Bijlage 19 Landschappelijke inpassing Wezerweg 16a DEF

LANDSCHAPPELIJKE I N PA S S I N G WEZERWEG 16A

maart 2025

2

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

Energielandgoed Wells Meer is een initiatief van de Gemeente Bergen en onderdeel van het Programma VerduurSAMEN2030.

Landschappelijke inpassing Wezerweg 16a Gemeente Bergen H+N+S Landschapsarchitecten Viduro

Amersfoort, maart 2025

f

VER DU U R SA M E N 2 0 3 0 w w w. ener g i e l an d g o e d w e l l s m e e r.n l w el l smeer @ b e r g e n .n l

in

Energ i el an d g o e d We l l s M e e r

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

3

INHOUD

Inleiding Maximale planologische mogelijkheden Landschappelijke inpassing eendenkooi Concrete uitwerking varianten landschappelijke inpassing woning Conclusie

4 5 6 8 10

4

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

INLEIDING Gemeente Bergen is bezig met de ontwikkeling van Energielandgoed Wells Meer. Een grootschalig en robuust gebied van ongeveer 400 hectare waar duurzame energie opgewekt wordt met zonnepanelen en vier windturbines. De realisatie van het Energielandgoed Wells Meer speelt een belangrijke rol in het behalen van de doelstelling: gemeente Bergen in 2030 energieonafhankelijk. Daarvoor geldt o.a. het uitgangspunt dat het Energielandgoed Wells Meer past in het huidige landschap. Daarom is H+N+S Landschapsarchitecten gevraagd een plan te maken voor de landschappelijke inpassing van de zonnevelden, windturbines, energieboulevard en ZonnePark die onderdeel uitmaken van het Energielandgoed. Tijdens het opstellen van het Energielandgoed Wells Meer is met aandacht gekeken naar de inpassing van bestaande landschappelijke structuren zoals de Eendenkooi te midden van het ZonnePark en omwonenden, waaronder Wezerweg 16a. Wezerweg 16a ligt in de historisch waardevolle contour van een eendenkooi. De eendenkooi is ontstaan in het natte heidegebied van voor de herverkaveling. De rand van de voormalige eendenkooi is van oudsher beplant met bomen en struweel. Er wordt waarde gehecht aan de herkenbaarheid van de eendenkooi vanaf de Wezerweg en de zichten vanuit de woning op het Energielandgoed. De voormalige eendenkooi is om die redenen resitueerd in het ZonnePark.

Het ZonnePark bestaat voor maximaal 25% uit zonnepanelen zodat de zichten van de Wezerweg open blijven. Door de versterking van de beplanting rondom de eendenkooi wordt de landschappelijk herkenbaarheid van de eendenkooi versterkt en wordt getracht de zichten op zonnepanelen en windturbines vanuit de woning te minimaliseren. In dit document wordt de landschappelijke inpassing van de Wezerweg 16a nader toegelicht. De uitvoering van het ontwerp ligt bij de gemeente.

Overzichtskaart Energielandgoed Wells Meer, de locatie van de woning is zwart omcirkeld

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

5

M A X I M A A L P L A N O LO G I S C H E M O G E L I J K H E D E N Het perceel Wezerweg 16a is ongeveer 35.000 m2 groot en ligt op een afstand van ongeveer 350m van de Wezerweg. Het perceel heeft voor het grootste gedeelte de bestemming ‘Agrarisch met waarden’. Deze gronden omringen een vlak met de bestemming ‘Wonen’ en ‘Tuin’. Binnen de bestemming ‘Wonen’ ligt de woning Wezerweg 16a. Het perceel van wordt geheel omsloten door gronden met de bestemming ‘Energielandgoed’, met uitzondering van een strook van ongeveer 10,5m breed, waar de toegangsweg in ligt. Aan de gronden van het Energielandgoed rondom het perceel is de aanduiding ‘specifieke vorm van bedrijf - zonnepark’ toegekend. Hier geldt op grond van de planregels een bebouwingspercentage van 25%, een maximale bouwhoogte van 1,6m en een minimale afstand tussen de onderkant van de zonnepanelen en het aansluitende afgewerkte maaiveld van 0,6m. Ook geldt er een minimale afstand van de zonnepanelen tot geluidgevoelige objecten van minstens 25m. Daarnaast kunnen hier nutsvoorzieningen, zoals inkoopstations en transformatorhuisjes worden gebouwd met een maximum bouwhoogte van 3,5m. Verder maakt het bestemmingsplan de bouw van 4 windmolens met een maximale tiphoogte van 250m mogelijk. De windturbines kunnen uitsluitend gerealiseerd worden op de locaties die ook in het inrichtingplan zijn opgenomen.

De dichtstbijzijnde windturbine die het plan mogelijk maakt, ligt op ongeveer 240m van zijn perceel en ongeveer 460m van de woning Wezerweg 16a.

Links: Uitsnede overzichtskaart Energielandgoed Wells Meer met locatie aanduiding functie specifieke vorm van bedrijf – zonnepark (groen). Rechts: uitsnede plankaart rondom de eendenkooi. De blauwe streepjes staan voor een voorbeeld van 25% invulling met zonnepanelen van die gronden zoals die tot dusver in afbeeldingen zijn gehanteerd.

Uitsnede overzichtskaart Energielandgoed Wells Meer met locatie aanduiding van de 4 windturbines.

Uitsnede bestemmingsplan, woonbestemming (geel) binnen het vlak agrarisch met waarden (groen) en zonnepark (paars)

6

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

L A N D S C H A P P E L I J K E I N PA S S I N G E E N D E N K O O I In een eendenkooi worden van oudsher wilde eenden gevangen door een ingenieus samenspel van een open ruimte bestaande uit water en dichte begroeiing rondom de ruimte. Tamme eenden trekken wilde eenden aan. De eenden worden vervolgens opgejaagd naar kooien zodat de wilde eenden gevangen kunnen worden. Dichte begroeiing rondom de open ruimte is een belangrijke factor om ervoor te zorgen dat de eenden niet weg vliegen en begeleid worden naar de kooien. In de eendenkooi stond een werkschuur en kooihuisje. Een eendenkooi is een historisch landschappelijk element dat vaak voorkwam in een nat, open gebied zodat de eendenkooi vanuit buiten zichtbaar was als een bosje. In de huidige situatie zijn de contouren van de voormalige eendenkooi zichtbaar. Er is een bomenrij aanwezig die gaten vertoond. De onderbeplanting in de vorm van struweel is in zijn geheel afwezig. De werkschuur en het kooihuisje zijn gesloopt en hier is een nieuwe woning met een bijgebouw voor terug gekomen. In het kader van de landschappelijke inpassing van het energielandgoed is door H+N+S Landschapsarchitecten een inrichtingsplan opgesteld waarmee de dichte beplanting rondom de voormalige eendenkooi wordt hersteld door de aanplant van inheemse boomsoorten en een struweel/ houtwal bestaande uit een mix van inheemse heesters.

Panoramafoto met zicht vanaf de Wezerweg richting de Wezerweg 16a.

Schets zicht op de eendenkooi vanaf de Wezerweg op Zonnepark en Wezerweg 16a na aanplant.

We zer w eg 16a

Schets huidige situatie

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

7

Gaten in de bestaande bomenrij worden aangevuld door de aanplant van nieuwe bomen en er wordt een struweel aangeplant zodat een groene kraag rondom de eendenkooi ontstaat. Met de aanplant van de beplanting wordt het zicht vanuit de woning op de omliggende zonnepanelen sterk verminderd. Tegelijkertijd wordt de eendenkooi weer als een bosje beleefbaar vanaf de Wezerweg. De bomen en struweel worden buiten de kavelgrens van Wezerweg 16A aangeplant. Nieuwe bomen worden minimaal 2 meter uit de erfgrens geplant. Om de samenhang met de bestaande bomenrij te vinden worden de nieuwe bomen op gevarieerde afstanden aangeplant. Gekozen is voor mix van soorten zodat een robuust struweel met bomen ontstaat die in het geval van ziekte resistenter is. Dit is ook in het belang van de bewoner gezien het zicht op groen daarmee toekomstbestendig is. Daarnaast zorgt een mix van soorten voor een hogere waarde voor de biodiversiteit.

± 116 m

± 176 m

± 226 m

Tekening aanplant bomen en struweel rondom de eendenkooi.

PLANTINSTRUCTIE EENDENKOOI Bestaande bomen Nieuwe bomen 25% Acer campestre / Veldesdoorn (20%) 25% Carpinus betulus / Haagbeuk (25%) 25% Fagus sylvatica / Beuk (10%) 25% Quercus robur / Zomereik (25%) Maat: 18/20cm omtrek op 1m, ±475-550 cm hoog

Gevarieerde houtwal, wortelgoed 100-120 cm, gridverband in groepen 20% Crateagus monogyna / Eenstijlige Meidoorn (Cr.m) 20% Cornus mas / Gele Kornoelje (Co.m) 10% Cornus sanguinea / Rode Kornoelje (Co.s) 10% Frangula alnus / Sprokehout (F.a) 10% Corylus avellana / Gewone Hazelaar (Co.a) 10% Viburnum opulus / Gelderse Roos (V.o) 10% Prunus spinosa / Sleedoorn (P.s) 10% Ilex aquifolium / Gewone Hulst (I.a)

erfgrens

Voorbeelduitwerking aanplantprincipe struweel. Wortelgoed, aanplanten in een grid, 1,25m in de rij, 1,25m tussen de rijen. Groepsgewijze menging met 5-10 stuks per soort.

erfgrens

min. 2 meter afstand tot erfgrens Snede bestaande situatie

Snede toekomstige situatie

8

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

C O N C R E T E U I T W E R K I N G VA R I A N T E N L A N D S C H A P P E L I J K E I N PA S S I N G W O N I N G Met de bewoner van Wezerweg 16a zijn in het kader van de inpassing van de kavel gesprekken gevoerd op 8 februari 2019 en 29 juni 2020. Op basis van de gesprekken is het inpassingsvoorstel door H+N+S Landschapsarchitecten opgesteld. Met de versterking van de contouren van de eendenkooi is de herkenbaarheid van de eendenkooi verbeterd en wordt het zicht op het omliggende ZonnePark sterk verminderd met behoud van het zicht vanuit de woning op de weide te midden van de eendenkooi. Met de beplanting wordt tevens deels het zicht op de onderste helft van de windturbines verminderd. Hiermee is sprake van een landschappelijke inpassing waardoor de gevolgen van het plan voor het energielandgoed ook voor het perceel Wezerweg 16a ruimtelijk aanvaardbaar zijn. Hoewel uit landschappelijk, ruimtelijk oogpunt niet noodzakelijk is aan de bewoner nog een aanvullende maatregel voorgelegd. Om het zicht op de windturbines vanuit de woning verder te minimaliseren is door de gemeente voorgesteld aan de zuidzijde van de woning enkele bomen aan te planten, H+N+S Landschapsarchitecten heeft dit voorstel verder uitgewerkt. Onder de bomen blijft het zicht op de weide vanuit de woning behouden. Er zijn drie varianten uitgewerkt. De bewoner heeft gekozen voor variant C, leibomen.

1A

•

1B

•

In variant A worden 3 solitaire bomen geplant aan de achterzijde van de woning. De kroon van de bomen ontneemt voor een deel het zicht op de windturbines. Er worden eiken aangeplant, overeenkomstig met de bomen van de eendenkooi.

1C

In variant B wordt een hoogstam appelboomgaard aangeplant aan de achterzijde van de woning. De kroon van de bomen ontneemt voor een deel het zicht op de windturbines.

•

In variant C worden op de rand van het bestaande terras enkele linde leibomen aangeplant. De kroon van de bomen ontneemt voor een deel het zicht op de windturbines. In principe is bij deze formaat leibomen geen stalen stellage nodig maar de gemeente is wel bereid deze te plaatsen.

VARIANT A: SOLITAIRE BOMEN

1A

Soort: Quercus robur/ Zomereik (QRo), 3 stuks Maat: 20/25 cm omtrek op 1m hoogte, hoogte ±500-550cm hoog

Tekening, variant A

Schema plantinstructie

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

VARIANT B: APPELBOOMGAARD

9

1B

Soort: Malus domestica (M.d)/ Appel, hoogstam Maat: 16/18 cm cm omtrek op 1m hoogte, hoogte ±350-450cm hoog

Tekening, variant B

Schema plantinstructie

VARIANT C: LEIBOMEN

1C

Soort: Tilia x europaea ‘Pallida’/ Leilinde (T.d) Maat: 20/25 cm cm omtrek op 1m hoogte, hoogte ±350cm hoog, stamhoogte ±210cm, 4 etages. De leilinden worden voorzien van een stalen stellage van ±4.50m hoog.

Tekening, variant C

Schema plantinstructie en referentie stalen stellage

10

LANDSCHAPPELIJKE UITWERKING WEZERWEG 16A

CONCLUSIE Met de versterking van de contouren van de eendenkooi is de herkenbaarheid van de eendenkooi verbeterd en wordt het zicht vanuit de woning Wezerweg 16a op het omliggende ZonnePark sterk verminderd met behoud van het zicht vanuit de woning op de weide te midden van de eendenkooi. Met deze beplanting wordt tevens deels het zicht op de onderste helft van de windturbines verminderd. Met deze maatregelen is er sprake van een goede stevige landschappelijke inpassing van het perceel Wezerweg 16a in relatie tot het Energielandgoed. In aanvulling op bovenstaande inpassing van de versterking van de contouren van de eendenkooi wordt bovendien- hoewel deze varianten uit ruimtelijk oogpunt strikt genomen ruimtelijk niet noodzakelijk zijn – met één van de varianten 1a, 1b of 1c de bovenste helft van de windturbines gedeeltelijk aan het zicht vanuit de woning Wezerweg 16a onttrokken. De bewoner heeft gekozen voor variant C, leibomen.

I N PA S S I N G S V O O R S T E L D I R E C T O M W O N E N D E N

11