Document · PDF

Def Jaarverslag en jaarrekening 2023 WAA Venlo e.o. -versie Sas + mp + mvdb + Deloitte 12-3-2024 (1)

Gemeenteraad 4 juni 2024, gemeente BergenBij agendapunt: Zienswijze begroting 2025 en jaarstukken 2023 WAA;21.185 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid Venlo e.o. Prinsessesingel 10 5911 HT Venlo Tel.: 077-3898383 E-mail: info@waagroep.nl

Venlo, 20-03-2024 - 1-

-2-

JAARSTUKKEN 2023 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING WAA

WAA Venlo e.o. Prinsessesingel 10 5911 HT Venlo Tel.: 077-3898383 E-mail : info@waagroep.nl

- 3-

Inhoudsopgave 1. Jaarverslag

Inleiding 1.1 Programmaverantwoording 1.1.1 Doelstelling van WAA 1.1.2 Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau 1.1.3 Beleidsvisie van het bestuur 1.1.4 Ontwikkelingen ten aanzien van de Gemeenschappelijke Regeling 1.1.5 Ontwikkelingen in de Wsw 1.1.6 Programma sociale werkvoorziening 1.1.6.1 Algemeen 1.1.6.2 Sociaal beleid 1.1.6.3 Financieel beleid 1.1.6.4 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien 1.1.6.5 Wet open Overheid 1.1.7 Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid 1.1.8 Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 1.2 Paragrafen 1.2.1 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 1.2.1.1 Risico’s voor het Schap als publiekrechtelijke organisatie 1.2.1.2 Risico’s in de uitvoering van de Wsw 1.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen 1.2.3 Financiering 1.2.4 Verbonden partijen 1.2.5 Grondbeleid 1.2.6 Bedrijfsvoering 1.2.6.1 Algemeen 1.2.6.2 Rechtmatigheid 1.2.6.3 De oorlogen in Oekraïne en het Midden Oosten

2. Jaarrekening 2023

6 11 11 11 11 13 14 14 14 15 18 18 18 19 21 22 22 23 25 26 26 28 29 29 29 29 30

2.1 Balans per 31 december 2.2 Overzicht van baten en lasten 2.3 Toelichtingen 2.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 2.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2023 2.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2.3.4 Taakvelden 2.3.4.1 Overzicht van baten en lasten naar gemeentelijke taakvelden 2.3.4.2 Overzicht van incidentele baten en lasten 2.3.5 Overige gegevens 2.3.5.1 Gebeurtenissen na balansdatum

3. Bijlagen

32 34 35 35 37 41 45 45 46 47 47

3.1 Recapitulatie begrotingsevenwicht 3.2 Sisa 3.3 Kengetallen 3.4 Overzicht verdeling DVO vergoeding gemeenten 2023 3.5 Voorstel resultaatbestemming 3.6 Controleverklaring

-4-

48 49 49 49 50 51

1. Jaarverslag

Voor u ligt de jaarrekening 2023 van de gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Aanvullende Arbeid Venlo en omstreken (hierna te noemen het Schap of WAA). Deze jaarrekening is opgemaakt conform de verplichte verslaggevingsvoorschriften voor een Gemeenschappelijke Regeling zoals verwoord in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het jaar 2023 heeft wereldwijd in het teken gestaan van oorlogen en menselijk leed. En daaraan direct of indirect gerelateerde politieke en/of economische gevolgen. Primair gaat het om de zich alsmaar voortslepende oorlog in de Oekraïne, maar ook de in het najaar van 2023 opgelaaide oorlog in het Midden Oosten en m.n. Israël. De gevolgen hiervan zijn primair voor de inwoners van de gebieden in oorlog; (opvang van) vluchtelingen en grote steun in woord en daad en hulp voor deze landen zijn zaken die vanaf het eerste begin dagdagelijks letterlijk van levensbelangbelang zijn. Wereldwijd blijvend hogere energieprijzen, een in 2022 sterk opgelopen en ook in 2023 onverminderd hoog blijvend inflatie- en renteniveau, een oplopend begrotingstekort en een economische groei die vanaf 2022 afvlakt, zijn slechts enkele van de gevolgen die in 2023 dagelijks ook tastbaar en voelbaar zijn voor de medewerkers bij en de organisatie WAA.

En ondanks (deels eenmalige) forse CAOloonstijgingen en aanvullende overheidsmaatregelen (oa een eenmalige verhoging van het minimumloon in 2023 met ruim 10% en een energieplafond- en compensatiefonds ed.), is en blijft het structureel moeilijk voor een groot deel van de bevolking en zeker ook voor een deel van onze medewerkers om rond te komen. Ook voor bedrijven is het een lastige periode; ongekende hoge en deels onverwachte loon- en prijsstijgingen, in combinatie met een economie die fors afkoelt én een oververhitte arbeidsmarkt door de oplopende vergrijzing, zorgen voor grote (operationele en financiële) uitdagingen bij bedrijven. Zij moeten zich sneller dan anders zien aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid. Zeker omdat mitigerende overheidsmaatregelen in 2024 worden afgebouwd en de huidige situatie meer en meer “het nieuwe normaal” wordt, waar iedereen mee te dealen heeft. Maar elk nadeel heeft ook zijn voordeel; maatschappelijke druk en de toenemende vergrijzing en oplopende tekorten op de arbeidsmarkt zorgen ervoor dat bedrijven meer en meer open staan voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en dat Inclusiviteit steeds meer op de directietafel komt. Hierdoor ontstaan er voor WAA meer kansen en mogelijkheden om meer mensen met een arbeidsbeperking duurzaam te plaatsen in een reguliere arbeidsomgeving.

Vanaf 2023 is WAA Groep nv als Wsw uitvoeringsorganisatie voor, door en namens het Schap, zich hiervoor meer en meer in de bedrijvenmarkt van Venlo en omstreken breder aan het positioneren om als dé verbindende organisatie voor deze doelgroep de nieuwe kansen optimaal te kunnen benutten. Hiermede investeert WAA Groep in haar nieuwe toekomst en wordt de continuïteit van Wsw dienstverlening door WAA groep nv voor het Schap geborgd. Het jaar 2023 was voor het Schap het eerste jaar van een nieuwe toekomst. Het strategische project Samen Verder! is eind 2022 en begin 2023 afgerond en dat heeft gezorgd voor een nieuwe bestuurlijke rol en andere operationele en financiële setting voor het Schap binnen de gehele structuur en organisatie van WAA. De rol en daarbij behorende operationele en financiële verantwoordlijkheden van en voor van het Schap zijn vanaf 1-1-2023 fundamenteel anders dan in het verleden. Waar de WAA Groep NV en het Schap een moeder -dochter relatie hadden en een fiscale eenheid vormden, is de WAA Groep nu een 100% dochter van de gemeente Venlo. Het Schap is een opdrachtgever geworden voor sec de Wsw. Om een vergelijking tussen de resultaten voor en na 2023 passend te maken, zijn, daar waar noodzakelijk, vergelijkende cijfers uit voorgaande jaren aangepast naar de nieuwe setting.

Los van de majeure verandering is 2023 qua bestuurlijke uitgangspunten en doelstellingen een jaar geweest voor het Schap van “steady as it goes”. Evenals in voorgaande jaren heeft ook het jaar 2023 voor WAA in het teken gestaan van consistent verder doorgaan op de huidige koers en hierbij verder optimaliseren en professionaliseren.

-5-

Inleiding •

Strategie, koers, organisatie en operatie WAA overall Strategische koers WAA en Participatiewet

Deze jaarrekening 2023 is, in lijn met de begrotingen vanaf 2015, naast de algemene uitgangspunten van de in 2015 ingevoerde Participatiewet, onveranderd opgesteld o.b.v. going concern en qua visie en missie en Bestuurlijke uitgangspunten opgesteld in lijn met de nog steeds van toepassing en actueel zijnde strategische koers van het Schap zoals die in 2014 is verwoord en vastgelegd in de documenten “Samen Groeien” en in het verlengde hiervan het strategische koersdocument “Samen Anders!”. Omdat de WSW vanaf 2015 geen instroom meer kent, bevindt WAA zich vanaf 2015 al in een permanente krimpsituatie. Een situatie die vanaf 2018 verder is versneld doordat het Schap WAA Venlo e.o. (en in haar verlengde WAA groep nv) vanaf 1-1-2018 ook niet meer financieel noch inhoudelijk verantwoordelijk is voor de uitvoering van de WSW resp. het materiële werkgeverschap voor het beschutte deel van de Wsw-doelgroep, maar fungeert nog slechts als formele werkgever en basis HRM/payroll dienstverlener voor dit deel van de WSW doelgroep. De krimpsituatie is zonder maatregelen vanzelfsprekend meer en meer een issue voor de toekomst van WAA. Door de verder gaande en zelfs jaarlijks versnelde krimp als gevolg van meer uitstroom dan verwacht, reduceert namelijk jaarlijks het draagvlak onder de organisatie.

Going concern en zonder maatregelen, zou het verlies aan economy of scale jaarlijks meer en meer in de financiële maar ook operationele resultaten zichtbaar worden. WAA en haar gemeenten waren derhalve al vanaf 2016 aan de slag om een te grote afbouw van de organisatie en nieuwe toekomstige (hoge) frictiekosten te voorkomen. Dit om enerzijds de kwalitatieve dienstverlening voor de Wsw ook voor komende jaren te kunnen waarborgen en te blijven voldoen aan alle (wettelijke) eisen die de wet stelt aan de uitvoering Wsw, maar ook om de mogelijkheden die WAA nu biedt voor haar én ook mogelijk straks andere doelgroepen, die nu nog deels aan de kant staan, voor de gemeenten te behouden en aan de maat te houden. Een proces met vallen en opstaan dat met het in 2020 opgestarte laatste project hiervoor zijnde “Samen Verder!” geresulteerd heeft in een geheel nieuwe organisatorische setting en nieuwe bestuurlijke afspraken voor de uitvoering van de Wsw vanaf 1-1-2023; Per 1-1-2023 heeft de gemeente Venlo de volledige deelneming in WAA Groep nv van het Schap overgenomen middels een 100% koop van alle aandelen die het Schap houdt in WAA groep nv. Hierbij zijn ook nieuwe operationele en financiële afspraken gemaakt tussen alle participanten die bij de uitvoering van de Wsw in de Regio Venlo e.o. betrokken zijn.

In de nieuwe setting vanaf 2023 blijft het huidige samenwerkingsverband in het Schap voor de uitvoering van de Wsw in het gebied Venlo en omstreken behouden voor de deelnemende gemeenten en blijft er sprake van gezamenlijk regie, aansturing en toezicht voor de Wsw. Tevens wordt zo de eerder beoogde integratie van Wsw en overige doelgroepen in de participatiewet bij de gemeente Venlo vorm en inhoud gegeven én is er een duurzame oplossing voor het ceteris paribus bij WAA groep nv oplopende negatieve economy of scale effect in de uitvoering van sec de Wsw. Het concreet vorm en inhoud geven aan de integratie van WAA Groep nv en Team Werk van het sociale domein van de Gemeente Venlo én van meerdere en bredere doelgroepen uit de Participatiewet plaatsen in een zo regulier mogelijke werkomgeving, is binnen WAA Groep nv een proces dat vanaf 2023 wordt opgepakt. Dit proces is niet direct maar natuurlijk wel indirect van groot belang voor het Schap, omdat hiermede een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan de continuïteit van WAA groep nv als Wsw uitvoeringspartner. Hiermee wordt een volgende stap gezet naar een nieuwe toekomst voor het Schap en WAA groep nv, met de nodige nieuwe uitdagingen.

Maar ook een proces dat zowel het Schap, WAA Groep nv en haar betrokken gemeenten onveranderd met verve en met vertrouwen verder oppakken! Steeds met oog en oor en mét en ook vóór de mensen die op haar overall zijn aangewezen voor een passende werkplek.

-6-

“Samen Verder!” 2022 en 2023 Bestuurlijke structuur t.b.v. uitvoering Wsw vanaf 2023 Het Schap was en blijft ook vanaf 2023 voor, door en namens haar deelnemende gemeenten verantwoordelijk voor regie en toezicht op en het vorm en inhoud geven aan de uitvoering van sec de Wsw. Het Schap heeft de concrete begeleiding en plaatsing van haar Wsw-medewerkers na 1-1-2023 onveranderd volledig neergelegd bij WAA groep nv. WAA groep nv zal blijven fungeren als een zelfstandige uitvoeringsorganisatie maar vanaf 1-1-2023 volledig onder de vlag en voor risico en rekening van de gemeente Venlo. Primair voor de uitvoering van de Wsw, maar op termijn ook voor andere personen passende binnen de doelgroep uit de Participatiewet. De rol van het Schap is daarmee definitief veranderd; van een breed uitvoerend en risicodragend Shared Servicecentre voor de integrale aansturing én uitvoering van de Wsw t/m 2022, naar een kleine publiekrechtelijke samenwerking van gemeenten en een organisatie die gezamenlijk namens haar deelnemende gemeenten de Wsw administratie inkoopt bij WAA Groep nv, regie voert en toezicht houdt op de uitvoering van sec de Wsw regeling vanaf 2023. Het Schap zal dan ook vanuit haar nieuwe rol en beperktere andere verantwoordelijkheden vanzelfsprekend ook een beperktere exploitatie hebben vanaf 2023 dan in alle voorgaande jaren.

In de 1 e Begrotingswijziging 2023 van het Schap zijn de contouren hiervan al zichtbaar gemaakt. Operationele en financiële kaders c.a. Tot en met 2022 was het Schap met haar deelnemende gemeenten direct én indirect financieel volledig verantwoordelijk voor zowel het operationeel als Wsw- subsidieresultaat voor de Wsw doelgroep Niet Beschut (zgn. “Blauwe Groep Wsw) en daarmede voor de uitvoering van de Wsw voor de Niet Beschut werknemers van deze doelgroep. Met het doorvoeren van het strategische veranderplan Samen Verder! per 1-1-2023, zijn, naast de organisatorische en bestuurlijke, ook de toekomstige financiële verhoudingen en kasstromen voor alle betrokken partijen per 1-1-2023 gewijzigd. Zie onderstaande schema;

-7-

Vanaf 1-1-2023 zijn de deelnemende gemeenten direct zélf financieel en volledig verantwoordelijk voor het totale subsidieresultaat Wsw (= werkgeverskosten Wsw t.o.v. rijksbijdrage Wsw c.a.) En dan niet alleen zoals t/m 2022 voor sec de Beschutte Groep Wsw, maar vanaf 1-1-2023 voor de zgn. Gele (Beschutte) én Blauwe (niet Beschutte)Groep Wsw. Tevens is en blijft ook na 1-1-2023 WAA Groep nv, en indirect daarmede de gemeente Venlo als nieuwe 100% eigenaar hiervan, en dus niet meer het Schap, volledig verantwoordelijk zijn voor het operationele resultaat dat voortvloeit uit de plaatsing en begeleiding van Niet Beschutte Wsw-medewerkers. Met het doorvoeren van het strategische veranderplan Samen Verder! per 1-1-2023 zijn begin 2023 ook de in het verleden met gemeentelijke bijdragen opgebouwde reserves en het vrij beschikbare eigen vermogen bij WAA resp. het Schap, die boven de minimale weerstandsvermogen grens bij het Schap van € 0,5 mio lagen, terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. In het totaal bedroeg deze terugbetaling € 9.341.000 De terugbetaling is conform de statuten van de Gemeenschappelijke regeling WAA Venlo e.o., in lijn met bestuurlijke afspraken binnen het project Samen Verder! en conform vigerend bestuurlijk beleid.

De beweging van WAA vanaf 2014 t/m 2022, zijnde een continue doorlopende krimp van de Wsw en in haar verlengde de eigen organisatie, loopt in 2023 en ceteris paribus ook in 2024 e.v. door. Ook de inhoudelijke transformatie van WAA Groep nv van een multivoudig MKB productiebedrijf voor de SW naar een breed duurzaam sociaal detacheringsbedrijf gaat door en zal ook in de komende jaren onverminderd nog gepaard gaan met transitie- en frictiekosten. Vanaf 2015 zijn hiervoor middelen gereserveerd. Deze middelen zijn en blijven ook vanaf 2023 bij het Schap gealloceerd in een bestemmingsreserve maar worden in zijn geheel en volledig tot maximaal het gereserveerde bedrag beschikbaar gesteld ter dekking van frictiekosten uit dien hoofde bij WAA groep nv. De frictiekosten worden aldaar maandelijks ge- en opgemaakt en bij het Schap in rekening gebracht en aldaar gematched met de onttrekkingen aan de reserve. Jaarlijks wordt de aard en omvang van deze reserve herijkt op basis van alle aangegane en lopende verplichtingen. Het beleid van WAA is erop gericht, door middel van actief en preventief sturen op output en actief beheer van deze verplichtingen, het beslag op deze gereserveerde frictiemiddelen steeds te minimaliseren. Iets dat tot en met 2023 jaarlijks succesvol is geweest.

De huidige structuur en koers van het Schap WAA blijft ook in de nieuwe situatie na 1-1-2023 onveranderd en going concern. Deze jaarrekening is derhalve opgesteld op basis van going concerngrondslagen. •

Sociaal

Evenals in voorgaande jaren is ook in 2023 op sociaal gebied eenieder die is aangewezen op passende arbeid vanuit de Wsw binnen de gestelde kaders en taakstellingen zoveel mogelijk geplaatst in een voor hem/haar zo passend mogelijke duurzame werkplek naar waarde. Eind 2023 is, idem als in 2022, ongeveer 95% van de SW-populatie passend en duurzaam geplaatst. De overige 5% is, gelet op de beperkingen bij zowel vraag als aanbod van/naar duurzaam passend werk, (nog) niet geplaatst of in afwachting van een andere werkplek. Het reduceren van de 5% tot nihil is en blijft dé uitdaging voor de volgende jaren. Een uitdaging die WAA graag en vol overgave oppakt! De totale Wsw-bezetting van het Schap is in 2023 wederom, door het sluiten van de regeling en hierdoor wegvallen van de instroom Wsw vanaf 1-1-2015, maar ook door natuurlijk verloop weer verder gedaald: in full time arbeidsjaren van 708 in 2018, naar 609 in 2020 tot 503 in 2023. Vanaf 2019 is sprake van een hoge uitstroom uit de Wsw omdat, o.a. door de vergrijzende bezetting, meer mensen uitstromen naar pensioen, meer en meer vroegtijdige overlijdensgevallen en omdat voor meer mensen de handicap steeds meer een (te) grote beperking wordt voor verdere deelname in het arbeidsproces. Vanaf 2022 is deze ontwikkeling oa a.g.v.

de Corona-crisis en de gevolgen van Covid19 verder versneld De actieve Wsw-bezetting zal komende jaren vermoedelijk versneld verder dalen o.a. door voorgenoemde oorzaken, maar zal eveneens verder versneld dalen doordat in de nieuwe CAO Wsw vanaf 2022 een uitbreiding heeft plaatsgevonden van RVU- en andere vroegpensioenregelingen. Hiermee vaart de Wsw arbeidsrechtelijk een koers die recht ingaat tegen de gangbare maatschappelijke beweging die inzet op steeds langer doorwerken maar die op een menselijke schaal wel aansluit op de behoefte van deze specifieke doelgroep. Vanaf 2023 wordt een verdere afname van de actieve SW-populatie met gemiddeld 30 tot 40 arbeidsjaren per jaar verwacht. Waarvan acte!

-8-

In lijn met de krimp van de Wsw is de eigen WAA-organisatie tot en met 2023 hierop aangepast, voor zover passend binnen de kaders en met inachtneming van een minimumniveau van dienstverlening voor al haar participanten. Vanaf 2024 zal dit ceteris paribus blijven gebeuren totdat duidelijk is hoe, wat en waar de beoogde integratie met het Sociale domein van de Gemeente Venlo in combinatie met het uitbreiden van de doelgroepen vorm en inhoud gaan krijgen en welke stappen hierbij concreet gezet kunnen en moeten worden in de komende jaren. •

Operationeel

De strategische koers van WAA is in 2014 concreet vertaald in het strategische document “Samen Anders! en o.a. vormgegeven door vanaf 2014 alle eigen activiteiten van WAA groep nv gecontroleerd en geconditioneerd af te stoten en “naar de markt te brengen”. En vanaf medio 2018 staat WAA synoniem voor een sociaal duurzaam Wsw-detacheringsbedrijf. Een koers waar bestuurlijk onveranderd ook in 2023 en 2024 commitment voor is en blijft en die zowel het Schap als WAA groep nv als uitvoerder voor de Wsw ook in de ”nieuwe” toekomst vanaf 1-1-2023 is blijven varen. En iets dat ook met het veranderde aandeelhouderschap van WAA groep nv per 1-1-2023, onveranderd voor de toekomst blijft en stevig is verankerd in het nieuwe aanwijzingsbesluit en de nieuwe uitvoeringsen plaatsingsovereenkomst voor de periode 2023 t/m 2032. Een koers die immers succesvol bleek in vorige jaren en waar vertrouwen in is voor de toekomst. Echter; de markt voor gesubsidieerde arbeid is sterk in beweging en het (door)ontwikkeling en verdere professionalisering van WAA is een must om komende jaren succesvol te kunnen blijven bij het plaatsen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in een reguliere bedrijfsomgeving. In de uitvoeringsorganisatie WAA groep nv en haar mensen blijven investeren, om niet achteruit te hollen, is hierbij de leidraad.

Vanaf medio 2019 tot en met 2021 is hiermee een begin gemaakt door het kader van WAA middels het interne programma “Eigenaarschap” gereed te stomen voor een nieuwe toekomst. De vier hoofdthema’s in dit programma zijn: “Ik ga voor WAA”, “Ik ben resultaatgericht”, “Ik ben verantwoordelijk” en “Ik verbind”. De doelstelling om mensen en middelen én de interne en externe organisatie meer en meer één te maken en beter op elkaar af te stemmen en met elkaar en in balans te verbinden, is geslaagd getuige de resultaten die geboekt zijn en de veranderingen van cultuur van reactief naar proactief. Het proces heeft vanaf 2022 een vervolg gekregen onder de noemer Samen Toonaangevend! en heeft tot doel de organisatie naar het volgende niveau te tillen en te professionaliseren. Dit vanuit een continu reciprook proces van kritisch zelf analyseren, naar verbeteren, vervolgens meten, en dan weer bijstellen. Hierbij wordt om operationeel beter te kunnen sturen door de jobcoaches en de accountmanagers ook zelf gewerkt aan het upgraden van operationele managementinformatie onder de noemer “Professioneel Managen van de Caseload”. In de loop van 2024 zal een nieuw, gezamenlijk plan komen van WAA groep nv en het sociale domein van de Gemeente Venlo om gezamenlijk succesvol te zijn en blijven in de regionale markt bij het toekomstig plaatsen van de grotere, brede doelgroep.

De integratie en operatie van het geheel zal hierbij leidend zijn, maar de toon en richting van “Samen Toonaangevend!” zal hierbij zeker mee blijven wegen. Samengevat; De fysieke transformatie van WAA die eind 2018 is afgerond, heeft een basis voor een nieuwe organisatie WAA gelegd. Eind 2023 kan worden gesteld dat ook fase 2 is afgerond en zowel in bestuurlijke constellatie, structuur als organisatie er een nieuwe basis staat. Een basis die klaar is voor volgende stap zijnde een doorontwikkeling naar een brede sociale detacheringsorganisatie vanaf 2024 en die daarmee in de basis ook klaar is voor de nieuwe toekomst •

Financieel

Reguliere bedrijfsvoering 2023 Vanaf 1-1-2023 zijn, met uitvoering geven aan de nieuwe strategische, operationele en financiële afspraken onder Samen Verder! en afgerond met de verkoop van haar deelneming WAA groep nv aan de gemeente Venlo, de gemeenten zelf financieel volledig verantwoordelijkheid voor alle kosten die voortvloeien uit het materieel werkgeverschap voor vanaf dan de totale Wsw populatie. Het Schap is dan vanaf 1-1-2023 ook in zijn geheel niet meer primair eindverantwoordelijk voor het uitvoeren en organiseren van passend werk voor de gehele WSW-populatie. WAA groep nv, als Wsw-uitvoerings-

-9-

organisatie voor, door en namens het Schap is met ingang van 1-1-2018 en blijft ook na 1-1-2023 als sociaal duurzaam detacheringsbedrijf ingericht op de uitvoering van de WSW voor sec personen uit de doelgroep met een loonwaarde van 30% of hoger (zgn. niet-beschutte deel van de WSW). De toekomstige uitdaging voor het Schap is het om koersvast op basis van een inclusieve en integrale benadering de regie, sturing, en administratieve ondersteuning te geven aan de deelnemende gemeenten met een adequaat toezicht op de uitvoering van de Wsw zoals dat vereist is om een rechtmatige en doelmatige operationele uitvoering van de Wsw door WAA groep nv te borgen. De uitdagingen waar WAA samen met haar uitvoeringspartner WAA groep nv voor staat zijn met ingang van 2023 anders verdeeld, maar blijven onverminderd overall niet gering. Uitdagingen die WAA samen met haar gemeenten graag en met verve wil oppakken. Samen Verder! is als project dan wel eind 2022 resp. medio 2023 afgesloten, maar blijft vooralsnog zeker het credo, ook voor de toekomst! WAA stond en blijft onverminderd ook in de toekomst staan voor een uitvoering van een wettelijke regeling Wsw met de menselijke maat. Het belang van de mensen waar het om gaat En die op haar zijn aangewezen voor het hebben van passend werk, was, is en blijft het centrale thema.

Want uiteindelijk gaat het daarom! WAA bewijst dat maatschappelijk verantwoord ondernemen en commercieel denken en handelen hand in hand gaan. Financieel overall De financiële exploitatie van het Schap sluit in 2023 met een overschot van € 93.000 waar een tekort voor 2023 van € 312.000 begroot was. Deze positieve afwijking in het reguliere ad € 405.000 is een gevolg van: •

•

Lagere personeelskosten Bestuur; door de vanaf 1-1-2023 veranderende afnemende operationele rol van het Schap in de gehele Wsw uitvoering, is de bestuurlijke cyclus anders en zijn ook de (bestuurlijke) secretariële werkzaamheden en kosten hiervoor verminderd ten opzichte van vorige jaren en lager dan begroot. Hogere kosten Wachtlijstbeheer/ indicatie overall. De wachtlijstkosten ca zijn primair begroot voor sec de Beschutte groep ad € 125.000 en zijn in de werkelijkheid conform begroting. Deze kosten zijn, nadat Samen Verder! definitief is doorgegaan in 2023, aangevuld met deze kosten voor de groep Wsw niet beschut ad € 75.000, die begroot waren onder de algemene kosten. Hierbij is dus sprake van een verschuiving en geen afwijking. Ook na her-allocatie van de aanvullende indicatie/wachtlijstkosten voor de niet-beschutte groep Wsw, blijven de totale algemene kosten ruim onder begroting. Dit m.n. omdat er in 2023 minder out of pocket afwikkelingskosten voor Samen Verder! zijn geweest doordat meer werkzaamheden door WAA personeel zelf en intern zijn verricht om de hele aandelenoverdracht ca.

van de deelneming in WAA groep nv van het Schap naar de Gemeente Venlo in goede banen te leiden; Lagere rentelasten minus baten door een niet begrote omslag van een negatieve naar positieve rente op uitzettingen vanaf Q4-2022 én hogere uitzettingen in deposito’s ed dan begroot door een verbeterende liquiditeitspositie, waardoor het Schap in 2023 een (tot en met Q3 zelfs maandelijks oplopende) rentevergoeding ontving op uitgezette middelen in plaats van te betalen rente; Een fractioneel lager dan begrote bijdrage voor frictiekosten.

In het Overzicht van baten en lasten zijn in 2023 een energie-meerkostencompensatie ad € 44.000 en in 2022 een coronacompensatie van het Rijk ad € 67.000, vanwege het incidentele karakter, onder de Diverse baten verantwoord. De doorbetaling ervan is als Bijdrage aan WAA groep nv apart vermeld. Dit conform bestuurlijke afspraken en in het kader van overall operationele matching tussen (meer)kosten en (overheids)bijdrage hiervoor. Per saldo is dit voor het Schap altijd budgetneutraal geweest en blijft dit ook zo na 2023 o.b.v. vigerende bestuurlijke besluiten. Zoals al eerder aangegeven zijn de nieuwe financiële stromen ed vanaf 2023 sterk afwijkend van de nieuwe reguliere financiële bedrijfsvoering tot en met 2022. Na verwerking van de incidentele posten uit Samen Verder! sloot de exploitatie in 2022 met een positief concernresultaat van € 7.593.000. Het resultaat vóór verwerking van de diverse eenmalige en incidentele posten vanuit Samen Verder! ten bedrage van gesaldeerd € 8.444.700, bedroeg € 852.000 negatief. Dit betrof toen m.n. een via WAA Groep nv en uitvoerings- en plaatsingsbijdrage doorgeschoven subsidietekort Wsw dat miv 2023 voor risico en rekening gekomen is van de gemeenten zelf. Het overschot ad € 7.593.000 over 2022 is met € 600.000 aangevuld door een voor 2022 begrote en vastgestelde gemeentelijke tekortfinanciering en

- 10 -

met € 311.000 door een onttrekking uit de bestemmingsreserve. Hierna is een totaal overschot van € 8.504.000 ontstaan in 2022, dat conform bestuurlijke afspraken t.a.v. resultaatbestemming, is toegevoegd aan de algemene reserve van het Schap. Het eigen vermogen van het Schap per ultimo 2022 ging hierdoor boven het niveau van € 0,5 mio uit, dat noodzakelijk is voor een gezonde bedrijfsvoering. Dit meer dan noodzakelijke weerstandsvermogen resp. vermogensoverschot ad € 9.341.497 is opgebouwd door een sterke bedrijfsperformance in de operatie maar ook nadrukkelijk meer dan noodzakelijke gemeentelijke bijdragen door de Schapsgemeenten in de laatste jaren t/m 2022. Eendachtig de opbouw, is het vermogensoverschot ad € 9.341.497 in dezelfde lijn begin 2023 teruggegeven aan de deelnemende gemeenten. De individuele verdeling naar de afzonderlijke gemeenten van het bedrag heeft plaatsgevonden conform de verdeelsleutels zoals die in 2022 golden voor de gemeentelijke bijdragen over dat boekjaar. De gemeenten Venlo en Bergen hebben hierbij gekozen voor volledige terugbetaling van deze bedragen, hetgeen in het voorjaar van 2023 heeft plaatsgevonden. De Gemeente Beesel heeft haar aandeel tijdelijk geparkeerd bij het Schap en zal dit komende jaren geleidelijk voor uitkering uitvragen.

1.1

Programmaverantwoording

1.1.1 Doelstelling van WAA De doelstelling van WAA is het – voor en namens de deelnemende gemeenten – als Gemeenschappelijke Regeling uitvoering geven aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Participatiewet onderdeel Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) in de regio Venlo tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

1.1.2 Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau In de Participatiewet, en in het verlengde daarvan in de Wsw, is aangegeven dat de regie en uitvoering van deze wet en regelingen bij gemeenten ligt. De deelnemende gemeenten van het Schap bepalen in en middels het Schap een gemeenschappelijke koers voor de uitvoering van de Wsw resp. voor WAA. Het Schap WAA Venlo e.o. fungeert hierbij als het centrale beleidsorgaan en als steun- en coördinatiepunt voor de drie deelnemende gemeenten om de Wsw concreet vorm en inhoud te geven. Namens het Schap is en blijft, ook na verkoop van haar 100% deelneming hierin, WAA groep nv de integrale uitvoerder voor de Wsw voor de gemeenten Venlo, Beesel en Bergen. De Schapsbestuurders zijn hierbij vanaf 2023 geen aandeelhouder en direct toezichthouders meer bij WAA groep nv, maar blijven wel eindverantwoordelijk voor de uitvoering van de Wsw en indirect toezicht houden op de contractuele en materiele uitvoering van de Wsw door WAA groep nv. De eigendomsverhoudingen en vorm resp. inhoud van toezicht op de Wsw door het schap bij WAA groep nv verandert met ingang van 2023, maar de uitvoeringsmodaliteit blijft overall derhalve gewoon van kracht.

1.1.3 Beleidsvisie van het bestuur Vanaf 2008 is het beleid van zowel het Schap als haar uitvoeringsorganisatie WAA groep nv primair gericht op het realiseren van passende arbeid in een zo veel als mogelijke reguliere arbeidsomgeving voor alle personen die via de Wsw op haar zijn aangewezen. Dit beleid is tot en met 2023 en blijft vanuit het going concern uitgangspunt ook daarna onveranderd van toepassing. Het Schap dient haar maatschappelijke doelstelling te realiseren met inachtneming van en in overeenstemming met belangrijke strategische (maatschappelijk aanvaarde) uitgangspunten zoals rechtmatigheid, doelmatigheid en integer handelen. Zij legt op transparante wijze verantwoording af over het door haar gevoerde beleid en de resultaten hiervan. Zoals gebruikelijk wordt het strategisch beleid van WAA-periodiek in een review door de deelnemende gemeenten en het Bestuur afgezet tegen de nieuwste ontwikkelingen en herijkt.

- 11 -

In lijn met het vigerende beleid en de uitgangspunten en kaders hierbij, is onderstaande visie en missie onveranderd van kracht en vastgesteld voor WAA: •

•

Missie: Samen verbinden wij mensen. WAA, en in haar verlengde WAA groep als uitvoeringsorganisatie voor de Wsw, voegt waarde toe aan haar opdrachtgevers door de inzet van SW-medewerkers. Visie: WAA groep is dé professionele organisator van duurzaam werk voor SWmedewerkers bij reguliere bedrijven in de regio Noord-Limburg.

Visie en missie moeten leiden tot een uitvoering van de Wsw waarin onderstaande strategische onderwerpen centraal staan en ook vanaf 2023 blijven staan: o realiseert voor haar SW-medewerkers duurzame plaatsingen in groepen bij regionale profit en non- en not for profit organisaties en opdrachtgevers; o ambieert samen met haar Sw-medewerkers ontplooiing gericht op maximale loonwaarde; o de uitvoeringsorganisatie is een proces- en resultaatgerichte organisatie waarin medewerkers ervoor gaan om duurzaam te werken en waar met plezier samengewerkt wordt. De strategische koers is verder vertaald in onderstaande door het Bestuur vastgestelde strategische uitgangspunten en beleidslijnen: •

•

voor de bepaling van de strategische beleidskeuzes van WAA is de uitvoering van de Participatiewet -zowel op regionaal als op lokaal niveau- maatgevend. Het Werkgevers Servicepunt (WSP), bestuurd vanuit het Werkbedrijf en de in het WSP samenwerkende partners, is in deze strategie vanuit (semi-)overheidszijde als netwerkorganisatie regionaal ondersteunend naar afnemers en bedrijven en ondersteunend voor de uitvoeringsorganisaties zoals WAA t.a.v. het verbinden in de arbeidsmarkt voor alle regionale brede Participatiewetvraagstukken van vraag- en aanbod voor gesubsidieerde arbeid; de verantwoordelijkheid voor zowel de regie als uitvoering voor het beschutte deel van de Wsw is per 1 januari 2018 geheel in handen van de deelnemende gemeenten zelf. Zij zijn vanaf die datum zelf verantwoordelijk voor zowel het materieel werkgeverschap voor deze Wsw groep als aanbod van werkplekken aan SW-medewerkers uit de Beschutte Wsw groep alwaar zij (financieel) verantwoordelijk voor zijn onder de Wsw. Het gaat dan om zgn. ‘beschut werk’ en dan meer specifiek om SW-medewerkers met een loonwaarde van maximaal 30% van minimumloon of lager. De gemeenten kunnen zelf werkplekken organiseren of deze inkopen bij andere organisaties; de verantwoordelijkheid voor zowel de regie als uitvoering voor het Niet beschutte deel van de Wsw is tot en met 31-12-2022 geheel in handen van WAA groep nv.

Zij zijn tot en met die datum zelf verantwoordelijk voor zowel het materieel werkgeverschap voor deze Wsw groep als aanbod van werkplekken aan SW-medewerkers uit de Beschutte Wsw groep alwaar zij (financieel) verantwoordelijk voor zijn onder de Wsw. Het gaat dan om zgn. ‘Niet beschut werk’ en dan meer specifiek om SW-medewerkers met een loonwaarde van minimaal 30% van minimumloon of hoger. WAA groep nv kan zelf werkplekken organiseren of deze inkopen bij andere organisaties; de verantwoordelijkheid om operationeel uitvoering (van intake en begeleiding tot en met plaatsing) te geven aan de uitvoering van de Wsw voor het Niet-beschutte deel van de Wsw, ligt per 1 januari 2023 en tot en met 2032 geheel in handen van WAA groep nv als enige contractpartij en maatschappelijk partner hiervoor van het Schap. WAA groep nv was en blijft primair verantwoordelijk voor zowel het inhoudelijke werkgeverschap voeren voor deze Wsw groep als voor kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod van werkplekken aan SWmedewerkers uit de Niet-Beschutte Wsw groep. WAA groep nv is vanaf 1-1-2023 (financieel) verantwoordelijk voor de volledige exploitatie resp. alle kosten en baten die samenhangen met het begeleiden en plaatsen van deze Wsw- medewerkers conform de door deelnemende gemeente, het schap en Wsw-wetgeving gestelde eisen. Het gaat dan om zgn.

‘Niet-Beschut werk’ en dan meer specifiek om SW-medewerkers met een loonwaarde van minimaal 30% en maximaal 80% van minimumloon. WAA groep nv kan zelf werkplekken organiseren of deze inkopen bij andere organisaties. De deelnemende gemeenten zijn op basis van de bestuurlijke afspraken uit Samen Verder! vanaf 1-1-2023 direct zelf (financieel) volledig verantwoordelijk voor alle wettelijke (werkgevers)lasten die voortkomen uit uitvoering geven aan de wettelijke taak zijnde het

- 12 -

• •

bieden van formeel werkgeverschap resp. een arbeidsovereenkomst Wsw voor de doelgroep Niet Beschutte Wsw-medewerkers. Alle SW-medewerkers blijven formeel in dienst bij het Schap WAA. De rechten en plichten van de huidige SW-medewerkers blijven gehandhaafd. De gemeenten hebben het gehele materiele werkgeverschap incl. uitvoering geven aan begeleiden en plaatsen hiervan in een passende arbeidsomgeving voor de gehele groep Wsw Beschut vanaf 1-1-2018 op zich genomen. WAA groep nv treedt vanaf 1 januari 2018 maar ook na 2022 onveranderd voor deze groep als pay-roller/HR-dienstverlener op. De WAA groep vraagt voor deze vorm van dienstverlening t.b.v. de Beschutte Groep Wsw aan de gemeente een marktconform tarief. Voor de Niet Beschutte Groep Wsw is en blijft WAA groep nv primair zelf materieel werkgever, ondanks het feit dat de werkgeverskosten na 2022 hiervoor volledig worden doorberekend aan en voor risico en rekening van de deelnemende gemeenten. De kosten die samenhangen met uitvoering hieraan zijn en blijven tot en met maar ook na 2022 en verder voor risico en rekening van WAA groep nv.

Vanuit financieel perspectief is hierbij nog van belang aan te geven dat, omdat vanaf 1 januari 2023 de deelnemende gemeenten (Beesel, Bergen en Venlo) in financiële zin volledig zelf verantwoordelijk zijn voor de gehele groep Wsw-medewerkers, de verdeelsleutel voor de gemeentelijke tekortfinanciering van WAA is aangepast. Vanaf 1-1-2018 tot en met 2022 werd in deze verdeelsleutel alleen met het aantal Niet Beschutte medewerkers gerekend. Vanaf 1-1-2023 word in deze verdeelsleutel alle Sw- medewerkers gerekend, zowel beschut als Niet Beschut. In verband met de Bestuurlijke, inhoudelijke en organisatorische veranderingen per 1-1-2023 zal het Schap vanaf 1-1-2023 optreden als shared service centre en centrale inkoop- en dienstverlenende organisatie t.b.v. de Wsw voor haar gemeenten en niet meer als centrale Wsw uitvoeringsorganisatie. Het Schap brengt met ingang van 2023 hiervoor aan de gemeente een vergoeding in rekening die in principe moet zorgen voor een sluitende exploitatie van het Schap resp. kostendekkend moet zijn. Eventuele overschotten resp. tekorten hierbij zullen ten gunste resp. ten laste van de algemene reserve van het schap komen. Overschotten resp. tekorten boven het minimale weerstandsvermogen van het schap ad € 0,5 mio, worden tijdelijk geparkeerd en zullen in volgende jaren door het schap worden ingezet als egalisatie voor een sluitende exploitatie.

Het Schap had en heeft ook in de toekomst immers geen winstdoel. Hangende de eventuele herpositionering van de andere SW-bedrijven in de regio, zal door de WAA (vooralsnog) niet op verdere formele samenwerking resp. (deel)integratie tussen de SW-bedrijven in de arbeidsmarktregio Noord-Limburg (NLW-groep, Intos en WAA groep) worden ingezet. Bedrijfsmatige samenwerking om tot kostenreductie en/of kwaliteitsverbetering te komen, is wel steeds aan de orde en blijft ook toekomstig mogelijk. De inkooprelatie die vanaf medio 2018 geregeld is tussen WAA groep nv en NLW voor zgn. vangnetgevallen (medewerkers die niet of tijdelijk niet geplaatst kunnen worden op reguliere detacheringsplekken) is een voorbeeld van een dergelijke WINWIN samenwerking. Maar ook verdergaande samenwerking t.a.v. het delen van backoffice activiteiten en resources is vanaf 2020 in gang gezet en zal, waar mogelijk en indien wederzijds tot een voordeel verder worden uitgebouwd.

1.1.4 Ontwikkelingen ten aanzien van de Gemeenschappelijke Regeling In 2023 is de bestuurlijke samenstelling van de Gemeenschappelijke Regeling niet gewijzigd ten opzichte van medio 2022. Het Bestuur van het Schap bestaat uit: - een Algemeen Bestuur dat bestaat uit een voorzitter, penningmeester en secretaris die benoemd zijn door, voor en namens de colleges uit de drie in het Schap WAA Venlo e.o. deelnemende gemeenten; - een Dagelijks Bestuur dat bestaat uit een voorzitter die wordt afgevaardigd uit het algemeen bestuur en twee adviseurs, waarbij de twee adviseurs sec een adviserende stem hebben in het dagelijks bestuur.

- 13 -

De bestuurlijke inrichting voldoet op deze wijze geheel aan alle vigerende bepalingen zoals die in de WGR van kracht zijn. Ten slotte: herindeling van gemeenten is momenteel in de regio Noord-Limburg geen issue maar het is natuurlijk in de toekomst niet uit te sluiten dat in het Schap deelnemende gemeenten, direct of indirect toch ooit weer betrokken zijn en/of (wederom) worden bij volgende gemeentelijke herindelingen. Herindelingen die direct relevant kunnen zijn voor de bestuurlijke constellatie en/of het directe verzorgingsgebied van WAA Venlo e.o.

1.1.5 Ontwikkelingen in de Wsw Met ingang van 1-1-2015 is de Wsw opgegaan in een nieuwe, veel meer omvattende Participatiewet. Binnen de Participatiewet wordt de Wsw afgebouwd ten gunste van andere regelingen, doordat vanaf 1-1-2015 geen instroom in de Wsw meer mogelijk is. De Wsw is onder de Participatiewet zowel inhoudelijk als budgettair één van de onderdelen in de nieuwe wet en kent derhalve geen apart budget meer voor de financiering van de doorlopende verplichtingen uit de Wsw. De Wsw-middelen zijn wel nog apart zichtbaar, maar niet meer apart gealloceerd, en vormen een integraal en niet geoormerkt deel van het totale participatiebudget dat gemeenten ontvangen voor de gehele (sluitende) keten van instrumenten voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. In 2014 heeft het Rijk hiervoor eerste stappen gezet, en in de jaren daarna volgende stappen, en het Wsw-deel in het participatiebudget jaarlijks verlaagd. Deze ontwikkeling heeft zich tot en met 2020 doorgezet. Vanaf 2021 heeft er geen expliciete verdere korting op de budgetten meer plaatsgevonden maar is een soort status quo optreden, waarbij het Rijk primair sec indexatie tegen LPO niveau op macroniveau toepast. Maar wel indexatie op en vaststelling van budgetten op een structureel veel lager niveau dan bij de uitgangssituatie in 2014 het geval was.

En mede door langjarig geklaag van gemeenten en ondanks dat in 2020 t/m 2023 extra middelen door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor de uitvoering van de Wsw, blijven gemeenten en uitvoeringsorganisaties terecht klagen over het te lage niveau van middelen die het Rijk jaarlijks beschikbaar stelt voor een passende en sluitende uitvoering van de Wsw resp. participatiewet overall. Derhalve is de verwachting dat zowel gemeenten als uitvoeringsorganisaties zich blijvend moeten op maken voor een situatie van een structureel lager financieringsniveau door de rijksoverheid voor het hele terrein van werk, inkomen en zorg dan voor 2015 het geval is. En blijvend hierop acteren en anticiperen lijkt derhalve meer een nood dan een deugd.

1.1.6 Programma sociale werkvoorziening Het Schap kent in zijn begroting en jaarrekening één programma. Dit is het programma Sociale werkvoorziening. Alle processen van het Schap, inclusief alle ondersteunende processen zoals bestuur, financieel en operationeel beheer e.d., zijn gericht op dit programma, zijnde het verzorgen van de uitvoering Wsw voor de deelnemende gemeenten. 1.1.6.1 Algemeen Vanaf 1-1-2015 is de Wsw opgegaan in de Participatiewet en is daarmee zowel inhoudelijk als financieel één van de onderdelen in de nieuwe wet. Ondanks dat de Wsw één geheel is met alle andere arbeidsmarkt-toeleidings-instrumenten binnen een groter en ontschot gemeentelijk budget, zijn in de nieuwe Participatiewet veel bepalingen vanuit de oude Wsw één op één doorgezet. Zo worden in de Participatiewet wettelijke kaders aangegeven waarbinnen het aandeel van de Wsw in het totale nieuwe budget wordt vastgesteld door het Ministerie van SZW. De verantwoordelijkheid voor zowel de regie als uitvoering voor het beschutte deel van de Wsw is per 1 januari 2018 geheel in handen van de deelnemende gemeenten. Zij zijn vanaf die datum zelf verantwoordelijk voor zowel het materieel werkgeverschap voor deze Wsw groep als aanbod van

- 14 -

werkplekken aan SW-medewerkers uit de beschutte Wsw groep alwaar zij (financieel) verantwoordelijk voor zijn onder de Wsw. Nadrukkelijk dient derhalve in deze jaarrekening rekening gehouden te worden bij elke vergelijking ten opzichte van alle jaren vóór 2018 van de kerncijfers, exploitatie e.d. van WAA op totaalniveau, dat de totale SW-populatie waarvoor WAA vanaf 2018 tot en met 2022 de Wsw uitvoert, fors lager is dan in alle voorgaande jaren. De verantwoordelijkheid voor zowel de regie als uitvoering voor het niet beschutte deel van de Wsw is per 1 januari 2023 veranderd ten opzichte van de jaren 2018 tm 2022. Niet meer WAA groep nv, en daarmede indirect het Schap, maar de deelnemende gemeenten zijn op basis van de bestuurlijke afspraken uit Samen Verder! vanaf 1-1-2023 direct zelf (financieel) volledig verantwoordelijk voor alle wettelijke (werkgevers)lasten die voortkomen uit uitvoering geven aan de wettelijke taak zijnde het bieden van formeel werkgeverschap resp. een arbeidsovereenkomst Wsw voor de doelgroep Niet Beschutte Wsw-medewerkers. De verantwoordelijkheid om operationeel uitvoering (van intake en begeleiding tot en met plaatsing) te geven aan de uitvoering van de Wsw voor het Niet-Beschutte deel van de Wsw, ligt per 1 januari 2023 en tot en met 2032 geheel in handen van WAA groep nv als enige contractpartij en maatschappelijk partner hiervoor van het Schap.

WAA groep nv was en blijft primair verantwoordelijk voor zowel het inhoudelijke werkgeverschap voeren voor deze Wsw groep als voor kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod van werkplekken aan SW-medewerkers uit de Niet-Beschutte Wsw groep. WAA groep nv en daarmede de gemeente Venlo als vanaf 1-1-2023 de nieuwe en enige aandeelhouder van WAA groep nv, is vanaf 1-1-2023 (financieel) verantwoordelijk voor de volledige exploitatie resp. alle kosten en baten die samenhangen met het begeleiden en plaatsen van deze Wsw- medewerkers conform de door deelnemende gemeente, het Schap en Wswwetgeving gestelde eisen. Nadrukkelijk dient derhalve in deze jaarrekening rekening gehouden te worden bij elke vergelijking ten opzichte van alle jaren vóór 2023 van de kerncijfers, exploitatie e.d. van WAA dat de financiële verantwoordelijkheden en de rol van het Schap vanaf 2023 sterk is veranderd ten opzichte van de jaren tot en met 2022; van een breed uitvoerend en risicodragend Shared Service centre voor de integrale aansturing én uitvoering van de Wsw t/m 2022, naar een kleine publiekrechtelijke samenwerking van gemeenten en een organisatie die gezamenlijk namens haar deelnemende gemeenten de Wsw uitvoering en administratie inkoopt bij WAA Groep nv, regie voert en toezicht houdt op de uitvoering van sec de Wsw regeling vanaf 2023.

Het Schap zal dan ook vanuit haar nieuwe rol en beperktere andere verantwoordelijkheden vanzelfsprekend ook een beperktere exploitatie hebben vanaf 2023 dan in alle voorgaande jaren. In de 1e Begrotingswijziging 2023 van het Schap zijn de contouren hiervan al zichtbaar gemaakt. Het Schap voert namens de deelnemende gemeenten de Wsw uit en bewaakt met, voor en namens de individuele gemeenten voor hun rekening en risico de Wsw-taakstelling van elke individuele gemeente. 1.1.6.2 Sociaal beleid Het sociale beleid van het Schap is nader uitgewerkt in onderstaande concrete aspecten waarbij de doelstellingen vertaald zijn in concreet meetbare termen als: • een beleid gericht op uitstroom van Wsw-medewerkers naar het reguliere bedrijfsleven of organisaties, rekening houdend met de individuele wensen en mogelijkheden van eenieder; • binnen de zeer beperktere maar toch nog aanwezige, mogelijkheden van het Schap zorgen voor een optimale invulling van de jaarlijks door gemeenten resp. het Rijk aangegeven taakstelling. Plaatsingen, in- en uitstroom

- 15 -

Het verloop van het totaal aantal geplaatste fte (incl. Begeleid werken) is als volgt: Beginstand Bij: instroom Bij: toename a.g.v. verhuizingen en wijzigingen van handicapcode Af: uitstroom naar reguliere arbeid Af: uitstroom overige Eindstand

2023 537,1 0,0

2022* 572,5 0,0

2021* 609,6 0,0

0,0 -1,2 -42,2 493,7

0,0 -1,4 -34,0 537,1

1,4 -0,9 -37,6 572,5

*) Van 2018 tm 2022 valt de beschutte groep onder verantwoordelijkheid van de deelnemende gemeenten en zijn dit sec niet beschut Wsw cijfers. Vanaf 2023 valt de hele groep Wsw, zowel beschut als niet beschut, onder integrale regie van het Schap en is de totale Sw-populatie in de cijfers. Vergelijkende cijfers tot 2023 zijn hierop aangepast.

Als gevolg van de m.i.v. 1 januari 2015 in werking getreden Participatiewet vindt, behoudens (naadloze) overnames a.g.v. verhuizingen en/of een aanpassing van werkuren voor zittende Wsw-érs, geen instroom (en ook geen uitbreiding van het aantal arbeidsjaren werkzaam binnen de Wsw) meer plaats. Evenals in voorgaande jaren, heeft ook in 2023 nauwelijks door- en uitstroom van medewerkers vanuit de Wsw naar reguliere arbeid plaatsgevonden. Werkgevers blijven bijzonder huiverig om mensen met een Wsw-achtergrond in vaste dienst te nemen. In onderstaande tabel is zichtbaar hoe de doelstelling “van binnen naar buiten”, rekening houdend met de moeilijke markt voor externe plaatsingen, per ultimo van het jaar is ingevuld. Bezetting per werksoort in fte Ultimo boekjaar 1) - Begeleid werken - (Indiv. en groeps-) detacheringen - Werken op locatie - Overige niet-beschut, incl. intern Totaal - Beschut werken - Regeling Vervroegd Uitreden (RVU) Totaal generaal

2023 45 250 44 7 346 147 10 503

% 2022 % 46 9 9 273 51 51 48 9 9 8 1 1 70 375 70 162 28 29 5 2 1 100 542 100

2021 % 2020 % 48 8 45 7 283 49 292 48 62 11 76 12 7 2 8 2 400 70 421 79 172 30 188 21 0 0 0 572 100 609 100

1) Van 2018 tm 2022 valt de beschutte groep onder verantwoordelijkheid van de deelnemende gemeenten en zijn dit sec niet beschut Wsw cijfers. Vanaf 2023 valt de hele groep Wsw, zowel beschut als niet beschut, onder integrale regie van het Schap en is de totale Sw-populatie in de cijfers. Vergelijkende cijfers tot 2023 zijn hierop aangepast.

Personeelsbezetting Wsw per handicapcategorie Gemiddeld 1) (Incl. Begeleid werken) Licht Matig Ernstig Totaal

2023 fte % 0,0 0 473,0 91 48,4 9 521,4 100

2022 Fte % 0,0 0 505,6 91 52,4 9 558,0 100

2021 fte % 0,0 0 534,0 91 54,6 9 588,6 100

In het totaal is het aandeel van SW-érs met een ernstige mate van handicap over de jaren, met 9% van het totaal, zeer stabiel in aard en omvang.

- 16 -

Personeelsbezetting Wsw per leeftijdscategorie Ultimo boekjaar 1) (Incl. Begeleid werken) Tot 25 jaar 25 t/m 34 jaar 35 t/m 44 jaar 45 t/m 54 jaar 55 jaar en ouder Totaal

2023 fte 0,0 26,5 100,3 136,7 230,0 493,7

2022 % 0,0 5,4 20,3 27,7 46,6 100

fte 0,0 27,4 105,7 139,4 264,6 537,1

2021 % 0,0 5,1 19,7 25,9 49,3 100

fte 0,0 27,7 111,6 142,2 291,0 572,5

% 0,0 4,8 19,5 24,8 50,9 100

Het percentage medewerkers Wsw in de oudere leeftijdscategorieën is in 2023 wederom gestegen ten opzichte van vorige jaren. Dit doordat geen sprake meer is van instroom bij WAA. De SW-Nederland vergrijst hierdoor jaar in jaar uit verder én in een jaarlijks oplopend tempo. Met ruim 75%(!) van de werknemers die 45+ zijn speelt vergrijzing een belangrijke rol bij WAA. Ook is zichtbaar dat in de oudste categorie het % daalt. Dit omdat veel ouderen t.g.v. een met het toenemen van de leeftijd door een oplopende mate van handicap uit het arbeidsproces vallen. Personeelsbezetting Wsw per gemeente Ultimo boekjaar 1) (Incl. Begeleid werken) Beesel Bergen Venlo Totaal uit deelnemende gemeenten Bij: niet deelnemende gemeenten Totaal generaal

2023 fte % 41,1 8,3 63,6 12,9 389,0 78,8 493,7 100 0,0 0 493,7 100

2022 fte % 43,5 8,1 69,5 12,9 424,1 79,0 537,1 100 0,0 0 537,1 100

2021 Fte % 44,8 7,8 74,0 12,9 453,7 79,3 572,5 100 0,0 0 572,5 100

1) Van 2018 tm 2022 valt de beschutte groep onder verantwoordelijkheid van de deelnemende gemeenten en zijn dit sec niet beschut Wsw cijfers. Vanaf 2023 valt de hele groep Wsw, zowel beschut als niet beschut, onder integrale regie van het Schap en is de totale Sw-populatie in de cijfers opgenomen. Vergelijkende cijfers tot 2023 zijn hierop aangepast.

Taakstelling Wsw en realisatie De gemiddelde bezetting Wsw (Beschut en Niet Beschut, incl. Begeleid werken) voor de deelnemende gemeenten in 2023 bedroeg 533,46 arbeidsjaren/SE. Dit is een afname met 37,6 SE (7,1%) t.o.v. 2022. In 2022 bedroeg de afname nog 5,1%. Aantal Wsw’ers in arbeidsjaren/SE (gemiddeld): Werkelijk gerealiseerd in boekjaar: Beschut Niet beschut Werkelijk gerealiseerd totaal Schap -/-aandeel niet deelnemende gemeenten = Werkelijk gerealiseerd voor deelnemende gemeenten (A) Totaal taakstelling van deelnemende gemeenten -/- ingevuld door andere Wsw werkvoorzieningsschappen resp. door externen via PGB = Door WAA in jaar in te vullen taakstelling voor deelnemende gemeenten (B) Over(+) / onder (-) realisatie (A – B)

- 17 -

2023

2022

2021

165,26 368,20 533,46 0,00 533,46

176,90 394,18 571,08 0,00 571,08

189,32 412,96 602,28 0,00 602,28

542,32 2,22

574,21 2,22

603,54 2,88

540,10

571,99

600,66

-6,64

-0,91

+1,62

Vanaf 2017 is de werkgemeente financieel verantwoordelijk om uitvoering te geven voor die Wsw’ers die onder haar vleugels en op haar “grondgebied” werkzaam zijn. Vanaf 2017 is hierdoor structureel niet meer sprake van een Wsw-bezetting uit zgn. niet-deelnemende gemeenten. In tegenstelling tot 2021, is in 2022 en 2023 sprake van onderrealisatie, waarbij wel behoorlijke verschillen zijn tussen de gemeenten onderling. Daar waar mogelijk heeft het Schap bijgestuurd, doch heeft zij zeer beperkte mogelijkheden en invloed op de ontwikkeling van de Wsw-bezetting, zowel totaal als per individuele gemeente. Het totale ziekteverzuim Wsw van WAA (incl. beschut) is in 2023, o.a. als gevolg van vergrijzing en COVID-19, onveranderd hoog gebleven in 2023 en wel ongeveer 17%. Dit niet alleen bij WAA maar ook landelijk o.a. als gevolg van de oplopende vergrijzing binnen de Wsw. 1.1.6.3 Financieel beleid Het jaar 2023 is afgesloten met een concernresultaat van +/+ € 93.000. Het resultaat is daarmede € 405.000 beter dan het begrote tekort van € 312.000. Dit als gevolg van lagere lasten door positieve i.p.v. negatieve rentebaten voor uitzettingen ad € 316.000, en verder door minder inhuur van externe ondersteuning t.b.v.

het afwikkelen van de aandelenoverdracht van WAA groep nv en het actualiseren van de koers WAA / modernisering Wsw; In de jaarrekening is in het Overzicht van baten en lasten de energie-meerkosten resp. coronacompensatie van het Rijk over 2023 ad € 44.000 resp. € 67.000 voor 2022, idem als vorig jaar en vanwege het incidentele karakter, onder de Diverse baten verantwoord, en de doorbetaling ervan is als Bijdrage aan WAA-groep nv vermeld. Het overschot op de exploitatie van het Schap ad € 93.000 over 2023 wordt, aangevuld met € 313.000 door een onttrekking uit de bestemmingsreserve, voor een totaalbedrag van € 406.000 conform bestuurlijke afspraken t.a.v. resultaatbestemming toegevoegd aan de algemene reserve van het Schap. 1.1.6.4 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Het Schap voert één programma uit, de Wet Sociale Werkvoorziening. De volledige exploitatie van de gehele WAA entiteit is hierop gericht, waardoor geen sprake is van kosten die gemaakt worden voor meerdere programma’s. Derhalve is bij het Schap alleen sprake van overhead t.a.v. indirecte kosten. T.a.v. vennootschapsbelasting (Vpb) is het Schap vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Dit omdat het Schap geen onderneming voert zoals bedoeld in de Wet Vpb. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de risicoparagraaf 1.2.1.1 onderdeel 6. Fiscale risico’s.

1.1.6.5 Wet open Overheid De algemene gegevens van het Schap zijn openbaar en gepubliceerd via de link; https://organisaties.overheid.nl/27320559/Werkvoorzieningschap_Venlo_en_omstreken/#adresgegev ens. Het Schap voert één programma uit, de Wet Sociale Werkvoorziening. Als onderdeel van rechtmatigheid hoort ook het adequaat afleggen van verantwoording naar alle participanten, transparantie in doen en laten en integer zijn. Dit zijn de uitgangspunten voor al het handelen en doen en als zodanig benoemd door WAA. In dit kader publiceert het Schap altijd alle jaarrekeningen en primaire begrotingen via de internetsite https://www.waagroep.nl/anbi. Beleidsplannen e.d. worden vooraf opgenomen in de begrotingen en in de jaarrekeningen wordt achteraf verantwoording afgelegd over de realisatie hiervan zowel in sociaal als financieel opzicht.

- 18 -

1.1.7 Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid Een basishouding en natuurlijk uitgangspunt voor een publiekrechtelijke organisatie als WAA is dat zij in al haar doen en laten bij de uitvoering van haar publieke taak altijd en overal doelmatig en rechtmatig handelt. Dit geldt voor zowel de wettelijke als ook in de uitvoering van alle andere (overheids-)taken die door de participanten in de regeling bij haar zijn neergelegd. Doelmatigheid Doelmatig opereren ten aanzien van haar sociale opdracht betekent voor WAA het maximaal invullen van de taakstelling voor haar gemeenten. Het Schap heeft, evenals in voorgaande jaren, ook in 2023 op dit aspect binnen haar mogelijkheden maximaal invulling gegeven aan haar doelstelling en derhalve op dit punt doelmatig gehandeld. Doelmatigheid veronderstelt ook dat alle toegewezen taken binnen de gestelde kaders adequaat worden uitgevoerd met in achtneming van alle vigerende (wettelijke) kaders en tegen voor deze participanten aanvaardbare kosten. Hiertoe zijn in het kader van doelmatigheid vanaf 2017 onderstaande in “Samen Groeien” en in de geactualiseerde koers bevestigde, verankerde randvoorwaarden opgenomen: • de werkwijze van het WAA bedrijf moet sober en doelmatig zijn: de uitgaven worden hierop aangepast.

Daar waar expertise of andere vormen van ondersteuning noodzakelijk is wordt contact gezocht met de drie deelnemende gemeenten; vacatures zouden dan ook over en weer kunnen worden uitgewisseld; • WAA dient zo min mogelijk langlopende financiële verplichtingen aan te gaan. Daar waar dit onverhoopt toch aan de orde zou kunnen en moeten zijn vanuit bedrijfsvoering, wordt dit vooraf afgestemd en besloten in samenspraak met de deelnemende gemeenten. Dit om eventuele staartverplichtingen als gevolg van een mogelijke mismatch tussen eisen en wensen van een sterk veranderende WAA-organisatie en kosten uit lopende contracten en investeringen te minimaliseren; • binnen de huidige financiële positie van zowel WAA als gemeenten wordt blijvend een substantieel bedrag apart geoormerkt en apart gealloceerd om de volledige transitie van WAA vanaf 2018 en verder van een multi MKB-bedrijf naar een professioneel detacheringsbedrijf voor primair Wsw’ers, mogelijk te maken. De gehele ombouw en transitie van de entiteit WAA zal gecontroleerd en geconditioneerd gebeuren met oog voor organisatorische en financiële stabiliteit en continuïteit van de organisatie WAA én haar participanten. Inzet van eigen én aparte frictiemiddelen gebeurt, rekening houdende met en binnen de bestaande financiële mogelijkheden van zowel WAA als de deelnemende gemeenten en onder genoemde randvoorwaarden.

WAA blijft in dit proces ten aanzien van doelmatigheid jaarlijks streven naar evenwicht tussen doel en de hieraan verbonden kosten en bijdragen, in samenwerking met de deelnemende gemeenten. Doel is om jaarlijks de kosten voor gemeenten t.b.v. de uitvoering van de Wsw zo laag mogelijk te houden. In alle jaar- en meerjarenbegrotingen t/m 2022 is jaarlijks een tekortfinanciering voor gemeenten aan WAA geweest die past binnen dit kader. Vanaf 2023 worden de kosten van het Schap bij de gemeenten inclusief 21% omzetbelasting als Wsw-dienstverleningskosten direct in rekening gebracht tot een begroot kostendekkend niveau. Doelmatigheid is en blijft altijd voor WAA van belang en zal intern periodiek worden gemeten en getoetst aan de hand van vooraf benoemde prestatie-indicatoren. Via jaarrekeningen, begrotingen, kwartaalberichten, maandrapportages en maandelijkse dashboards worden periodiek alle voor de sturing en bedrijfsvoering relevante indicatoren op een eenduidige en transparante wijze periodiek aan alle belanghebbenden bij WAA gepresenteerd. Naast eigen indicatoren wordt doelmatigheid bij het Schap en haar uitvoeringsorganisatie WAA groep nv jaarlijks getoetst door de gerealiseerde doelen en de daarbij behorende kosten voor de uitvoering van de Wsw af te zetten tegen beschikbare branchegegevens.

Dit, tezamen met een duidelijke periodieke (interne) verantwoording en toelichting op resultaten en van nature ingebouwde interne en externe controles, zorgt voor een informatieverzorging die de vereiste (bestuurlijke) transparantie waarborgt. WAA heeft altijd al doelmatigheid hoog in haar vaandel staan en zal op dit punt de ingezette lijn blijven volgen.

- 19 -

Rechtmatigheid Rechtmatigheid is te zien als “handelt binnen vigerende wettelijke kaders én bestuurlijke beleids- en richtlijnen zoals die door haar deelnemende gemeenten zijn geformuleerd”. Rechtmatigheid veronderstelt ook te allen tijde integer zijn in al het doen en laten. Ook dit is voor een publieke organisatie als WAA een must en een vanzelfsprekendheid. Bij rechtmatigheid hoort ook het adequaat afleggen van verantwoording naar alle participanten, transparantie in doen en laten en integer zijn. Dit zijn de uitgangspunten voor al het handelen en doen en als zodanig benoemd door WAA. Omdat het afleggen van verantwoording en transparantie voor WAA altijd al van groot belang was en ook blijft, en het Schap het belang van Sisa (single information single audit) en de informatie die hieruit naar voren kwam, onverminderd onderschrijft, zijn (ondanks het ontbreken van een wettelijke verplichting hiervoor) in 2022 wederom de van toepassing zijnde Sisa-gegevens door WAA integraal opgenomen in de jaarstukken. Het bestuur via onderstaande verklaring die integraal onderdeel is van deze jaarrekening, de accountant d.m.v.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14105550/1