

Toevoegingen aan reserves

0

137

€ 0,26

Onttrekkingen aan reserves

0

0

€ 0,00

Gerealiseerde resultaat excl. Corona

0

1.364

€ 2,60

Lasten Corona

1

Baten Corona Gerealiseerde resultaat incl. Corona

0

1.363

* bedragen in duizenden euro's ** bedragen in euro's

Het resultaat is toegelicht in paragraaf 6.3.2. Programma Brandweerzorg.

Jaarverantwoording 2023 VRLN

- 20 -

28 maart 2024

2.3

Programma Crisisbeheersing

Naar aanleiding van de versterkingsactiviteiten crisisbeheersing, onder andere vanuit de contourennota, is het programma crisisbeheersing onderverdeeld in een viertal processen, te weten: - Informatievoorziening; - Risicoanalyse en -advisering; - Organiseren en uitvoeren en - Kaderstelling en verbinding. Naast deze vier processen maken ook de GHOR en de gemeentelijke processen (bevolkingszorg) onderdeel uit van het programma Crisisbeheersing. Ook de meldkamer wordt hiertoe gerekend. Met de ontvangen BDuR-middelen is de versterking crisisbeheersing in gang gezet. Er heeft een uitbreiding van de formatie plaatsgevonden met 6 fte, de materiële budgetten zijn uitgebreid en er is sprake van een versterking op de bedrijfsvoeringstaken.

2.3.1 Informatievoorziening We zorgen voor een geraffineerde systematiek om 24/7 op de juiste manier veiligheidsinformatie binnen te halen, te verrijken en beschikbaar te stellen, zodat de juiste (crisis)functionaris op het juiste moment over de juiste informatie kan beschikken. VIK (Veiligheidsinformatie Knooppunt) en 24/7 informatiepositie Een goede 24/7 informatiepositie en een knooppunt waar relevante veiligheidsinformatie samenkomt, hangt nauw samen met netwerken: binnen de eigen organisatie en met regionale, bovenregionale en landelijke (veiligheids)partners. In 2023 hebben we provinciaal actief samengewerkt met de collega's van VRZL en onder andere een videoknooppunt gerealiseerd. Hiermee kunnen tijdens een incident verschillende externe beeldbronnen bekeken worden in de verschillende crisisteams. Daarnaast is de ontwikkeling van het Veiligheidsbeeld verder vormgegeven en zijn we, onder de vlag van het VIKLimburg, gestart met verschillende scrum-teams die in 2024 een (vernieuwd) operationeel-, tactischen strategisch veiligheidsbeeld op gaan opleveren. Tenslotte heeft nauwere samenwerking met de politie Limburg geresulteerd in het uitwisselen van relevante informatie op het gebied van openbare orde en veiligheid die we hebben opgenomen in het veiligheidsbeeld.

Informatiegestuurde Veiligheid en Innovatie (IGV) Ontwikkelingen op het gebied van informatievoorziening en informatieproducten volgen elkaar snel op en nieuwe technologieën worden ontwikkeld die mogelijk ook binnen het vakgebied van de crisisbeheersing van meerwaarde kunnen zijn. We spelen hier onder andere op in met pilots binnen het Zuid6 Fieldlab IGV (samenwerkingsverband van de zes zuidelijke veiligheidsregio's). Door samen te werken en te innoveren, hebben we meer slagkracht en kunnen we gebruik maken van elkaars expertise en capaciteit. Dit heeft in 2023 onder andere geresulteerd in het testen van de h-atlas, het ontwikkelen van een dreigingskalender, weather impact applicaties en een actieve rol binnen de landelijke coalitie IGV (KCR2). Informatiemanagement (IM) piketorganisatie De veiligheidsregio is (ook) een 24/7 crisisorganisatie en hier maakt de sectie Informatiemanagement (IM) deel van uit. In 2023 is geïnvesteerd in het uitbreiden van de sectie en zijn nieuwe informatiemanagers en informatiecoördinatoren geworven en opgeleid. Gelet op de vereiste paraatheid en gewenste robuustheid zal in 2024 verdere uitbreiding nodig zijn. Verder is ook de samenwerking met de calamiteitencoördinatoren (CaCo's) op de meldkamer geïntensiveerd, aangezien zij een essentiële schakel zijn in het IM-proces.