Getekend voorstel en besluit zienswijze begroting 2023 WAA

g emeen

t e

• •al •

Voorstel aan de gemeenteraad

BERGEN Limburg

Datum besluitvorming college 3 mei 2022

Portefeuillehouder Wethouder Pekema

Datum vergadering 7 juni 2022

Onderwerp Jaarrekening 2021 en zienswijze op de primaire begroting 2023 GR WAA

Aan de raad,

Inleiding Artikel 35 van de WGR geeft aan dat een primaire begroting 2023 dient te worden aangeboden aan de gemeenteraad om een eventuele zienswijze kenbaar te maken zodat deze betrokken kan worden bij het vaststellen van de begroting door het bestuur van de gemeenschappelijke regeling WAA. In dit voorstel wordt aan u voorgesteld geen nadere zienswijze in te dienen.

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten De WAA voert al jarenlang de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) uit voor de deelnemende gemeenten Beesel, Bergen en Venlo. De gemeentelijke bijdrage van Bergen in het schap (aandeel van ongeveer 13%) is opgenomen in de gemeentelijke begroting 2022, 2023 en verder. De WSW-uitvoering staat al lange periode onder financiële druk. Ingegeven door de rijks bezuinigingen enerzijds en de en Cao-afspraken WSW anderzijds, nemen de (loon)kosten binnen de regeling toe en is de rijkssubsidie de achterliggende jaren afgebouwd. Hierdoor komen de kosten terecht bij de financieel verantwoordelijke lokale overheid, op gemeenteniveau dus. Het financiële gat wat door bovenstaande redenen vergroot wordt, leidt tot hogere gemeentelijke bijdragen ten aanzien van de uitvoering van de WSW, dan wel een verhoogde druk op de uitvoering van de WSW-regeling teneinde het financiële gat in te lopen c.q. te verkleinen. Het afgelopen jaar is de rijks compensatie naar boven bijgesteld (mede ingegeven de Coronacompensatieregeling en druk vanuit de gemeenten) wat een financieel gunstig effect heeft op de begroting 2023 en de jaarrekening 2021. In de meicirculaire 2022 worden de Rijksbijdragen voor 2022 en verder wederom geactualiseerd. De gemeentelijke bijdrage aan de GR WAA die we voor 2023 als gemeente Bergen dragen, betreft C 80.000.

In 2022 betrof de gemeentelijke bijdrage ook C 80.000 per jaar. Corona: In 2020 en 2021 heeft het Rijk coronaconnpensatie afgegeven aan de Sw-bedrijven. Dit werd gefinancierd via de rijksbijdrage Wsw is, compensatie was bedoeld ter vervanging van de NOW-bijdrage voor SW-bedrijven. Naast compensatie van het Rijk heeft WAA ook afspraken met haar klanten kunnen maken waarbij, met een beroep op partnership, ook deze relaties een bijdrage hebben geleverd en zullen blijven leveren om de gevolgen van COVID-19 te mitigeren.

Argumenten Vanaf 2018 is de uitvoering van de WSW voor Bergen, Beesel en Venlo opgedeeld in 2 verschillende onderdelen. Te weten: De gele groep: beschutte werkomgeving, doorgaans een lage toegevoegde waarde en een grote mate van begeleidingsbehoefte;

Pagina 1 van 5

De blauwe groep: in staat met aanpassingen en begeleiding te werken binnen een redelijk reguliere werkomgeving. Doorgaans een relatief hogere loonwaarde en wat minder intensieve begeleidingsbehoefte. De gele groep valt sinds januari 2018 onder de volledige uitvoering en verantwoordelijkheid van de gemeente zelf. Ook de financiële effecten daarvan. Deze zijn sinds 2018 dan ook opgenomen in de gemeentelijke begroting en vallen daarmee buiten de schapsbeg roting van de GR WAA. De gele groep is door onze gemeente geplaatst bij hoofdzakelijk INTOS en Dutch Garden Plants (voorheen Roobeek). Dit verloopt vanaf de start in 2018 tot op heden naar tevredenheid. De blauwe groep valt onder verantwoordelijkheid van de GR WAA. De begroting 2023 van de GR WAA is dan ook niet te vergelijken met begrotingen van voor 2018 omdat die begrotingen betrekking hadden op de volledige groep WSW-ers en niet alleen op de blauwe groep zoals vanaf 2018 aan de orde is. -

Actuele stand van zaken: De hervorming voor de uitvoering van de WSW binnen de GR WAA welke jaren geleden is ingezet, heeft inmiddels een stabiele vorm gekregen. Inmiddels staat er een uitvoeringsorganisatie die zich richt op de detacheringen en groepsbegeleiding van WSW-ers. De beschutte infrastructuur is volledig afgebouwd. De panden en voorraden van de verschillende PMC's (Product Markt Combinaties) zijn volledig afgebouwd. Wat er nu staat is een duurzaam detacheringsbedrijf voor de WSW voor de 3 deelnemende GR-gemeenten. Ook in 2021 en 2022 zijn de deelnemende gemeenten in de GR door gegaan met het uitwerken van plannen, business cases en het concretiseren van toekomstmogelijkheden voor de uitvoering van de WSW-regeling in een hernieuwde vorm. Een aanvankelijk Venloos voorstel om op basis van het opgestelde Werk Ontwikkeling Bedrijf (WOB)-plan is door de gemeenten Beesel en Bergen negatief beoordeeld. Vervolgens is het ontwikkelproces hervat om opnieuw te zoeken naar oplossingsrichtingen waarbij er voor alle partijen een meerwaarde aan de orde is. Door de krimp van de WSWdoelgroep heeft de huidige koers nog een beperkte houdbaarheid. Over ongeveer 4 á 5 jaar (afhankelijk van de snelheid van de uitstroom uit de regeling) zal het kantelpunt negatief doorslaan vanwege het volume/schaal probleem. De organisatie in zijn huidige vorm wordt dan relatief gezien té groot.

De komende periode zullen we dus onverminderd blijven investeren in de koers naar een toekomstbestendige uitvoering van de WSW-regeling. Hierover bent u als raad geïnformeerd en meegenomen. Ook in de komende periode blijven we u als raad meenemen en informeren. De actuele situatie van de WAA is al vanaf 2019 en vervolgens ook in 2022 te typeren als 'steady as she goes', een stabiel maar krimpende sociaal duurzame detacheringsorganisatie voor sec de WSW (blauw). De uitstroom uit de WSW-regeling is in 2021 wederom groter dan de eerdere jaren. Gezien de vergrijzing van de WSW-ers is de verwachting dat de uitstroom ook de komende jaren wel hoger zou kunnen zijn dan in de achterliggende jaren. Dit wordt maandelijks gemonitord. De WAA heeft een duidelijke lijn uitgezet gericht op het optimaliseren van de duurzame detacheringen. In 2021 en 2022 is daar verder op ingezet. Dit is erop gericht de organisatie en haar processen nog verder te finetunen. Belangrijk punt hierbij is dat gewerkt zal worden aan de doorontwikkeling van de cultuuromslag. Deze heeft te maken met de omslag van het inspanningsgericht werken naar resultaatgericht werken. De actuele situatie rondom de koersontwikkeling U bent als raad recentelijk (eind april 2022) geïnformeerd over de actuele stand van zaken rondom de koersontwikkeling Samen Verder! van de WAA.

In deze koersontwikkeling wordt uitgewerkt of één van de gemeenten binnen de GR (in dit geval de gemeente Venlo) mogelijk de daadwerkelijke uitvoering van de WSW-regeling kan gaan uitvoeren voor de GR. De gemeente Venlo zal daartoe de aandelen van de NV over dienen te nemen. Om tot dat punt te komen dienen nog zaken nader uitgewerkt te worden. In de nu voorliggende begroting van de GR WAA 2023 wordt voorlopig uitgegaan van de situatie go-ing concern zoals die nu aan de orde is. Als lopende de komende periode besluiten worden genomen die impact hebben op de Pagina 2 van 5

begroting van de GR WAA in 2023 dan zal dat middels een begrotingswijziging worden kenbaar gemaakt.

Financieel: Het vervreemden van eigen, veelal hoogrenderend facilitair, werk heeft vanaf 2019 voor de beleidsmatig gewenste risicoreductie voor WAA overall gezorgd. Dit proces heeft wel gezorgd voor een per saldo lagere toegevoegde waarde. Een daling die door de afstoting van eigen huisvesting en verhuizing van WAA naar een veel kleiner, gehuurd kantoor van WAA, en de forse krimp in regulier personeel, meer dan volledig gecompenseerd is door een daling in de exploitatielasten. Vanaf 2019 en vervolgens ook in 2020, 2021 en 2022 is het operationeel resultaat resp. de exploitatie als geheel in positieve zin beïnvloed. Dit los van de effecten van Covid-19. Het operationeel resultaat van de WAA ontwikkelt zich in financieel positieve richting. Dat zien we ook terug in de verminderde gemeentelijke bijdrage. Echter zien we die positieve richting in gevaar komen binnen enkele jaren door het verval in volume. Ingrijpen op de huidige manier van uitvoering geven aan de WSW-regeling is dan ook noodzakelijk. De gemeentelijke bijdrage voor Bergen in het schap is opgenomen in onze gemeentelijke begroting en daarvoor is dekking aanwezig. Corona-impact De pandemie die in grote delen van de wereld de laatste jaren heeft plaatsgevonden, zorgt voor een gehele of gedeeltelijke, gecontroleerde shutdown van (delen) van de maatschappij.

En die zowel menselijk als financieel een zeer forse impact heeft op het sociale, maatschappelijke én economische leven van mensen en organisaties. Juist de WSW is getroffen door dit virus omdat binnen de WSW relatief veel mensen werken die onder de risico-groepen vallen vanwege hart, long en andere gezondheidsklachten. Zij zijn kwetsbaar. De achterliggende 2 jaren heeft de WAA op basis van (veelal) maatwerk invulling kunnen geven aan de organisatie van de maatregelen i.v.m. de uitbraak van Corona. De impact die de crisis in 2020 en 2021 heeft gehad was weliswaar heftig, echter heeft de WAA de financiële effecten daarvan (mede door de extra compensatie vanuit het Rijk) kunnen beperken. Zij heeft samen met de partners de negatieve effecten kunnen opvangen binnen de begroting. Een enorme prestatie in deze lastige tijd. Wat de effecten van Corona de komende jaren gaan zijn, is nu nog lastig in te schatten. Het huidige weerstandsvermogen heeft voorlopig voldoende ruimte om eventuele eerste klappen op te vangen. Hopelijk hebben we de grootste problemen rondom Corona achter de rug.

Communicatie Uw reactie tot het afzien van het indienen van een nadere zienswijze zal bij akkoord door middel van bijgevoegde conceptbrief aangeboden worden aan het bestuur van de GR WAA.

Juridische aspecten Conform artikel 35 WGR wordt u als gemeenteraad van Bergen (L) in de gelegenheid gesteld uw zienswijze kenbaar te maken op de begroting van de GR WAA.

Financiën / fiscale gevolgen Naast de kosten die we als gemeente maken voor de blauwe groep (gemeentelijke bijdragen aan het schap zoals die in de primaire begroting 2023 van de GR WAA is opgenomen), zijn er kosten die we maken voor de gele groep. In de gemeentelijke begroting bestaat de WSWuitvoering dan feitelijk ook uit 2 componenten:

Pagina 3 van 5

Enerzijds de doorbetaling van de rijksbijdrage aan de WAA voor de blauwe WSW-ers, aangevuld met de gemeentelijke bijdrage voor de uitvoeringskosten. De gemeentelijke bijdrage 2023 is geraamd op een schapstotaal van C 600.000. Naar rato van de verdeelsleutel (Bergens aandeel) betreft dat een gemeentelijke bijdrage van C 80.000 voor de gemeente Bergen. Binnen de meerjarenraming 2022-2024 is hiervoor vanaf 2022 en verder voldoende budget opgenomen. Anderzijds de loonkosten voor de gele groep WSW-ers en de uitvoeringskosten die we voor hen maken bij het organiseren en begeleiden van het werk. Hiervoor ontvangen we de rijksbijdrage voor de gele WSW-ers en hebben we tevens inkomsten uit de inleentarieven die we ontvangen van de inlenende partijen, zoals Dutch Garden Plants (nieuwe eigenaar Kwekerij) en de Intos. Deze kosten vallen buiten de nu voorliggende GR WAA begroting. De rijksbijdrage ontvangen we binnen de algemene uitkering. Deze ontvangen rijksbijdrage moeten we voor de blauwe groep één op één doorbetalen aan de WAA. Daarom oormerken we deze rijksbijdrage binnen de gemeentelijke begroting. In de begroting 2023 wordt de afbouw van de WSW steeds beter zichtbaar. Het aantal WSWers welke werkzaam is binnen de WAA loopt verder terug als gevolg van uitstroom en het feit dat er vanaf 2015 geen nieuwe instroom meer plaats vindt.

De (interne) afdelingen van WAA (de PMC's) zijn vervreemd of verkocht. Wat resteert is het sociaal duurzaam detacheringsbedrijf. Zij voert de WSW uit voor de blauwe populatie. De werkzaamheden voor de blauwe groep bestaan hoofdzakelijk uit het detacheren en begeleiden van de WSW-ers welke extern werkzaam zijn. Daarnaast blijft de WAA de formele werkgeverstaken uitvoeren voor zowel de gele als de blauwe WSW-ers. Samengevat is de (financiële) koers van WAA en haar uitvoeringsorganisatie WAA groep NV (vooralsnog) gericht op het uitvoering geven aan de werkgeverstaken voor de WSW-populatie en de organisatie van detacheringen en jobcoachbegeleiding voor de blauwe WSW-groep. De komende periode zal over de te voeren koers verder uitwerking volgen over het mogelijke toekomstscenario.

Voorstel Wij stellen u voor: Kennis te nemen van de jaarrekening 2021 van de GR WAA; Kennis te nemen van de primaire begroting 2023 van de GR WAA; Geen nadere zienswijze in te dienen; De (concept)brief waarin u aangeeft geen nadere zienswijze in te dienen, te versturen aan het bestuur van de GR WAA.

Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H. .M. Timmermans De secretaris

.E. Pelzer De burgemeester

Bijlage(n) - 1 Raadsbesluit zienswijze op de primaire begroting 2023 GR WAA; Pagina 4 van 5

-

2 (Concept)brief zienswijze primaire begroting 2023 aan het bestuur van de GR WAA; 3 Jaarrekening 2021 van de GR WAA; 4 Primaire begroting 2023 GR WAA.

Pagina 5 van 5

gemeente

Besluit van de gemeenteraad BE

R L,mbur

EN g

Onderwerp Jaarrekening 2021 en zienswijze op de primaire begroting 2023 GR WAA

De raad van de gemeente Bergen, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 mei 2022 betreffende de Jaarrekening 2021 en zienswijze op de Primaire Begroting 2023 van de GR WAA, inclusief de bijlagen,

Besluit Op basis van de Primaire Begroting 2023 van de GR WAA de gemeenteraad geen aanleiding ziet tot het indienen van een zienswijze;

ergen (L), 7 juni 2022

I.C. va t Hof e gri •er

M.H.E. Pelzer De voorzitter

Pagina 1 van 1