Jaarrekening 2022 inclusief raadsbesluit (oude versie)
Tekst van het document
Burgemeester De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en van het college van B&W. Daarnaast heeft zij een aantal eigen taken en bevoegdheden. Een onderdeel van de portefeuille van de burgemeester is de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Onder andere bij rampen kan zij opdrachten geven die nodig zijn voor het handhaven van de openbare orde of voor beperking van gevaar voor de burgers. Wethouders Wethouders worden benoemd door de gemeenteraad. Iedere wethouder heeft zijn of haar eigen taakgebied of portefeuille. Gemeente Bergen heeft drie wethouders. Raadsgriffie De raadsgriffie ondersteunt de gemeenteraad in al zijn werkzaamheden, onder andere in de ambitie om inwoners te betrekken bij het bestuur van de gemeente.
41
Wat hebben we bereikt?
Op 16 maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen gehouden. In Bergen heeft dit ertoe geleid dat er één nieuwe partij tot de raad is toegetreden. De verdeling van de 15 raadszetels is nu als volgt: CDA 4, PK 4, KERN 3, VVD 1, Dorpsbelangen Bergen (L) 3. In zijn vergadering van 12 juli 2022 heeft de raad kennis genomen van het coalitieprogramma 2022-2026 van CDA, PK en VVD. In diezelfde vergadering heeft de raad drie wethouders benoemd: Antoon Splinter (CDA), Claudia Ponjee (PK) en Martijn Buijsse (VVD). In 2022 zijn er zeven volledige vergadercycli, bestaande uit vergaderingen van de commissies samenleving, ruimte en economie en bestuur en financiën en de gemeenteraad, doorlopen. Dit zijn er, vanwege de verkiezingen, minder dan gebruikelijk. De raad heeft besluiten genomen over, onder andere, de toekomstvisie voor bedrijventerrein De Flammert, de grondexploitatie voor de ontwikkeling van Mosaïque Oost, de realisatie van een crisisnoodopvang voor asielzoekers, het verlenen van krediet voor aanpassing van de ventilatie in schoolgebouwen en -zoals in elk jaar- de Kaderbrief, Jaarrekening en Begroting. De rekenkamercommissie heeft onderzoeken uitgevoerd naar informatieveiligheid en sociaal domein. De gemeenteraad heeft ingestemd met de aanbevelingen.
Wat hebben we ervoor gedaan?
In de maanden januari en februari 2022 zijn enkele commissie- en raadsvergaderingen digitaal gehouden vanwege de coronasituatie. Corona was de belangrijkste reden waarom de raad geen werkbezoeken heeft afgelegd. Na de verkiezingen in maart 2022 hebben raads- en commissieleden een introductieprogramma gevolgd. Raads- en commissieleden hebben de beschikking gekregen over een iPad (in bruikleen). Deze tablet kunnen zij gebruiken voor het lezen en verzenden van e-mails en het gebruiken van het raadsinformatiesysteem NotuBiz. Na elke raadsvergadering is een raadspagina in de Maasduinen Courant verschenen.
Wat heeft het gekost? Baten en Lasten
Algemeen bestuur Rekening
(bedragen x € 1.000) Begroting 2022
Rekening
Verschil
Omschrijving
2021
Primitief
Definitief
2022
Totale lasten
1.443
1.432
1.598
1.359
239
Totale baten
3
1
1
24
-23
1.441
1.431
1.597
1.335
262
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
279
200
390
368
22
Mutaties reserves
279
200
390
368
22
1.162
1.231
1.207
967
240
Resultaat voor bestemming Reserves
Resultaat na bestemming
42
3.2 Thema Publieke Dienstverlening Waar gaat het thema over? Gemeente Bergen communiceert op allerlei manieren met inwoners, ondernemers, toeristen en andere stakeholders. Team Communicatie geeft advies over en ondersteunt collega’s en bestuur in hun communicatie. Daarnaast zetten we communicatieplannen en -strategieën op en voeren deze uit, bijvoorbeeld door communicatie-uitingen op te stellen en te plaatsen op onze eigen kanalen. Welk communicatiekanaal we waarvoor gebruiken, is afhankelijk van de doelgroep(en) die we willen bereiken, het doel van de communicatie, de beschikbare tijd en het beschikbare budget. Waar nodig en mogelijk betrekken we inwoners en ondernemers actief bij onderwerpen (participatie). Verder gebruikt de gemeente communicatie om een relatie/band op te bouwen met de doelgroep, om zich te profileren en te bouwen aan het eigen imago. Voor de externe communicatie maken we gebruik van onder andere onze eigen communicatiekanalen (zoals website, social media, pagina Gemeenteberichten), de media, (online) bijeenkomsten en dorpsbladen/-websites. Voor de interne communicatie gebruiken we Binnenshuis, de interne nieuwsbrief Binnenshuis Bulletin, raadsinformatiebrieven en (reguliere) overleggen met bestuur en collega’s.
Wat hebben we bereikt? Inwoners en andere belangstellenden zijn op verschillende manieren en via diverse kanalen geïnformeerd over en betrokken bij projecten. Er is regelmatig contact met de (lokale en regionale) pers. Communicatie is altijd bereikbaar, bijvoorbeeld in het geval van een crisis of ramp. Naast de reguliere communicatie waren er in 2022 enkele onderwerpen die qua communicatie extra inzet vroegen: Extern Noodopvang Oekraïense vluchtelingen: o Tijdelijk in Den Asseldonk (maart en april) o Tijdelijk bij gastgezinnen of op andere locaties (doorlopend) Verkiezingen gemeenteraad (maart) Installatie nieuw college (juli) Tijdelijke crisisnoodopvang asielzoekers (september-december) Intern
Project Verbetering Dienstverlening (implementatie Nota Dienstverlening) Invoering 3CX en Djuma Introductie en uitwerking Binnenshuis Bulletin
Digitaal De website www.bergen.nl is in 2022 139.086 keer bezocht. In 2021 was dat 196.394 keer (waarvan 61.914 bezoekers voor de pagina’s hoge waterstand in juli 2021). Het aantal volgers van de gemeentelijke Facebook-pagina is gestegen naar 2.815 (2.500 in 2021). Het aantal volgers van de gemeentelijke Instagram pagina is gestegen naar 869 (778 in 2021).
43
44
Wat hebben we ervoor gedaan? Digitaal Op het gemeentelijke YouTube-kanaal zijn in 2022 5 video’s geplaatst. Deze zijn gezamenlijk 651 keer bekeken. De video over het aanvragen van de energietoeslag is met 312 weergaven het meest bekeken. Op www.bergen.nl zijn in totaal 283 nieuwsberichten geplaatst (350 in 2021). Op Facebook zijn in totaal 511 berichten geplaatst. Dat is gemiddeld 10 berichten per week. Op Instagram zijn in totaal 99 berichten geplaatst. Dat is gemiddeld 2 berichten per week. Gemeente Bergen brengt in samenwerking met Akse Media BV een digitale gemeentegids uit. In deze digitale gemeentegids staan actuele contactgegevens van verenigingen, stichtingen, instellingen en bedrijven die in onze gemeente actief zijn. In 2022 is de digitale gemeentegids 1.862 keer bezocht via https://bergen.smartmap.nl/ (2.514 bezoekers in 2021). Print Maasduinen Courant: In de even weken verschijnen twee pagina’s Gemeenteberichten in de Maasduinen Courant. In samenwerking met Maasduinen Courant is in maart een extra pagina geplaatst met informatie over de noodopvang van Oekraïense vluchtelingen. Na het vaststellen van de Jaarrekening 2021 en de Begroting 2023 is telkens een extra pagina met een infographic ‘Jaarrekening/Begroting in één oogopslag’ geplaatst.
Informatie over onderwerpen die specifiek in één of meerdere kernen speelden, is (ook) in de nog bestaande dorpsbladen geplaatst. De volgende toeristische folders zijn uitgebracht en/of geactualiseerd: Bergen, hart van Nationaal Park De Maasduinen Het Reindersmeer (en Leukermeer) Daarnaast is eind 2022 samen met Het Limburgs Landschap en het Toeristisch Platform de basis gelegd voor een gezamenlijke reeks toeristische folders. Afgesproken is dat de organisaties niet meer allemaal zelf een folder uitbrengen, maar samen werken aan één folder per thema, in een gezamenlijke stijl. Deze samenwerking krijgt in 2023 verder vorm. Verbetering dienstverlening De gemeenteraad heeft in 2021 de nota dienstverlening vastgesteld. De hierin opgenomen zeven servicebeloften en vijf grondbeginselen zijn de basis voor de dienstverlening. Met inachtneming hiervan hebben wij de raads- en commissieleden het afgelopen jaar periodiek geïnformeerd over de implementatie van verbeteringen.
In 2022 hebben wij onder andere de volgende verbeteringen geïmplementeerd: Zaaksysteem Telefoniesysteem inclusief monitoring Proces terugbelverzoeken Werkafspraken telefonie / mail Smoelenboek Actualisatie mandaatregeling Trainingen klantgerichtheid Onboardingprogramma Gedragsprotocol Overig Naast het reguliere onderhoud van de website www.bergen.nl waren er in 2022 enkele onderwerpen die qua communicatie extra inzet vroegen, zoals de overgang de overgang naar iBurgerzaken. In 2022 zijn zo’n 90 sets aan persvragen gesteld en beantwoord (110 sets in 2021). De meeste persvragen waren afkomstig van Maasduinen Centraal en Dagblad De Limburger. In 2022 is de huisstijl geïmplementeerd in het zakensysteem Djuma. De standaard sjablonen voor bijvoorbeeld een PowerPointpresentatie en extern rapport zijn toegevoegd aan Serviceplein. De communicatie rondom het Energielandgoed Wells Meer is volledig bij team Communicatie komen te liggen. Hieronder vallen zaken als: de website van Energielandgoed Wells Meer, de nieuwsbrief, andere communicatie-uitingen en (pers)vragen.
45
We hebben ook een rol in de (regionale) crisiscommunicatie. Hiervoor hebben we in 2022 enkele relevante cursussen gevolgd en deelgenomen aan de Taakbevolkingszorg-oefening onder regie van de Veiligheidsregio in september.
Wat heeft het gekost? Baten en Lasten
Publieke dienstverlening Rekening
(bedragen x € 1.000)
Begroting 2022
Rekening
Verschil
Omschrijving
2021
Primitief
Definitief
2022
Totale lasten
427
432
443
430
13
Totale baten
152
205
205
142
62
Resultaat voor bestemming
274
228
238
287
-49
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
0
0
0
0
0
274
228
238
287
-49
Reserves
Resultaat na bestemming
46
3.3 Thema Veiligheid Waar gaat het thema over? Dit thema gaat over de veiligheid van onze inwoners en bezoekers. Om de veiligheid te kunnen waarborgen is samenwerking nodig met onder andere politie, Openbaar Ministerie, omliggende gemeenten, woningbouwcorporaties, welzijnswerk, scholen, verenigingen, dorpsraden, inwoners en het bedrijfsleven. Voor milieuzaken werken we met 15 gemeenten samen binnen de RUD Limburg Noord. Voor brandveiligheid en risicobeheersing werken we samen met de Veiligheidsregio Limburg Noord. Wat hebben we bereikt? COVID-19 Begin 2022 waren er nog coronamaatregelen van kracht. Vanuit Veiligheid zijn er diverse taken uitgevoerd om de branches te informeren over de maatregelen en is een vertaling gemaakt van de landelijke wetgeving naar de lokale situatie. Bij de versoepeling van de maatregelen is snel geschakeld. Hoogwater De nazorg naar aanleiding van het hoogwater juli 2021 heeft ook in 2022 nog plaatsgevonden. Er hebben o.a. twee bijeenkomsten plaatsgevonden met de dorpsraad en afvaardiging Geijsselberg en Aijen buitendijks. Het hoogwaterdraaiboek is geüpdatet. Opvang ontheemden In verband met de oorlog in Oekraïne en het tekort aan opvangplaatsen voor asielzoekers bij het COA is vanaf februari 2022 het bestuurlijk overleg ontheemden opgezet.
De veiligheidsregio heeft de coördinerende rol gekregen om samen met de gemeenten te zorgen voor voldoende opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne en asielzoekers. De gemeente heeft een crisis noodopvang ingericht in den Asseldonk samen met het Nederlands Rode Kruis. Hier zijn 153 Oekraïense vluchtelingen (waaronder 49 kinderen) en 10 huisdieren opgevangen. Daarnaast heeft de gemeente een tijdelijke crisis noodopvang voor 90 asielzoekers op het oude zwembadterrein aan de Flammert gerealiseerd. Deze inzetten hebben veel capaciteit van de ambtelijke organisatie gevraagd. Ook in 2023 zal de opvang van ontheemden doorgaan. Veiligheidsdagen Op 17 en 18 juni 2022 heeft de eerste editie van de Veiligheidsdagen plaatsgevonden. Tijdens de Veiligheidsdagen hebben de inwoners kennis kunnen maken met de veiligheidspartners. De reacties vanuit de inwoners en scholen zijn positief. De intentie is er om de Veiligheidsdagen één keer in de twee jaar te organiseren. Regiodeal Limburg-Noord Binnen de regiodeal Limburg-Noord worden de projecten op het gebied van ondermijning voortgezet. Dit zijn o.a. de communicatiecampagne “Kijk niet weg,” het Act! Interventieteam, Keurmerk Veilig Ondernemen Buitengebied, Innovatie, Internationale Medewerkers, Rode en Groene Spoor. Bibob beleid Dankzij de Wet Bibob kan worden voorkomen dat de gemeente criminele activiteiten faciliteert.
Er is vier keer een volledige Bibob-toets gestart bij aanvragen voor een exploitatie- en alcoholwetvergunning. Twee aanvragen zijn uiteindelijk ingetrokken. Daarnaast zijn er zes Bibobquickscans uitgevoerd bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning of vastgoedtransactie. Deze quickscans leverden geen bezwaar op. Preventie Inwoners en ondernemers zijn over diverse onderwerpen geïnformeerd om zo te zorgen voor een veilig Bergen. Zo zijn er in juli folders uitgedeeld en is er uitleg gegeven over ondermijnende criminaliteit op het bedrijventerrein de Flammert. Daarnaast zijn de leerlingen van groep 7 van de basisschool in Bergen middels een project opgeleid tot woningcheckers en weten ze wat ze wel en vooral niet moeten doen bij brand.
47
Jaarverslag uitvoeringsplan Integrale Veiligheid 2022 In het jaarverslag uitvoeringsplan Integrale Veiligheid 2022 is meer te lezen over de werkzaamheden die zijn uitgevoerd in 2022 op het gebied van veiligheid. Jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht 2022 In 2022 is er ruimschoots binnen de daarvoor gereserveerde budgetten, en met het daarvoor beschikbare personeel, uitvoering gegeven aan bijna alle doelstellingen en ambities die in het VTHuitvoeringsprogramma voor 2022 waren geformuleerd. De Verordening fysieke leefomgeving en de bijbehorende aanpassing van de APV zijn in juli 2022 vastgesteld door de gemeenteraad. In 2022 is ook een geactualiseerde versie van de verordening Kwaliteitscriteria voorbereid en is ook een nieuw evenementenbeleid, festiviteitenbesluit en terrassenbeleid voorbereid. Opgemerkt wordt dat de meeste overtredingen die toezichthouders in 2022 signaleerden in goed overleg zijn opgelost zonder dat hier handhavingszaken van gemaakt hoefden te worden. Desalniettemin zijn er in 2022 85 nieuwe handhavingszaken opgepakt en zijn er 65 afgerond. Met name door de beschikbaarheid van de twee blauwe BOA's is het gebiedsgerichte systematische toezicht in 2022 veel beter van de grond gekomen als de afgelopen jaren het geval was.
De indruk bestaat dat de beoogde kwaliteit van de fysieke leefomgeving van de gemeente in de praktijk in belangrijke mate gewaarborgd is en dat we goed zicht en grip hebben op de Omgevingsrecht gerelateerde problematiek die op het grondgebied van de gemeente Bergen aan de orde is. Een gedetailleerd overzicht van de toezicht- en handhavingsresultaten over 2022 is in het in januari 2023 vastgestelde Jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht 2022 terug te lezen dat ter kennisgeving aan de gemeenteraad is aangeboden. Samenwerking RUD LN Wij hebben alle milieutaken bij de RUD LN belegd. Deels omdat we dit wettelijk verplicht zijn en daarnaast omdat we daarmee invulling geven aan de borging van de kwaliteitscriteria uit de Wet VTH. De dienstverlening aan onze burgers en bedrijven kunnen we daardoor op het gewenste niveau houden en we zorgen voor een gelijk speelveld binnen de regio. In 2022 heeft het rijk specifieke subsidieregelingen voor de RUD’s open gesteld. Zo is er ten behoeve van extra toezicht op energiebesparingsmaatregelen bij bedrijven voor de komende jaren tot en met 2026 een bedrag van € 2.089.929 toegekend. Daarmee kan circa 30% van de personele kosten voor energietoezicht binnen de RUD LN bekostigd worden.
Waar we in 2021 nog aanzienlijk tekortschoten voor het waarmaken van de ambities op het vlak van het milieutoezicht, hebben we de in 2022 de (zelfs nog hoger gelegen) ambities op dit vlak vrijwel geheel waar kunnen maken. Voor het eerst in jaren is er derhalve met betrekking tot de uitvoering van de ambities van het VTHuitvoeringsprogramma op geen enkel kleurspoor nog een wezenlijke tekortkoming te signaleren. Beleidsregels evenementen, terrassen en geluid Horecagerelateerde festiviteiten en evenementen kunnen zorgen voor overlast voor omwonenden. Vanuit de gemeenteraad is het verzoek gekomen om duidelijke regels te stellen rondom deze vormen van activiteiten/festiviteiten. Dit verzoek is breed opgepakt door niet alleen in te steken op geluid, maar wat betreft de evenementen en de terrassen bredere beleidsregels vast te stellen. Concreet komt dit neer op een drietal beleidsregels, namelijk: het evenementenbeleid terrassenbeleid en beleidsregels geluid bij horecagerelateerde festiviteiten en evenementen. Om heldere regels te stellen rondom bovenstaande onderwerpen worden ook de APV en de Verordening voor de fysieke leefomgeving op enkele punten aangepast. De raad heeft dit in oktober 2022 vastgesteld. Wat hebben we ervoor gedaan? Uitvoeringsplan Integrale veiligheid 2020-2023 Begin 2020 is het Integraal Veiligheidsplan 2020-2023 vastgesteld.
Hierin zijn de prioriteiten en bijbehorende ambities op het gebied van veiligheid voor de komende vier jaar opgenomen. De vastgestelde prioriteiten zijn: ondermijning, versterken verbinding zorg en veiligheid, veilig recreëren in natuurgebieden en woonoverlast. Naar aanleiding van het Integraal Veiligheidsplan is een uitvoeringsplan integrale veiligheid opgesteld.
48
Vergunningverlening toezicht en handhaving Beleidstechnische prestaties Diverse medewerkers van het team VTH zijn in 2022 druk bezig geweest met het voorbereiden van raadsvoorstellen voor de introductie van beleid en andere besluiten die noodzakelijk zijn met het oog op de introductie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. In 2022 heeft het VTH-team ervoor gezorgd dat de Verordening fysieke leefomgeving (VFL) en de bijbehorende aanpassing van de APV tot stand is gekomen. Beide verordeningen zijn in juli 2022 vastgesteld door de gemeenteraad. In 2022 is ook een geactualiseerde versie van de verordening Kwaliteitscriteria voorbereid en is ook een nieuw evenementenbeleid, festiviteitenbesluit en terrassenbeleid voorbereid ter vaststelling door de gemeenteraad. In kader van de RUD-samenwerking is er in 2022 door leden van het VTH-team een wezenlijke bijdrage geleverd aan het redigeren van het VTH-beleid van de RUD. Tenslotte is er in 2022 een advies voorbereid omtrent de beleidsmatige keuzes rondom de thema’s ‘Omgevingsgesprek en participatie’. De verwachting is dat deze participatieverordening in de loop van 2023 wordt vastgesteld. Prestaties vergunningverlening Op het gebied van de uitvoering van de vergunningverleningstaken kan gemeld worden dat we er in 2022 in geslaagd zijn om in 100% van de gevallen te voorkomen dat er van rechtswege een vergunning werd verleend.
De ambities die op het vlak van vergunningverlening zijn gesteld zijn in 2022 (vrijwel) geheel waargemaakt binnen de daarvoor gereserveerde budgetten. In 2022 zijn meer aanvragen voor omvangrijke en meer complexe bouwplannen in ingediend dan werd verwacht. Het tekort aan beschikbare personele uren is in 2022 deels opgevangen door interne verschuiving van werkzaamheden en prioriteitsstelling. Voor de administratieve taken is er extra capaciteit georganiseerd. In 2022 is een start gemaakt met het uitvoeren van vergunning toetsen op basis van het in 2021 vastgestelde gemeentelijke Bibob-beleid. Er was voorgenomen om 20 aanvragen geheel te screenen, maar in de praktijk is gebleken dat er in 2022 slechts 9 vergunningaanvragen zijn ingediend die voldeden aan de voorwaarden uit het Bibob-beleid om getoetst te kunnen worden. In 2022 is 4 keer een volledige Bibob-toets gestart bij een aanvraag voor een alcoholwet- en horecaexploitatievergunning. Bij twee van deze vier aanvragen werden geen bijzonderheden geconstateerd en de andere twee aanvragen zijn ingetrokken. Daarnaast is er 5 keer een Bibobquickscan gestart bij aanvragen voor een omgevingsvergunning voor de nieuwbouw/verbouw van een bouwwerk waarvan de bouwsom voldoet aan de voorwaarden uit het gemeentelijke beleid. Tot nu toe zijn er bij deze toetsen geen onregelmatigheden geconstateerd.
In oktober 2022 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State geoordeeld dat de bouwvrijstelling ten aanzien van stikstofregels niet gebruikt mag worden bij bouwprojecten. Een bouwvrijstelling houdt in dat voor de tijdelijke stikstofuitstoot die tijdens de bouw ontstaat geen vergunning nodig is. De Raad van State vindt dit niet juist, omdat niet is uit te sluiten dat de natuur hierdoor schade oploopt. De bouwvrijstelling voldoet daarmee niet aan het Europees natuurbeschermingsrecht. Deze omstandigheid heeft er in het laatste kwartaal van 2022 voor gezorgd dat er bij iedere bouwaanvraag een extra toets plaats moet vinden om te bezien of er eventueel een Wet natuurbeschermingsvergunning vereist is wegens de overschrijding van stikstofdepositievoorschriften ten aanzien van bouwprojecten. Gelet op de complexiteit van deze materie heeft deze uitspraak geleid tot wachtrijen voor adviezen hieromtrent bij RO-bureaus die hieromtrent adviseren. Voor 2023 wordt bezien of er specifiek op dit onderdeel extra kennis in de eigen organisatie geborgd kan worden om de voortgang van vergunningtoetsen te kunnen blijven waarborgen. Prestaties Toezicht en handhaving Gebleken is dat ook aan bijna alle voor 2022 voorgenomen beleidstechnische, organisatorische en algemene operationele doelstellingen op het gebied van toezicht en handhaving is in 2022 voldaan.
Ten aanzien van de punten waar niet goed aan voldaan is wordt het volgende opgemerkt. - In 2022 hebben vier stagiaires een stageplek in het VTH-team genoten. Al deze stagiaires hebben stage gelopen bij de BOA’s.
49
-
-
-
In 2022 is BRS Mobiel is beschikbaar gesteld voor onze BOA’s. BRS-mobiel stelt BOA’s in staat om buiten in het veld persoonsgegevens te verifiëren, kentekens te checken en KVKgegevens te raadplegen. Eind december 2022 werd het rapport opgeleverd met betrekking tot de externe Audit omtrent de registratie van politiegegevens die in de gemeentelijke organisatie worden verwerkt (WPGaudit). Dit is een nieuwe wettelijke verplichting waar in 2022 voor het eerst in onze organisatie naar gekeken is door een externe Auditor. Net zoals bij 95% van alle andere gemeenten in Nederland het geval is, ontbreekt het ook in de gemeente Bergen aan op schrift vastgestelde werkprocessen en aangewezen personen om aan al de criteria van de Audit te voldoen. In 2023 dient hiervoor een verbeterplan opgesteld te worden dat nog behoorlijk wat inzet zal vergen van het team. In 2022 zijn er op basis van het convenant ‘Handhaving in de natuur in de Provincie Limburg’ zes gezamenlijke acties op het grondgebied van de gemeente Bergen uitgevoerd, waaronder gezamenlijke acties om illegale crosspraktijken en wildkampeerpraktijken aan te pakken. Deze acties waren succesvol en goed met het oog op het verbeteren van de onderlinge uitwisseling van informatie.
In 2022 is er op aangeven van de politie slechts 1 woning en 1 loods op het grondgebied van de gemeente Bergen gesloten, waarin verboden middelen (soft- en harddrugs) werden aangetroffen. Op meerdere verdachte locaties zijn wel onderzoeken door gemeentelijke toezichthouders, de politie of het ACT!-team uitgevoerd, maar hierbij werden geen overtredingen van de Opiumwet geconstateerd.
Door de komst van een nieuwe medewerker zijn de ambities op het vlak van toezichttaken milieu in 2022 voor het eerst in jaren bijna geheel gehaald. De nieuwe toezichthouder milieu heeft meer dan 60 geplande milieucontroles en 37 hercontroles (dat is in 62% van het totaal) uitgevoerd in 2022. Daarnaast zijn er ook milieucontroles door een ingehuurde kracht uitgevoerd. Tenslotte zijn er in heel beperkte mate ook nog controles op het grondgebied van de gemeente Bergen uitgevoerd door toezichthouders van de RUD die niet aangesteld zijn binnen onze organisatie. Het betreft hier met name controles met betrekking tot energiezuinigheidsaspecten. Voor het eerst in jaren zijn de ambities op het gebied van de uitvoering van toezichttaken op milieuvlak behaald. De blauwe BOA’s zijn in 2022 met het oog op het indammen van de grootste publieke ergernissen periodiek in burgerkleding gaan controleren op hondenpoep en er is ook doorlopende aandacht voor parkeerexcessen geweest (met name bij openbaar groen). Ook hebben de BOA’s de straatcoaches assistentie geboden door rondhangende jongeren te benaderen en op hun gedrag aan te spreken wanneer dit op zijn plek was. Het toezicht op drankverkoop aan minderjarigen is in 2022 lastig gebleken om effectief uit te laten voeren door de eigen BOA’s, wiens gezichten inmiddels bij de drankverkopers bekend zijn.
In 2022 is ervoor gezorgd dat er (vrijwel) iedere dag een BOA actief was in het veld en dat er ook geregeld in de avonduren een BOA actief was om in het veld te controleren. In 2022 zijn drie officiële schriftelijke meldingen door de groene BOA’s gemaakt van agressieve bejegening en/of sterk intimiderend ontoelaatbaar gedrag door overtreders. Mede als gevolg van enkele incidenten heeft het BOA-team in 2022 voor het eerst aan trainingen deelgenomen om in 2023 eventueel met een wapenstok en handboeien uitgerust te kunnen worden. Het aantal handhavingszaken dat in 2022 is opgepakt en afgerond voldeed ruimschoots aan de ambities. In 2022 zijn 65 handhavingszaken opgelost. Daarnaast werden er een groot aantal nieuwe handhavingszaken opgepakt. Dit hoge aantal opgepakte en ook afgeronde handhavingszaken is primair te verklaren doordat aanzienlijk meer nieuwe handhavingszaken werden gesignaleerd in 2022. Het afgelopen jaar was er tijdelijk een tweede blauwe BOA in dienst bij de gemeente. Omdat de ernst en complexiteit van de zaken meestal iets minder hoog dan gemiddeld was konden relatief meer zaken opgepakt en afgehandeld werden. Ook wordt opgemerkt dat de meeste overtredingen die toezichthouders in 2022 signaleerden in goed overleg zijn opgelost zonder dat hier handhavingszaken van gemaakt hoefden te worden.
Bij heel veel lichte overtredingen, die eenvoudig beëindigd konden worden of niet geoorloofd gedrag dat eenvoudig aangepast kon worden, volstonden enkele opmerkingen van de toezichthouders om hier een einde aan te maken. De meeste overtredingen worden daarom al beëindigd voordat ze als handhavingszaak worden opgepakt en aanschrijvingen verzonden dienen te worden. Deze praktijk strookt met de wens
50
die in het nieuwe Coalitieprogramma is neergelegd om primair via minnelijk overleg oplossingen te bereiken in handhavingsettings. Overtredingen van brandveiligheidsregelgeving met grote ernst zijn in 2022 niet aangetroffen. De brandveiligheid van de in 2022 bezochte locaties blijkt zeker in verhouding tot andere gemeentes in de regio in de gemeente Bergen relatief goed op orde te zijn. Met name door de beschikbaarheid van de twee blauwe BOA's is het gebiedsgerichte systematische toezicht in 2022 veel beter van de grond gekomen als de afgelopen jaren het geval was. De indruk bestaat dat de beoogde kwaliteit van de fysieke leefomgeving van de gemeente in de praktijk in belangrijke mate gewaarborgd is en dat we goed zicht en grip hebben op de Omgevingsrecht gerelateerde problematiek die op het grondgebied van de gemeentelijk Bergen aan de orde is. Wat heeft het gekost? Baten en Lasten
Veiligheid
(bedragen x € 1.000)
Rekening
Begroting 2022
Rekening
Verschil
Omschrijving
2021
Primitief
Definitief
2022
Totale lasten
1.369
1.315
1.871
2.715
-845
Totale baten
202
106
481
1.510
-1.030
1.166
1.209
1.390
1.205
185
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
140
0
42
42
0
Mutaties reserves
140
0
42
42
0
1.026
1.209
1.348
1.163
185
Resultaat voor bestemming Reserves
Resultaat na bestemming
51
3.4 Thema Financiën Waar gaat het thema over? Het bestuur van de gemeente Bergen streeft naar een gezonde financiële positie en een structureel sluitend meerjarenperspectief, waarbij de lasten voor de inwoners en bedrijven in verhouding zijn met het geboden voorzieningenniveau. Wat hebben we bereikt? We zijn een financieel gezonde en stabiele gemeente met actueel financieel beleid. Dit beleid is heeft de volgende uitgangspunten: De begroting is meerjarig sluitend en in evenwicht; Structurele lasten dekken we met structurele baten; Als dit uitgangspunt het nemen van pijnlijke maatregelen noodzakelijk maakt, dan gaan wij die niet uit de weg. Bezuinigingen van rijkswege worden zoveel mogelijk doorgezet op het beleidsterrein waarop het rijk bezuinigd; Meevallers vallen vrij naar de algemene reserve, tegenvallers compenseren we in principe binnen het programma; Financiële kengetallen ontwikkelen zich positief, gemeten over meerdere jaren.
Wat hebben we ervoor gedaan? Belastingen en heffingen Diverse belastingverordeningen zijn in de raadsvergadering van 14 december 2021 vastgesteld, het gaat om de volgende verordeningen: OZB 2022 Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht 2022 Rioolheffing 2022 Forensenbelasting 2022 Verblijfsbelasting 2022 Waterverblijfsbelasting 2022 Het beleid in dit kader leest u terug in de paragraaf lokale heffingen, zie deel 3 in dit jaarverslag. Financiële beleidsnota’s Afgelopen jaren is een aantal belangrijke financiële beleidsnota’s geactualiseerd. Het gaat om: Nota activabeleid (raadsbesluit: 21 september 2020) Nota grondbeleid (raadsbesluit: 15 december 2020) Nota reserves en voorzieningen (raadsbesluit: 15 december 2020) Nota weerstandsvermogen en risicomanagement (raadsbesluit: 15 december 2020) Treasurystatuut (raadsbesluit: 26 april 2021) Nota plan van aanpak rechtmatigheidsverantwoording (collegebesluit: 25 januari 2022) Nota prestatielevering (collegebesluit: 22 maart 2022) PRC-cyclus We hebben de PRC-cyclus zodanig ingericht dat we maandelijks aandacht hebben voor ‘control’. Dit doen we door het maken van Maraps. Ieder kwartaal informeren wij u door het aanbieden van de kwartaalrapportages over de eerste drie en negen maanden. Over de eerste zes maanden bieden wij u een bestuursrapportage aan.
De volgende documenten hebben we in dit kader aan u aangeboden: 1e Kwartaalrapportage (RIB: 10 mei 2022) Jaarrekening 2021 (raadsbesluit: 11 juli 2022) Kaderbrief 2023 (raadsbesluit: 11 juli 2022) Bestuursrapportage 2022 (raadsbesluit: 17 oktober 2022) Begroting 2023 (raadsbesluit: 8 november 2022) 3e Kwartaalrapportage (RIB: 8 november 2022)
52
Wat heeft het gekost? Baten en Lasten
Financien
(bedragen x € 1.000)
Rekening
Begroting 2022
Rekening
Verschil
Omschrijving
2021
Primitief
Definitief
2022
Totale lasten
651
977
3.873
1.146
2.728
Totale baten
29.243
29.647
31.842
32.754
-912
Resultaat voor bestemming
-28.592
-28.670
-27.968
-31.608
3.640
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
355
52
710
790
-80
Mutaties reserves
355
52
710
790
-80
-28.947
-28.723
-28.678
-32.399
3.720
Reserves
Resultaat na bestemming
53
3.5 Thema Overhead Waar gaat het thema over? Overhead heeft sinds 2016 een definitie gekregen. Met deze definitie dwingt het rijk gemeenten om hier op een uniforme wijze mee om te gaan. Een uniforme toepassing van de definitie is van belang om gemeenten beter te kunnen vergelijken. Overhead gaat over baten en lasten die niet rechtstreeks zijn toe te rekenen aan een taakveld. Definitie Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Bron: Hoofdlijnen vernieuwing BBV, Brochure BZK 2015 In de ‘Notitie Overhead’ van Commissie BBV (2016) wordt de definitie nader uitgewerkt en terug gebracht tot: Directe kosten zoveel mogelijk direct toerekenen aan de betreffende taakvelden. Ondersteunende taken zijn niet direct dienstbaar aan de externe klant of het externe product en behoren derhalve tot de overhead. Sturende taken vervuld door hiërarchisch leidinggevenden behoren tot de overhead. De positionering van een functie binnen de organisatie heeft geen invloed op de beoordeling of sprake is van overhead. Wat hebben we bereikt? We volgen de ontwikkelingen en voeren verbeteringen door in onze administratie. De verbeteringen baseren we o.a. op de notities die de commissie BBV uitbrengt.
In 2022 werkten we nog met een kostenverdeelmodel, waarbij alle interne kosten verzameld werden in de kostenverdeelstaat. Kostentoedeling vond modelmatig plaats aan de functionele taakvelden, indirecte kosten werden toegerekend aan het taakveld Overhead. In 2022 is deze kostenverdeling afgeschaft. Vanaf de begroting 2023 werken we niet meer met kostenverdeling, maar ramen we de overheadkosten bij dit thema (3.5 overhead). Hiermee is de administratie nog transparanter ingericht en werken we in lijn met de notitie overhead van de commissie BBV. Wat hebben we ervoor gedaan? Kostentoedeling is toegepast volgens de methode die in de begroting 2022 was opgenomen. Hiermee passen we tot 2022 een consistent systeem toe waarbij alle (directe en indirecte) kosten verantwoord worden op de juiste taakvelden.
54
Wat heeft het gekost? Baten en Lasten
Overhead
(bedragen x € 1.000)
Rekening
Begroting 2022
Rekening
Verschil
Omschrijving
2021
Primitief
Definitief
2022
Totale lasten
7.291
7.091
7.447
7.447
0
Totale baten
0
0
0
0
0
7.291
7.091
7.447
7.447
0
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
0
0
0
0
0
7.291
7.091
7.447
7.447
0
Resultaat voor bestemming Reserves
Resultaat na bestemming
55
Deel 3 De Paragrafen
In de navolgende paragrafen bespreken wij onderwerpen die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie. De paragrafen bevatten de beleidsuitgangspunten van beheersmatige activiteiten en de lokale heffingen. Om die reden behoren deze tot de programmabegroting. De artikelen 9 tot en met 16 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijven deze verplichte paragrafen voor. Achtereenvolgend wordt ingegaan op de volgende paragrafen: de lokale heffingen, het weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, de financiering, de bedrijfsvoering, de verbonden partijen en het grondbeleid.
56
Paragraaf A Lokale Heffingen Algemeen De paragraaf betreffende de lokale heffingen bevat ten minste: a. de geraamde inkomsten; b. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c. een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt wat de uitgangspunten van de berekening zijn en hoe kostendekkendheid wordt gerealiseerd. d. een overzicht van de lokale lastendruk; e. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Bij het schrijven van de paragraaf houden we de indeling van het BBV zoveel mogelijk in acht. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. Van de lokale heffingen levert de OZB de meeste opbrengsten voor gemeente Bergen op. Geraamde en gerealiseerde inkomsten Opbrengst gemeentelijke heffingen
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening 2022
Onroerende zaakbelasting - Niet woningen - Woningen Verblijfsbelasting Forensenbelasting Secretariegelden Paspoorten/rijbewijzen Bijzondere wetten Omgevingsvergunningen Afvalstoffenheffing Rioolrecht Reclamebelasting Begrafenisrechten
763.852 1.541.815 477.476 56.792 20.983 126.440 4.822 501.001 1.422.830 1.471.173 8.529 13.110
774.447 1.568.668 503.400 48.738 16.300 103.500 5.500 268.400 1.430.334 1.464.660 7.200 10.000
787.398 1.612.054 679.894 60.944 19.115 123.120 8.293 238.000 1.437.764 1.501.407 8.940 6.257
Totaal
6.408.823
6.201.147
6.483.186
Beleid ten aanzien van de lokale heffingen De tariefontwikkeling van de gemeentelijke belastingen is gebaseerd op de financiële kaders, die zijn voortgekomen uit het coalitieakkoord 2018-2022 'Energiek aan de slag voor een mooie toekomst'. Handhaven structureel en reëel evenwicht. Opbrengst onroerendezaakbelasting is in 2022 verhoogd met het inflatiecijfer van 1,9%. De verblijfsbelasting bedraagt in 2022 € 1,25 per persoon per overnachting. Tarieven afvalstoffenheffing in 2022 zijn kostendekkend. Bij de vaststelling van het nieuwe gemeentelijk rioleringsplan (GRP) in 2020 is besloten om het tarief van het rioolrecht jaarlijks aan te passen met het inflatiecijfer. In 2022 bedroeg dit percentage 1,9%. Sinds 2012 verzorgt de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) de uitvoering van gemeentelijke belastingen en de Wet Waardering onroerende zaken (Wet WOZ). De bevoegdheden met betrekking tot de uitvoering zijn overgedragen aan deze gemeenschappelijke regeling. De gemeente is zelf verantwoordelijk voor de vaststelling van het beleid.
57
Overzicht van de diverse heffingen Wet WOZ Op grond van de Wet WOZ taxeert BsGW alle onroerende zaken binnen de gemeentegrenzen. Voorbeelden van onroerende zaken zijn: woningen, bedrijfspanden en bouwkavels. De WOZ-waarde is belangrijk omdat deze waarde jaarlijks als grondslag dient voor de onroerendezaakbelastingen van de gemeente en voor belastingen van het Rijk en het Waterschap. Sinds 2007 vindt er jaarlijks een algehele hertaxatie plaats. De aanslagen OZB 2022 zijn gebaseerd op de waardepeildatum 1 januari 2021. Onroerende zaakbelastingen Met dagtekening 28-03-2022 zijn nagenoeg alle objecten in de gemeente Bergen in het kader van de uitvoering van de Wet WOZ opnieuw gewaardeerd en beschikt. De vastgestelde WOZ-waarde is de heffingsgrondslag voor de berekening van de onroerende zaakbelastingen. De verhoging van de WOZ-waarden eigenaren woningen is gemiddeld 7,4%. De WOZ-waarde van de niet-woningen zijn gemiddeld gedaald met 2,6%. In de berekening van de tariefpercentages is rekening gehouden met de waardemutaties van de WOZ-waarden. Een stijgende WOZ-waarde betekent een lager percentages OZB en omgekeerd. OZB-tarieven
OZB-eigenarentarief voor woningen OZB-eigenarentarief voor niet-woningen OZB-gebruikerstarief voor niet-woningen
2021
2022
0,10654% 0,10112% 0,23009% 0,24265% 0,19612% 0,20337%
Het aantal bezwaarschriften stijgt jaarlijks. De no cure no pay-bureaus dienen een groot aantal van deze bezwaarschriften in. Ontvangen bezwaarschriften
2019
2020
2021
2022
Bezwaren tegen belastingaanslag Afgehandeld In behandeling Totaal
273 5 278
430 3 433
3.253 12 3.265
555 23 578
Bezwaren tegen WOZ-waarde Afgehandeld In behandeling Totaal
156 3 159
290 3 293
400 7 407
967 4 971
Verdeling toe- en afwijzingen Afgewezen Toegewezen
53,3% 46,7%
52,6% 47,4%
50,3% 49,7%
20,9% 79,1%
Verblijfsbelasting De tarieven voor de verblijfsbelastingen zijn in 2022 gelijk gebleven aan 2021. Het tarief bedraagt in 2022 € 1,25 per overnachting. De totale opbrengst voor 2022 is geraamd op € 503.400. In totaal is er in het belastingjaar 2022 € 679.894 aan verblijfsbelasting ontvangen. Deze toename is incidenteel, omdat de inkomsten 2021 met een bedrag van € 160.000 te laag waren vastgesteld en niet meer in 2021 geboekt konden worden op het moment dat dit kenbaar werd.
58
Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van personen die niet staan ingeschreven in de BRP, maar die hier wel een woning in hun bezit hebben en daar ook gedurende langere tijd over kunnen beschikken. De heffingsgrondslag voor de forensenbelasting is de WOZ-waarde. Bij de bepaling van het tarief wordt aangesloten bij de tariefontwikkeling van de OZB. In 2022 zijn er 29 belastingplichtigen geweest die een aanslag hebben ontvangen. De tarieven bedragen in 2022 bij een waarde in het economisch verkeer van: € 60.000 of minder € 286; € 60.001 tot en met € 120.000 € 585; € 120.001 tot en met € 180.000 € 1.362; € 180.001 tot en met € 299.000 € 2.525; € 299.001 of meer € 2.764. Leges, rechten en heffingen De gemeentelijke verordeningen worden regelmatig getoetst aan nieuwe regelgeving, jurisprudentie en andere relevante ontwikkelingen. De wettelijke grondslag is geregeld in de artikelen 216 tot en met 229 van de Gemeentewet. Het heffen van de leges vindt plaats als vergoeding voor geleverde diensten. Wij streven naar een kostendekkende opbrengst van de legesverordening, maar constateren dat dit in 2022 niet het geval is geweest. De legesverordening en de daarbij horende tarieventabel is in 2023 geactualiseerd. Overzicht kostendekkendheid legestarieven 2022 Omschrijving
Kosten
Opbrengsten Percentage
2022
2022
2022
186.163
127.546
68,51%
Burgerlijke stand
24.404
12.252
50,20%
Hoofdstuk 2
Reisdocumenten
67.206
60.432
89,92%
Hoofdstuk 3
Rijbewijzen
64.750
44.970
69,45%
Hoofdstuk 4
Verstrekkingen Gemeentelijke basisadministratie
3.939
2.358
59,86%
Hoofdstuk 5
Verstrekkingen kiezersregister
0
0
0,00%
Hoofdstuk 6
Verstrekkingen Wet bescherming persoonsgegevens
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 7
Bestuursstukken
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 8
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 9
Overige publiekszaken
4.531
0
0,00%
Hoofdstuk 10
Gemeentearchief
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 11
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 12
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 13
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 14
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 15
Winkeltijdenwet
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 16
Kansspelen
840
736
87,62%
Hoofdstuk 17
Kabels en leidingen
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 19
Verkeer en vervoer
9.631
2.485
25,80%
Hoofdstuk 20
Diversen
10.862
4.313
39,71%
Titel 1
Algemene dienstverlening
Hoofdstuk 1
Omschrijving
Kosten
59
Opbrengsten Percentage
Titel 2
Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
Hoofdstuk 1
Begripsomschrijvingen
Hoofdstuk 2
Vooroverleg
Hoofdstuk 3
Omgevingsvergunning
Hoofdstuk 4
326.643
237.991
N.v.t.
72,86%
N.v.t.
N.v.t.
8.214
6.656
81,03%
318.429
231.335
72,65%
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 5
Teruggaaf
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 6
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 7
Intrekking omgevingsvergunning Wijziging omgevingsvergunning als gevolg wijziging project
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 8
Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 9
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 10
In deze titel niet benoemde beschikking
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Omschrijving
Kosten
Opbrengsten Percentage
Titel 3
Europese dienstenrichtlijn
16.867
Hoofdstuk 1
Horeca
16.867
3.980
23,60%
Hoofdstuk 2
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 3
Prostitutiebedrijven
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 4
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 5
Gereserveerd
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 6
Gebruiksvergunning brandveiligheid
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Hoofdstuk 7
Diversen (APV Exploitatievergunning drank- en horeca)
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
529.673
369.517
69,76%
totaal generaal
3.980
23,60%
Afvalstoffenheffing Bij de vaststelling van de tarieven 2022 (raadsbesluit 14 december 2021) heeft de raad ingestemd met een amendement waarbij het tarief van vastrecht gelijk is gebleven en de variabele tarieven met 5% zijn verhoogd. Zie tabel hieronder. Toegepaste tarieven
2021
Vastrecht
2022
€ 127,00
€ 127,00
GFT 25 ltr bak
€ 3,86
€ 4,05
GFT 80 ltr bak
€ 5,34
€ 5,61
GFT 140 ltr bak
€ 6,94
€ 7,29
Rest 40 ltr bak Rest 60 ltr afvalzak ondergrondse container
€ 4,67
€ 4,90
€ 3,04
€ 3,19
Rest 80 ltr bak
€ 6,13
€ 6,44
Rest 140 ltr bak
€ 8,32
€ 8,74
Rest 240 ltr bak
€ 11,98
€ 12,58
Voor een gemiddeld huishouden bedroeg bij een aantal ledigingen van 12x de 140 liter restafvalcontainer en 7x de 140 liter Gft-container in 2022 het totaaltarief € 282,91. In 2021 was dit € 275,42 Het voordelige saldo van afval bedraagt in 2022 € 290.962 en via de resultaatbestemming stellen we voor om dit saldo toe te voegen aan de bestemmingsreserve egalisatie afvalstoffenheffing waardoor dit bedrag ervoor zorgt dat de tariefstijging in de komende jaren gedempt zal worden.
60
Kostendekkendheid Afval
primitieve Begroting 2022
Rekening 2021
Kosten en baten via taakveld Afval Kosten taakveld (excl. omslagrente) Inkomsten taakveld excl heffingen Netto kosten taakveld
Rekening 2022
1.203.132 170.683 1.032.449
1.085.308 194.320 890.988
1.037.817 298.849 738.968
122.493 223.947 346.440
189.369 218.465 407.834
189.369 218.465 407.834
Totale kosten
1.378.889
1.298.822
1.146.802
Opbrengst heffingen
1.427.537
1.298.822
1.437.764
Dekkingspercentage
103,5%
100,0%
125,4%
Toe te rekenen kosten Overhead incl. omslagrente BTW Totaal toe te rekenen
Rioolrechten Het tarief bedraagt in 2022 € 245,25. In 2021 was dit € 240,70 Kostendekkendheid Riool
Rekening 2021
Kosten en baten via taakveld Riolering Kosten taakveld (excl. omslagrente) Inkomsten taakveld excl heffingen Netto kosten taakveld
primitieve Begroting 2022
Rekening 2022
1.015.336 0 1.015.336
1.194.463 0 1.194.463
1.231.210 0 1.231.210
200.510 255.327 455.837
192.917 77.280 270.197
192.917 77.280 270.197
Totale kosten
1.471.173
1.464.660
1.501.407
Opbrengst heffingen
1.471.173
1.464.660
1.501.407
Dekkingspercentage
100,0%
100,0%
100,0%
Toe te rekenen kosten Overhead incl. omslagrente BTW Totaal toe te rekenen
Aanduiding lokale lastendruk Onderstaande informatie is afkomstig van www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben een vergelijking gemaakt met de regiogemeenten. OZB Onderstaand is de ontwikkeling van het OZB-tarief van gemeente Bergen vergeleken met regiogemeenten.
61
Gemeente Bergen Beesel Gennep Horst aan de Maas Mook en Middelaar Peel en Maas Venlo Venray Limburg
2021
2022
Woningen Niet-woningen 0,1065 0,4262 0,1686 0,6546 0,1078 0,3660 0,1455 0,4620
Woningen Niet-woningen 0,1011 0,4461 0,1737 0,7462 0,1062 0,3750 0,1391 0,4768
0,1500
0,5651
0,1413
0,5512
0,0937 0,1641 0,1384 0,1479
0,3804 0,7091 0,5440 0,6058
0,0927 0,1590 0,1286 0,1432
0,3945 0,7159 0,5511 0,6350
Verblijfsbelasting Onderstaand is de ontwikkeling van het verblijfsbelastingtarief van gemeente Bergen vergeleken met regiogemeenten. Gemeente
2019
2020
2021
2022
Bergen Beesel Gennep Horst aan de Maas Mook en Middelaar Peel en Maas Venlo Venray Limbug
1,05 1,20 1,50 1,43
1,20 1,32 1,50 1,55
1,25 1,50 1,50 1,55
1,25 1,60 1,70 1,55
1,05
1,05
1,07
1,07
1,00 2,03 1,25 1,93
1,00 2,06 1,25 2,01
1,00 2,11 1,25 2,08
1,00 2,14 1,30 2,12
Milieuheffingen Onderstaand is de ontwikkeling van het tarief voor milieuheffingen van gemeente Bergen vergeleken met regiogemeenten. Gemeente
2021
ASH 2021 Bergen Beesel Gennep Horst aan de Maas Mook en Middelaar Peel en Maas Venlo Venray Limburg
240 162 225 192 231 187 220 233 254
2022
Rioolrecht 2021
ASH 2022
241 102 242 217
258 210 224 213
165 289 155 227 220
233 197 220 279 274
62
Rioolrecht 2022 245 126 242 217 133 281 155 236 224
Beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid De kwijtscheldingsnorm is in 2022 gehandhaafd op 100% van de bijstandsnorm. Door deze maatregel komen alle mensen met een minimum inkomen in principe in aanmerking voor kwijtschelding van de lokale heffingen. Er kan enkel voor het vastrecht van de afvalstoffenheffing kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding voor de onroerende zaakbelasting, de rioolheffing en andere belastingen is niet mogelijk, omdat deze niet in de kwijtscheldingsverordening zijn opgenomen. Net als in voorgaande jaren is er een automatische kwijtschelding verleend aan personen die al 2 jaar kwijtschelding kregen, een inkomen op bijstandsniveau hebben en bekend zijn bij het sociaal team. Hieronder een overzicht van de aangevraagde kwijtscheldingen. Historisch verloop kwijtscheldingsverzoeken
2019
2020
2021
2022
Aantal ontvangen verzoeken
242
222
345
201
Verdeling toe- en afwijzingen Toewijzing - geautomatiseerd - handmatig Afwijzingen
54,1% 13,1% 32,8%
47,3% 18,0% 34,7%
24,7% 12,8% 62,5%
53,3% 15,6% 31,1%
63
Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat ten minste: a. een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; b. een inventarisatie van de risico's; c. het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's; d. een kengetal voor de: 1a. netto schuldquote; 1b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 2. solvabiliteitsratio; 3. grondexploitatie; 4. structurele exploitatieruimte; 5. belastingcapaciteit. e. een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Bij het schrijven van de paragraaf houden we de indeling van het BBV zoveel mogelijk in acht. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft aan hoe solide de financiële huishouding van de gemeente is. Een financieel weerstandsvermogen is van belang wanneer er zich financiële tegenvallers voordoen. In de raadsvergadering van 15 december 2020 is de nota risicomanagement en weerstandsvermogen gemeente Bergen geactualiseerd. Deze nota geeft het beleid weer dat onze gemeente voert met betrekking tot risicomanagement. Belangrijk onderdeel van het managen van risico’s is de mate waarin risico’s opgevangen kunnen worden (de berekening van de weerstandscapaciteit).
De nota is gebaseerd op de Gemeentewet, het Besluit begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Financiële Verordening gemeente Bergen. De nota Risicomanagement en weerstandsvermogen is primair bedoeld als kaderstellend instrument voor de gemeenteraad. Deze nota bakent de formele kaders af waarbinnen het college van burgemeester en wethouders en de ambtelijke organisatie dienen om te gaan met het cyclische proces van inventariseren, beoordelen en kwantificeren van risico’s en het uitvoeren van beheersmaatregelen om de gevolgen van risico’s te verkleinen. De nota vervult een ondersteunende rol bij de Planning, Reporting en Controlling producten. De risico’s worden opgenomen in de verplichte paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Dit draagt bij aan een solide financiële huishouding van de gemeente. Gemeente Bergen streeft naar beheersing van de risico’s en een goede balans tussen de bestuurlijke ambities en de daarmee samenhangende risico’s. Het uitgangspunt daarbij is een uitstekend weerstandsvermogen; dat betekent een ratio weerstandsvermogen > 2,0 met als waardering A. Waardering
Ratio weerstandsvermogen
Betekenis
A
> 2,0
Uitstekend
B
1,4 - 2,0
Ruim voldoende
C
1,0 - 1,4
Voldoende
D
0,8 - 1,0
Matig
E
0,6 - 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
64
Inventarisatie van de weerstandcapaciteit Hieronder wordt ingegaan op de berekening van het weerstandsvermogen. Beschikbaar weerstandsvermogen
Rekening 2021
Rekening 2022
Incidentele weerstandscapaciteit
7.522.015
7.212.803
Structurele weerstandscapaciteit
558.666
982.965
Totaal weerstandsvermogen
8.080.681
8.195.768
Benodigde weerstandscapaciteit
2.316.650
2.222.500
Berekening weerstandscapaciteit
Rekening 2021
Begroting 2022 (primitief)
Rekening 2022
4.780.309
6.261.000
5.824.437
p.m.
p.m.
p.m.
Saldo van de begroting
2.741.706
711.000
1.388.366
Saldo incidentele weerstandscapaciteit
7.522.015
6.972.000
7.212.803
Onbenutte belastingcapaciteit
496.666
942.000
920.965
Begrotingspost onvoorzien
62.000
62.000
62.000
Saldo incidentele weerstandscapaciteit
558.666
1.004.000
982.965
Saldo weerstandscapaciteit
8.080.681
7.976.000
8.195.768
Benodigde weerstandscapaciteit
2.316.650
2.077.000
2.222.500
3,5%
3,8%
3,7%
Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve (incl.grondexploitaties) Stille reserves
Structurele weerstandscapaciteit
Ratio Weerstandsvermogen Inventarisatie van de risico's
Om de risico's in kaart te brengen is bij het samenstellen van de nota risicomanagement en weerstandsvermogen een risico-inventarisatie uitgevoerd. Uit deze inventarisatie blijkt dat er ruim 40 risico's in beeld gebracht en gekwantificeerd op: 1. de kans dat de gebeurtenis zich voor zal doen en 2. de financiële consequenties als dat risico zich voor zal doen. Hieronder zullen we ingaan op de belangrijkste ontwikkelingen die zich kunnen voordoen en worden eventuele nieuwe risico's benoemd.
65
Top 10 geïnventariseerde risico’s Risico
Toelichting
1
Oorlog in Oekraïne
Door de oorlog in Oekraïne zijn nu al nadelige effecten zichtbaar en die zullen naar p.m. verwachting toenemen. De prijzen van gas en elektriciteit zijn hoog en er zijn verliezen op de Europese beurzen en er ontstaat hoge inflatie. Niet alleen daar zit een risico, maar er zal ook opvang geregeld moeten worden voor de vluchtelingen.
Gevolg
2
Wetswijziging
Door gewijzigde wetgeving per 1 januari 2022 op het gebied van het sociaal domein kunnen geschillen tussen gemeenten onderling ontstaan. Dit leidt mogelijk tot procedures over de invulling cq uitleg van deze nieuwe wetgeving. Dit kan financiële gevolgen hebben.
3
Energielandgoed Wells Meer
Fase 4. Het doel is te komen tot een gedragen gebiedsontwikkeling voor het realiseren van duurzame energie, waarbij het realiseren van en voor de gemeenschap en participatie in het proces en deelname bij realisatie centraal staat.
€ 330.000
4
Waa
De verkoop van de WAA aan gemeente Venlo zorgt mogelijk voor hogere kosten.
€ 280.000
5
Jeugdzorg
Vanaf 2015 zijn we financieel verantwoordelijk voor vrijwel alle taken die met Jeugdzorg te maken hebben. Een van de grootste risico’s is het feit dat wij niet de enige verwijzers zijn. We hebben geen invloed op bepaalde vormen van specialistische hulp die heel erg duur zijn maar we moeten die als gevolg van een rechterlijke machtiging wel uitvoeren (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg met verblijfbehandeling in residentiële instellingen). Ook kunnen huisartsen, jeugdartsen, medisch specialisten en gecertificeerde instellingen doorverwijzen naar jeugdzorg trajecten. De afgelopen jaren hebben we voor verschillende jeugdigen duurdere verblijfsvormen ingezet. Omdat de problematiek bij deze jeugdigen veelal vrij complex is, worden naast verblijf zeer specialistische behandeltrajecten ingezet. Het aantal jeugdigen in dure trajecten blijft lastig te voorspellen.
€ 275.000
6
Corona BUIG (Bijstand/BBZ)
De definitieve impact van de coronacrisis op de uitkeringslasten is moeilijk in te schatten. In het begin van de coronacrisis (maart/april 2020) was een lichte stijging te zien in het aantal bijstandsgerechtigden. De verwachting is dat werkzoekenden eerst een beroep zullen doen op de WW. Tot op dit moment zien wij nog geen structurele stijging van het aantal bijstandsgerechtigden. Ook de definitieve impact van de coronacrisis op de BBZ regeling is op dit moment moeilijk in te schatten.
€ 250.000
7
Integrale veiligheid
Hoogwater Maas.
€ 185.000
8
Wet Maatschappelijke De kans blijft bestaan op een toenemend gebruik van de voorzieningen. De Wmo is Ondersteuning en blijft een open einde regeling en meer mensen zullen als gevolg van de vergrijzing een beroep doen op de Wmo. Het risico betreft de mogelijke overschrijding die optreedt in de tijd die nodig is om tot beleidsaanpassingen over te gaan.
€ 170.000
9
Informatiebeveiliging
Onvoorziene acute uitvagen i.v.m. incidenten in het kader van informatiebeveiliging
€ 150.000
10
Leerlingenvervoer
Betreft een open-einde regeling.
€ 145.000
Top 10 geïnventariseerde risico’s Overige risico’s
p.m.
€ 1.785.000
Naast de top 10 risico’s zijn er nog 33 risico’s in kaart gebracht.
€ 1.390.000
Totaal geïnventariseerde risico’s
€ 3.175.000
Benodigde weerstandscapaciteit (70%)
€ 2.222.500
Beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's Iedere gemeente heeft te maken met risico's bij de uitvoering van haar taken. Deze risico's nemen toe door de uitbreiding van het takenpakket en de complexer wordende samenleving. Een goed afgestemde financiële buffer oftewel weerstandscapaciteit is nodig om te voorkomen dat tegenvallers dwingen tot bezuinigingen of drastische beleidsbijstellingen.
66
Risico's kunnen behoorlijk impact hebben op de organisatie, daarom is het van belang om de risico's goed in beeld te houden. De belangrijkste risico's moeten door adequate maatregelen beheerst worden. Weerstandsvermogen is het vermogen van een gemeente om niet-structurele risico's op te kunnen vangen, zodat het afgesproken takenpakket toch ongehinderd kan worden uitgevoerd. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting is. Dit is van belang wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (de middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Voor het kunnen beoordelen van het weerstandsvermogen is het noodzakelijk de aanwezige weerstandscapaciteit te analyseren in samenhang met de omvang en achtergronden van de risico’s. Er zijn geen uniforme antwoorden te geven op de vraag hoe groot het weerstandsvermogen van een gemeente zou moeten zijn. Dit is sterk afhankelijk van de eigenheid van de gemeente en het risicoprofiel dat zij heeft. Om de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen wordt rekening gehouden met de veronderstelling dat nooit alle risico's zich zullen voordoen en zeker niet allemaal tegelijk en in maximale omvang.
Door deze benadering kan op een verantwoorde wijze een lagere weerstandscapaciteit worden aangehouden. Er wordt uitgegaan van een zekerheidspercentage van 70%. Kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeente. Om dit te bereiken, is voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: 1. netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 2. solvabiliteitsratio; 3. grondexploitatie; 4. structurele exploitatieruimte; 5. belastingcapaciteit. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Signaleringswaarden Om de kengetallen eenvoudig te kunnen lezen heeft NAR ( Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) met de Universiteit Twente signaleringswaarden opgesteld. Categorie C is het meest risicovol en categorie A is het minst risicovol. Kengetal
Categorie A
Categorie B
Categorie C
1a.
Netto schuldquote zonder correctie doorgeleende gelden
<90%
90-130%
>130%
1b.
Netto schuldquote met correctie doorgeleende gelden
<90%
90-130%
>130%
2.
Solvabiliteitsratio
>50%
20-50%
<20%
3.
Grondexploitatie
<20%
20-35%
>35%
4.
Structurele exploitatieruimte
>0
=0
<0
5.
Belastingcapaciteit
<95%
95-105%
>105%
67
1A en 1B Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een schuldquote lager dan 100% wordt als gezond ervaren. Hier zitten we onder. 1 a. Netto schuldquote (bedrag x € 1.000)
Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022
A.
Vaste schulden
33.679
34.079
38.543
B.
Netto vlottende schuld
10.746
5.854
10.721
C. Overlopende passiva
3.097
3.191
2.584
D. Financiële vaste activa
-1.444
-776
-1.406
-283
-18
-286
-5.992
-5.963
-7.943
-519
-758
-1.743
Totaal
39.284
35.609
40.470
H. Totale baten
35.648
50.139
43.741
110%
71%
93%
E.
Liquide middelen
F
Uitzettingen korter dan 1 jaar
G. Overlopende activa
Netto schuldquote
Netto schuldquote gecorrigeerd voor 1 b. alle verstrekte leningen (bedrag x € 1.000)
Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022
A.
Vaste schulden
33.679
34.079
38.543
B.
Netto vlottende schuld
10.746
5.854
10.721
C. Overlopende passiva
3.097
3.191
2.584
D. Financiële vaste activa
-704
-621
-698
E.
Liquide middelen
F.
Uitzettingen korter dan 1 jaar
-283
-18
-286
-5.992
-5.963
-7.943
-519
-758
-1.743
Totaal
40.024
35.764
41.178
H. Totale baten
35.648
50.139
43.741
112%
71%
94%
G. Overlopende activa
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2 Solvabiliteitsrisico
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. Over het algemeen wordt gesproken van een gezonde situatie als de solvabiliteitsratio hoger dan 20% is. Uit onderstaande blijkt dat wij hier aan voldoen.
68
2.
Solvabiliteitsratio (bedrag x €1.000)
Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022
A.
Eigen vermogen
13.680
11.004
14.639
B.
Balanstotaal Solvabiliteitsratio
64.155 21%
57.997 19%
69.339 21%
3 Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. De boekwaarde van de grondexploitaties moet terugverdiend worden. Een laag kengetal is gunstig: de boekwaarde is dan beperkt in relatie tot de totale omzet van de gemeente. Onze grondexploitaties zijn heel beperkt wat terug komt in een heel laag kengetal. Ook hier scoren we positief. 3.
Grondexploitatie (bedrag x €1.000)
A.
Niet in exploitatie bouwgrond
B.
Bouwgrond exploitatie
Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022
Totaal C. Totale baten Kengetal grondexploitatie
0
0
0
1.009
2.304
85
1.009
2.304
85
35.648 3%
50.139 5%
43.741 0%
4 Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Hierbij wordt rekening gehouden met toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Het verschil tussen de structurele baten en lasten wordt uitgedrukt in een percentage van de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Wij scoren ook op dit onderdeel positief. 4.