Bijlage 2. Toelichting op ontwerpbegroting RES NML 2026

BIJLAGE 2 TOELICHTING BIJ ONTWERPBEGROTING 2026 RES NML Ontwerpbegroting In de ontwerpbegroting gaan we in op de verdeling van de budgetten van de RES NML. De begroting van de RES NML is opgebouwd op basis van de te ontvangen middelen van de RESpartners en van het rijk. De rijksbudgetten voor 2026 zijn nog niet volledig bekend. Rond de zomer volgt hierover meer duidelijkheid. De verwerking van deze budgetten nemen we op in het jaarplan 2026. In dit jaarplan komt ook een definitieve begroting. In deze ontwerpbegroting gaan we op hoofdlijnen in op de taken die worden opgepakt, in het jaarplan 2026 vindt een verdere concretisering plaats op basis van een planning en specifieke uitvoeringsactiviteiten. Dit jaarplan wordt in het portefeuillehouders overleg van oktober vastgesteld. In de bijgevoegde begroting zijn de posten verder onderbouwd op basis van de taken zoals omschreven in de centrumregeling: 1. Regionale koers 2. Faciliteren besluitvorming regionale/provinciaal. 3. Monitoring en sturing 4. Kennisdeling en expertise 5. Accountmanagement en lobby 6. Financiële verantwoording 7. Werkprogramma en projecten Toelichting op lasten Personeel: De personeelskosten zijn opgebouwd uit de personele kosten voor het programmamanagement. Verder bestaan deze uit ondersteunende kosten die gemeente Venlo maakt als centrumgemeente en een budget voor onvoorziene externe inhuur.

Basistaken: In 2025 is er gewerkt aan de regionale energievisie. Dit document vormt de basis om te komen tot een uitvoeringsprogramma dat in 2026 verder vorm wordt gegeven. Onderdeel van dit uitvoeringsprogramma zijn kennissessies en stakeholderbijeenkomsten. Naar verwachting is de uitvoering van een Plan MER/ inpassing in het omgevingsbeleid ook onderdeel van dit programma. Verder vormt monitoring en sturing een van onze basistaken. Tot slot is er een separaat budget voor strategie en innovatie om onderzoek te verrichten naar nieuwe ontwikkelingen en deze kennis weer te delen in de regio. Basispakket ontwikkelgroepen: • Programma duurzame warmte Met de transitievisies warmte/en op termijn warmteprogramma’s van de gemeenten als basis, vertalen we beleid naar concrete ondersteuning voor de uitvoering van de opgave. We werken samen met lokale partners om duurzame warmteoplossingen te realiseren. We pakken daarbij

gezamenlijke vraagstukken op denk daar voor individuele warmteoplossingen aan groen gas en de uitrol van hybride warmtepompen, en voor collectieve warmteoplossingen aan de kansen voor (kleinschalige) warmtenetten op basis van verschillende warmtebronnen. We kijken daarbij ook naar de relatie met besparing. • Programma energiesysteem Een decentraal energiesysteem is de ruggengraat van een veerkrachtige en duurzame toekomst. Het stelt lokale gemeenschappen in staat om de regie over hun eigen energievoorziening te nemen. Lokale keuzes staan centraal, waarbij we van onderop bouwen aan een betere, duurzamere wereld. Onder dit programma werken we ook in 2026 aan de uitrol van het decentrale energiesysteem en aan de infrastructuur door onze regio. Denk daarbij aan thema’s als uitvoering geven aan energie opslag en omslag, verdere uitrol energiehubs en energiegemeenschappen, concretisering van opwek energie op rijksgronden, uitrol van het PMIEK in onze regio en de uitrol van kansen voor waterstof. Participatie en communicatie Actieve betrokkenheid en heldere communicatie vormen de kern van onze opgave. We ondersteunen partners bij de ontwikkeling van energiegemeenschappen en lokaal eigendom. In 2026 gaan we aan de slag met een tool om energiegemeenschappen te ondersteunen.

En versterken we de relatie met onze partners door concrete afspraken te maken hoe we elkaar kunnen versterken onder het uitvoeringsprogramma. We maken hierbij gebruik van ons online platform. Energiebesparing Energiebesparing blijft essentieel voor de energietransitie. De regio heeft een Coalition of the Willing opgezet, bestaande uit 11 gemeenten, om een Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak (MCO) te realiseren. Deze richt zich op het isoleren van 92.000 potentiële woningen, met als minimum 14.524 woningen, waarbij de nadrukt ligt op kwetsbare huishoudens, zodat ook zij kunnen profiteren van lagere energiekosten en meer comfort. Hiervoor is bij de start van het project een meerjarenbegroting vastgesteld welke is toegevoegd. Ook wordt er gewerkt aan energiebesparing bij bedrijven, waarbij de ontwikkeling van energyhubs en samenwerking tussen bedrijven centraal staat. Vooruitblik op de koers van 2026 We bevinden ons op een keerpunt waarbij zowel technische als maatschappelijke transities vereist zijn om de klimaatdoelen voor 2030 te behalen. We hebben meer duurzame energie en infrastructuur nodig om de klimaatdoelen te halen, waarbij we tegelijkertijd moeten zorgen dat energie betaalbaar en toegankelijk blijft voor iedereen. De schaarse ruimte moet slim worden gebruikt, waarbij rekening wordt gehouden met de kwaliteiten van de Limburgse leefomgeving.

Daarnaast zien we dat er nieuwe marktmechanismen ontstaan en dat institutionele rollen verschuiven tussen overheid, netbeheerders en eindgebruikers door de decentralisatie van energie.

In Noord- en Midden Limburg zien we de opgaven rond de energietransitie niet als vraagstukken voor de toekomst. We zien ze als opgaven waar we vandaag een visie op moeten vormen, denk bijvoorbeeld aan hoe we concreet aan de slag gaan met stimuleren van coöperatieve vormen van groengas op basis van monomestvergisting.. Hoe gaan we om met netcongestie en bedrijven die hierdoor geen aansluiting meer kunnen krijgen? Hoe geven we onze warmtetransitie vorm gelet op de kenmerken van onze regio, netcongestie en de inzet op voornamelijk individuele warmtebronnen? Wat is er met enige creativiteit nog wel mogelijk hoe geven we bijvoorbeeld toch in vulling aan collectieve warmteoplossingen die minder drukgeven op het elektriciteitsnet? Welk antwoord geven we aan bedrijventerreinen die willen experimenteren met opwek en afname achter de meter? Hoe anticiperen we op de komst van de aanlanding van wind van zee en de DRC? Welke kansen liggen er in opslag en omslag? Zijn er koppelkansen voor sectoren met overschot aan energie en sectoren waar energie nodig is? Wat is de rol van de energiegemeenschap in het toekomstige energiesysteem? Coalitions of the willing (COW’S) In 2026 kan op basis van verzoeken van partners gestart worden met nieuwe Coalitions of the Willlings. Hierbij kan men gebruik maken van de kennis en expertise van de RES NML.

De RES NML beschikt over gecertificeerde projectleiders die ook ingezet kunnen worden voor COW projecten. Voor deze COW’s wordt een separate begroting gemaakt, zoals nu ook bijgevoegd is voor de COW MCO NIP.