Jaarverantwoording 2020

Voorlopige Jaarverantwoording 2020

Status: 12 april 2021 Voor toezending aan de gemeenteraden

Voorwoord Wat een jaar! Dit kan ik met recht zeggen. Dacht ik begin 2020 nog alle focus te hebben op de risicogerichte jeugdgezondheidszorg en toekomstbestendige brandweerzorg, werd de wereld in februari 2020 helemaal anders. De coronacrisis heeft de samenleving hard geraakt. De sterfte aan COVID-19 is een belangrijke doodsoorzaak in 2020. De ziektelast is vijf keer zo hoog als bij een normale griep. Bovendien zijn de langetermijneffecten voor ex-patiënten nog onbekend. Het RIVM concludeert dat de coronacrisis veel harder toeslaat bij lager opgeleide mensen, omdat zij vaker leiden aan chronische ziekten. VRLN zet zich maximaal in om de coronacrisis in onze regio te bestrijden. Daarnaast zullen we aandacht besteden aan de lange termijn maatschappelijke en gezondheidseffecten. Ik zie in de organisatie: daadkracht, samenwerking, saamhorigheid. Stond de veiligheidsregio voor 2020 minder op de kaart, in 2020 kreeg deze betekenis door de regierol die we pakken in de crisis. Omdat wij ook de regionale GGD onder ons dak hebben, hadden wij in het begin van de crisis een voorsprong op andere regio’s. Informatie-uitwisseling en samenwerking tussen gezondheid en veiligheid stonden bij ons immers al in de steigers. In 2020 is dit succesvol bekrachtigd. En leverde dit ons een finaleplek op in de verkiezing van ‘Beste Overheidsorganisatie van het jaar 2020’.

Onze dienstverlening vanuit de brandweer en crisisbeheersing aan de inwoners in de regio is geen moment stil gevallen. In april dit jaar bleek dit enorm belangrijk toen natuurgebied De Meinweg in brand stond. We bestreden een crisis in een crisis. We werkten samen met veel brandweerkorpsen van andere regio’s en van ons buurland Duitsland. En we evacueerden 4.000 inwoners van het dorp Herkenbosch naar een veilige en gezonde plek. De dienstverlening van de GGD is waar mogelijk voortgezet. De focus lag natuurlijk op de infectieziektebestrijding waardoor projecten op andere taakvelden niet allemaal zijn uitgevoerd. Het sluiten van scholen en kinderdagverblijven heeft een grote invloed op de uitvoering van het takenpakket van de GGD. Met veel creativiteit is gezocht naar het leggen van contact met ouders en kinderen. Ook in de bedrijfsvoering heeft de coronabestrijding grote impact. Denk hierbij in het bijzonder aan de medewerkers van ICT, gebouwenbeheer, afsprakenbureau en communicatie. Zij faciliteerden het testen, traceren en vaccineren. Als gevolg daarvan is het onderhoudsplan voor de gebouwen in 2020 niet opnieuw vastgesteld door het Algemeen Bestuur. In de jaarcijfers ziet u terug dat de voorzieningen voor groot onderhoud moeten worden omgezet naar een reservering.

Ik sluit af met de hoop en de verwachting dat we ergens in 2021 de coronacrisis achter ons kunnen laten en we ons kunnen focussen op andere aspecten van uw gezondheid en veiligheid. Jac Rooijmans Algemeen directeur Veiligheidsregio Limburg-Noord

Jaarverantwoording 2020 VRLN

-2-

12 april 2021

Inhoudsopgave Voorwoord .................................................................................................................. 2 Deel A Algemeen ...................................................................................................... 4 1

Algemeen ...................................................................................................... 4

1.1 1.2 1.3

Inleiding ...................................................................................................................................4 Financieel resultaat 2020 ........................................................................................................4 Bestrijding coronapandemie ....................................................................................................6

Deel B Jaarverslag .................................................................................................... 9 2

Programmaverantwoording ............................................................................ 9

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Programma Publieke Gezondheid ..........................................................................................9 Programma Brandweerzorg ..................................................................................................18 Programma Crisisbeheersing ................................................................................................28 Bedrijfsvoering/Overhead ......................................................................................................34 Vennootschapsbelasting .......................................................................................................35 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................35

3

Paragrafen ................................................................................................... 36

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................................36 Bedrijfsvoeringsparagraaf .....................................................................................................39 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................42 Financiering...........................................................................................................................44 Verbonden partijen ................................................................................................................45

Deel C Jaarrekening ................................................................................................ 46 4

Balans per 31 december .............................................................................. 46

5

Het overzicht van baten en lasten ................................................................ 48

6

Toelichtingen ............................................................................................... 49

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..............................................................49 Toelichting op de balans .......................................................................................................51 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ..................................................................63 Sisa-bijlage bij de jaarrekening .............................................................................................70 Bijlage met gerealiseerde baten en lasten per taakveld ........................................................72 Bijlage met toelichting op langlopende verplichtingen ...........................................................73

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ............................................... 75 Lijst van afkortingen ................................................................................................. 76

Jaarverantwoording 2020 VRLN

-3-

12 april 2021

Deel A

Algemeen

1

Algemeen

1.1

Inleiding

In de jaarverantwoording 2020 wordt de realisatie afgezet tegen de begroting 2020. De begroting 2020 is op 5 juli 2019 vastgesteld door het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN). In het Algemeen Bestuur van 7 februari 2020 is begrotingswijziging 1, met betrekking tot aanpassing van de gemeentelijke bijdrage ten behoeve van Extra Contactmoment Adolescenten, vastgesteld. Op 16 december 2020 heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de technische begrotingswijziging nummer 2 2020. In deze begrotingswijziging zijn mutaties meegenomen die hun oorsprong vinden in de bestuursrapportage over het eerste halfjaar 2020.

1.2

Financieel resultaat 2020

Het financieel resultaat over 2020 bedraagt na de mutaties in de reserves € 3,072 miljoen voordelig. Dit resultaat wordt voor € 1,810 miljoen beïnvloed door de omzetting van de voorzieningen voor groot onderhoud naar een reservering voor groot onderhoud. De boekhoudspelregels maken deze administratieve correctie noodzakelijk. Het feitelijk financieel resultaat over 2020 is € 1,262 miljoen euro. De belangrijkste reden hiervoor is dat niet alle geplande activiteiten zijn uitgevoerd. Er is werk blijven liggen en dat moet worden ingehaald. De kosten van de bestrijding van de coronapandemie worden vergoed door het Rijk en separaat verantwoord. Los van de specifieke taakstelling van VRLN in het kader van de bestrijding van de crisis, zijn de in Nederland afgekondigde coronamaatregelen van invloed op het financieel resultaat. Het verbieden van samenkomsten, het sluiten van de scholen en de noodzakelijke herprioritering hebben er toe geleid dat het uitvoeringsprogramma niet volledig is uitgevoerd Het incidentele cao-voordeel van € 378.815 is al terugbetaald aan de deelnemende gemeenten, want het Algemeen Bestuur heeft middels begrotingswijziging 2 van 2020 besloten tot terugbetaling. In het financieel resultaat is deze terugbetaling verdisconteerd. In de jaarrekening zijn de gerealiseerde baten en lasten afgezet tegen de gewijzigde begroting 2020.

Deze begrotingswijziging is gebaseerd op de verwachte realisatie in de bestuursrapportage 2020, waarin gerapporteerd werd op basis van de halfjaarcijfers en het geprognosticeerde resultaat aan het einde van het jaar. In de bestuursrapportage is nadrukkelijk het voorzichtigheidsbeginsel gehanteerd. Het was op dat moment nog onduidelijk in hoeverre we de kosten voor de bestrijding van de coronapandemie en het wegvallen van inkomsten volledig vergoed zouden krijgen door het Rijk. In acht nemen van het voorzichtigheidsbeginsel resulteerde op dat moment in een verwacht tekort als gevolg van de coronapandemie van € 846.000 op jaarbasis. Inmiddels is duidelijk dat alle gemaakte

Jaarverantwoording 2020 VRLN

-4-

12 april 2021

kosten inclusief de gederfde inkomsten worden vergoed door het Rijk. Dat betekent dat we in de jaarrekening uitkomen op een neutraal resultaat voor wat betreft de coronabestrijding. Resultaat Program m a

(bedragen in duizenden euro's) Jaarrekening 2020 vrijval onderhoudvoorziening

Resultaat begroting na w ijziging

Publieke Gezondheid

-243

Brandw eerzorg

589

Crisisbeheersing

319

Overhead

181

Corona

-846

Resultaat

Jaarrekening 2020 overig

Verschil begroting realisatie

182

425

340

568

817

993

0

1.810

348

28

393

1.205

0

846

1.262

3.072

De coronacrisis duurt lang en als gevolg daarvan is een deel van de voor 2020 ingeplande werkzaamheden blijven liggen. Dat zijn toezeggingen naar onze deelnemende gemeenten die niet zijn ingevuld. Aanvankelijk was het idee het uitgestelde werk in de tweede helft van 2020 in het halen. Dat was door corona helaas niet mogelijk. Het werk moet nu in 2021 en wellicht ook 2022 worden ingehaald. Met onze deelnemende gemeenten maken we hierover afspraken en reserveren uit het resultaat op het door gemeenten beschikbaar gesteld budget middelen voor het inhalen van het werk. Daarnaast moet de organisatie een transitie doormaken die in 2020 niet kon worden opgestart. Aan het Algemeen Bestuur zullen in de navolgende lijn voorstellen voor de bestemming van het resultaat worden voorgelegd. Bestemming resultaat (bedragen in duizenden euro's) Resultaat 2020

3.072

Omzetten voorzieningen groot onderhoud naar reservering

1.810

Resultaat te bestem m en

1.262

Bestem m ingsvoorstellen

Inhalen van w erk 2020

Transitie

Totaal

Brandw eerzorg

353

260

613

Crisisbeheersing

201

55

256

Bedrijfsvoering

140

127

267

694

442

1.136

Totaal Retour gemeenten

126

Reeds teruggestort naar gemeenten

379

Jaarverantwoording 2020 VRLN

-5-

12 april 2021

1.3

Bestrijding coronapandemie

1.3.1 Inhoudelijke verantwoording Op basis van artikel 40 van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) heeft de voorzitter, in overeenstemming met de burgemeesters uit het regionaal beleidsteam, verslag uitgebracht over zijn besluiten in het kader van de bestrijding van de coronapandemie en het verloop van de gebeurtenissen. In dat verslag staat ook of een burgemeester aantekening heeft laten maken van zijn eventuele bezwaren tegen besluiten van de voorzitter. Dit verslag is naar de gemeenteraden gestuurd. In de jaarverantwoording verwijzen wij naar deze verantwoording van de voorzitter van de veiligheidsregio.

1.3.2 Financiële verantwoording De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft toegezegd de kosten in het kader van de bestrijding van de coronacrisis volledig te vergoeden. Generieke taken in crisisbeheersing De GGD heeft een wettelijke taak in de infectieziektebestrijding. Denk hierbij aan zaken als surveillance door specialisten infectieziekten, voorlichting aan inwoners, afstemming met stakeholders, afwikkeling van klachten en claims burgers en het afleggen van verantwoording aan het bestuur en in het verlengde daarvan aan de gemeenteraden. Het testen & traceren maakt ook deel uit van onze taakstelling. De omvang waarop dat in het kader van de coronapandemie plaats moet vinden, is zo groot dat onze reguliere budgettaire mogelijkheden volstrekt ontoereikend zijn. Inzet personeel In het bestrijden van de pandemie worden de GGD én de veiligheidsregio in de kerntaken aangesproken. Door het flexibel inzetten van eigen goed opgeleid personeel kan de organisatie veel menskracht inzetten op de bestrijding van het coronavirus. Er ontstaan meerkosten door de vergoeding van meer-uren, overuren en toelagen. Deze kosten zijn gedeclareerd bij het Rijk. Aan het einde van 2020 is het verlofsaldo hoger dan gebruikelijk en wijkt daarmee af van het jaarlijks gelijkblijvend volume.

Dat hangt samen met corona: medewerkers zijn extra ingezet in de coronabestrijding en medewerkers namen als gevolg van corona minder verlof op. De verlofuren ontstaan door de coronabestrijding, declareren we bij het Rijk. De door Minister toegezegde vergoeding van € 1.000 voor ons zorgpersoneel is eveneens gedeclareerd bij het Rijk. Bemonsteren In eerste instantie heeft de GGD een teststraat bemenst. De brandweer gaf daarbij logistieke ondersteuning. Toen de opdracht groter werd, zijn voor het bemonsteren medewerkers van Event Medical Service ingezet. Onder aansturing van GGD-professionals voeren zij de werkzaamheden uit. De huurprijs is € 30 per uur (excl. btw). Voor het testen van mensen die om medische redenen niet naar de teststraat kunnen komen, hebben we een afspraak gemaakt met het Rode Kruis. Vrijwilligers van het Rode Kruis kunnen thuistests afnemen.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

-6-

12 april 2021

De eerste teststraat kwam op de Drie Decembersingel in Blerick, later volgden Venlo (daarmee verviel die in Blerick), Roermond, Weert en Venray. In december kwam er een mobiele testbus bij. In totaal is er een capaciteit van 2.925 tests per dag. Bron- en contactonderzoek Bron- en contactonderzoek (BCO) is een belangrijk instrument in de beheersing van het coronavirus. De opdracht was vanaf 1 juni iedereen met klachten te testen. Bovendien is het belangrijk te onderzoeken met wie een besmet persoon contact had en wat de uiteindelijke bron van de besmetting was. In eerste instantie gingen we er vanuit dat voor het bron- en contactonderzoek eigen medewerkers en medewerkers op tijdelijk contract ingezet zouden worden. Uiteindelijk hebben we er voor gekozen een externe partij in te zetten. Onder regie van de GGD worden BCO’s uitgevoerd door het callcenter van de Munckhof Business Travel. Het bedrijf zet daar 150 mensen voor in. Laboratoriumonderzoek Monsters worden in GGD-teststraten afgenomen, maar ook in de ziekenhuizen op verzoek van huisartsen. De GGD stuurt de monsters vanuit de GGD-teststraten naar het laboratorium. Bij de start van de coronabestrijding waren er op landelijk niveau nog geen afspraken gemaakt over de verdeling van de schaarse laboratoriumcapaciteit en de prijs van het onderzoek. Ook was het declaratieproces niet eenduidig vastgelegd.

Inmiddels is in de landelijke toedeling van laboratoriumcapaciteit bepaald dat Sanquin in Amsterdam de monsters vanuit GGD Limburg-Noord onderzoekt. Na dat besluit sturen we de monsters naar Amsterdam. Sanquin declareert de kosten rechtstreeks bij het RIVM. Van GGD-en wordt daarnaast verwacht dat zij de declaraties van laboratoria in de regio doorgeleiden naar het RIVM. We betalen de facturen van de ziekenhuizen en declareren de kosten 1 op 1 bij het RIVM. Gederfde inkomsten van de GGD De coronacrisis leidt wereldwijd tot het stilvallen van het toerisme. Dat betekent een omzetverlies voor reizigersadvies en vaccinaties. De sluiting van de kinderopvang heeft geleid tot minder uitgevoerde inspecties en dus ook hier minder inkomsten. Ook het omzetverlies van de GGD komt voor vergoeding door het Rijk in aanmerking. De lagere opbrengsten bij de GGD zijn in lijn met de door VWS opgestelde verantwoordingsinstructie netto opgenomen, dat wil zeggen met aftrek van lagere inkoopkosten.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

-7-

12 april 2021

Corona Declaraties VWS Meerkosten Bron- en contactonderzoek

1.326.439

Bemonstering

3.432.552

Overige kosten

2.192.704

Subtotaal m eerkosten

6.951.695

Minder opbrengsten (verrekend m et m inder uitgaven) Technische Hygiënezorg/Toezicht houden

413.713

Reizigerszorg

491.227

Subtotaal m inder opbrengsten

904.940

Totaal gedeclareerd

7.856.635

Nog te declareren bij VWS eindafrekening 2020

413.751

Werkelijke lasten Corona (excl. Laboratorium kosten) uit jaarrekening 2020

8.270.386

Laboratorium kosten

Aantal

Declaratie RIVM

GGD testen tot juni (geen uniform tarief)

1.767

175.000

166.426

10.817.690

6.639

433.010

GGD testen vanaf juni à € 65 (laboratorium Sanquin declareert rechtstreeks bij RIVM) Testen uitgevoerd in opdracht van huisartsen Totaal gedeclareerd

11.425.700

Zorgbonus

Declaratie

134 zorgprofessionals

241.200

Totaal

Jaarverantwoording 2020 VRLN

19.937.286

-8-

12 april 2021

Deel B 2

Jaarverslag

Programmaverantwoording

In dit onderdeel staat de inhoudelijke toelichting op de uitvoering en het verloop van de programma’s van de veiligheidsregio, te weten Publieke Gezondheid, Brandweerzorg, Crisisbeheersing en Overhead.

2.1

Programma Publieke Gezondheid

Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit vijf programmaonderdelen:     

Jeugdgezondheidszorg 0-18; Uitvoerende taken gezondheidsbescherming; Bewaken publieke gezondheid bij incidenten, rampen en crisis; Toezicht houden en Onderzoek, kennis en advies.

Algemene ontwikkelingen in 2020 Activiteiten in het kader van de bestrijding van het coronavirus Kenmerkend voor het jaar 2020 is de uitbraak van het coronavirus in Nederland en de activiteiten die de GGD heeft uitgevoerd om deze infectieziekte te bestrijden. Bij de bestrijding hiervan is intensief samengewerkt met de koepelorganisatie van de GGD, de GGD GHOR Nederland. De koepelorganisatie heeft opschalingsplannen op het gebied van testen, bron- en contactonderzoek en vaccineren opgesteld. Deze zijn vertaald naar regionale opschalingsplannen voor onze regio. De GGD heeft op vier onderdelen activiteiten uitgevoerd om het virus te bestrijden: -

specialistische infectieziektebestrijding; het testen van burgers; het uitvoeren van bron- en contactonderzoek en het vaccineren.

Ten eerste de specialistische infectieziektebestrijdingsprocessen. Dit bevat onder meer advies over beleidsimplementatie, surveillance en outbreakmanagement, woordvoering voor publiek en ketenpartners in de zorg, regie op het bron- en contactonderzoek en coördinatie op de algehele COVID-19 bestrijding. De grootschaligheid van de uitbraak in relatie tot de beperkte formatie van infectieziektebestrijding (IZB) heeft ertoe geleid dat uitgebreid is met zowel IZB-artsen als IZBverpleegkundigen. Tevens hebben activiteiten op IZB gebied 7 dagen in de week plaatsgevonden. Ten tweede het testen van burgers op het coronavirus. Deze nieuwe taak voor de GGD is in korte tijd geïmplementeerd en opgeschaald. De opschaling heeft plaatsgevonden via thuistesten (max. 5 per dag), naar een testfaciliteit op de parkeerplaats van de GGD (max. 60 per dag), naar een grote testfaciliteit bij de hoofdlocatie van VRLN (max. 720 per dag), naar een viertal locaties (max. 2.900 per

Jaarverantwoording 2020 VRLN

-9-

12 april 2021

dag). Hiermee is meer capaciteit gerealiseerd dan landelijk verwacht. Tevens is bij de laatste stap in de opschaling een spreiding in de regio gerealiseerd, met testfaciliteiten in Weert, Roermond, Venray en Venlo. Voor de uitvoering van het testen is een duurzame relatie aangegaan met Event Medical Service B.V. Ten derde het grootschalig uitvoeren van bron- en contactonderzoek (BCO). Iedere besmetting leidt tot het uitvoeren van een BCO. De reguliere infectieziektebestrijding is toegerust om dagelijks enkele BCO’s uit te voeren. Vanwege het hoge aantal besmettingen, moesten er soms tot wel 500 BCO’s per dag uitgevoerd worden. Door deze toename is een externe partij (Munckhof Groep BV) ingehuurd voor de uitvoering van BCO’s. Daarnaast zijn BCO’s in voorkomende gevallen in een afgeslankte vorm uitgevoerd. Dit laatste is in lijn met het landelijk beleid. Ten vierde het vaccineren. Met ingang van 2021 wordt er in Nederland gevaccineerd tegen het coronavirus. Om het vaccineren mogelijk te maken, zijn er vier vaccinatielocaties ingericht. In december zijn de voorbereidingen gestart voor de vaccinatielocatie in Blerick. Naast Blerick zijn er in Weert, Roermond en Venray vaccinatielocaties gerealiseerd. Het vaccinatiepersoneel wordt geleverd door een externe partij (Event Medical Service B.V.). Zij staan zeven dagen per week gereed om onze inwoners te vaccineren.

Het effect van het coronavirus op de reguliere processen De uitbraak van het coronavirus raakt diverse reguliere processen van de GGD. Enerzijds zijn processen stilgelegd en anderzijds hebben processen in een andere vorm plaatsgevonden. Ten eerste de processen die zijn stilgelegd. Dit betreft met name de inspecties in het kader van de Wet Kinderopvang en de reizigersconsulten en -vaccinaties. Vanwege het sluiten van de kinderopvanglocaties hebben er zo’n 70% minder inspecties plaatsgevonden. Zodra deze locaties weer open waren en het praktisch mogelijk was, zijn de inspecties hervat. Het aantal reizigersconsulten en -vaccinaties is afgenomen als gevolg van de grote daling van reisbewegingen (van zowel de zakelijke als de recreatieve reizen). Waar mogelijk zijn de medewerkers van deze processen zo veel mogelijk ingezet op activiteiten in het kader van de pandemiebestrijding. Ten tweede de processen die in een andere vorm hebben plaatsgevonden. De gewijzigde vorm heeft met name betrekking op fysieke afspraken die in een digitale vorm hebben plaatsgevonden. Zo zijn consulten seksuele gezondheid telefonisch afgenomen (waar dat kon). Ook hebben er bij de jeugdgezondheidszorg (JGZ) telefonische consulten of consulten via beeldbellen plaatsgevonden. Bij de JGZ zijn tevens de groepsvaccinaties aangepast aan de RIVM richtlijnen.

Door een nauwe samenwerking met de brandweer en meer individuele uitnodigingen voor specifieke tijden, is dit toch vrij efficiënt verlopen. Programma Nu Niet Zwanger In 2020 is verder uitvoering gegeven aan het programma Nu Niet Zwanger (NNZ). NNZ biedt ondersteuning en zorg op maat aan mensen in kwetsbare omstandigheden bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens. Dit heeft als doel om te voorkomen dat zij onbedoeld zwanger raken. Professionals bieden hiervoor actief begeleiding, beginnend bij een gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Dit is een programma wat alle GGD’en

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 10 -

12 april 2021

uitvoeren in samenwerking met GGD GHOR Nederland. Het programma is gefinancierd door het Ministerie van VWS. NNZ richt zich op mensen in kwetsbare omstandigheden in de vruchtbare leeftijd waarbij (vaak) sprake is van een combinatie en opeenstapeling van problemen en beperkingen (multi-problematiek). Vaak hebben zij een gebrek aan zelfredzaamheid en zelfherstellend vermogen en is er sprake van een tekortschieten of onvoldoende aansluiten van hulp van zorginstanties en omgeving. Vanwege complexe problematiek zijn de begunstigden (vrijwel) altijd al in beeld bij diverse organisaties. Het resultaat van deze interventie is dat de kwetsbaren een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens kunnen maken en niet onbedoeld zwanger raken. Ruim 80% kiest ervoor om gemotiveerd en vrijwillig geschikte anticonceptie te gebruiken. Ouderportaal en taakherschikking JGZ De invoering van het ouderportaal en de taakherschikking waren twee grote thema’s voor de JGZ in 2020. De implementatie van het ouderportaal biedt ouders de mogelijkheid om digitaal het kinddossier in te zien en ook digitaal afspraken te maken. Het ouderportaal is in maart 2021 operationeel. De taakherschikking is vanwege de coronapandemie uitgesteld. Het gezamenlijk en fysiek volgen van scholing is uitgesteld tot na de lockdown.

Vanwege de verlenging van de lockdown is ondertussen met de opleider een alternatief scholingsprogramma opgesteld, waarbij de RIVM richtlijnen gevolgd kunnen worden. De scholing start in februari 2021. Extra contactmoment adolescenten (ECA) Naar aanleiding van een inspectie van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft de GGD een tweede fysiek contactmoment voor de adolescenten in moeten voeren. Dit kwam met de uitbraak van het coronavirus in een ander daglicht te staan. Met het sluiten van de scholen heeft het tweede fysieke contactmoment niet plaats kunnen vinden zoals gepland. De JGZ-medewerker zou fysiek in de klassen aanwezig zijn, waarna de adolescenten een vragenlijst invullen. Afhankelijk van hun antwoorden, volgt er een contactmoment op indicatie. Door de coronapandemie is de invoering van het ECA omgezet naar een digitale variant. Verdeelsleutel JGZ In het besluitvormingsproces van de begroting 2021 is afgesproken dat er een nieuwe verdeelsleutel wordt uitgewerkt voor de gemeentelijke bijdrage in de kosten van de jeugdgezondheidszorg. De in 2016 vastgestelde verdeelsleutel, gebaseerd op het aantal jongeren in combinatie met de ses-score, is niet langer bruikbaar doordat de ses-scores niet meer worden gepubliceerd door het CBS en daarmee een actualisatie van de verdeelsleutel niet mogelijk is.

Een drietal alternatieve varianten zijn gepresenteerd aan het Algemeen Bestuur, de bestuurscommissie GGD en de ambtenaren publieke gezondheid. Een nadere toelichting en besluitvorming, vindt plaats in 2021. Hiermee kan de nieuwe verdeling toegepast worden op de begroting 2022.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 11 -

12 april 2021

Wat hebben we gedaan? 2.1.1 Jeugdgezondheidszorg 0-18 Dit jaar heeft de jeugdgezondheidszorg hinder ondervonden van de uitbraak van het coronavirus. Het programma JGZ is conform landelijke richtlijnen aangepast. Volledig uitgevoerd zijn vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma inclusief consult consultatiebureau tot en met de leeftijd van 15 maanden, de meningokokken vaccinatie voor 14 jarigen en de risicozorg voor 0 tot 18 jarigen. Ook volledig uitgevoerd is de hielprikscreening. De gehoorscreening is volgens richtlijn RIVM tijdelijk stopgezet. Intussen is deze screening ingehaald. Landelijk is er een onderzoek bezig naar de effecten van uitstel van deze gehoorscreening. Gedeeltelijk uitgevoerd zijn consulten die niet konden plaatsvinden als gevolg van corona gerelateerde klachten. Deze zijn later uitgevoerd of in een andere vorm van direct cliëntcontact. Een aantal activiteiten zijn niet geheel uitgevoerd in 2020. Dit betreft een deel van de 3,5 jaar consulten, de consulten van 5/6 jarigen, de vaccinaties van het cohort 9-jarigen DTP en BMR en de vaccinaties van het cohort 12-jarige meisjes HPV. In het laatste half jaar is gestart met het inhalen van de consulten en vaccinaties. Een deel van de inhaalslag vindt begin 2021 plaats. Verplichte scholingen voor bevoegd en bekwaam zijn doorgegaan. Hiervoor is e-learning ingezet als alternatief voor de face-to-face scholingen.

Uitstelbare scholingen zijn uitgesteld vanwege beperkingen van groepsbijeenkomsten en vanwege prioriteitstelling corona bestrijdingstaken van de GGD. Hiertoe heeft de JGZ uren ingezet voor corona. Indicator Volledigheid · Vaccinaties worden aangeboden aan alle kinderen die daarvoor in aanmerking komen conform het Rijksvaccinatieprogramma

Realisatie

· De algemene vaccinatiegraad is conform RIVM-streefwaarde 95% · De streefwaarde van de HPV-vaccinatiegraad is conform RIVM streefwaarde 63%

Nog niet beschikbaar Nog niet beschikbaar

· Alle kinderen (0-18) zijn in beeld Tijdigheid · Postnatale onderzoeken uitgevoerd binnen de norm van 90% binnen 16 dagen

Ja

Ja

90%

· 8 weken onderzoeken uitgevoerd binnen de norm van 90% binnen 42 tot 96% 70 dagen · Ieder vluchtelingenkind dat in zorg komt wordt binnen 6 weken gezien Tijdkritische vaccinaties · 6-9 weken: norm 90% binnen 42-70 dagen · 3 maanden: norm 90% binnen 4 weken na de 6-9 weken vaccinatie · 4 maanden: norm 90% binnen 8 weken na de 6-9 weken vaccinatie · 11 maanden: norm 90% binnen 11-12 maanden

85%

·

86%

14 maanden: norm 90% tussen 14-15 maanden

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 12 -

96% 89% 92% 66%

12 april 2021

2.1.2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Infectieziektebestrijding Het jaar 2020 heeft voor de infectieziektebestrijding met name in het teken gestaan van de uitbraak van het coronavirus (als nieuwe A-ziekte). Hoewel pas eind februari in Nederland de eerste besmetting is geconstateerd, heeft de uitbraak in China eind 2019 al geleid tot extra aandacht voor dit virus. De invloed van de maatregelen om het coronavirus in te dammen is groot. Door de lockdown en anderhalve meter regel zijn alle luchtoverdraagbare en reisgerelateerde ziekten fors in aantal achtergebleven bij voorgaande jaren. De getroffen maatregelen hebben niet slechts effect op de bestrijding van COVID-19, maar komen de gezondheid in algemene zin ten goede. Reizigersconsulten en -vaccinaties Het aantal reizigersconsulten en -vaccinaties is fors afgenomen vanwege de uitbraak van het coronavirus en de lockdown. Het aantal reisbewegingen is (mondiaal) afgenomen, zowel aan de recreatieve als aan de zakelijke kant. Dit effect is direct zichtbaar in het aantal reizigersconsulten en vaccinaties. Er is een afname van zo’n 70% zichtbaar. Vaccinaties voor beroepsbeoefenaren hebben wel doorgang gevonden.

Tuberculosebestrijding In 2020 werden in onze regio 31 patiënten behandeld voor tuberculose (TBC); van 9 patiënten is de behandeling afgerond, 19 patiënten zijn nog in behandeling (een behandeling duurt 6 maanden), 2 patiënten zijn vertrokken met onbekende bestemming en 1 patiënt bleek met een andere bacterie besmet te zijn dan de TBC bacterie. Helaas komt dit ieder jaar voor. Bij twee patiënten met besmettelijke tuberculose waren er kleine kinderen in het gezin. Uit voorzorg zijn deze gestart met een behandeling om te voorkomen dat ze bij een eventuele besmetting complicaties zoals hersenvliesontsteking ontwikkelen. In 2020 betrof dit 4 kinderen. Daarnaast werden er in 2020 46 cliënten met latente TBC (niet ziek, wel geïnfecteerd) bij de GGD gemeld, waarvan er 31 behandeld zijn. Latente TBC is niet meldingsplichtig zoals actieve TBC. Bij latente TBC heeft een cliënt met een verminderde weerstand kans om actieve TBC te ontwikkelen. Deze cliënten worden minimaal drie maanden behandeld en in verband met therapietrouw en bronopsporing door de GGD behandeld en/of begeleid. De lockdowns hebben de GGD genoodzaakt om kritisch te kijken naar de cliënten die uitgenodigd konden worden op locatie. De risicogroepen met de hoogste kans op het ontwikkelen van tuberculose zijn onderzocht. De opgelopen achterstand van de eerste lockdown is in het najaar ingelopen.

Seksuele gezondheid Als gevolg van het coronavirus zijn de consulten met direct cliëntcontact beperkt in tijd en heeft er meer telefonisch contact en consultatie plaatsgevonden. Met name in de maanden april en mei heeft er minder contact plaatsgevonden. Dit is vanaf juni ingehaald. In het eerste half jaar is tevens gestart met het landelijke programma Nu Niet Zwanger. Deze interventie is effectief en de vraag ernaar is groot. Contacten met gynaecologen, verloskundigen en huisartsen die voor het programma diensten gaan verlenen (plaatsen anticonceptie) zijn gelegd. In alle drie de ziekenhuizen in onze regio zijn gynaecologen hiervoor bereid gevonden en per regio twee

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 13 -

12 april 2021

huisartsen/verloskundigenpraktijken. Met bijna 20 ketenpartners is het gesprek gevoerd om aan te sluiten bij het programma en aandachtsfunctionarissen te leveren. Indicatoren

Realisatie

·

95%

95% van de meldingen in het kader van de Wet publieke gezondheid

(Wpg) zijn binnen de gestelde termijn gedaan · Minimaal 85% van de TBC-behandelingen worden afgerond binnen de daarvoor gestelde termijn · TBC-vaccinatiegraad van kinderen (mits zij hiervoor in aanmerking komen) is 85%

94% Deze cijfers zijn nog niet leverbaar vanuit i-TBC

· ·

Reizigerszorg: klanttevredenheid rapportcijfer minimaal 7,5 10.000 consulten reizigerszorg worden uitgevoerd

Niet uitgevoerd 3.081

· · ·

15.000 vaccins worden gegeven aan reizigers 2.000 consulten SOA en Sense SOA: klanttevredenheid minimaal 8,0

3.940 2.146 Niet uitgevoerd

Technische hygiënezorg (THZ) Als gevolg van de coronapandemie hebben geen inspecties op evenementen plaatsgevonden. Inspecties bij tattoo- en piercingshops hebben wel plaatsgevonden, in totaal 54. De AZC’s in Echt en Baexem zijn geïnspecteerd. Het AZC in Weert is in 2020 gesloten. Daar heeft geen inspectie meer plaatsgevonden. Indicatoren

Realisatie

· · · ·

Geen 100% 54 100%

We verrichten 100% van de evenementeninspecties 100% van de bij ons aangemelde seksinrichtingen zijn geïnspecteerd 40 inspecties tattoo- en piercingshops uitgevoerd Alle AZC locaties in onze regio worden geïnspecteerd op THZ

Medische milieukunde Alle vragen met betrekking tot gezondheidsrisico’s door milieuverontreiniging zijn beantwoord door de GGD. Er zijn 84 adviezen gegeven aan instellingen. Naast vragen van instellingen komen er ook vragen van burgers binnen. Er zijn 28 burgervragen met betrekking tot het binnenmilieu behandeld en 83 burgervragen met betrekking tot gezondheidsrisico’s buiten de eigen woning. Als gevolg van de coronapandemie zijn er ook diverse adviezen gegeven met betrekking tot ventilatie, onder andere aan scholen. Naast deze reguliere activiteiten zijn er activiteiten met betrekking tot de omgevingswet uitgevoerd. Deze activiteiten vonden met name plaats in overleg met gemeenten. Indicatoren

Realisatie

· Op basis van onze eigen kwaliteitsnormen wordt op 100% van de vragen met betrekking tot gezondheidsrisico’s door milieuverontreiniging een antwoord gegeven

100%

·

84

75 adviezen aan instellingen over milieuverontreiniging opgesteld

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 14 -

12 april 2021

Forensische geneeskunde Ondanks de schaarste aan professionals is de bereikbaarheid en beschikbaarheid van de forensische geneeskunde geborgd. Het aantal lijkschouwingen was hoger dan begroot, maar nagenoeg gelijk als in het jaar 2019. Het aantal forensisch medische onderzoeken is significant hoger dan begroot. Dit is te wijten aan de bloedproeven die de GGD voor de Politie uitvoert. De GGD heeft aan de stijgende vraag naar bloedproeven kunnen voldoen door de inzet van forensisch verpleegkundigen. Indicatoren

Realisatie

Bereikbaarheid/beschikbaarheid is 100% geborgd Lijkschouw: 650 Forensisch medisch onderzoek: 500 Arrestantenzorg: 1.400 behandelingen

100% 542 945 1.410

2.1.3 Bewaken publieke gezondheid bij incidenten, rampen en crises In geval van incidenten, rampen of crises is de GGD in alle gevallen tijdig aanwezig. Het jaar 2020 stond met name in het teken van opgeschaalde infectieziektebestrijding. Met ingang van februari, als gevolg van de coronapandemie, is de organisatie zeven dagen per week opgeschaald. De Officier van dienst Geneeskundig (OvD-G) weet de kernteamleider psychosociale hulpverlening (PSH) steeds vaker te vinden. Dit leidt niet altijd tot de inzet van PSH, vaak is intercollegiaal overleg voldoende. Indicatoren

Realisatie

· Psychosociale hulpverlening: in 100% van de gevallen zijn de taken binnen de gestelde opkomsttijd opgepakt

100%

· Opgeschaalde medische milieukunde: in 100% van de gevallen zijn de taken binnen de gestelde opkomsttijd opgepakt · Opgeschaalde infectieziektebestrijding: in 100% van de gevallen zijn de taken binnen de gestelde opkomsttijd opgepakt · Gezondheidsonderzoek bij rampen: in 100% van de gevallen wordt advies uitgebracht naar aanleiding van de gestelde vraag

100% 100% nvt

2.1.4 Toezicht houden Als gevolg van de coronapandemie zijn slechts 30% van de instellingen geïnspecteerd. Dit komt doordat instellingen als gevolg van de lockdown hebben moeten sluiten, of slechts geopend waren voor noodopvang. In 2020 zijn 132 kinderopvanglocaties geïnspecteerd van de 451 in onze regio. Daarnaast zijn 50 steekproeven uitgevoerd bij gastouders. De organisatie dient bij minimaal 5% van de gastouders een steekproef uit te voeren. De 50 steekproeven betreft 7%, waarmee de GGD dus voldoet aan de wettelijke norm.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 15 -

12 april 2021

Van maart tot september hebben er geen inspecties plaatsgevonden. De inspecteurs zijn toen ingezet bij de pandemiebestrijding. Vanaf september hebben er weer inspecties plaatsgevonden, waarbij het beleid van de GGD GHOR Nederland gevolgd is. Conform dit beleid zijn de risicolocaties met voorrang geïnspecteerd. Verder hebben er in 2020 bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus 18 onderzoeken voor registratie, 46 incidentele onderzoeken en 36 nadere onderzoeken plaatsgevonden. Bij gastouders hebben 102 onderzoeken voor registratie, 3 incidentele onderzoeken en 1 nader onderzoek plaatsgevonden. Indicatoren

Realisatie

100% van de instellingen is (al dan niet op basis van indicatie) geïnspecteerd en een rapport is opgemaakt

30%

2.1.5 Onderzoek, kennis en advies Eind 2019 hebben GGD Limburg-Noord en GGD Zuid Limburg gezamenlijk de vierjaarlijkse Gezondheidsmonitor Jeugd uitgevoerd onder 16.000 jongeren in leerjaar 2 en 4 van het voortgezet onderwijs in Limburg. De jongeren tussen 13-16 jaar hebben een vragenlijst ingevuld over hun gezondheid en leefstijl. Alle resultaten zijn beschikbaar gesteld via het Kennisplein van GGD LimburgNoord en de Gezondheidsatlas van GGD Zuid Limburg. De belangrijkste resultaten staan beschreven in de provinciale rapportage en er hebben duidingsgesprekken met de gemeenten plaatsgevonden. Het onderzoek ondersteunt gemeenten bij het vormgeven van het lokaal gezondheidsbeleid (Gezondheidsbevordering). Gemeenten hebben de afgelopen jaren al veel initiatieven ondernomen om de gezonde keuze de gemakkelijke keuze te maken. Op dit moment zijn de voorbereidingen gestart ten behoeve van de Volwassenen- en Ouderenmonitor. Daarnaast zijn het RIVM en de GGD een gezamenlijk onderzoek gestart naar de gevolgen van de maatregelen om de coronapandemie te bestrijden. Onderzocht wordt welke gevolgen de getroffen maatregelen hebben op de gezondheid. Om in kaart te brengen hoe mensen met deze maatregelen en adviezen omgaan zijn het RIVM en de GGD een onderzoek gestart.

Hierbij gaat het onder andere om wat mensen van de maatregelen vinden, of het mensen lukt deze maatregelen op te volgen en of ze denken dat deze maatregelen effect hebben. Maar ook levensstijl en welbevinden worden nagegaan, bijvoorbeeld of mensen meer zijn gaan drinken of roken en of zij zich vaker eenzaam of angstig voelen. Landelijk zijn er vijf metingen gehouden, waarbij GGD’en regionale factsheets en rapportages maken van de eerste, derde en vijfde meting. Indicatoren

Realisatie

Voor tevredenheid van de aanvrager over het advies en ondersteuning is minimaal het rapportcijfer 7 gehaald

Niet uitgevoerd

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 16 -

12 april 2021

Wat heeft het gekost? De gemeentelijke bijdrage voor het programma Publieke Gezondheid bedraagt € 13,308 miljoen (exclusief overhead), omgerekend is dat een bedrag van € 25,68 per inwoner. Voor het reguliere deel van het programma Publieke Gezondheid geldt een positief resultaat van € 424.000 ten opzichte van de prognose uit de halfjaarrapportage. In de halfjaarrapportage was de verwachting dat er een tekort van € 242.000 zou ontstaan. Belangrijkste oorzaken voor dit verschil ten opzichte van de bestuursrapportage zitten mate name in niet geraamde UWV-uitkeringen en inkomsten vanwege detachering. Ook zijn op een aantal onderdelen de lasten achtergebleven bij de raming. Daartegenover zijn er hogere personele lasten en lagere baten vanwege de sluiting van het AZC in Weert. In de onderstaande tabel zijn de voornaamste afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting weergegeven. Voor het totaal overzicht van de gerealiseerde baten en lasten wordt verwezen naar onderdeel 6.3.1 Programma Publieke Gezondheid. (bedragen in duizenden euro's) Afw ijking t.o.v. gew ijzigde begroting Corona

I/S

Baten

Lasten

I

8.223

-6.410

I

84

-258

Personeel: Meerkosten projecten (zoals Nu Niet Zw anger, Voorzorg), baten UWV-uitkeringen, teamleider inzet corona Materieel: Stelposten/taakstellingen niet ingezet

I

130

Onderzoeken apparatuur en verbruiksartikelen JGZ

I

-65

Minder opleidingen (oa OTO), reiskosten OV, Arbo-onderzoeken

I

-40

Projecten (met name Voorzorg, inloopspreekuur en Nu Niet Zw anger)

I

267

Subsidies/projecten/detachering Gezondheidsbevordering, Onderzoek en Beleid

I

177

PGA i.v.m. sluiting AZC Weert

S

-88

117

Vrijval balanspost adolescenten en statushouders

I

62

Diverse baten (artsen M&G, OTO-opleidingen, TBC)

I/S

-67

I

81

23

8.700

-6.462

Saldo overige voor- en nadelen Totaal

Verschil begroting na w ijziging en jaarrekening inclusief corona

2.237

Verschil begroting na w ijziging en jaarrekening exclusief corona

424

I = Incidenteel; S = Structureel; '+' = Voordeel; '-' = Nadeel

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 17 -

12 april 2021

2.2

Programma Brandweerzorg

Het programma Brandweerzorg bestaat uit drie onderdelen: - Risicobeheersing; -

Incidentbestrijding; Preparatie.

2.2.1. Risicobeheersing Algemene ontwikkelingen in 2020 Invoering nieuw informatiesysteem Squit2020 Op 15 april 2020 zijn we live gegaan met het nieuwe informatiesysteem Squit2020, als eerste in de provincie Limburg. Daarmee zijn de voorwaarden gerealiseerd om op 1-1-2022 aan te sluiten op het nieuwe Digitaal Stelsel Omgevingswet. Nieuwe omgevingswet De invoeringsdatum voor de nieuwe omgevingswet is met een jaar uitgesteld naar 1-1-2022. Dat laat onverlet dat wij samen met de gemeenten voortvarend aan de slag zijn gegaan. Wij hebben in 2020 deelgenomen aan de regionale implementatieprojecten. Concreet resultaat is oplevering van de bouwsteen Veiligheid. In een aantal gemeenten en de provincie hebben wij geparticipeerd in de totstandkoming van de omgevingsvisie en deze bouwsteen gebruikt in ons advies. Daarnaast hebben wij een conceptvoorstel aangeleverd voor het maken van procesafspraken met gemeenten over de bijdrage en rol van VRLN in de intake- en omgevingstafel. Met de RUD Zuid-Limburg is een start gemaakt om te komen tot procesafspraken over de adviestrajecten met betrekking tot de risicovolle bedrijven. Op basis van de huidige ontwikkelingen verwachten wij op 1-1-2022 voldoende voorbereid te zijn op onze taak, mits we de komende maanden voldoende praktijkervaring op kunnen gaan doen in proefprocessen en pilots.

Wat hebben we gedaan? Corona heeft grote invloed gehad op de uitvoering van de preventieve taken. Vanaf maart zijn de activiteiten van Brandveilig Leven grotendeels gestopt en heeft de Risk Factory de deuren moeten sluiten. Het fysiek uitvoeren van controle-activiteiten hebben we tijdens de lockdown beperkt tot situaties met hoge urgentie. In de zomermaanden hebben we fysieke inspecties uitgevoerd bij de objecten waar we dat met in acht name van de maatregelen op een veilige manier uit konden voeren. Daarbij zijn we terughoudend omgegaan met objecten waarin kwetsbare groepen verblijven. Het aantal adviesaanvragen voor evenementen is gedurende het jaar sterk teruggelopen. Daarvoor in de plaats is er veel tijd gaan zitten in de advisering aan het Operationeel Team (OT) en Beleidsteam (BT) hoe om te gaan met evenementen in relatie tot de coronamaatregelen en de tijdelijke noodverordening. De capaciteit van de medewerkers risicobeheersing die door de omstandigheden minder werk te doen hadden is ingezet voor ondersteuning bij de vaccinatiecampagne van de GGD, het bron-en contactonderzoek, ondersteuning bij de advisering aan het OT en BT, zowel ten aanzien van de

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 18 -

12 april 2021

coronacrisis als de brand op de Meinweg en de paraatheid op de kazernes tijdens de eerste lockdown. Daarnaast hebben we van de nood een deugd gemaakt en een digitale variant ontwikkeld voor de uitvoering van gebruikscontroles. De digitale zelfscanmethodiek was in pilotvorm al in ontwikkeling en is door de huidige situatie versneld in productie gebracht. Ook Brandveilig Leven heeft onder andere voor de uitvoering van de veiligheidsexpedities een alternatief ontwikkeld en toegepast in de praktijk.

Het programmaonderdeel risicobeheersing bestaat uit meerdere taakvelden. A

Ruimtelijke veiligheid

Raming 75-100 adviesaanvragen externe veiligheid

Realisatie 299 adviezen: 154 externe veiligheid 99 advies bluswatervoorziening en bereikbaarheid aan gemeenten 46 keer vooroverleg

We zien een toename van het aantal adviezen op ruimtelijke veiligheid. Dat heeft onder andere te maken met de activiteiten van Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) (herziening waternet) en de energietransitie waar onder de aanleg van zonnepaneelvelden. Doordat we steeds beter aansluiten bij de gemeentelijke processen worden we in een eerder stadium betrokken bij ontwikkelingen en kunnen onze rol in het voortraject beter invullen. Dat resulteert in een toename van het aantal adviezen vooroverleg. B

Industriële veiligheid

Raming

Realisatie

60 aanvragen milieuvergunning en BRZO

16 adviezen/inspecties, waarvan 11 BRZOinspecties

Er is een daling ten opzichte van vorig jaar te zien in het aantal inspecties in het kader van het Besluit Risico’s Zware Ongevallen (BRZO) en Wabo-milieuadviezen (Wet algemene bepalingen omgevingswet). Vanwege de coronacrisis is het niet mogelijk geweest om alle BRZO-bedrijven die volgens de planning geïnspecteerd zouden worden, fysiek te bezoeken. In plaats daarvan hebben er enkele administratieve inspecties op afstand plaatsgevonden. Begin januari is het landelijke project ‘risicorelevante bedrijven’ gestart. In het kader van dit project worden in Limburg-Noord 6 bedrijven bezocht die grotere hoeveelheden gevaarlijke stoffen opslaan of verwerken (de zogenaamde niet-niet BRZO-bedrijven). De insteek was dat dit project nog in 2020 zou worden afgerond, echter door de coronacrisis heeft het project vertraging opgelopen. De eerste bedrijfsbezoeken zijn inmiddels gepland. Naar verwachting wordt het project medio 2021 afgerond.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 19 -

12 april 2021

C

Bouwveiligheid

Raming

Realisatie

450 aanvragen bouwvergunning, gemiddeld 900 adviesrapporten 878 adviesrapporten

De ontwikkeling van het aantal aanvragen in het kader van bouwveiligheid is, na een korte terugloop in het voorjaar, constant gebleven.

D

Gebruiksveiligheid

Raming

Realisatie

300 adviezen brandveilig gebruik 500 adviezen evenementenadvisering 1.500 controles gebruiksveiligheid bestaande bouw

225 151 605

In 2020 is toezicht op gebruiksveiligheid bij bestaande bouw uitgevoerd op basis van een nieuw uitvoeringsprogramma, waarbij een start gemaakt wordt met branchegericht toezicht. Dat wil zeggen dat we de gebruikelijke periodieke standaardcontroles gefaseerd gaan vervangen door een maatwerkaanpak die aansluit bij de specifieke risico’s en kenmerken van de verschillende branches. Omdat we bij ingaan van de lockdown besloten hebben om geen controles meer uit te voeren op locatie zijn we direct gaan werken aan alternatieve vormen van toezicht op brandveilig gebruik. Voor de lockdown waren we hier reeds mee gestart in de pilots branchegerichte aanpak. Naast deze pilots hebben we een laagdrempelige checklist opgesteld die voor kleine, niet-complexe objecten gebruikt kan worden voor een zelfcontrole. Door de eigenaar/gebruiker van het pand deze checklist zelf te laten doornemen en hierbij foto’s en scans te laten aanleveren van situaties en documenten krijgen we toch een goed beeld van de brandveiligheidssituatie. Bij twijfel kunnen we middels een videoverbinding met de eigenaar/gebruiker meekijken of besluiten toch ter plaatse te gaan voor een controle. Brandveilig Leven Raming

Realisatie half jaar

300 voorlichtingsactiviteiten brandveilig leven

66

Het afgelopen jaar is, door alle coronamaatregelen, een bijzonder jaar geweest voor Brandveilig Leven. Veel van de activiteiten vinden normaalgesproken op locatie plaats en senioren zijn onze belangrijkste doelgroep. Veel van de Brandveilig Leven activiteiten zijn daardoor uitgesteld of verplaatst. Het team heeft deze periode gebruikt voor online campagnes, het ontwikkelen van expertise voor online activiteiten, ondersteunen bij corona gerelateerde werkzaamheden binnen de organisatie en (door)ontwikkeling van projecten.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 20 -

12 april 2021

E

Onderzoek en beleid

Grote brandcompartimenten Het project grote brandcompartimenten, met als doel het voorkomen en bestrijden van brand bij grote brandcompartimenten (megahallen en megastallen) en de gevolgen voor het repressief optreden, heeft vertraging opgelopen. In de prioritering van werkzaamheden is met name ingezet op de afronding van het Interregprogramma Natuurbrandbestrijding. Natuurbrandbestrijding Het Interregprogramma Natuurbrandbestrijding is in 2020 formeel afgelopen. De actualiteit vraagt om continuering van dit project en daartoe is bij de provincie subsidie aangevraagd en toegekend om samen met Grenspark de ingezette samenwerking met gemeenten, natuurbeheerders en Duitse partners in 2021 te continueren en een nieuwe subsidieaanvraag Interegg voor te bereiden. Energietransitie Ontwerpuitgangspunten voor zonnepaneelvelden en zonnepanelen op daken zijn vastgelegd in een handreiking die met de gemeenten is gedeeld en enthousiast ontvangen. Deze wordt gebruikt bij aanvragen en vooroverleggen met initiatiefnemers. Samen met Brandveilig Leven zijn presentaties opgesteld om mensen bewust te maken van de risico’s van lithium-ion batterijen en ook van zonnepanelen op daken. Landelijk is er een projectgroep opgestart vanuit het IFV (Instituut Fysieke Veiligheid) en de veiligheidsregio’s om op het gebied van energietransitie een rode draad te krijgen op advisering.

VRLN levert hier een bijdrage aan op het thema bus- en vrachtverkeer. Regionaal project bluswatervoorziening In 2020 is door het bestuur opdracht gegeven om de stand van zaken op te maken over de bluswatervoorzieningen in de regio, knelpunten in beeld te brengen en een aanbeveling te doen. De inventarisatiefase is afgerond. Door de coronacrisis is vertraging opgelopen doordat betrokken medewerkers van VRLN en ambtenaren van de gemeenten minder beschikbaar waren. Project Sleutelkluizen Risicovolle en kwetsbare objecten hebben de mogelijkheid en/of zijn verplicht over een systeem te beschikken om de brandweer toegang te verschaffen bij een calamiteit. De huidige systemen en het beheer daarvan is verouderd en voldoet niet meer aan de eisen vanuit oogpunt van veiligheid en security. Het project sleutelkluizen is een meerjarig project. In 2020 heeft vooronderzoek en verkenning oplossingsrichtingen plaatsgevonden. Beleidskeuze volgt in 2021

F

Risk Factory

Vanaf januari 2020 is de Risk Factory officieel open voor senioren, zodat ook zij op een bijzondere manier (on)gezonde en (on)veilige situaties kunnen ervaren en beleven. De scenario’s voor ouderen zijn, in samenwerking met betrokken partners en KBO Limburg, inhoudelijk afgestemd op senioren. De Risk Factory is in 2020 door de coronamaatregelen grotendeels gesloten geweest, gedurende 3 maanden zijn basisschoolleerlingen en senioren ontvangen. De periode waarin de Risk Factory

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 21 -

12 april 2021

gesloten is geweest, is gebruikt voor (door)ontwikkeling van de scenario’s op basis van de feedback van de bezoekers, de ontwikkeling van nieuwe scenario’s, onderzoek naar het maatschappelijk rendement en onderzoek naar de haalbaarheid van de komst van nieuwe doelgroepen. Indicatoren risicobeheersing

Realisatie

· Goed en snel: wij adviseren in een vroegtijdig stadium vanuit vakinhoudelijke professionaliteit, onafhankelijkheid en risicogericht. · Co-creatie: wij werken samen met partners aan veiligheidsvraagstukken, leveren een onderbouwde bijdrage aan integraal advies en maken waar mogelijk de verbinding op inhoud.

Zie toelichting

· Informatiegestuurd: wij faciliteren gemeentelijke beleidskeuzes en beïnvloeden brandveilig gedrag door het verzamelen, analyseren en duiden van data en vertalen dit naar een regionaal brandrisicoprofiel en regionaal/lokaal veiligheidsbeleid. Toelichting bij de indicatoren risicobeheersing: Goed en snel: Vorig jaar hebben we een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd over de volle breedte van onze dienstverlening. Dat doen we tweejaarlijks, eerstvolgende meting is in 2021. Vooroverleg: Wij zetten substantieel meer in op participatie in het vooroverleg bij nieuwe ontwikkelingen. Initiatievenoverleg: In voorbereiding op de Omgevingswet participeren wij steeds meer in de voorfase van nieuwe ontwikkelingen, de initiatieffase. Daar kunnen wij gericht advies uitbrengen over de veiligheidsaspecten van een initiatief, aanbevelingen doen en aangeven op welke momenten in het vergunningverleningstraject wij moeten/kunnen adviseren en toetsen. Zo staan gemeente en initiatiefnemer niet voor verrassingen en kunnen we efficiënt samenwerken gedurende het proces. Momenteel participeren wij in 10 van de 15 gemeenten in een vorm van initiatievenoverleg. Interne audit: In 2020 hebben we een eerste ervaring opgedaan met het uitvoeren van een interne audit. Een tweetal collega’s hebben 10 adviezen en 10 controles beoordeeld of deze voldoen aan de door ons zelf gestelde kwaliteitscriteria.

Uit deze audit hebben we twee leerpunten getrokken: 1. De controles en adviezen die we opnieuw bekeken hebben voldoen volgens onze auditors aan onze eigen kwaliteitseisen. Dit bevestigt het beeld dat gemeenten van ons hebben in de enquête die we in 2020 hebben uitgezet bij onze gemeenten. 2. We willen beter en breder onderzoeken wat we van onze eigen adviezen vinden: kwaliteitseisen concreter maken met duidelijke beoordelingscriteria en een systeem ontwikkelen om met beperkte tijdsinvestering meer eigen adviezen en controles te kunnen auditen. Co-creatie De coronacrisis heeft invloed gehad op de mate waarin we nieuwe samenwerkingsverbanden zijn aangegaan. We zijn blij dat we de bestaande samenwerkingscontacten levend kunnen houden. Vanuit Brandveilig Leven is Defensie als nieuwe samenwerkingspartner te noemen. Daarnaast heeft zich een nieuwe woningbouwcorporatie aangesloten bij het regionaal multi-netwerkoverleg met de woningbouwcorporaties.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 22 -

12 april 2021

Informatiegestuurd In 2020 is de eerste integrale rapportage brandweerzorg over 2019 opgeleverd met daarin op regionaal en lokaal niveau indicatoren en cijfers over geleverde brandweerzorg. De rapportage over 2020 volgt in het eerste kwartaal 2021. Het project datalab is het vervolg op de implementatie van Squit2020. Dit project voorziet in analyse van data die we kunnen genereren uit bestaande systemen brandweerzorg breed.

2.2.2. Incidentbestrijding Algemene ontwikkelingen in 2020 Deeltijdrichtlijn en taakdifferentiatie Uit onderzoek blijkt dat het Nederlandse stelsel van brandweerzorg niet strookt met Europese wet- en regelgeving. Beroepsmatige en vrijwillige brandweermensen doen vrijwel hetzelfde werk maar worden niet gelijk beloond. De oplossing waarvoor naar verwachting wordt gekozen door de Minister en het Veiligheidsberaad is om te komen tot een substantiële taakdifferentiatie tussen vrijwilligers en beroepsmatige brandweermensen. Dit is een fundamentele verandering, want het huidige stelsel gaat uit van gelijke taken voor beroeps en vrijwilligers. Voor Brandweer Limburg-Noord is de inschatting dat taakdifferentiatie in het real case scenario structureel € 800.000 gaat kosten. De vraag is wie voor deze kosten moet opdraaien, de veiligheidsregio’s (werkgevers) of het Rijk. Doorontwikkeling brandweer Met de opening van de nieuwe kazerne in Ittervoort (samenvoeging Thorn-Hunsel) in 2020 is de uitvoering van het Repressief Brandweerorganisatie Plan (RBOP) 2015-2019 afgerond. De ontwikkeling staat niet stil en stap voor stap wordt toegewerkt naar een repressieve brandweerorganisatie die flexibel, rationeel en robuust is ingericht om snel en adequaat te kunnen blijven optreden. Vrijwillig waar het kan en beroepsmatig waar het moet.

Borgen van de paraatheid 2020-2023 Op 5 juli 2019 heeft het Algemeen Bestuur een besluit genomen naar aanleiding van de paraatheidsproblematiek. Het bestuur heeft ingestemd met het voorstel om over te gaan tot het beschikbaar stellen van 2,1 miljoen euro structureel voor de termijn tot en met 2023. De uitvoering van het hieraan ten grondslag liggend plan van aanpak ligt op schema, maar is wel beïnvloed door corona. Tweede loopbaanbeleid In 2020 heeft de brandweer haar tweede loopbaanbeleid geactualiseerd. Waar dat in de afgelopen jaren minimaal was, moeten vanaf 2020 grotere bedragen gereserveerd worden om onder andere opleidingskosten, assessments en outplacement trajecten voor beroepsmedewerkers te ondersteunen en faciliteren. Deze kosten kunnen oplopen tot enkele tienduizenden euro’s per jaar, verspreid over de komende 15 jaar.

Jaarverantwoording 2020 VRLN

- 23 -

12 april 2021

Grensoverschrijdende samenwerking De interregionale operationele samenwerking op het vlak van incidentbestrijding is in 2020 verder uitgebreid. We treden op in andere regio’s en eenheden van andere regio’s treden ook bij ons op. Uitgangspunt is de beste hulp aan de burger. Met de VR Gelderland-Zuid en de VR Brabant-Noord zijn overeenkomsten gesloten en is in 2020 conform gewerkt. De samenwerking met VR Brabant-Zuid Oost en VR Limburg-Zuid is voorbereid en zal in het begin van 2021 ten uitvoer worden gebracht en worden vastgelegd.

Wat hebben we gedaan? Als gevolg van corona was 2020 geen gewoon jaar. Corona heeft grote invloed gehad op alle facetten van het brandweerwerk. De kracht van een brandweerorganisatie is de paraatheid en een snelle reactie. Toen er te weinig mondkapjes waren, lukte het om binnen een half uur alle 30 vrijwillige posten als inzamelpunt in te richten. Brandweermensen hebben een week lang meer dan 12 uur per dag ambulances ontsmet bij ziekenhuizen. Er zijn logistieke taken uitgevoerd ten behoeve van de gezondheidszorg. Brandweermensen ondersteunden de GGD bij het opzetten en organiseren van reguliere vaccinatiecampagnes maar ook bij het testen van mogelijke corona patiënten. Onder projectleiderschap van de Brandweer werd in Roermond een zorghotel opgericht en in Blerick een vaccinatiestraat. Brand Meinweggebied Klimaatverandering heeft een merkbare invloed op het brandweeroptreden. Zo heeft in april 2020 een grote natuurbrand plaatsgevonden in nationaal park de Meinweg. Deze inzet heeft het uiterste van de slagkracht en het uithoudingsvermogen gevergd maar heeft tevens een flinke kostenpost opgeleverd voor de Veiligheidsregio Limburg-Noord. Denk aan inzeturen van manschappen in het veld tot crisisteams, maar ook materiële kosten als diesel en reparatie voertuigen en eten en drinken voor de vele brandweerlieden die dag en nacht hebben doorgewerkt.

Uitrukken In 2020 werd er uitgerukt voor 2.645 prio 1 incidenten. Bij sommige incidenten rukken meerdere voertuigen en/of posten uit. Dat kan zijn in verband met de omvang van het incident, maar ook uit voorzorg om de paraatheid te garanderen. Voor de 2.645 incidenten zijn 3.132 voertuigen uitgerukt. Het aantal incidenten met prio 1 lag hoger dan gemiddeld in de afgelopen jaren. Daarnaast waren er 1.863 prio 2 incidenten. Het aantal incidenten in 2020 is net als in 2019 hoger dan gemiddeld in de afgelopen jaren. De verhoogde inzet in combinatie met de brand in het Meinweggebied, die gedurende vijf dagen veel capaciteit heeft gevergd, leidt tot hogere personele en vrijwilligerskosten voor repressie. De overschrijding wordt opgevangen door onderschrijdingen op vrijwilligerskosten voor vakbekwaamheid. Hier waren als gevolg van corona minder activiteiten mogelijk.