Jaarstukken 2023
Tekst van het document
81
Vaste activa Activa die bedoeld zijn om de uitoefening van de werkzaamheid van de gemeente duurzaam te dienen. Algemeen Hieronder is bij de diverse onderdelen van de vaste activa een toelichting gegeven. Alle bedragen in de tabellen van deze paragraaf zijn gedeeld door € 1.000. Immateriële vaste activa Het BBV kent de volgende drie soorten immateriële vaste activa: • De kosten die zijn verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio. • De kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief. • De bijdragen aan activa in eigendom van derden. De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten), verminderd met het ontvangen subsidies en bijdragen van derden, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.
De kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief zijn onder de volgende voorwaarden geactiveerd: • het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen; • de technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien staat vast; • het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut genereert; • de uitgaven die aan het actief toe te rekenen zijn betrouwbaar zijn vast te stellen. De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden volledig afgeschreven in maximaal vijf jaar. Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa gedurende het jaar 2023: DesImmateriële vaste activa Boekwaarde Investering Afschrijving Bijdrage Boekwaarde Afinvestering (bedragen x € 1.000) 1-1-2023 derden waardering 31-12-2023 Kosten sluiten geldleningen Kosten onderzoek en ontwikkeling Bijdragen activa in eigendom derden Totaal
0
0
0
0
0
0
0
86
19
0
78
0
0
27
0
0
0
0
0
0
0
86
19
0
78
0
0
27
Toelichting tabel Immateriële vaste activa Er zijn nieuwe kosten gemaakt in deze categorie. Dat betreft: Onderzoek naar verplaatsing Asseldonk, Businessplan De Flammert en Landschapsplan (deel 2). De jaarlijkse afschrijving zorgt voor een daling van de boekwaarde.
82
Materiële vaste activa met economisch nut Materiële vaste activa met DesBoekwaarde Investering Afschrijving Bijdrage Boekwaarde Afeconomisch nut (bedragen x investering 1-1-2023 derden waardering 31-12-2023 € 1.000) Strategische gronden
1.506
226
0
0
0
0
1.732
Gronden en terreinen
28.225
29
0
0
0
0
28.253
0
0
0
0
0
0
0
3.552
57
0
248
0
0
3.361
0
0
0
0
0
0
0
Vervoer middelen
268
260
0
37
0
0
491
Machines, apparaten en installaties
114
0
0
25
0
0
89
Overige materiele activa
6.016
609
0
471
0
0
6.155
0
0
0
0
0
0
1.181
0
781
0
0
40.080
Woonruimten Bedrijfsgebouwen Grond-, weg-, en water bouwkundige werken
Bijdragen activa in eigendom derden Totaal
0 39.680
Toelichting tabel Materiële vaste activa met economisch nut Dit is de grootste categorie vaste activa. Het betreft verschillende eigendommen die verdeeld zijn in categorieën. Relevant is dat we op gronden en terreinen niet afschrijven. Deze eigendommen behouden hun waarde en Er zijn nieuwe kosten gemaakt in deze categorie. Dit betreft vooral investeringen in mogelijke toekomstige grondexploitaties. (Gochsedijk - €174.000, Elsterendijk - € 50.000 en Mosaïque - € 29.000). De jaarlijkse afschrijving zorgt voor een daling van de boekwaarde. Bij bedrijfsgebouwen gaat het vooral om de investering in het gemeentehuis. Bij vervoermiddelen gaat het om de vervanging van de vrachtauto van de buitendienst. Bij overige materiële activa gaat het om meerdere lopende investeringsprojecten. De belangrijkste twee zijn: Energielandgoed Wells Meer (€ 179.000) en Implementatie Omgevingswet (€ 193.000). Materiële activa heffing gebonden Materiële vaste activa met economisch nut waarvoor een
Boekwaarde Investering
heffing kan worden toegepast (bedragen x € 1.000)
1-1-2023
Afschrijving Bijdrage
Boekwaarde
Desinvestering
Afwaardering derden
31-12-2023
Gronden en terreinen
9.946
840
0
368
0
0
10.418
Totaal
9.946
840
0
368
0
0
10.418
Toelichting tabel Materiële vaste activa waarvoor een heffing kan worden toegepast Dit betreft investeringen in het kader van het GRP 2020-2025.
83
Materiële vaste activa met maatschappelijk nut Materiële vaste activa met maatschappelijk nut (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Investering 1-1-2023
Afschrijving Bijdrage Boekwaarde DesAfinvestering waardering derden 31-12-2023
Gronden en terreinen
0
0
0
0
0
0
0
Woonruimten
0
0
0
0
0
0
0
828
9
0
58
0
0
779
7.336
1.024
0
750
627
0
6.983
Vervoer middelen
0
0
0
0
0
0
0
Machines, apparaten en installaties
0
0
0
0
0
0
0
Overige materiele activa
0
0
0
0
0
0
0
Bijdragen activa in eigendom derden
0
0
0
0
0
0
0
1.033
0
807
627
0
7.763
Bedrijfsgebouwen Grond-, weg-, en water bouwkundige werken
Totaal
8.164
Toelichting tabel Materiële vaste activa met maatschappelijk nut Bij grond- weg- en waterbouwkundige werken gaat het om een veelheid aan actuele investeringsprojecten in aan de wegen. De grootste vier projecten in 2023 waren: Rotonde N271 (€ 369.000), Reconstructie Meindert Hobbemastraat (€ 176.000), Herinrichting Nieuweweg Siebengewald (€ 165.000) en Rehabilitatie diverse wegen (€ 139.000). De desinvestering betreft de ontvangen subsidie voor het aanleggen van Project Maasvallei Maasheggen. Financiële vaste activa Het BBV kent de volgende soorten financiële vaste activa: • Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen; • Leningen aan openbare lichamen, woningbouwcorporaties, deelnemingen en overige verbonden partijen; • Overige langlopende leningen; • Uiteenzettingen in ‘s Rijks schatkist met rente typische looptijd van één jaar of langer; • Uiteenzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rente typische looptijd van één jaar of langer; • Overige uitzettingen met een rente typische looptijd van één jaar of langer. De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten), de jaarlijkse aflossingen, afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen.
Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de marktwaarde van de aandelen daalt tot onder de verkrijgingsprijs, vindt afwaardering naar deze lagere marktwaarde plaats.
84
Financiële vaste activa
Boekwaarde Investering
(bedragen x € 1.000)
1-1-2023
Afschrijving Bijdrage Boekwaarde DesAfinvestering waardering derden 31-12-2023
Kapitaalverstrekkingen: - deelnemingen
87
0
0
0
0
0
87
- gemeenschappelijke regelingen
0
0
0
0
0
0
0
620
0
30
0
0
0
590
Leningen aan:
0
0
0
0
0
0
- openbare lichamen (art.1-a Wet Fido)
0
0
0
0
0
0
0
- woningbouwcorporaties
0
0
0
0
0
0
0
631
0
0
0
0
0
631
- overige verbonden partijen
0
0
0
0
0
0
0
Overige langlopende leningen
65
0
9
0
0
0
56
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.403
0
39
0
0
0
1.364
- overige verbonden partijen
- deelnemingen
Uitzettingen in 's Rijks schatkist > 1 jaar Uitzettingen in Nederlands schuldpapier Overige uitzettingen met looptijd > 1 jaar Totaal
Toelichting tabel Financiële vaste activa In dit kader zijn geen nieuwe investeringen gedaan. De gepresenteerde desinvestering betreft de aflossing van uitstaande geldleningen. Vlottende activa De vlottende activa bestaat uit: * Voorraden * Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar * Liquide middelen * Overlopende activa Voorraden Voorraden (bedragen x € 1.000)
Overige grond- en hulpstoffen
Boekwaarde Investering 1-1-2023
DesWinstname Boekwaarde investering 31-12-2023
0
0
0
0
0
85
140
166
0
59
0
0
0
0
0
Vooruitbetalingen
0
0
0
0
0
Totaal
85
140
166
0
59
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen
85
Grond- en hulpstoffen Grond- en hulpstoffen worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of vervaardigingsprijs worden de grond- en hulpstoffen tegen deze lagere marktwaarde gewaardeerd. Onderhanden werk, gronden in exploitatie Het startpunt van een grondexploitatie is het raadsbesluit met betrekking tot de vaststelling van het complex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment horen deze bezittingen tot de geëxploiteerde gronden. Het onderhanden werk is opgenomen tegen de verkrijging- of vervaardigingsprijs, verminderd met de gerealiseerde verkopen. Indien de boekwaarde de marktwaarde van de grond overschrijdt, moeten we de grond afwaarderen dit kan door het vormen van een verliesvoorzieningen. Onderhanden werk (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Investering 1-1-2023
Winstname Boekwaarde Desinvestering 31-12-2023
Bruto waarde onderhanden werk
650
140
166
0
624
Voorziening voor d'n Alverman
-565
0
0
0
-565
85
140
166
0
59
Totaal
Verwachte eindwaarde
Boekwaarde Toekomstige Toekomstige
(bedragen x € 1.000)
31-12-2023
Bruto waarde onderhanden werk
624
Voorziening voor d'n Alverman
-565
kosten
Eind
opbrengsten boekwaarde
Toekomstige kosten Bouwrijpmaken
876
Groenvoorzieningen
25
Stedenbouwkundige kosten
3
Financieringskosten
80
Beheerskosten
41
Bijdrage MFC Well
371
Toekomstige opbrengsten Wellerlooi Droogstal 2e fase
435
Bergen: De Flammert
0
Siebengewald: St. jozefstraat/Nieuwstraat
0
Well: Hoenderstraat/Kasteellaan
72
Afferden: Afferdse Heide
0
Afferden: Alverman
Totaal
1.492
59
1.396 86
1.999
-545
Toelichting tabel Onderhanden werk We hebben eind 2023 zes actuele grondexploitaties. In de paragraaf grondbeleid gaan we hier nader op in. We hebben in 2023 € 141.000 geïnvesteerd in deze complexen en er is voor € 166.000 aan gronden verkocht. In het verleden is een voorziening gevormd voor het complex d'n Alverman. Dit was nodig omdat hier een verlies verwacht wordt. De boekwaarde op de balans is verminderd met de beschikbare verliesvoorziening. Toelichting tabel Verwachte eindwaarde In deze tabel presenteren we u het verwachte toekomstige verloop van de actuele grondexploitaties. Inzichtelijk is gemaakt welke kosten en opbrengsten we nog verwachten voor deze complexen. Zoals u ziet overstijgen de opbrengsten de kosten en dus is sprake van een positieve verwachte eindwaarde. Uitzetting met looptijd korter dan 1 jaar Uitzettingen, met een looptijd korter dan 1 jaar (bedragen x € 1.000)
Vorderingen op openbare lichamen
Boekwaarde Vermeer-
Vermin-
Boekwaarde
1-1-2023
dering
31-12-2023
dering
2.601
0
314
2.287
Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen als bedoeld in art.1-a van wet Fido
0
0
0
0
Overige verstrekte kasgeldleningen
0
0
0
0
3.284
0
1.578
1.706
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Overige vorderingen
2.447
262
0
2.709
Voorziening voor oninbaarheid
-389
-20
-81
-328
Totaal
7.943
242
1.811
6.374
Uitzettingen 's Rijks schatkist met en rente typische looptijd van korter dan één jaar Rekening-courantverhouding met het Rijk Rekening-courantverhouding met niet-financiële instellingen Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Toelichting tabel Uitzettingen Bij de vorderingen op openbare lichamen zien we een afname van € 368.000. Het betreft het saldo van onze vorderingen op Overheidslichamen. De belangrijkste vordering is de vordering op de Belastingdienst. Het betreft overigens allemaal recente vorderingen. Bij 'uitzettingen 's Rijks schatkist' wordt dat deel van ons banksaldo gepresenteerd dat op de geblokkeerde rekening bij BNG staat. Overheden zijn verplicht om overtollig banksaldi onder te brengen op deze geblokkeerde BNG rekening. De hoogte van dit bedrag is elke dag anders en dit wordt automatisch verwerkt. Bij 'overige vorderingen' staat de boekwaarde van onze debiteuren. Het bedrag fluctueert per jaar en is vooral afhankelijk van de datum dat vorderingen opgelegd worden. Het gros zijn recente vorderingen. Voor oude vorderingen die lastiger te incasseren zijn werken we met een 'voorziening voor oninbaarheid' Hierbij gaat het vooral om vorderingen vanuit het sociaal domein. Overigens is de waarde van de voorziening een inschatting die gebaseerd is op het betaalgedrag van de debiteuren.
87
Bank- en girosaldi Liquide middelen (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Vermeer-
Vermin-
Boekwaarde
1-1-2023
dering
31-12-2023
dering
Banksaldi: - Rabobank
35
22
0
57
- Bank Nederlandsche gemeenten
250
1
0
251
Kassaldo
1
0
0
1
Totaal
286
23
0
309
Toelichting tabel Liquide middelen In deze tabel zijn onze liquide middelen gepresenteerd die we op 31 december tot onze beschikking hadden. Met BNG hebben we een rekening-courantkrediet van € 0,5mln. voor onbepaalde tijd. Rente hierbij is 1maand Euribor plus 12 basispunten. Overlopende activa Overlopende activa (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Vermeer-
Vermin-
Boekwaarde
1-1-2023
dering
31-12-2023
dering
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen met een specifiek doel van: - Europese overheidslichamen
0
0
0
0
227
0
227
0
0
0
0
0
Overige nog te ontvangen bedragen
1.516
0
-190
1.706
Totaal
1.743
0
37
1.706
- Het Rijk - Overige Nederlandse overheidslichamen
Toelichting tabel Overlopende activa Dit betreft het saldo van 'nog te ontvangen bedragen'. Het gaat om zaken waarvan we weten dat we een bijdrage in het volgende jaar gaan ontvangen. Vaak zijn deze bedragen al in 2024 ontvangen maar hadden ze betrekking op het jaar 2023. Daarom nemen we ze in het oude jaar mee als vordering. De belangrijkste vordering is: Verder (voorheen: Zorg-Lokaal). In dit geval hebben we in 2023 meer voorschotten betaald dan nodig was. Het verschil bedraagt € 530.000 en dat bedrag is inmiddels in 2024 verrekend met de eerste voorschotten van het nieuwe jaar. Vaste passiva De vaste passiva bestaat uit: * Eigen vermogen * Vreemd vermogen: - Voorzieningen - Vaste schulden 88
Reserves In het BBV worden reserves omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die vanuit bedrijfseconomisch oogpunt vrij te besteden zijn. De vaststelling van de noodzakelijke omvang van reserves is een zaak van de gemeenteraad. De reserves worden onderverdeeld in algemene reserves en bestemmingsreserves. Zodra de raad aan een reserve een bepaalde bestemming heeft gegeven, is er sprake van een bestemmingsreserve. De bestemmingsreserves mogen niet negatief zijn. Heeft een reserve geen bestemming dan wordt het een algemene reserve genoemd. Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de reserves gedurende het jaar 2023. Algemene reserve (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Resultaat Toevoeging Onttrekking Boekwaarde 1-1-2023
2022
31-12-2023
Algemene reserve
10.326
2.309
0
4.815
7.820
Totaal
10.326
2.309
0
4.815
7.820
Bestemmingsreserves (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Resultaat Toevoeging Onttrekking Boekwaarde 1-1-2023
2022
31-12-2023
Economie & toerisme
154
0
20
0
174
Verbetering gemeentehuis
125
0
0
0
125
Aankoop grond fietspad Afferden
90
0
0
0
90
Maaspark Well
862
0
0
104
758
Egalisatie afvalstoffenheffing
49
291
0
149
191
Egalisatie toekomstige rente effecten
71
184
0
0
255
Waa - egalisatiereserve
0
0
980
196
784
Grondbedrijf
915
197
0
110
1.002
Kapitaallasten
2.046
0
728
594
2.180
Totaal
4.312
672
1.728
1.153
5.559
Toelichting tabellen Reserves Bij de Algemene reserve is allereerst het saldo van de jaarrekening 2022 verwerkt. Het saldo van deze jaarrekening is al verwerkt in het beginsaldo. Een deel van het saldo was bestemd voor andere zaken. Zo is uit de algemene reserve een bedrag van € 196.868 toegevoegd aan de reserve grondbedrijf, een bedrag van € 290.962 aan de egalisatiereserve afvalstoffenheffing en een bedrag van € 184.607 aan de egalisatiereserve rente. Tevens is uit de algemene reserve een bedrag van € 1.295.287 geboekt als gevolg van de overloopbudgetten. Verder komt een bedrag van € 188.554 uit de algemene reserve ten gunste van de regiodeal, € 17.752 vanwege afschrijvingen, € 260.000 voor de aanschaf van de vrachtauto, € 12.500 voor factuurherkenning en € 84.697 voor de extra kosten voor woonvoorzieningen.
89
Bij de bestemmingsreserves valt de onttrekking in het kader van 'Maaspark Well' op. Deze reserve wordt gebruikt omdat bij de start van het project meer kosten dan baten gerealiseerd worden. De bestemmingsreserve wordt gebruikt om schommelingen in de exploitatie op te vangen. Bij de egalisatiereserve afvalstoffenheffing is het van belang om te zien dat er als gevolg van de jaarrekening 2022 een bedrag aan de reserve is toegevoegd. Vervolgens is er een onttrekking gedaan om de tariefstijging in 2023 op te vangen. Via resultaatbestemming 2023 wordt voorgesteld om het gerealiseerde saldo van 2023 opnieuw toe te voegen aan deze reserve. Met de verkoopopbrengst van onze aandelen in WAA-Venlo hebben we € 981.000 ontvangen. Dit bedrag is toegevoegd aan de egalisatiereserve. Afspraak is dat we deze reserve inzetten voor het opvangen van toekomstige tekorten in de exploitatie van de GR. In 2023 is de onttrekking t.b.v. dit tekort € 196.000. Aan de reserve grondbedrijf hebben we een bedrag van € 197.000 toegevoegd. Dit was onderdeel van jaarrekening 2022 en betrof de winst name bij diverse grondexploitaties. In 2023 is een bedrag van €111.000 onttrokken voor de salariskosten van een projectmedewerker RO. De mutaties in de reserve 'Kapitaallasten' betreffen onttrekkingen voor het afwaarderen van de boekwaarde van de bijhorende investeringsprojecten.
Dit is gebaseerd op de primitieve begroting 2023. Toelichting volgens Nota reserves en voorzieningen: Algemene reserve buffer De algemene reserve vormt het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente, omdat er geen specifieke bestemming is toegekend. De algemene reserve heeft als belangrijkste functie het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers en onvoorziene risico’s. De reserve kan ingezet worden om de continuïteit te waarborgen, maar kan worden gebruikt voor incidentele dekking bij schommelingen in de exploitatie. Tekorten en overschotten in de exploitatie komen ten laste respectievelijk ten gunste van de algemene reserve. Stimulering economisch toeristische projecten Deze reserve dient ter financiering van projecten ter bevordering van recreatie en toerisme. Jaarlijks wordt aan deze reserve een bedrag van € 19.858 toegevoegd. Reserve verbetering huisvesting gemeentehuis Deze reserve zal de komende jaren aangesproken gaan worden bij de verbouwing van het gemeentehuis. Reserve aankoop fietspad Afferden-Siebengewald In het verleden is er een voorziening gevormd om eventuele tekorten te kunnen dekken; volgens de BBV voorschriften is dit niet juist. Daardoor is in de jaarrekening 2019 voorgesteld de voorziening van € 90.000 vrij te laten vallen in de exploitatie en voor hetzelfde bedrag een bestemmingsreserve te vormen.
Reserve Maaspark Well Met ingang van 2016 lopen de inkomsten en uitgaven van Maaspark Well via de exploitatie. Reserve egalisatie afvalstoffenheffing Deze reserve wordt gebruikt om een eventueel positief exploitatie saldo van Afval te gebruiken voor tariefsverlaging in de toekomst. Reserve rente egalisatie Deze reserve wordt gebruikt om een eventuele nadelen die we kunnen ondervinden van stijgende rente op te vangen. Reserve WAA Deze reserve is in 2023 gevoed met de verkoopopbrengst van de WAA aan Venlo. Het bedrag wordt in 5 jaar besteed door een jaarlijkse onttrekking. Met de inzet van de reserve vangen we het tekort op bij de uitvoering van de WAA. Reserve grondbedrijf Deze reserve is ter afdekking van eventuele financiële risico’s bij de exploitatie binnen het grondbedrijf. Er is geen maximum reserve grondbedrijf vastgesteld. 90
Reserves kapitaallasten Deze reserves zijn/worden gevormd voor investeringen met economisch nut. De kapitaallasten voor in het verleden gedane investeringen worden gedekt uit deze reserve. De kapitaallasten worden op lineaire basis berekend, zodanig dat de lasten voor de begroting neutraal verlopen. Voorzieningen Toelichting voorzieningen Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen (schulden) van de gemeente. Om die reden kunnen voorzieningen naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand hebben. Voorzieningen worden gewaardeerd op de contante waarde/het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Voorzieningen worden gevormd indien er sprake is van: Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten. • Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten. • Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.
• Bijdragen (spaarcomponent) aan toekomstige vervangingsinvesteringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing wordt geheven. • Middelen verkregen van derden, die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen verkregen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel, die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. De vorming van een voorziening, dan wel een dotatie aan een al bestaande voorziening, is als een last in het betreffende boekjaar verantwoord. Alle aanwendingen aan voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht en in het verslagjaar niet ten laste van de exploitatie verantwoord. Aan voorzieningen ter egalisatie van (onderhouds-)lasten van kapitaalgoederen over meerdere begrotingsjaren ligt een actueel (beheer)plan ten grondslag. Uitgevoerd achterstallig onderhoud is daarbij ten laste van de exploitatie verantwoord. Deze lasten zijn niet ten laste van de gevormde voorziening gebracht. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Voor het bepalen van het “jaarlijks vergelijkbaar volume” is een tijdsperiode van vier jaar gehanteerd.
Onderhoud gebouwen De voorziening is bedoeld om de kosten van het onderhoud van de gebouwen te nivelleren, zodat er geen jaarlijkse schommelingen plaatsvinden in de benodigde bedragen. Hiervoor is onderhoudsplan beschikbaar voor de komende jaren, waaruit de storting in en de uitname van de voorziening wordt bepaald. Rioleringsfonds Het principe is: rioolheffing die de gemeente ophaalt voor de riolering, blijft bestemd voor de riolering eventuele winsten worden daarom toegevoegd aan de voorziening. Wanneer een gemeente activiteiten niet uitvoert die wel begroot zijn, dan blijft het geld aan het einde van het jaar in een voorziening thuis. Alleen als door aanbestedingsvoordelen geld overblijft, gaat dit naar een reserve of de exploitatie. Dit geldt overigens ook omgekeerd als een gemeente het projectbudget overschrijdt. Een gemeente moet investeringen altijd activeren, tenzij het gaat om nieuwe aanleg die zij uit de grondexploitatie betaalt. Maar dit betekent niet dat we de investeringen ook altijd langjarig moeten afschrijven. Inventaris gymzalen De voorziening is bedoeld voor de vervanging van de inventaris van de gymzalen en de basis hiervoor is een onderhoudsplan inventaris.
91
Pensioenen wethouders De voorziening is verplicht op grond van de Wet Appa (algemeen pensioenwet politieke ambtsdragers). Wij moeten een voorziening vormen voor de mogelijke overdracht van pensioenverplichtingen van bestuurders. Bestuurders kunnen er voor kiezen om na beëindiging van hun tijd als bestuurder, de pensioenverplichtingen die bij de gemeente zijn opgebouwd, over te dragen aan een andere pensioeninstantie, om daarmee pensioenbreuk te voorkomen. Het saldo wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van actuariële berekeningen. Voormalig personeel De voorziening bevat geld dat bestemd is voor het uitvoeren van contractafspraken met ex-medewerkers. Soms is het nodig om een dienstverband te beëindigen. In onderling overleg wordt bepaald volgens welke voorwaarden dit geschied. Als sprake is van financiële verplichtingen voor de gemeente dan worden deze bedragen in de voorziening gestopt, waarmee toekomstige betalingen uitgevoerd kunnen worden. Onderhoud kunstwerken Deze voorziening is gevormd voor het egaliseren van onderhoudskosten. We voegen elk jaar €20.000 aan de voorziening toe om na verloop van tijd groot onderhoud te kunnen plegen. Natuurherstel We hebben geld ontvangen met als doel natuurherstel. Via deze voorziening sparen we de ontvangsten in dit kader. Het geld is gelabeld om in de toekomst uit te geven met als doel het herstellen van natuurwaarde.
Riolering Deze voorziening is opgebouwd in het verleden. Teveel ontvangen rioolheffing is hier gespaard. De voorziening wordt ingezet om investeringen in riolering uit te kunnen voeren, zodat de verkregen middelen uitgegeven worden aan dit doel.
Voorzieningen (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Toevoeging Onttrekking Boekwaarde 1-1-2023
31-12-2023
Voorziening op basis van planmatig onderhoud Gebouwen
306
149
88
368
Rioleringen
375
834
596
613
Inventaris gymzalen
29
10
9
30
1.638
30
95
1.573
Voormalig personeel
32
166
96
102
Onderhoud kunstwerken
19
20
0
39
Natuurherstel
110
0
0
110
Riolering (van derden verkregen middelen)
343
0
0
343
2.852
1.209
884
3.177
Voorziening t.b.v risico's en egalisatie Pensioenen en wethouders
Voorziening t.b.v verplichtingen
Totaal
Toelichting tabel Voorzieningen De mutaties in de voorzieningen voor planmatig onderhoud houden verband met de onderliggende plannen. Jaarlijks wordt een vast bedrag aan de voorzieningen toegevoegd. Zodra onderhoud uitgevoerd wordt komen deze kosten ten laste van de voorziening.
92
De mutaties in de voorzieningen voor het opvangen van risico's werken iets anders. Hier bepalen we jaarlijks aan het eind van het jaar wat het saldo van de voorziening moet zijn. Een actuele berekening van het risico per 31 december 2023 bepaalt de omvang van de voorziening. Risico's die in de loop van het jaar tot uitbetaling komen wordt aan de voorziening onttrokken. De voorziening voor toekomstige verplichtingen is in 2023 niet gemuteerd.
Vaste schulden met een looptijd > 1 jaar De vaste schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde (hoofdsom) verminderd met het totaal van de gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. Vaste schulden
Boekwaarde
Vermeer-
Vermin-
Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)
1-1-2023
dering
dering
31-12-2023
Obligatieleningen
0
0
0
0
0
0
0
0
38.528
0
2.876
35.652
– binnenlandse bedrijven
0
0
0
0
– openbare lichamen als bedoeld in art. 1-a van de wet Fido
0
0
0
0
– overige binnenlandse sectoren
0
0
0
0
– buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren
0
0
0
0
– door derden belegde gelden
0
0
0
0
Onderhandse leningen van: – binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen – binnenlandse banken en overige financiële instellingen
0 Waarborgsommen
15
0
15
0
Overige leningen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
0
0
0
0
38.543
0
2.891
35.652
Totaal
Toelichting tabel Vaste schulden De tabel geeft aan welke schulden gemeente Bergen heeft en welke mutaties er in 2023 hebben plaatsgevonden. Belangrijkste mutatie is het contractueel aflossen van de vaste schulden. Het was in 2023 niet nodig om nieuwe leningen aan te trekken. De waarborgsommen zijn dit jaar terug betaald.
93
Netto vlottende schuld met een looptijd < 1 jaar Vlottende passiva Vlottende schulden
Boekwaarde Vermeer-
Vermin-
Boekwaarde
1-1-2023
dering
31-12-2023
(bedragen x € 1.000)
Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen als bedoeld in art. 1-a van de wet Fido
dering
0
0
0
0
5.500
0
3.500
2.000
0
0
0
0
Overige schulden
5.221
2.876
2.258
5.839
Totaal
10.721
2.876
5.758
7.839
Overige kasgeldleningen Banksaldi
Toelichting bij tabel Vlottende schulden In deze tabel zijn de schulden in beeld gebracht waarbij de looptijd korter is dan 1 jaar. Bij kasgeldleningen is te zien dat de oude lening afgelost is en dat hier een minder grote kasgeldlening voor terug gekomen is. De 'overige schulden' zijn vooral facturen die betrekking hadden op het jaar 2023, maar die in 2024 pas ontvangen en betaald zijn. Overlopende passiva Overlopende passiva (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde Vermeer-
Vermin-
Boekwaarde
1-1-2023
dering
31-12-2023
dering
Verplichtingen in begrotingsjaar opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot uitbetaling komt m.u.v. jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijk baar volume
0
0
0
0
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschot bedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren, ontvangen van:
0
0
0
0
– Europese overheidslichamen
0
0
0
0
2.121
177
0
2.298
0
0
0
0
463
1.715
0
2.178
2.584
1.892
0
4.476
– Het Rijk – Overige Nederlandse overheidslichamen Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van de volgende begrotingsjaren komen Totaal
Toelichting tabel Overlopende passiva In deze tabel presenteren we ook kort lopende schulden. Het gaat dan vooral om bedragen die we van het rijk gekregen hebben. Die bedragen hebben een relatie met toekomstige kosten. Omdat de kosten nog niet in 2023 gemaakt zijn horen de ontvangsten ook niet in boekjaar 2023 thuis. De schuld is te zien als een verplichting die we hebben om het bedrag te besteden.
94
Dit geld ook voor vooruit ontvangen bedragen. Deze bedragen zijn onderdeel van ons bezit geworden (want ze staan op onze bankrekening). Tegelijk met de ontvangst hebben we een bestedingsverplichting gekregen die hier op de balans tot uitdrukking komt.
95
Niet in de balans opgenomen verplichtingen Borgstellingen of garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overzicht geborgde geldleningen
Aard
Oorspronkelijk Percentage Boekwaarde Opgenomen Aflossing Boekwaarde bedrag
(bedragen x € 1.000)
1-1-2023
31-12-2023
Destion
100%
7.546
3,77%
2.694
0
343
2.351
Destion
achtervang
11.345
6,14%
6.050
0
756
5.294
Destion
achtervang
5.000
1,54%
4.200
0
200
4.000
Destion
achtervang
8.000
4,12%
3.467
0
267
3.200
Destion
achtervang
6.000
4,04%
3.600
0
150
3.450
Destion
achtervang
4.000
4,97%
2.600
0
100
2.500
Destion
achtervang
3.000
3,55%
600
0
200
400
Destion
achtervang
5.000
4,20%
5.000
0
0
5.000
Destion
achtervang
4.050
1,77%
3.150
0
150
3.000
Destion
achtervang
5.600
1,77%
5.600
0
0
5.600
Destion
achtervang
2.500
2,28%
2.500
0
50
2.450
Destion
achtervang
1.800
3,18%
0
1.800
0
1.800
Destion
achtervang
2.500
3,54%
Totaal
66.341
2.500
2.500 39.461
4.300
2.216
41.545
Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Deze personele lasten worden verantwoord in het jaar waarin de uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan overlopende vakantiegeld- en (spaar)verlofaanspraken. Derivaten Gemeente Bergen heeft geen derivaten. Eigen bijdrage op grond van de WMO Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de WMO geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden betreffende omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen.
96
Lopende contracten In onderstaande tabel zijn de lopende contracten opgenomen met een looptijd langer dan 2023.
Soort verplichting
Contract bedrag Ingang
Einde
Afvalverwerking
€ 700.000
1-2-2017
31-1-2023
Afvalinzameling
€ 218.068
1-3-2015
28-2-2025
Afvalverwerking veeg-en straatafval
€ 393.123
1-1-2014
31-12-2025
Levering energie
PxQ
1-1-2023
31-12-2024
97
4.3 Overzicht van baten en lasten Overzicht van baten en lasten
Begroting 2023 - primitief Lasten
Baten
Begroting 2023 - actueel
Saldo
Lasten
Baten
Rekening 2023
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Programma 1 Samenleving Thema 1.1 Vitale gemeenschappen
805
153
652
810
150
660
826
149
677
Thema 1.2 Algemene basisvoorzieningen
2.676
339
2.337
3.360
862
2.498
2.777
510
2.267
Thema 1.3 Maatwerkvoorzieningen
14.679
3.852
10.827
15.119
4.374
10.745
17.205
4.642
12.563
Saldo programma 1
18.160
4.344
13.816
19.289
5.387
13.903
20.808
5.301
15.507
Thema 2.1 Milieu en duurzaamheid
4.093
852
3.241
4.629
1.300
3.329
3.896
1.017
2.879
Thema 2.2 Openbare ruimte
4.661
422
4.239
4.424
23
4.401
4.090
18
4.071
Thema 2.3 Ruimtelijke ontwikkeling
1.287
267
1.020
1.437
324
1.113
1.287
257
1.030
533
937
-404
508
952
-444
455
1.071
-615
10.574
2.478
8.096
10.998
2.600
8.398
9.728
2.363
7.365
Programma 2 Ruimte en economie
Thema 2.4 Economie, Recreatie en Toerisme Saldo programma 2
Programma 3 Bestuur en Financiën Thema 3.1 Algemeen bestuur
1.547
200
1.347
1.758
0
1.758
1.415
0
1.415
Thema 3.2 Publieke dienstverlening
437
209
228
424
207
218
415
156
259
Thema 3.3 Veiligheid
1.680
106
1.574
4.577
3.083
1.495
4.909
3.840
1.069
Thema 3.4 Financiën (excl.saldo)
2.918
0
2.918
672
2.999
-2.326
435
3.152
-2.717
Thema 3.5 Overhead
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo programma 3
6.582
515
6.067
7.431
6.288
1.144
7.175
7.149
26
Lokale heffingen, waarvan besteding niet gebonden
0
3.358
-3.358
0
3.230
-3.230
0
3.167
-3.167
Algemene uitkering
0
28.320
-28.320
0
26.492
-26.492
0
27.251
-27.251
Dividend
0
15
-15
0
15
-15
0
26
-26
Saldo financieringsbehoefte
0
44
-44
0
67
-67
0
62
-62
Overige algemene dekkingsmiddelen
0
3.963
-3.963
0
1.271
-1.271
0
1.491
-1.491
Algemene dekkingsmiddelen
0
35.700
-35.700
0
31.074
-31.074
0
31.997
-31.997
7.273
537
6.736
8.012
946
7.066
7.783
1.005
6.778
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Algemene dekkingsmiddelen
Kosten overhead
Bedrag heffing VPB
98
Lasten onvoorzien
62
0
62
62
0
62
0
0
0
42.651
43.574
-923
45.793
46.294
-501
45.494
47.815
-2.321
1.247
0
1.247
1.841
0
1.841
1.841
0
1.841
0
1.117
-1.117
0
3.576
-3.576
0
3.100
-3.100
Saldo reserve mutaties
1.247
1.117
130
1.841
3.576
-1.735
1.841
3.100
-1.259
Gerealiseerd resultaat
41.404
42.457
-1.053
47.634
49.870
-2.236
47.335
50.915
-3.580
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
Reserve mutaties Storting in reserves Onttrekking aan reserves
99
4.4 Detailanalyse verschillen begroting 2023 / rekening 2023 In dit hoofdstuk worden de verschillen toegelicht. Het hoofdstuk is opgebouwd per programma en per thema. Het gaat om verschillen tussen de begroting en de realisatie van 2023. Getallen die negatief gepresenteerd zijn betreffen nadelen. Positieve getallen zijn gerealiseerde voordelen. Ondergrens voor toegelichte verschillen is €10.000. Programma 1 Programma 1
Rekening 2022
Begroting 2023 Lasten
Baten
Rekening 2023
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Thema 1
1.238.974
213.852
809.589
150.046
826.032
149.485
Thema 2
2.850.557
156.661
3.360.259
863.453
2.777.461
511.270
Thema 3
13.415.900
3.564.286
15.119.396
5.466.215
17.204.843
5.374.948
Totaal
17.505.431
3.934.799
19.289.244
6.479.714
20.808.336
6.035.703
Thema 1.1. Accommodaties Thema 1.1
Begroting 2023 Lasten Baten
Rekening 2023 Lasten Baten
Totaal
809.589
826.032
150.046
Subsidie Buitensportaccommodaties Akkoord sociale basis gezond actief leven
149.485
Verschil Lasten Baten -16.443
-561
-10.382 17.970
-17.970
Totaal toegelicht Overige - kleine verschillen
7.588 -24.031
-17.970 17.409
Totaal
-16.443
-561
Subsidie Buitensportaccommodaties De uitbetaling van de accommodatievergoeding aan de voetbal- en tennisverenigingen is zoals in de overeenkomst afgesproken verhoogd met de CPI. Deze indexatie zorgt voor toename van de kosten. Gezond Actief Leven - akkoord sociale basis Leefbaarheidsprojecten zijn van tevoren niet te sturen. Het hangt af van de initiatieven die de inwoners zelf nemen. Daarom is er nu meer geld over gebleven.
100