Bijlage 1. Geactualiseerd Risicodossier februari 2025

Geen tijdige fysieke netaansluiting, en daarmee beschikbaarheid van netcapaciteit

Vertraging in ruimtelijke procedures m.b.t. Projectvertraging en ontwikkelbudget/ trace en onderstation, vanwege operationele businesscase onder druk. aanpak, beschikbaarheid capaciteit bij Tennet en Enexis, prioritisering, en Druk op aansluiting projecten binnen bezwaarprocedures SDE++ realisatietermijn (afhankelijk van timing van SDE+ aanvraag)

Risico- eigenaar Wie beheert het risico?

Risicoinschatting

Beheersmaatregel Beschrijving (bij meerdere - nummeren)

Score

Imago klasse 1 - 5

Gevolg Wat is het gevolg in tijd, geld, kwaliteit als het misgaat?

Gevolgklasse tijd in weken, klasse 1-5

Oorzaak Wat is de oorzaak dat het misgaat?

Kans van 0 - 5

1

Gebeurtenis (risico) Wat kan er misgaan?

Gevolgklasse geld in €, klasse 1-5

ID

Willem (realisatietraject), Arno en Antoon (regio en bestuurders)

5

5

5

4

19

1. Streven naar zo concreet en bindend mogelijke afspraken met TenneT en Enexis, inzake (tijdige) beschikbaarheid van netcapaciteit 2. Goede overlegstructuur op ambtelijk/bestuurlijk/directie niveau met TenneT en Enexis, en andere relevante partijen (gemeenten/provincies) 3. Duidelijke planning en realisatiestrategie maken, en zoveel mogelijk zorgen dat TenneT en Enexis ook toezeggen dat de planning vaststaat 4. Bij planning van een nieuwe SDE aanvraag, afstemming met TenneT/Enexis over de planning en het toepassen van voldoende ruime marge tussen afronding kabel en einde van SDE realisatietermijn, o.a. met oog op financiering. 5.Gemeenteraad wordt regelmatig geinformeerd over de voortgang van de ontwikkelfase en ontwikkeling van de risico's. ELWM heeft in 2021 mandaat gekregen om de ontwikkelfase te doorlopen. 6. Project elke vier jaar borgen in pMIEK-lijst.

Antoon/Marthe

2

5

5

2

14

1. Permanente lobby voor realisatie aansluiting via RES en rechtstreeks bij Provincie en TenneT en Enexis. 2. Provincie wijzen op nakoming toezegging in kader van grondverkoop ELWM (Verkoopovereenkomst 17 nov 2020 Art. 4 lid 4.4.)

Willem (realisatietraject), Arno en Antoon (regio en bestuurders)

2

5

5

4

16

1. ELWM staat op de transportclaimlijst, daarmee heeft ze een goede uitgangspositie om in aanmerking te komen voor transportcapaciteit die beschikbaar komt. Door vertraging in de planning is de hoogspanningsverbinding tussen Bergen en Venray naar verwachting omstreeks 2030 gereed (op basis van de huidige planning). Het is de verwachting dat er op dat moment voldoende netcapaciteit voor teruglevering beschikbaar is voor het hele project. 2. ELWM heeft overeenkomsten getekend voor voldoende transportcapaciteit voor realisatie van het beoogde zon- en windproject 3. ELWM is gevorderd in het onderzoek naar toepassing van grootschalige opslag of alternatieve levering (ie niet aan het publieke net), zodat dergelijke opties ook benut kunnen worden als daartoe aanleiding is. 4. Afwachten nieuwe Energiewet (b.v.meer mogelijkheden voor netbeheerders tot beschikbaar kunnen stellen van gereserveerde, niet gebruikte transportcapaciteit) 5. Bij planning van een nieuwe SDE aanvraag, afstemming met TenneT/Enexis over de planning en het toepassen van voldoende ruime marge tussen afronding kabel en einde van SDE realisatietermijn, o.a. met oog op financiering.

Politiek risico neemt toe omdat er gaande de tijd andere inzichten komen over duurzame energie opwek in de regio

2

Netaansluiting wordt bij Provincie geeft geen prioriteit aan aansluiting Projectvertraging en ontwikkelbudget/ herijking van pMIEK 2.0 van en hiermee heeft het project minder prioriteit businesscase onder druk. de lijst gehaald bij netbeheerders Druk op aansluiting projecten binnen SDE++ realisatietermijn (afhankelijk van timing van SDE+ aanvraag) Politiek risico neemt toe omdat er gaande de tijd andere inzichten komen over duurzame energie opwek in de regio

3

Geen/onvoldoende transportcapaciteit

4

Geen of te laat SDE-subsidie 1. Aanpassing SDE structuur (SDE++ sturing 1. Effect op businesscase of niet conformerend aan op CO2 besparing) 2. Vertraging uitgangspunten 2. SDE in beoogde ronde is overtekend businesscase 3. ELWM kan niet voldoen aan de condities om SDE aan te vragen, of om tijdig projecten te realiseren gegeven SDE condities 4. Beschikbaarheid van SDE komt te vervallen

Willem

3

5

5

2

15

1. Contact met KGG en RVO bewaken/warm houden & bij voorbereiding aanvraag met RVO afstemmen 2. Ontwikkelingen m.b.t. structurering SDE (bv. advies PBL) op de voet volgen 3. Politieke invloed aanwenden bij negatieve ontwikkeling van de SDE structuur 4. In planning/realisatiestrategie rekening houden met timing van SDE ronde 5. Op relevante momenten financiële implicaties doorrekenen bij verandering van verwachte SDE structuur, inclusief herijking van indicaties uit de markt (mbt prijs/finaniceringscondities) 6. Optimalisatiemogelijkheden die zijn ingebouwd in de vergunningen en businesscase benutten 7. Mogelijkheid om bij volgende ronde SDE aan te vragen, en feit dat SDE meebeweegt met de marktomstandigheden 8. Mogelijkheid splitsen van de aanvraag overwegen (creëeren zekerheid op een deel, deel van onzekerheid schuift naar voren) 9. Het is redelijk aan te nemen dat als de SDE komt te vervallen of vervangen wordt door een andere subsidieregeling, de markt kennelijk voldoende zekerheid biedt om projecten gefinancierd en gerealiseerd te krijgen zonder toepassing van subsidie.

5

Raad van State acht beroep Onvolkomenheden in het vergunningproces tegen bestemmingsplan en tot nu toe vergunningen gegrond

Ellen/Arno

1

5

5

5

16

1. Goede juridische ondersteuning/dubbele check laten uitvoeren 2. Het bestemmingsplan is in vlakken ingedeeld, zodat de rechter deeluitspraken kan doen. 3. (Mogelijk) belanghebbenden zijn uitgebreid betrokken bij voorbereiding van bestemmingsplan/vergunningen, communicatie doorzetten 4. Minimale aanpassingen op bestemmingsplan/vergunning wind worden gedaan, herstelbesluiten zullen op 22 april 2025 voorliggen bij de gemeenteraad

6

Planning van defintieve uitspraak duurt lang

Geen onherroepelijk bestemmingsplan Ellen/Arno en vergunningen leidt tot projectvertraging, en druk op ontwikkelbudget Aanbestedingen sluiten niet 1. Onvoldoende uitwerken van een coherente 1. Projectvertraging Mart op elkaar aan en zijn aanbestedingsstrategie 2. Onvoldoende aansluiting bij inefficiënt 2. Apart aanbesteden/aparte contracten randvoorwaarden project mbt 3. Onbekendheid mbt wat markt kan innovatie, dubbel ruimtegebruik 4. Onervarenheid 3. Geen optimaal gebruik maken van 5. Weinig capaciteit. marktmogelijkheden (mbt prijs en techniek) 4. Financiële gevolgen van niet op elkaar aansluiten van verschillende aanbestedingen

3

2

5

4

14

2

4

4

2

12

1. Contact houden met Raad van State en waar mogelijk zaken beïnvloeden 2. Ontwikkelfase uitvoering temporiseren 3. Initiële uitspraak heeft plaatsgevonden, daarmee zou definitieve uitspraak niet lang moeten duren 1. Raamwerk/planning mbt alle benodigde aanbestedingen maken, en vervolgens op basis daarvan realisatiestrategie bepalen mbt aanpak aanbestedingen en benodigde capaciteit 2. Ervaring en expertise inhuren en betrekken bij voorbereiding aanbestedingen; technische en juridische expertise 3. Werken met een bouwteam in voorbereiding van de realisatie

8

Marktrisico's, m.b.t. rente, stroomprijzen, prijzen van materialen en diensten

5

4

3

3

15

9

Onvoldoende interesse in Inhoud aanbesteding sluit onvoldoende aan aanbesteding van projecten bij de markt

Mart

1

4

4

2

11

10

Budget voor ontwikkeling volstaat niet, omdat ontwikkelfase langer duurt/uitgebreider is dan verwacht

Theo/ Willem

5

4

2

4

15

11

Ambitie dubbel Onvoldoende mogelijkheden voor dubbel ruimtegebruik leidt tot ruimtegebruik i.r.t. benodigde onvoldoende opbrengst (in energieproductie geld en energie)

Imago/ambitieniveau om een innovatief Sjoerd, Mart landgoed te realiseren komt onder druk te staan.

2

2

1

3

8

12

Technische ontwikkelingen en kansen passen niet binnen het bestemmingsplan, vergunningen en MER

Mart/Willem

2

3

3

1

9

1. Monitoren ontwikkelingen middels consultatie van marktpartijen; ruim voordat aanbesteding plaatsvindt, evaluatie van vergunningspecificaties versus marktomstandigheden inplannen en waar nodig aanpassingsprocedures m.b.t. de vergunningen uitvoeren. 2. Tijdig signaleren, door in het voorbereidingsproces van de aanbesteding een schetsontwerp te laten maken van de zonnevelden, meenemende technische mogelijkheden 3. Mogelijkheden voor versneld aanpassen bestemmingsplan/vergunning in kaart brengen zodat we daar rekening mee kunnen houden in planning 4. Mogelijkheid tot het aanvragen van een gewijzigde vergunning

13

Projectstructuur/participati 1. Bij structurering van financiële/ technische estructuur sluit niet aan op en juridische structuur van ELWM wordt wat de financiers wensen onvoldoende rekening gehouden met wensen van financiers 2. Teveel onzekerheden in het project 3. Businesscase niet toereikend

1. Benodigd vreemd vermogen (niet Theo/Willem tijdig) beschikbaar 2. ELWM wordt ontwikkeld door andere partij dan gemeente

2

5

2

5

14

1. Toepassing van projectfinanciering structuur die gangbaar is in de markt 2. Bij alle structuur gerelateerde besluiten een vaste check: sluit dit aan op de eisen van de financier? 3. Contact houden met financier, periodieke afspraken zodat op tijd afstemming kan plaatsvinden m.b.t. beoogde structurering 4. Werken binnen de bandbreedte en specificaties van het risicomanagement van de financier

14

Uiteenlopende belangen Ontwikkel-BV en gemeente/politiek risico

1. Doelstelling "van en voor Bergen" komt in het gedrang 2. Ontwikkeling loopt vertraging op 3. Projectrealisatie verloopt anders dan gepland

Antoon/Willem

2

1

3

3

9

1. Met raadsbesluit in 2021 heeft de BV in principe het mandaat en de financiële middelen om het project te ontwikkelen t/m financial close 2. Goede/duidelijke afspraken vooraf maken inzake mandaat van de BV 3. Goede/duidelijke structuur m.b.t. afstemming tussen verschillend stakeholders opzetten (voortgangsrapportage, RIB, stuurgroep, PHO) 4. Belangrijkste kaders van ELWM liggen inmiddels vast in besluitvorming d.m.v. bestemmingsplan en vergunningen

15

Buurgemeenten vertalen de 1. Politieke stellingname verandert intentie om mee te (verandering in bestuur) investeren niet in 2. Rendement is lager dan men verwacht commitment 3. Looptijd intentieovereenkomst verstrijkt (2028)

Onvoldoende financiering eigen vermogen

Arno/Antoon

2

4

3

4

13

1. Buurgemeenten laten deelnemen aan de stuurgroep 2. Gecoördineerd proces inrichten waar ze samen in meegenomen worden 3. Via RES andere gemeenten uitnodigen 4. Businesscase is geënt op marktconforme rendementen voor investeerders 5. Tijdig proces starten m.b.t. verlenging intentieovereenkomst, of bevestiging verkrijgen dat deze ook na 2028 blijft bestaan (als nodig) 6. Alternatieve mogelijkheden mbt inbreng eigen vermogen in kaart brengen

16

Stikstofproblematiek

2

1

3

1

7

1. Overweging om voor zowel het Energielandgoed als de totale ontsluiting één integrale vergunning aan te vragen 2. Zorgvuldig onderzoek van stikstofuitstoot en compensatie 3. Check door extern bureau

7

Er is transportschaarste op het publieke net, en netbeheerders hanteren het molenaarsprincipe voor toekennen van transportcapaciteit. Er is onvoldoende transportcapaciteit voor ELWM, of later dan nu gepland.

1. Vertraging in ontwikkelfase zet druk op ontwikkelbudget en businesscase 2. ELWM moet in meer fases dan nu gepland gerealiseerd worden 3. Vertraging in beschikbaar komen van netcapaciteit leidt tot realisatie buiten de realisatietermijn van de SDE++ of te dicht op het einde van de realisatietermijn van de SDE++.

Zou kunnen leiden tot vertraging in de projectrealisatie

Grote werkvoorraad en weinig capaciteit bij Raad van State

1. Door marktontwikelingen stijgen kosten van het project m.b.t. financiering, aankoop van materialen, of levering van diensten.

1. Businesscase wordt negatief Willem/ Theo beinvloed, waardoor aangenomen projectrendementen/vereiste ratios voor financiering niet gehaald worden. 2. Door technische ontwikkelingen in de 2. Doordat de prijs naar boven markt sluiten vergunningen niet meer goed ontwikkelt, wordt omvang van eigen aan bij technische specificaties (bijv. doordat vermogen groter en dus het deel dat aan panelen groter worden). participanten wordt gevraagd, waardoor dit lastiger te realiseren wordt

Inschrijvingen sluiten niet aan bij behoeften van ELWM (financieel en technisch)

1. Juridische kosten zijn hoger dan verwacht Extra budget voor ontwikkelkosten vanwege procedures n.a.v. vergunningen moet aangevraagd worden. Hogere 2. Advieskosten zijn hoger dan verwacht ontwikkelkosten hebben een effect op vanwege fasering van het project door het projectrendement beschikbaarheid netaansluiting 3. Investeringskosten die uit ontwikkelbudget gefinancierd moeten worden, zijn mogelijk hoger dan ingeschat

De techniek is verder/anders ontwikkeld dan Projectvertraging door noodzaak er rekening mee is gehouden in het aanpassing bestemmingsplan en het MER. bestemmingsplan/vergunningen of beschikbare kansen kunnen niet Innovatieboulevard krijgt te weinig aandacht. worden ingebed

1. De raad/college en de bv krijgen in de loop van de tijd andere doelstellingen m.b.t. landgoed 2. Veranderingen in bestuur en daarmee verandering van inzichten m.b.t. inrichting gemeente Bergen

Stikstofproblematiek is nog niet Langere vergunningsprocedures en risico Gemeente uitgekristalliseerd en nog steeds in beweging. op stoplegging aanlegfase kabel. Bergen/bevoegd gezag is Provincie Limburg

1. Business case is opgesteld rekening houdende met marges versus waar de markt nu is 2. Gebruik van SDE: SDE systematiek is afgestemd op de markt waardoor als marktomstandigheden plaatsvinden voorafgaand aan de vaststeling van SDE-niveaus de toegepaste SD-niveaus compenseren voor marktschommelingen. SDE biedt ook bescherming tegen een lager dan verwachte stroomprijs. 3. Stroomprijs verwachtingen boven het niveau van het SDE basisbedrag bieden MOGELIJK extra ruimte om effecten van prijsstijgingen op te vangen; tevens zien we in de markt dat partijen bereid zijn om langjarig stroom af te nemen tegen prijzen boven het niveau van SDE basisbedragen. 4. tijdig starten met voorbereiding van kapitaal aantrekken van participanten 5. Optie verkennen participatie andere gemeenten (politieke keuze), of alternatieve investeerders, als achtervang voor onvoldoende kapitaal van participanten 6. Naar de toekomst toe wordt verwacht dat net beter in balans komt en de propositie van zon beter past in de markt, wat leidt tot gunstigere prijscondities dan op dit moment (lage, steeds vaker negatieve prijzen). 7. Verdeling algemene kosten uitwerken over de verschillende vormen van opwek (de windbusinesscase is ruimer dan de zon-businesscase) 1. Marktconsultatie uitgevoerd m.b.t. voorgenomen aanbesteding, en deze gaande de ontwikkelfase herijken/aanvullen 2.

Advies inwinnen bij technisch adviseur m.b.t. voorgenomen projecten, en aanbestedingen hierop enten 1. Bij uitvoering van de ontwikkelfase voortgang van de realisatie van de begroting van de ontwikkelkosten goed monitoren 2. Bij het maken van de begroting van de ontwikkelkosten is ook rekening gehouden met onvoorziene kosten/mogelijke fasering 3. Bij de uitvoering van de ontwikkelfase uitgaven zorgvuldig afwegen vs. voortgang van het project 4. Uitvoering van ontwikkelfase focussen op randvoorwaarden en pas als die ingevuld zijn verder richten op inhoudelijke ontwikkelingvan project 5. Nagaan welke gemaakte kosten i.v.m. de grondaankoop ten laste van de gemeente komen en verrekenen 6. Mogelijkheden voor subsidie of andere financiering t.b.v. extra budget actief in kaart brengen 7. Openstaan voor samenwerken met partijen die bereid zijn te delen in de planontwikkelingskosten 8. Ambtelijke kosten zo veel mogelijk buiten project houden 1. Tijdig afstemmen met individuele agrariërs en agrarische sector (LLTB) 2. Optie om ontwikkeling van innovatieboulevard m.b.t. dubbel ruimte gebruik buiten de algemene buca te houden, zodat financieel rendement minder relevant is 3. In de vergunningaanvraag is flexibiliteit ingebouwd t.b.v. dubbel ruimtegebruik 4. Trends in de markt leiden meer en meer naar oplossingen voor dubbel ruimtegebruik 5.

Natuurinclusieve projecten krijgen ook extra waardering in de vorm van hogere SDE subsidie

Kanscategorieën: 1. 2. 3. 4. 5.

komt zelden voor, 0-1 % onwaarschijnlijk, 1-10 % kans bestaat, maar is niet erg groot, 10-25 % er is een reële kans, 25-50 % vrijwel zeker, bijna opgenomen in plan, > 50 %

Gevolgcategorieën:

Kosten/Geld: (Eurol)

2.

zeer klein, klein,

< 100k EURO 100k - 250k EURO

3.

middelgroot,

250k - 0,5 mio EURO

4.

groot,

0,5 mio - 1,5 mio EURO

5.

zeer groot,

> 1,5 mio EURO

1.

Tijd:

1 < 1 mnd 2 1-2 mndn 3 2-4 mndn 4 4-9 mndn 5 > 9 mndn

Imago

1 zeer klein, 2 klein,

1 2

3 middelgroot,

3

4 groot,

4

5 zeer groot,

5