Bijlage 2c Presentaties gemeenteraden

Wijziging van de Limburgse gemeenschappelijke regelingen 30 januari & 1 februari 2023

Anouk Hofman & Rob de Greef limburg@cooperacion.nl

Agenda Welkom Doelstelling Verkenning wijzigingen WGR per 1 juli 2022 -

Implementatie vóór 1 juli 2024

Instrumenten die een afweging vergen Vervolgproces Terugkijklink: Agenda Maasgouw - Bijeenkomst maandag 30 januari 2023 19:30 - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) Cooperación

2

Welke gemeenschappelijke regelingen doen mee? Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Limburg (BsGW)

Omnibuzz

Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Veiligheidsregio en GGD LimburgNoord

GGD Zuid-Limburg

RUD Zuid-Limburg

MGR Sociaal Domein LimburgNoord

ISD Bol

Werkvoorzieningschap Venlo e.o.

Westrom

Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg

Werkgeversservicepunt Parkstad

Reinigingsdienst Maasland

Reinigingsdiensten Rd4

Geul en Maas *

Historisch Centrum Limburg

Het Gegevenshuis

ICT NML *

Doelstelling en opgave • Per 1 juli jl. wetswijziging Wet gemeenschappelijke regelingen; • Flinke operatie: Alle GR’en moeten worden aangepast; • Iedereen heeft dezelfde opdracht  krachten bundelen in Limburg; • Initiatief: eind juni 2022 opgestart door kleine kerngroep; • Doel: komen tot gezamenlijke wijzigingsvoorstellen – vanavond behoeften inventariseren

Waar hebben we het over? •

Hoofddoel: verbeteren democratische legitimatie gemeenschappelijke regelingen

•

Doel 1: Versterking positie gemeenteraad •

•

Middelen: •

Zienswijzen (wijziging, begroting + andere besluiten)

•

Actieve informatieplicht

•

Evaluatie

•

Regionale raadsadviescommissie

•

Enquêtecommissie

•

Rekenkamer

•

Uitgebreide begrotingscyclus

•

Uittredingsregeling

Doel 2: Betere betrokkenheid inwoners en belanghebbenden •

Middelen:

• Inspraak bij voorbereiding, uitvoering en evaluatie van Cooperación beleid

https://vng.nl/sites/default/files/2022-10/VNG-Handreiking-Wijziging-Wgr.pdf https://www.boelszanders.nl/wijziging-van-de-wet-gemeenschappelijke-regelingen/

https://www.kennisopenbaarbestuur.nl/themas/regionaal-besturen-en-samenwerken/regionale-samenwerking

Instrument

Zienswijze op andere besluiten Actieve informatieplicht Evaluatie Regionale raadsadviescommissie Regionale enquêtecommissie Rekenkamer Uitgebreide P&C-cyclus Uittredingsregeling Inspraak (Participatie) Procedure wijziging Cooperación collegeregeling

Openbaar lichaam

Gemeenschappelijk orgaan / Bedrijfsvoeringsorganisatie

Centrumregeling

         

         

         

6

Instrumenten die er sinds 1 juli zijn, maar géén wijziging vergen https://www.boelszanders.nl/wijziging-van-de-wet-gemeenschappelijke-regelingen/

•

Zienswijzen bij treffen/wijzigen collegeregeling (https://www.gemeente.nu/blog/krijgt-gemeenteraad-teveel-invloed-op-samenwerking/)

•

Regionale raadsadviescommissie

•

Reactie op zienswijzen begroting, langere termijnen P&C-cyclus

•

Regionaal enquêterecht (https://www.gemeente.nu/bestuur/gemeenteraad/regionale-onderzoeksbevoegdheidnodig-bij-samenwerking/)

•

Positie rekenkamer(functie)

Cooperación

7

Wijziging collegeregelingen

Voorstel college

Toezenden aan raad voor zienswijzen

Art. 1 lid 1 Wgr

Art. 1 lid 2 en 3 Wgr

Voorstel voor gemeenschappelijke regeling

Raad heeft 8 weken om zienswijzen te geven

Geen initiatiefrecht raad

Aanpassing voorstel

Verwerking van de zienswijzen (incl. regionale afstemming)

Definitief besluit college

Bekendmaking & Inwerkingtreding

Art. 1 lid 4 Wgr Art. 10:32 Awb

Art. 1 lid 1 Wgr

Art. 26 Wgr Art. 3:40 Awb

Raad moet toestemming verlenen of onthouden

College kan voorstel nog redactioneel wijzigen (indien alle colleges dat doen)

Bekendmaking besluit tot treffen én gemeenschappelijke regeling (in Gemeenteblad) Inwerkingtreding te regelen in de gemeenschappelijke regeling (na bekendmaking)

Toestemming raad

Geen recht van amendering

Cooperación (https://www.gemeente.nu/blog/krijgt-gemeenteraad-te-veel-invloed-op-samenwerking/)

Artikel 24a Wgr: Gemeenschappelijke adviescommissie 1. Op voorstel van de raden van de deelnemende gemeenten gezamenlijk stelt het algemeen bestuur van een openbaar lichaam een gemeenschappelijke adviescommissie in die het algemeen bestuur van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien. 2. Het algemeen bestuur van het openbaar lichaam regelt de bevoegdheden, de taken en werkwijze van de commissie, nadat het de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid heeft gesteld hun wensen en bedenkingen hieromtrent ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. 3. De commissie bestaat uit leden die per deelnemende gemeente door de raad uit zijn midden worden aangewezen. Een raad kan besluiten geen lid aan te wijzen. […] Cooperación

9

Gemeenschappelijke raadscommissie

Raad

College B&W

Algemeen bestuur

Gemeente

Raad

College B&W

Dagelijks Bestuur

Gemeente Gemeenschappelijke RaadsadviesCooperación commissie

Gemeenschappelijk openbaar lichaam

Formele instrumenten P&C-cyclus (Kaderstelling) Kadernota Algemene financiële en beleidsmatige uitgangspunten voor het navolgende begrotingsjaar

Ontwerpbegroting Uitgewerkte ontwerpbegroting voor navolgende begrotingsjaar

(Instrument is ter informatie) (Zienswijzenprocedure ca. 12 weken)

30 april Y-1 (art. 34b Wgr)

Y = jaar waar de begroting over gaat

12 weken voor behandeling en vaststelling in algemeen bestuur (Y-1) (art. 34 lid 1 en art. 35 Wgr)

Cooperación https://www.gemeente.nu/bestuur/tijdwinst-nieuwe-begrotingscyclus-is-sigaar-uit-eigen-doos/

Gemeentebegroting Uitgaven op samenwerkingsbegrotingen zijn verplichte uitgaven voor de gemeente (Openbaar lichaam is een verbonden partij en moet zodoende in de paragraaf verbonden partijen terugkomen)

November Y-1 (art. 10a Wgr jo. art. 193 Gemeentewet)

Formele instrumenten (Controle) Voorlopig jaarverslag Conceptjaarverslag (Instrument is ter informatie)

Jaarverslag Uitgewerkt jaarverslag over voorgaande kalenderjaar

Jaarverslag gemeente Gemeentelijk jaarverslag

Uiterlijk 30 april Y+1 (art. 34b Wgr)

Uiterlijk 15 juli Y+1 door algemeen bestuur vast te stellen

(Openbaar lichaam is een verbonden partij en moet zodoende in de paragraaf verbonden partijen terugkomen)

(art. 34 lid 3 Wgr)

Y+1 Y = jaar waar het verslag over gaat

Cooperación

(art. 197 e.v. Gemeentewet)

Reactie op zienswijzen… Artikel 35 Wgr 1. Het dagelijks bestuur […] zendt de ontwerpbegroting twaalf weken voordat zij aan het algemeen bestuur wordt aangeboden […], toe aan de raden van de deelnemende gemeenten. […] 3. De raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam […] hun zienswijze over de ontwerp-begroting naar voren brengen. Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin deze zienswijze is vervat bij de ontwerp-begroting, zoals deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden. 4. Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam […] stelt de raden van de deelnemende gemeenten voorafgaande aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze, bedoeld in het derde lid, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. 5. Nadat deze is vastgesteld, zendt het algemeen bestuur van het openbaar lichaam […], zo nodig, de begroting aan de raden van de deelnemende gemeenten, die ter zake bij gedeputeerde staten hun Cooperación zienswijze naar voren kunnen brengen.

[…]

13

Wijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen die een politieke afweging vergen

Mate van controle vanuit de gemeente

Vertrouwen

Informatie

Inspanning

Invloed

Cooperación

Controle

15

Denk ook aan de effectiviteit van de samenwerking

Democratische invloed

Doelmatigheid (Efficiency)

Cooperación

16

Wanneer in de Beleidscyclus? Democratische sturing

Planvorming

(Kaderstelling)

(Beleidsontwikkeling)

Zienswijzen

Evaluatie

Raadsadviescommissie

Actieve informatieplicht Rekenkamer

Monitoring

Besluitvorming

Enquête

(Evaluatie)

(Beleidsbepaling)

Democratische controle (Politieke verantwoording)

Cooperación

Uitvoering

Participatie

Informatieplichten bestuur samenwerking: actieve informatieplicht Artikel 17 lid 2 en 3 Wgr 2. Het bestuur van het openbaar lichaam, de bedrijfsvoeringsorganisatie of het gemeenschappelijk orgaan geeft de raden van de deelnemende gemeenten alle inlichtingen die de raden nodig hebben voor de uitoefening van hun taken. 3. De regeling, bedoeld in artikel 8, eerste, tweede of derde lid, houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop de inlichtingen, bedoeld in het tweede lid, worden verstrekt. Cooperación

18

Conceptbepaling “Het algemeen / dagelijks bestuur / gemeenschappelijk orgaan geeft de raden van de deelnemende gemeenten schriftelijk alle inlichtingen die de raden nodig hebben voor de uitoefening van hun taken”

Zienswijzen? Artikel 10 lid 5 Wgr Een regeling als bedoeld in het tweede lid houdt bepalingen in omtrent de besluiten van het bestuur van het openbaar lichaam, de bedrijfsvoeringsorganisatie of het gemeenschappelijk orgaan, waarover de raden van de deelnemende gemeenten een zienswijze naar voren kunnen brengen voorafgaand aan het nemen van het besluit, met uitzondering van het besluit tot het vaststellen of wijzigen van de begroting, bedoeld in artikel 35, en besluiten als bedoeld in afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht, en de wijze waarop de zienswijze gegeven kan worden. Cooperación

20

Zienswijzen? Artikel 10 lid 6 Wgr Voorafgaande aan het nemen van het besluit waarover de zienswijze gegeven is stelt het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam of het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie, onderscheidenlijk het gemeenschappelijk orgaan, de raden van de deelnemende gemeenten en, indien het een besluit van het algemeen bestuur van een openbaar lichaam betreft, het algemeen bestuur van het openbaar lichaam schriftelijk en gemotiveerd in kennis van het oordeel over de zienswijze, bedoeld in het vorige lid, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Cooperación

21

Wettelijk verplichte zienswijzen Zienswijzen Ontwerpbegroting (art. 35 Wgr) Wijziging gemeenschappelijke regeling (collegeregelingen; art. 1 Wgr) Wensen en bedenkingen Instellen/inrichting gemeenschappelijke raadsadviescommissie (art. 24a Wgr) Instellen bestuurscommissie (art. 25 Wgr) Oprichten privaatrechtelijke rechtsvormen (art. 31a Wgr)

Cooperación

22

Voorbeelden van niet wettelijk verplichte zienswijzen in huidige GR-en Voorlopige jaarrekening -

Omnibuzz

-

Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Geldleningen -

Het Gegevenshuis

-

WSP Parkstad

-

Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg (WOZL)

Ontwerpbegroting -

Maasveren Noord-Limburg (bij centrumregeling niet verplicht)

Liquidatieplan (bij opheffing) -

Omnibuzz

-

Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Cooperación

23

Conceptbepaling Meerjarige strategische plannen “Het bestuur besluit niet tot het vaststellen van meerjarige strategische plannen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten gedurende zes weken in de gelegenheid zijn gesteld om schriftelijk op het concept hun zienswijzen ter kennis van het bestuur te brengen.”

Conceptbepaling Opheffing regeling “De gemeenschappelijke regeling kan worden opgeheven met instemming van alle deelnemers, onverminderd het bepaalde in artikel 1 van de wet”

Evaluatie Artikel 11a Wgr Een regeling houdt bepalingen in omtrent de evaluatie van de regeling.

Cooperación

26

Conceptbepaling “De werking van de regeling zal geëvalueerd worden indien de meerderheid van de deelnemers / het bestuur daartoe besluit. Het bestuur zal dan een onderzoeksvoorstel aan de deelnemers voorleggen.”

Uittreding & overige wijzigingen

Toe- en uittreding / Wijziging Artikel 9 lid 1 Wgr De regeling houdt bepalingen in omtrent wijziging, opheffing, toetreding, de voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden en de gevolgen van uittreding, waaronder bepalingen omtrent de gevolgen voor het vermogen van de rechtspersoon, bedoeld in artikel 8, eerste en derde lid, en de deelnemende gemeenten, met inachtneming van artikel 1. Voorwaarden voor uittreding Gevolgen van uittreding -

Vermogen samenwerkingsverband

-

Vermogen deelnemers

Cooperación

Deelnemers besluiten!

29

Aandachtspunten Opzegtermijn Werkelijke kosten vs. ‘verzekeringspremie’/risicoopslag Welke kosten zijn toerekenbaar aan de uittreding -

Frictiekosten

-

Desintegratiekosten

Andere verplichtingen? -

Overnemen personeel e.d.

Cooperación

30

Uitgangspunten conceptbepaling -

Uittreding is mogelijk met eenzijdig besluit van deelnemer tot uittreding;

-

Opzegtermijn van 2 jaar;

-

AB wijst onafhankelijk adviseur aan die uittredingsplan opstelt;

-

Inhoud uittredingsplan: -

Uittreedsom;

-

financiële, juridische, personele en organisatorische gevolgen van uittreding;

-

Risico-opslag van 5-10% voor onvoorziene kosten

Gezamenlijke verantwoordelijkheid om de uittreedsom zo laag mogelijk te houden;

-

AB stelt uittreedsom vast en uittreder betaalt binnen 6 maanden.

Inspraak en/of Participatie Artikel 10 lid 7 en 8 Wgr 7. Een regeling als bedoeld in het tweede lid houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop ingezetenen van de deelnemende gemeenten en belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op grond van deze regeling betrokken worden. 8. De in het zevende lid bedoelde inspraak wordt verleend door toepassing van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht, voor zover in de regeling niet anders is bepaald.

Cooperación

32

Conceptbepaling “Ingezetenen van de gemeenten en belanghebbenden kunnen via de reguliere procedures bij de colleges en de raden van de deelnemers betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid.”

Aanvullende wijzigingen Inwerkingtreding Wet elektronische publicaties per 1 juli 2021 •

Regelingen zijn daarop nog niet aangepast;

•

Vervallen toezending aan GS;

•

Bekendmaking GR in Gemeenteblad door gemeente van plaats van vestiging;

•

Verplichte registratie in landelijk elektronisch register.

Archivering – nog niet alle regelingen voldoen •

Standaardarchiefbepaling opgesteld door deskundige Archiefwet

Cooperación

34

Processtap

Wat?

30 januari / 1 februari 2023 september 2022

Informatiesessies

28 februari 2023

Sessie met coördinerend juristen

Maart/april 2023

Opstellen wijzigingsvoorstellen Proces

Mei 2023

Delen concrete wijzigingsvoorstellen: raden, colleges, griffies

Juni 2023

Start formele wijzigingsproces: - Zienswijzen raden; - Toestemming raden; - Collegebesluiten tot wijziging

1 juli 2024

Inwerkingtreding wijzigingen

 limburg@cooperacion.nl

Anouk Hofman & Rob de Greef