Gemeente Bergen - Definitief accountantsverslag 2021 d.d. 30.06.2022 bewerkt

Postbus 140 5854 AX BERGEN (L)

30 juni 2022

2022-AV-300079.701

Accountantsverslag 2021 Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2021. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van de door ons tot op heden uitgevoerde werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2021, en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeente. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2021 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van de gemeente Bergen (L). Wij hebben de inhoud van deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 29 juni 2022 met uw auditcommissie besproken en eventuele vragen die er waren beantwoord. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2021.

Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole Wij bedanken de medewerkers van de gemeente voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Hoogachtend, Astrium Overheidsaccountants B.V.

W.L. Schuitemaker RA Astrium Overheidsaccountants B.V. Edelgasstraat 57, 2718 SX Zoetermeer www.astrium.nl

Tel: (079) 36 23 613 Fax: (079) 361 57 77 info@astrium.nl

IBAN NL10RABO0322622360 BTW nr. NL810591625B01 KVK: 34168056

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L) Boekjaar 2021

1

1.

Inleiding

In het kader van de door de raad aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Bergen (L) brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze eindejaars controlewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd. Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2021. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van uw gemeente. Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2021 van de gemeente Bergen (L) en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening. Wij hebben onze controlewerkzaamheden afgerond en verstrekken een goedkeurende controleverklaring ten aanzien van zowel getrouwheid als rechtmatigheid. In hoofdstuk 2.1 lichten wij dit nader toe.

Wij hebben de inhoud van deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 29 juni 2022 met uw auditcommissie besproken. Het accountantsverslag is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 1

Inleiding

Hoofdstuk 2

Kernpunten van de controle

Hoofdstuk 3

Analyse vermogen en resultaat

Hoofdstuk 4

Grondexploitaties

Hoofdstuk 5

Voorzieningen

Hoofdstuk6

Decentralisaties overheid

Hoofdstuk 7

Interne beheersing en automatisering

Hoofdstuk 8

Rechtmatigheid

Hoofdstuk 9

Overige bevindingen (jaarrekeningcontrole 2021)

Bijlagen: A.

Niet-gecorrigeerde controleverschillen

B.

SiSa - Fouten en onzekerheden 2021

C.

Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening

2

2. Kernpunten van de controle 3

2.

Kernpunten van de controle

2.1 Controleverklaring

De jaarrekeningcontrole is uitgevoerd zoals overeengekomen in de opdrachtbevestiging. De controle in het voorjaar 2021 is gericht op het uitbrengen van een oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2020 van de gemeente Bergen (L). De uitgevoerde werkzaamheden met betrekking tot de jaarrekening 2021 zijn afgerond en wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. Wij lichten dit nader toe bij de bespreking van het accountantsverslag met de auditcommissie d.d. 29 juni 2022.

2.2 Reikwijdte van de controle

Met de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2021. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Er is gedurende het verloop van de controle over 2021 op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2021 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

2.3 Grondslagen

De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de juistheid van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het college gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2021 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen uit het BBV. Wij concluderen dat de jaarrekening 2021 na aanpassingen voldoet aan de minimale vereisten in het BBV.

2.4 Onafhankelijkheid

Astrium Overheidsaccountants B.V. (hierna: Astrium) en KSG Registeraccountants B.V. (KSG) zijn onafhankelijk van de gemeente Bergen (L) en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Ons zijn geen relaties bekend tussen Astrium, KSG en de gemeente Bergen (L), die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bijlage C bevat een nadere uiteenzetting van onze onafhankelijkheid.

4

2.5 Schattingen

Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel.

2.6 Goedkeuringsen rapporteringstolerantie

De materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole 2021 490.250 (2020 481.000). Deze materialiteit vloeit voort uit de wettelijk voorgeschreven (minimum)vereisten, zoals opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden Bado en het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol, hetgeen voldoet aan de wettelijke minimumvereisten. Goedkeuringstoleranties Fouten

1% van de totale lasten

Onzekerheden

3% van de totale lasten

490.250 (2020 1.470.750 (2020

481.000) 1.444.000)

Rapporteringstoleranties Fouten

Controle protocol gemeenteraad

98.000

Onzekerheden

Controle protocol gemeenteraad

98.000

Samenwerkingsverba nd Astrium - KSG

24.500

Samenwerkingsverband Astrium - KSG

73.500

Getrouwheid

Rechtmatigheid

Fouten Onzekerheden Realisatie fouten en onzekerheden Zie bijlage A van deze rapportage Fouten Onzekerheden

5

Strekking controleverklaring goedkeurend De totale omvang van de fouten is lager dan de tolerantie van 1% van de totale derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.

490.250) en heeft 1.470.750) en

heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. 2.8 Analyse vermogen en resultaat

Het gerealiseerde resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt 2.474.000 positief versus een begroot resultaat (na wijziging) van nihil. Dit overschot ten opzichte van de begroting doet zich voor op . Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar het overzicht van baten en lasten inclusief reserves in hoofdstuk 4.6 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021. In hoofdstuk 3 gaan wij nader in op het resultaat en de ontwikkeling van het (weerstands)vermogen.

2.9 Grondexploitaties

Door uw gemeente is de exploitatieberekening van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2021 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld of de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de voorraden in de balans bedraagt 1,0 miljoen per 31 december 2021. Het verloop van deze balanspost is als volgt weer te geven: Verloopoverzicht van de voorraad (grondexploitaties) Stand per 1 januari 2021

1.968

Vermeerderingen

(+) 369

Verminderingen

(-/-) 1.611

Winstneming

(+)

Verliesneming

341 -

Mutatie voorziening verliezen grondexploitaties (+ = vrijval / -/- = toevoeging)

(-/-) 59

Stand per 31 december 2021

1.008

6

Een nadere specificatie van de boekwaarde is opgenomen in paragraaf 4.3. Onze conclusie is dat wij kunnen instemmen met de schattingen die door het College zijn gemaakt bij de actualisatie van de complexen en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie. In hoofdstuk 4 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties. 2.10 Voorzieningen

Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van uw gemeente toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij geen afwijkingen geconstateerd die boven de rapportagetoleranties uitkomen. Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden.

2.11 Sociaal Domein

Kosten Jeugdwet en Wmo Inzake de kosten Jeugdwet en de Wmo steunt de gemeente in belangrijke mate op productieverantwoordingen van zorgaanbieders welke zijn voorzien van een controleverklaring. Van een aantal zorgaanbieders is geen controleverklaring ontvangen of is geen goedkeurend oordeel opgenomen in de controleverklaring. Een initiële onzekerheid als gevolg van het ontbreken van controleverklaringen is door de gemeente ondervangen met aanvullende werkzaamheden. Daarmee resteert geen onzekerheid bij jeugdzorg en bij WMO. PGB-budget De totale kosten inzake de PGB-budgetten zijn door uw gemeente gebaseerd op de schatting van de SVB. Evenals vorig jaar heeft geen sluitende controle op de levering van de zorg plaatsgevonden door de SVB. De gemeente heeft aanvullende werkzaamheden verricht ten aanzien van de prestatielevering waarmee een initiële Voor 2021 is sprake van een niet volledige uitnutting van PGBleidt tot een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering voor dit bedrag en nemen wij mee in onze foutevaluatie.

7

2.12 EUaanbestedingen

De gemeente dient te voldoen aan de EU-aanbestedingsregels zoals eveneens middels uw eigen normenkader is vastgesteld. Wij hebben vastgesteld dat er geen sprake is van een onrechtmatigheden ten aanzien van het naleven van de EU-aanbestedingsregels.

2.13 SiSa regelingen BUIG en TOZO

Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij enkele bevindingen, zowel fouten als sociale zaken) en TOZO-regeling. Dit heeft geleid tot een extra tijdsbesteding van zowel de organisatie als het controleteam om deze verschillen uit te kunnen zoeken en te kunnen kwantificeren. Wij concluderen dat de uitkomsten niet van invloed zijn op de strekking van onze controleverklaring. In hoofdstuk 9 hebben wij dit nader toegelicht.

8

3. Analyse vermogen en resultaat 9

3.

Analyse vermogen en resultaat

3.1 Eigen vermogen

Het BBV kent een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling (het gerealiseerde saldo van baten en lasten) en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. De gemeente mag geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen muteren. Om het resultaat van de jaarrekening goed te kunnen begrijpen, is het van belang dat u inzicht heeft in wat het effect op de reserves van uw

Resultaat 2021

1.000)

De totale baten van uw gemeente over 2021 bedragen:

48.610

De totale lasten van uw gemeente over 2021 bedragen:

48.440

Het resultaat bedraagt (sa voor reservemutaties):

170

Gedurende het jaar heeft u reeds voor diverse zaken besloten gelden te reserveren. Deze gelden zijn in de reserves gestort:

585

Tevens hebt u besloten tot het dekken van diverse uitgaven uit de reserves. Deze gelden zijn uittrokken uit de reserve: Per saldo gedurende het jaar gelden onttrokken (meer onttrokken aan de reserves dan toegevoegd): Gerealiseerd resultaat 2021 na reservemutaties

2.889 (+)

2.304 2.474

10

3.2 Financiële positie

Het eigen vermogen van uw gemeente is in 2021 met een bedrag van 170.000 toegenomen naar een omvang van 13,7 miljoen. Dit komt overeen met het afgeronde saldo van baten en lasten (exclusief mutaties in bestemmingsreserves) zoals dat is verantwoord in de programmarekening. Het gerealiseerd resultaat bedraagt 2,5 miljoen positief. In de balans is dit afzonderlijk onder het eigen vermogen gepresen Het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening De totale vermogenspositie wordt onder andere tot uitdrukking gebracht door middel van het solvabiliteitspercentage. Dit percentage wordt bepaald door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. Ultimo 2021 bedraagt dit solvabiliteitspercentage 21% (2020: 21%) en blijft daarbij net boven de ondergrens van 20% zoals door de VNG vangen. De netto schuldquote bedraagt 75% (2020: 76%). De ratio geeft aan in hoeverre de schulden meer bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. Wij stellen vast dat wordt voldaan aan de norm van < 90% van de Provincie Limburg. Dit kengetal valt derhalve positief uit voor de gemeente en wordt als een laag risico onderkend. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het hoofdstuk financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

3.3 Weerstandsvermogen

Ten einde een oordeel te geven over de financiële positie van de gemeente dienen naast het eigen vermogen ook de in de paragraaf weerstandvermogen en risicobehe 2021 is de actuele stand van zaken Bedrag Beschikbare weerstandscapaciteit

13.166.000

Benodigde weerstandscapaciteit op basis van risicosimulatie

2.317.000

2021 op een adequate wijze heeft plaatsgevonden. Op basis van een weerstandratio van 5.7 kan de weerstandcapaciteit van de gemeente als uitstekend worden aangemerkt. Uw gemeente heeft algemene reserve te kunnen opvangen. 11

3.4 Conclusie financiële positie

De gemeente Bergen (L) is met haar financiële positie ultimo 31 december 2021 in staat om toekomstige tegenvallers, zoals nu onderkend op geld en op kans van het vóórkomen, op te vangen.

12

4. Grondexploitaties 13

4.

Grondexploitaties

4.1 Algemeen

Wij hebben de grondexploitaties 2021 beoordeeld en onze bevindingen zijn in deze paragraaf opgenomen. Samenvattend concluderen wij: 1. De gemeente heeft voor alle BIE (bouwgronden in exploitatie) een individueel en geactualiseerd exploitatieplan opgesteld. 2. Er is door de Raad in 2021 geen nieuwe grondexploitatie geopend. 3. In 2021 is voor een bedrag van 341.000 tussentijdse winst genomen op diverse complexen op basis van de 4. In het boekjaar 2021 zijn de voorziening 59.000. Dit is het gevolg van een actualisatie van het plan voor dit project en daarmee ook een aanpassing in de prognose. Deze voorziening is berekend conform de bepalingen in het BBV.

4.2 Gehanteerde parameters

De gemeente Bergen (L) heeft evenals voorgaande jaren projectbegrotingen opgesteld die inzicht geven in de verwachte kosten en opbrengsten per project. De kostenstijgingen zijn geschat op 4,2% en blijft daarmee binnen de bandbreedte volgens de landelijk gebruikelijke norm op basis van de Outlook Grondexploitaties 2022 van Metafoor. De stijging van de opbrengsten zijn geschat op 0% tenzij reeds anders met afnemers is overeengekomen. De opbrengstenstijging blijft daarmee binnen de bandbreedte volgens de landelijk gebruikelijke norm op basis van de Outlook Grondexploitaties 2022 van Metafoor. De rente is vastgesteld op 0,96%. Wij zijn van mening dat de projectbegrotingen zijn gebaseerd op valide uitgangspunten en de stijging van de opbrengsten relatief voorzichtig is ingeschat maar wel binnen de bandbreedte.

14

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties

De bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties) van de gemeente hebben zich in 2021 als volgt ontwikkeld: Grondexploitatie

Boekwaarde per 1.1.2021

Saldo van gerealiseerde uitgaven (+) en verkopen (-/-) 2021

Winst Verlies 2021

/

Mutatie voorziening 2021

Boekwaarde per 31.12.2021

Droogstal fase II

181

156

105

-

442

St. Jozefstraat

587

(-/-) 623

51

-

13

Kasteellaan

(-/-) 307

(-/-) 51

3

-

(-/-) 355

Alverman

1.297

24

-

(-/-) 59

1.262

235

(-/-) 752

178

-

(-/-) 339

Flammert

(-/-) 24

4

4

-

(-/-) 16

Totaal

1.968

(-/-) 1.301

341

(-/-) 59

1.008

Uitbreiding Afferdse Heide

De huidige situatie op de vastgoedmarkt heeft in 2021 een positieve impact gehad op de grondexploitaties van de gemeente Bergen (L). In 20 1,6 miljoen hoofdzakelijk aan kavels verkocht. Doordat de opbrengsten uit kavelverkopen de investeringen overstijgen, is de netto boekwaarde van de grondexploitatie in 2021 0,9 miljoen afgenomen. Verwachte verliezen Voor het complex Alverman wordt (overeenkomstig voorgaande jaren) een verlies verwacht. De gemeente heeft voor 2021 de verliesvoorziening geactualiseerd.

15

4.4 Tussentijdse winstneming

In de notitie grondexploitaties van de commissie BBV is het volgende op leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Op basis van bovenstaande voorwaarden is vastgesteld dat in 2021 op een vijftal complexen een tussentijdse winst verantwoord kan worden 341.000.

Uit onze controle zijn geen afwijkingen gebleken en kan worden geconcludeerd dat de inschatting van de tussentijdse winstneming op basis van de POC methodiek op een juiste wijze bepaald is.

16

5. Voorzieningen

17

5.

Voorzieningen

5.1 Voorzieningen algemeen

Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van de gemeente Bergen (L) toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. In artikel 44 van het BBV is opgenomen dat voorzieningen (alleen) gevormd moeten worden voor: 1. Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten. of verliezen waarvan 2.

de omvang redelijkerwijs is te schatten. 3. Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. 4. Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden. Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden. Voor de opgenomen voorzieningen in de jaarrekening hebben wij deze ontvangen.

18

5.2 Schattingen

Schattingen Het college is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant beoordelen wij deze schattingen: Belangrijke schattingen

Mate van subjectiviteit

Onze beoordeling

2021

Toelichting

2020

Waardering van grond en gebouwen inclusief afschrijvingen

Laag

De afschrijvingstermijnen zijn vergelijkbaar met die wij bij andere gemeenten zien. Er zijn geen indicaties dat de afschrijvingstermijnen niet zijn afgestemd op de economische levensduur van de activa.

Waardering van de in exploitatie genomen gronden

Hoog

Jaarlijks worden de parameters die ten grondslag liggen aan de bepaling van de in exploitatie genomen gronden beoordeeld op basis van een herziene grondexploitatieberekening.

19

Belangrijke schattingen

Mate van subjectiviteit

Onze beoordeling

2021

Toelichting

2020

Voorzieningen

Gemiddeld

De saldi in de voorzieningen worden jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze berekend. Aan de voorzieningen liggen toereikende berekeningen en onderbouwingen ten grondslag met uitzondering van de pensioenvoorziening voor gewezen wethouders. De berekende hoogte van de pensioenvoorziening voor gewezen wethouders is gebaseerd op een niet actuele rekenrente en voldoet daarmee niet aan de vereisten.

Waardering van deelnemingen en uitzettingen (Financiële Vaste Activa)

Laag

Er zijn geen indicaties dat een afwaardering van de boekwaarde van een deelneming of uitzetting noodzakelijk is.

20

Belangrijke schattingen

Mate van subjectiviteit

Onze beoordeling

2021

Waardering debiteuren

Laag

Controleverschil

Toelichting

2020

Minimaal jaarlijks wordt de voorziening voor dubieuze debiteuren geactualiseerd. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de voorziening voor de diverse soorten vorderingen bepaald is.

Voorzichtig

Evenwichtig

Aanvaardbare bandbreedte 5.3 Onderhoudsvoorzieningen

Optimistisch

gebaseerd op materialiteitsoverwegingen

Voorzieningen groot onderhoud Lasten van groot onderhoud kunnen in het jaar van ontstaan ten laste van een vooraf gevormde voorziening worden gebracht (artikel 44 lid 1c BBV). Een dergelijke voorziening wordt door de raad gevormd, op grond van de financiële verordening artikel 212 Gemeentewet, om de lasten groot onderhoud over meerdere begrotingsjaren te egaliseren. Binnen de gemeente Bergen (L) zijn voorzieningen gevormd voor het groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen, riolering en inventaris gymzalen. voor het boekjaar 2021 nog up-to-date zijn. Het beheerplan mag volgens de notitie materiële vaste activa van de BBV (d.d. januari 2020) maximaal vijf jaar oud zijn. Voor het onderhoudsplan gemeentegebouwen betekent dit dat deze in 2021 het laatste jaar in gaat van de 5-jaars cyclus en derhalve in 2022 zal moeten worden geactualiseerd.

21

Wij adviseren u hier tijdig mee te starten. Daarnaast is binnen de gemeente voldoende aandacht voor het groot onderhoud van alle gebouwen van de gemeente en worden de verwachte kosten / verplichtingen van het onderhoud continu geactualiseerd. Cijfermatig wordt de voorziening derhalve berekend conform geactualiseerde cijfers. Op basis van verwachte onderhoudsuitgaven is sprake van een jaarlijks toereikende dotatie aan de onderhoudsvoorzieningen.

5.4 Voorziening pensioen wethouders

Voorziening pensioen wethouders Deze voorziening heeft per ultimo 2021

1.667.000.

Aan de pensioenvoorziening wethouders liggen deels actuariële berekeningen ten grondslag, echter ook berekeningen per 31 december 2018. Deze zijn gemaakt door Visma Idella. Bij het opstellen van de berekeningen gebruikt Visma Idella de volgende parameters: Berekeningsdatum:

31 december 2021 resp. 31 december 2018 (voor gewezen wethouders)

Rekenrente:

0,528% resp. 1,577%

Sterftetabel:

GBM/GBV 2014/2019 resp. GBM/GBV 2010/2015

Leeftijdsterugstelling:

Man: 5 jaar, Vrouw: 1 jaar resp. Man: 5 jaar, Vrouw: 1 jaar

Wij concluderen dat het hanteren van de rekenrente ultimo 31 december 2018 voor een aantal berekeningen tot een te lage stand heeft geleid van de voorziening ultimo 2021. Wij hebben het verschil uit laten zoeken en concluderen . Dit verschil is opgenomen in onze foutevaluatie 2021. De nieuwe berekeningen over 2021 en de daarbij gehanteerde rekenrente zijn in lijn met de van toepassing zijnde verslaggevingsrichtlijnen. Wij adviseren de gemeente om jaarlijks de pensioenvoorziening te laten actualiseren zodat deze te allen tijde voldoet aan de meest actuele paramaters.

22

5.5 Voorziening riolering

Voorzieningen riolering De gemeente Bergen (L) classificeert de voorziening riolering als een voorziening artikel 44 lid 2 van het BBV (van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden). De mutatie op deze voorzieningen betreft het resultaat op het product riolering. Het resultaat op dit product bestaat enerzijds uit de ontvangen heffingen en anderzijds uit de kapitaallasten van de geïnvesteerde bedragen in riolering en de kosten voor klein en groot onderhoud aan de rioleringen. Deze verwerkingswijze is conform het BBV. In 2021 is het tarief van de rioolheffing kostendekkend gebleken, waardoor het overschot op het product riolering is toegevoegd aan de voorziening.

23

6. Decentralisaties overheid 24

6.

Decentralisaties overheid

6.1 Sociaal domein Algemeen

Het college van de gemeente Bergen (L) is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening. Voor het sociaal domein is de gemeente echter afhankelijk van diverse partijen, zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en tal van zorgaanbieders. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten die samenhangen met het sociaal domein is de gemeente daarom afhankelijk van het verkrijgen van betrouwbare verantwoordingsinformatie van deze partijen. Dit uit zich in de bevindingen in de volgende paragrafen.

6.2 Persoonsgebonden budgetten WMO en jeugdzorg

Overeenkomstig voorgaand jaar blijkt uit de controleverklaring die door de accountant van de SVB is De SVB heeft de maximale fout/onzekerheid aangegeven voor de gemeente Bergen (L): 2021 Jeugdzorg WMO Totaal

Projectie onzekerheid SVB

95.900 87.600 183.500

Middels (aanvullende) interne controles op de prestatielevering door de gemeente Bergen (L) is deze onzekerheid ondervangen en derhalve niet meegenomen in onze foutenevaluatie. 6.3 Sociaal domein Kosten WMO en Jeugd

Uw gemeente heeft voor de financiële verantwoording van de Jeugdzorg en WMO aansluiting gezocht met de ontvangen productieverantwoordingen van de zorgleveranciers. Deze productieverantwoordingen worden voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Ten tijde van de afronding van onze accountantscontrole waren nog niet alle productieverantwoordingen voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Totale uitgaven Productieverantwoording inclusief een goedkeurende controleverklaring Ontbreken van c.q. geen goedkeurende controleverklaring bij de productieverantwoording (onzekerheid in de controle)

WMO 2.283.000 2.201.000

Jeugdzorg 2.762.000 2.379.000

82.000

383.000

25

Er is derhalve initieel een totale onzekerheid voor de prestatielevering van Jeugdzorg en WMO van in totaal 465.000. Een initiële onzekerheid als gevolg van het ontbreken van controleverklaringen is door de gemeente ondervangen met aanvullende werkzaamheden. Daarmee resteert geen onzekerheid bij Jeugdzorg en bij WMO. Intern is een integrale aansluiting gemaakt tussen de ontvangen financiële productieverantwoordingen en de financiële administratie van de gemeente Bergen (L). Op basis van deze analyse is in de jaarrekening 2021 van de gemeente is een nog te betalen post voor de Jeugdzorg en WMO opgenomen per 31 december 2021. 6.4 Onvolledige uitnutting PGB budget

Voor 2021 is sprake van een niet volledige uitnutting van PGB62.200 door rechthebbenden. In 2022 kunnen deze rechthebbenden, tot aan het moment van de eindafrekening van de SVB met rechthebbenden, nog aanvullende vergoedingen declareren. Hiervan kan de prestatielevering niet meer getoetst worden. Dit leidt tot een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering voor dit bedrag en nemen wij mee in onze foutevaluatie, zie hiervoor bijlage A.

26

7. Interne beheersing en automatisering 27

7.

Interne beheersing en automatisering

7.1 Samenvatting bevindingen managementletter 2021

Als onderdeel van de jaarrekeningcontroles 2021 hebben wij in het najaar 2021 de tussentijdse (interim) controle uitgevoerd. Deze interimcontrole is primair gericht op de bedrijfsvoering binnen de gemeente met name de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Onze bevindingen, voortvloeiend uit de interimcontrole, zijn vastgelegd in onze managementletter. Uit onze interimcontrole blijkt dat de gemeente haar zaken beheersmatig op orde heeft, voor zover wij dat beoordelen in het licht van de jaarrekeningcontrole. Ons beeld is dat de administratieve organisatie en interne beheersing (de controles binnen de processen, gecombineerd met de verbijzonderde interne controles) van de gemeente Bergen (L) voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Specifiek genomen zijn nog wel enkele verbeterpunten geconstateerd ten aanzien van de kwaliteit van de interne beheersing.

28

7.2 Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen.

29

8. Rechtmatigheid

30

8. Rechtmatigheid 8.1 Begrotingsrechtmatigheid

De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet. Deze normen dient de gemeenteraad zelf nader in te vullen en te concretiseren. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat de gemeenteraad hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft door de accountant niet in alle gevallen te worden meegewogen in zijn oordeel. In die gevallen dat de gemeenteraad geen nader beleid stelt, geldt het uitgangspunt dat de accountant deze kostenoverschrijdingen betrekt bij de beslissing of hij al dan niet een goedkeurend rechtmatigheidsoordeel kan afgeven. Essentieel is dat de raad nadere regels kan stellen wanneer: 1.

Lastenoverschrijdingen zijn gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten 2. Lastenoverschrijdingen passen binnen het beleid of 3. Lastenoverschrijdingen aan de orde zijn bij open einde regelingen. Daarnaast moet de accountant deze lastenoverschrijdingen waarvan het college in de jaarrekening moet aangeven dat de raad deze nog dient te autoriseren in het verslag van bevindingen aan de orde stellen. Extra lasten die zijn gemaakt omdat extra opbrengsten daarvoor de ruimte bieden, terwijl deze extra lasten niet direct zijn gerelateerd aan de extra opbrengsten en waarbij de raad nog geen besluit heeft genomen over de aanwending van deze extra opbrengsten, zijn onrechtmatig. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid kijkt de accountant naar de lastenoverschrijdingen per programma die de rapportagetolerantie overschrijden.

31

Op één programma is een begrotingsoverschrijding op de lasten geconstateerd, welke de rapportagetolerantie overschrijdt. Deze is in de tabel hierna opgenomen: Lastenoverschrijding programma Programma 3

Bestuur en financiën

Onrechtmatig, telt niet mee in oordeel

Begrotingsafwijking

Onrechtmatig telt wel mee in oordeel

326.000

Investeringskredieten De overschrijdingen zijn goed herkenbaar in de jaarrekening 2021 opgenomen (vermeld in paragraaf beoordeling begrotingscriterium). De belangrijke overschrijdingen zijn hieronder toegelicht en zijn op basis van de uitgangspunten in de kadernota rechtmatigheid niet meegenomen in het eindoordeel inzake de rechtmatigheid. Programma 3

Bestuur en financiën

De overschrijding op bestuur en organisatie wordt voornamelijk veroorzaakt door enerzijds een dotatie aan de voorziening riolering en een lagere toerekening aan kostenplaatsen van werkelijke lasten ten opzichte van begroot. De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht op het programma. De overschrijding van de lasten wordt enerzijds gecompenseerd door additionele baten ten opzichte van de begroting en anderzijds is sprake van een lastenoverschrijding die past binnen bestaand beleid. Derhalve telt deze overschrijding niet mee voor ons oordeel.

Investeringskredieten De overschrijding van de investeringskredieten

406.000 bestaat in belangrijke mate uit het

73.100) kan worden verrekend met een subsidiebijdrage. De overschrijding op de uitvoering GRP is passend binnen bestaand beleid. De overschrijding op de aankoop grond en gebouwen van de Provincie en de overige overschrijdingen vallen binnen de door de raad gedelegeerde bevoegdheden aan het college en classificeren daarmee als passend binnen bestaand beleid. Derhalve worden de overschrijdingen op investeringskredieten niet meegeteld in de oordeelsvorming voor de rechtmatigheid.

32

Conclusie: De begrotingsoverschrijdingen zijn getoetst aan de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. De begrotingsoverschrijdingen ten aanzien van programma 3 zijn passend binnen bestaand beleid of worden gecompenseerd met extra inkomsten. Deze overschrijdingen tellen niet mee bij de bepaling van de strekking van ons rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2021. De overschrijding van investeringskredieten tellen eveneens niet mee bij de bepaling van de

strekking van ons rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2021. 8.2 Europese aanbestedingen

Het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole, zoals vastgesteld door de raad, bevat onder andere de Europese aanbestedingswetgeving. Bij onze jaarrekeningcontrole hebben wij aan de hand van een door uw organisatie uitgevoerde crediteurenanalyse gecontroleerd of de Europese aanbestedingswetgeving gedurende het boekjaar 2021 is nageleefd. Naast inzicht in de rechtmatigheid van individuele dossiers geeft deze analyse ook inzicht in de beheersing van het inkoopproces, die (ook) het naleven van de aanbestedingswetgeving moet waarborgen. Daarbij zijn ons de volgende zaken opgevallen: 1. De organisatie heeft zelf een SPEND-analyse voorbereid, echter hierbij geen analyse op eventuele afwijkingen uitgevoerd. Op basis van onze uitvraag is een nadere analyse gemaakt van de rechtmatigheid van inkopen in 2021. Wij adviseren de organisatie periodiek zelfstandig een SPEND-analyse op te stellen inclusief detailanalyse en onderbouwing waarom posten wel of niet rechtmatig zijn. 2. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden is eveneens geen afwijking van de Europese aanbestedingsrichtlijnen geconstateerd.

8.3 Rechtmatigheidsverklaring uitgesteld naar 2023

In de nieuwsbrief IBI nummer 109 van de Rijksoverheid is op 8 juni 2022 aangekondigd dat de rechtmatigheidsverantwoording wordt uitgesteld naar 2023. Dat betekent dat voor het eerst over de jaarrekening 2023 van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen zoals het er nu naar uitziet het college verplicht is een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening op te nemen. Het formele wetsbesluit moet nog worden goedgekeurd door de Eerste Kamer en het BBV wordt hierop in de komende tijd aangepast. De accountant zal zijn/haar oordeel geven over de getrouwheid van de jaarrekening waar de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van uitmaakt. De accountant verstrekt geen afzonderlijk rechtmatigheidsoordeel meer. Inmiddels is een standaardtekst voor deze verantwoording ontwikkeld. Hierin geeft het college aan dat er zich geen rechtmatigheidsfouten (alleen de 3 criteria: begroting, voorwaarden en M&O) in de financiële handelingen gedurende het kalenderjaar hebben voorgedaan boven een gestelde verantwoordingsgrens.

33

De keuze van de hoogte van deze grens de verantwoordingsgrens wordt aan het college overgelaten en is maximaal 3% van de totale lasten inclusief de toevoegingen aan reserves. Overigens merken wij hierbij op dat de huidige drempels ten aanzien van foutevaluatie volgens het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) uitgaan van maximaal 1% afwijking (ook ten aanzien van getrouwheid). Hiermee ontstaat mogelijk een discrepantie tussen eigen normenkader en accountantsregelgeving. Dit geldt voor fouten én onzekerheden. Als deze zich gezamenlijk boven de grens bevinden dan is het vereist aan te geven welke afwijkingen het betreft. Van het college wordt tevens verwacht dat in de paragraaf bedrijfsvoering een toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording wordt gegeven en welke acties zij neemt om dergelijke afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Om deze verplichting te kunnen invoeren moet onder andere de Gemeentewet, het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en de Kadernota rechtmatigheid nog worden aangepast. De wijziging in de verantwoordelijkheden ten aanzien van rechtmatigheid betekent dat het college zelfstandig een controlesystematiek moet inrichten, deze moet laten uitvoeren en over de uitkomsten moet rapporteren middels een rechtmatigheidsverantwoording.

Wij vragen de aandacht van de gemeente om op tijd aan de slag te gaan met de opzet en verdere aanscherping van het intern controleplan en de voorbereidingen van de uitvoering van de interne controlewerkzaamheden voor 2023.

34

9.Overige bevindingen jaarrekeningcontrole 2021

35

9.

Overige bevindingen jaarrekeningcontrole 2021

9.1 Wijziging in verslaggevingsvoorschriften en overige wet- en regelgeving

In de jaarrekening 2021 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt. De definitieve jaarrekening 2021 van de gemeente voldoet aan de minimale vereisten in het BBV.

9.2 Bevestiging van het college

Wij vragen van het college een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening voorafgaand aan het afgeven van onze controleverklaring.

9.3 Beperking in reikwijdte van de controle

Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het college geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het college van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

9.4 Wet Normering Topinkomens (WNT)

De Wet Normering Topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd, beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet 209.000 niet te boven gaan. Daarnaast dient u het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale Uit de werkzaamheden blijkt dat in 2021 voor de topfunctionarissen (gemeentesecretaris en griffier) en overige medewerkers geen sprake is van een overschrijding van de grensbedragen en dat de WNT juist is verantwoord in de jaarstukken.

36

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. In onze controleverklaring hebben wij bovenstaande expliciet opgenomen. 9.5 Single Information Single Audit (SiSa-Bijlage)

De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien documenten aan het CBS te leveren. De SiSa-bijlage die opgenomen is in de jaarrekening, is opgesteld door de gemeente Bergen (L). Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2021. Hierbij hebben wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa -bijlage bij de jaarrekening 2021 van de gemeente vastgesteld Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSadeze terecht is ingevuld. Medewerkers van uw gemeente hebben dit aan ons bevestigd. In het kader van de totstandkoming van de SiSa-bijlage merken wij nog het volgende op. Bij de meest recente review van de Audit Dienst Rijk (ADR) van de accountantscontrole van de SiSa-bijlagen (de zogenaamde single review) hebben wij gemerkt dat deze dienst (zeer)kritisch is op de kwaliteit van de aangeleverde SiSa-bijlagen door de gemeenten en de hierop uitgevoerde accountantscontroles.

Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2021 in het kader van SiSa zijn verantwoord. Wij doen dit met een tabel, die wij ook opnemen als er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Per regeling is hierin aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Wij hebben de tabel opgenomen in bijlage B van dit rapport.

37

9.6 TOZOregeling (Sisa)

Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Uw gemeente is ondanks een snelle invoering van deze regeling en de wijzigingen ervan gedurende 2020 en 2021 in staat geweest aantoonbaar te voldoen aan de gestelde rechtmatigheidseisen. Zowel uw interne controlewerkzaamheden als onze zelfstandig uitgevoerde dossiercontroles bevestigen deze uitkomst. De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw Misbruik en Oneigenlijk beleid voor de Tozo-regeling. Wij stellen vast dat uw gemeente een M&O-beleid heeft vastgesteld met daarin de getroffen interne beheersmaatregelen, zoals de controle achteraf en hoe u gebruikmaakt van het Inlichtingenbureau. Wij hebben vastgesteld dat uw gemeente het M&O-beleid heeft nageleefd, waarmee is voldaan aan deze kwalitatieve vereiste.

9.7 Juiste verwerking SiSa regelingen

Bij de uitvoering van onze controle hebben wij meerdere afwijkingen geconstateerd op zowel bestaande als nieuwe SiSa-regelingen. Enerzijds heeft dit te maken met de toenemende complexiteit, de omvang van het aantal regelingen en de financieringsstructuur die voor bepaalde regelingen achteraf is. Anderzijds vraagt dit ook een aanscherping in de administratieve verwerking en toerekening van uitgaven aan de juiste periode. De verwachting is dat komende jaren het aantal SiSa-regelingen verder zal gaan toenemen. Wij adviseren u preventieve beheersmaatregelen te treffen en extra aandacht te blijven besteden aan de kwaliteit van de administratie van de SiSa-regelingen, alsmede de uitvoering en de voortgang te blijven bewaken, mede in het kader van het toenemend aantal regelingen.

9.8 Fraude als onderdeel van de accountantscontrole

In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het de jaarrekening, willen wij opmerken dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. De controleopdracht. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd binnen het controleteam en met de ambtelijke organisatie van de gemeente Bergen (L). Tijdens dit overleg is gesproken of het management aanwijzingen en of vermoedens heeft gehad voor de mogelijke aanwezigheid van materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of de werknemers zijn betrokken die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing, of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn voor de jaarrekening.

38

van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben significante en ongebruikelijke transacties met behulp van gegevensanalyses onderzocht. Conclusie: Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2021 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude. 9.9 COVID-19 algemeen

In maart 2020 is het Covid-19 virus uitgebroken en na een jaar is nog geen sprake van volledig herstel. Maatschappelijk en economisch heeft dit grote gevolgen en veel organisaties worden financieel geraakt. Ook voor de gemeente Bergen (L) brengt dit onzekerheden met zich mee. Enerzijds worden de contouren van de economische en maatschappelijke impact van het virus steeds duidelijker, anderzijds is nog steeds sprake van (economische) beperkingen en heeft dit mogelijk ook impact op de door de gemeente te realiseren doelstellingen. In 2021 heeft de gemeente een analyses uitgevoerd van de impact van Covid-19. De uitkomst laat zien dat de weerstandsvermogen van de gemeente (zie ook hoofdstuk 3.3). Vooralsnog ondervindt de gemeente, in financieel opzicht, geen grote hinder van de Corona-pandemie. Het college schat op basis van de uitgevoerde analyses het doorvoeren van een duurzame waardevermindering op de activa van de gemeente niet van toepassing. De in de jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op een positieve continuïteitsveronderstelling.

Hoewel de toekomstige financiële impact van de uitbraak van Covid-19 ten tijde van het opmaken van deze jaarrekening niet duidelijk is, is het college van mening dat op basis van de thans beschikbare informatie, de inmiddels genomen maatregelen en de huidige liquiditeitspositie, dat de bij het opmaken van deze jaarrekening gehanteerde continuïteitsveronderstelling niet materieel wordt beïnvloed.

39

9.10 COVID-19 verwerking in de jaarrekening

De commissie BADO heeft op 26 februari 2021 aanzien van de verantwoording van de impact van Covid-19 in de jaarrekening. In de notitie is in hoofdstuk 4.3 opgenomen dat de organisatie de mogelijkheid wordt geboden om een onverplichte paragraaf in de jaarrekening op te nemen. Het college heeft ervoor gekozen om een separate paragraaf Corona-effecten op te nemen in de jaarrekening. In de jaarrekening 2021 van de gemeente Bergen (L) is op diverse onderdelen een toelichting opgenomen op de impact van Covid-19. Wij concluderen dat de huidige wijze van toelichten voldoet aan de vereisten zoals voorgeschreven door de commissie BBV en de BADO notitie.

9.11 Aansluiting subadministratie en financiële administratie uitkeringen

Wij hebben geconstateerd dat er verschillen zijn ontstaan bij de aansluiting tussen subadministratie en financiële administratie ultimo balansdatum. Dit heeft betrekking op de uitkeringenadministratie en raakt daarmee ook de SiSa regelingen G2 en G3. Deze verschillen zijn, nadat deze door ons zijn geconstateerd, uitgezocht en heeft aanzienlijk extra tijd gekost bij zowel de organisatie als ons om de oorzaak en de impact te kunnen kwantificeren, Wij concluderen ten aanzien van dit onderdeel dat uiteindelijk derhalve hebben wij dit bedrag meegenomen als onzekerheid in onze foutevaluatie.

9.12 Matching baten en lasten

De gemeente Bergen (L) heeft ten onrechte Rijksbijdragen op basis van de SiSa regelingen ten gunste van het resultaat gebracht en is daarmee de systematiek die de gemeente al enkele jaren hanteert doorgezet. Tegenover deze baten staan nog geen uitgaven en derhalve hadden deze bijdragen als vooruit ontvangen Rijksmiddelen moeten - en rechtmatigheidsfout in bijlage A. Daarnaast adviseren wij u vanaf 2022 deze methodiek te herzien en conform het BBV baten en lasten te matchen.

40

9.13 Vordering Tozo niet opgenomen

Medio juni 2022 is bij de controle van de jaarrekening vastgesteld dat de gemeente op basis van onderzoeken naar inschatting van oninbaarheid). Dit bedrag is niet verwerkt in de jaarrekening als vordering en bate en hebben wij derhalve meegenomen als getrouwheidsfout in Bijlage A. In het verslagjaar 2020 is reeds rekening gehouden met een -signalen en is dit bedrag reeds aan u gerapporteerd. Derhalve tellen wij deze afwijking niet nogmaals mee als rechtmatigheidsfout. In de SiSa-bijlage in de definitieve jaarrekening 2021 wordt de impact van dit terug te vorderen bedrag verwerkt en daarmee hoeft dit niet meegenomen te worden in de fouttabel ten aanzien van de SiSa bijlage.

9.14 Terugbetalingsverplichting Rijk

De gemeente Bergen (L) heeft de uitkomsten van de opgestelde analyse, waarmee de actuele terugbetalingsverplichting over 2021 aan het Rijk inzake de BBZ regeling is bepaald, niet verwerkt in de jaarrekening 2021. Wij concluderen dat dit leidt tot getrouwheidsfout in de foutevaluatie in bijlage A. Wij concluderen dat geen sprake is van een rechtmatigheidsfout conform de bepalingen in de Kadernota Rechtmatigheid 2018, waarbij wij hebben vastgesteld dat sprake is van een formele bevinding ten aanzien van de rechtmatigheid.

9.15 Niet aflopende balanspositie TOZO bedrijfskapitaal

Wij hebben geconstateerd dat de ultimo 2020 opgenomen vooruit ontvangen Rijksbijdrage inzake de TOZO-regeling bedrijfsk . Wij hebben dit onderzocht en besproken met de organisatie en concluderen dat wij niet vast kunnen stellen of mutaties in 2021 verwerkt hadden moeten worden en daarmee ook een realisatie van baten. Derhalve hebben wij deze post meegenomen als een onzekerheid in onze foutevaluatie.

41

Bijlagen

42

Bijlage A Niet-gecorrigeerde controleverschillen en / of onzekerheden Toleranties t.b.v. foutenevaluatie (getrouwheid en rechtmatigheid)

Fouten

Onzekerheden

Goedkeuringstolerantie (respectievelijk 1% en 3% van de totale lasten)

490.250

1.470.750

Rapporteringtolerantie fouten en onzekerheden (vastgesteld door de Raad)

119.000

357.000

Rapporteringtolerantie fouten en onzekerheden (samenwerkingsverband Astrium - KSG)

24.500

73.500

Foutenevaluatie

Fouten

Aard van de fouten Ontoereikende pensioenvoorziening als gevolg van niet geactualiseerde pensioenberekeningen zie hoofdstuk 5.4 Niet volledige uitnutting PGB budgetten

zie hoofdstuk 6.4

Niet verklaarbaar aansluitingsverschil tussen uitkeringenadministratie en financiële administratie zie hoofdstuk 9.11

Onzekerheden

Getrouwheid

Rechtmatigheid

Getrouwheid

Rechtmatigheid

26.100

26.100

-

-

-

-

-

62.200

-

-

31.000

31.000

-

-

-

-

-

-

-

-

Ten onrechte verantwoorde Rijksbijdragen (SiSa regelingen) waar geen lasten tegenover staan zie hoofdstuk 9.12 Niet opgenomen vordering inzake opvolging van IB regeling zie hoofdstuk 9.13

signalen TOZO

-/-

Niet geactualiseerde terugbetalingsverplichting Rijksbijdragen zie hoofdstuk 9.14

-/-

92.400

43

Foutenevaluatie

Fouten

Aard van de fouten Niet aflopende balanspositie TOZO bedrijfskapitaal

Totaal

zie hoofdstuk 9.15

Onzekerheden

Getrouwheid

Rechtmatigheid

Getrouwheid

Rechtmatigheid

-

-

136.900

136.900

8.500

158.500

167.900

Bevestiging college Wij vragen van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening, waarin het college bevestigt dat geen sprake is van niet- gecorrigeerde fouten die, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening materieel (kunnen) zijn. Conclusie: De uitgevoerde werkzaamheden met betrekking tot de jaarrekening 2021 zijn afgerond en wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring omtrent zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid.

44

Bijlage B SiSa - Fouten en onzekerheden 2021 Nr.

Specifieke uitkering of overig

JenV A7

Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving

JenV A12B

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen (SiSa tussen medeoverheden)

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

BZK C1

Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

BZK C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

BZK C43

Regeling reductie energiegebruik woningen

BZK C56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2020-2022 (OAB)

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid

45

Nr.

Specifieke uitkering of overig

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingenonderwijsvertragingen

IenW E27B

Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)

EZK F9

Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 ParticipatieWet gemeentedeel 2021

SZW G2

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2021

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) gemeentedeel 2021

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T

Fout of onzekerheid

Onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid

Mogelijk te hoge baten verantwoord als gevolg van verschil in baten volgens de financiële- en uitkeringsadministratie en de debiteurenlijst

(exclusief BOB)_gemeentedeel 2021

46

Nr.

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T_gemeentedeel 2021

SZW G3

BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2021

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)-gemeentedeel 2021

Onzekerheid

Mogelijk te lage bate ten aanzien van het niet aflopen van de vooruit ontvangen Rijksbijdrage inzake TOZO bedrijfskapitaal zoals opgenomen ultimo voorgaand jaar

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)-gemeentedeel 2021

Onzekerheid

Mogelijk te lage baten TOZO levensonderhoud als gevolg van verschil in baten volgens de financiële- en uitkeringsadministratie en de debiteurenlijst

47

Nr.

Specifieke uitkering of overig

SZW G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

SZW G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

SZW G4

Tozo 2

SZW G4

Tozo 3

SZW G4

Tozo 4

SZW G4

Tozo 5

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T

SZW G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid

48

Nr.

Specifieke uitkering of overig

SZW G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar T

SZW G12

Aantal gedupeerden (zoals omschreven in artikel 1 van de Regeling specifieke uitkering compensatie van de kosten die verband houden met het kwijtschelden van publieke schulden binnen het SZW-domein van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire toeslagen)

VWS H4

Specifieke uitkering Sport

VWS H8

Regeling Sportakkoord 2020-2022

LNV L5B

Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid

Uit de tabel blijkt dat wij bij de door ons reeds volledig gecontroleerde regelingen geen fouten of onzekerheden hebben geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Strekking controleverklaring rechtmatigheid

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid

Goedkeurend

49

Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening Bevestiging onafhankelijkheid In overeenstemming met de Nederlandse Corporate Governance Code dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college en de gemeenteraad. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Bergen (L) in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onafhankelijke positie te waarborgen Astrium en KSG beschikt over een stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Het stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersings- maatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: e bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt. Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Astrium en KSG.

Procedures voor de organisatie van periodieke training inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

50

Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreiging voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde onafhankelijkheidsevaluatie) wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Astrium of KSG wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een audit commissie of algemeen bestuur, overwegen wij ook een van deze beide instanties te raadplegen. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen worden periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken.