Bestuurlijke reactie Bergen-20250422

Rekenkamer gemeente Bergen P/A Gemeente Bergen Raadhuisstraat 25 5854 AX Nieuw Bergen

Datum Ons kenmerk

22 april 2025 159668

Onderwerp

Bestuurlijke reactie rekenkamerrapport Zorgfraude

Geachte rekenkamer, De rekenkamer gemeente Bergen heeft in gezamenlijkheid met de rekenkamers van de gemeenten Beesel, Gennep, Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venlo en Venray onderzoek gedaan naar de aanpak van zorgfraude in de regio Noord-Limburg. Wij hebben het onderzoeksrapport met belangstelling gelezen. U heeft ons uitgenodigd om een bestuurlijke reactie te geven op het rapport. Met deze brief willen wij daar graag gebruik van maken. Onderstaand treft u onze reactie, waarbij we uit zijn gegaan van aanbevelingen op basis van de drie pijlers. Algemene aanbeveling In het rapport worden aanbevelingen gedaan op basis van de drie pijlers: Inkoop en contractering, de gemeentelijke toegangsorganisatie en toezicht en handhaving. Daarnaast is één algemene aanbeveling gedaan aan de gemeenteraden. Aanbeveling 1. Verzoek als raden de colleges om een visie te formuleren op de aanpak van zorgfraude, de bijdrage daaraan van inkoop, contractbeheer, toegang en toezicht en ga hierover als colleges en raden met elkaar in gesprek. Reactie Het rapport laat aan de hand van de drie pijlers zien dat de MGR in haar werkwijze op diverse momenten aandacht besteed om de kans op fraude zo klein mogelijk te maken. Het verder verstevigen van deze aanpak middels een visie zien wij als een goede aanvulling.

Om grote diversiteit te voorkomen is het hierbij wel wenselijk dit in gezamenlijk op te pakken, waarbij indien noodzakelijk de couleur locale een plek kan krijgen in de visie. Naast een visie is het hebben van een ketenaanpak van belang om de zorgfraude aan te pakken. Inkoop en contractering De aanbevelingen 2 t/m 5 hebben betrekking op de inkoop en contractering. Deze aanbevelingen zijn gericht aan de MGR. Aanbevelingen 2. Verstevig als MGR je informatiepositie. Voer daartoe (risico)analyses uit op de meldingen die worden gedaan zodat trends, ontwikkelingen en risico’s vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden. 3. Zorg voor een duidelijke afstemming en taakafbakening met het toezicht. Expliciteer wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe de MGR en toezichthouders elkaar kunnen aanvullen en versterken. Organiseer in ieder geval periodiek een casustafel tussen toezicht en MGR over de opvolging van binnengekomen signalen.

Pagina 1 van 3

4. 5.

Werk bij preventieve controle op basis van een systematische risicoanalyse. Verken met gemeenten de mogelijkheden en meerwaarde van de Wet Bibob.

Reactie Ten aanzien van de aanbevelingen rondom de pijler inkoop en contractering willen wij allereerst opmerken dat het rapport goed inzicht geeft in de werkwijze van de MGR rondom de inkoop en contractering. Het is dan ook positief om te lezen dat in het rapport geconcludeerd wordt dat de kwaliteit, expertise en beheersmaatregelen op orde zijn. Een verdere ontwikkeling om dit te optimaliseren, zoals in de aanbevelingen wordt voorgesteld, zien wij als een goed ontwikkelpunt voor de komende periode. Wij gaan dan ook graag met de MGR in gesprek om de meerwaarde en mogelijkheden ten aanzien van de Wet Bibob te verkennen. Gemeentelijke toegangsorganisatie Er worden een tweetal aanbevelingen gedaan ten aanzien van de gemeentelijke toegangsorganisatie. Deze aanbevelingen zijn specifiek gericht aan de colleges van de deelnemende gemeenten. Aanbevelingen 6. Investeer als colleges in het fraudebewustzijn van gemeentelijke toegangsmedewerkers en over hun rol als opdrachtgever door middel van periodieke trainingen, themadagen, e-learnings, etc. Betrek hierbij bijvoorbeeld RIEC Limburg of de VNG en benut hun aanbod en expertise. Pak dit op in regionaal verband en creëer een gedeeld besef van verantwoordelijkheid voor deze opgave. 7. Spreek als colleges regionaal af hoe met melden (en terugkoppeling) van signalen wordt omgegaan.

Zorg voor een eenduidige werkwijze en creëer één duidelijk meldpunt voor signalen die inzichtelijk zijn voor zowel toezichthouders als MGR. Beleg de verantwoordelijkheid hiervoor bij een functionaris van de MGR of toezicht. Reactie Wij onderstrepen de aanbeveling om consulenten meer toe te rusten om signalen van fraude te herkennen. Uit de samenvatting die specifiek voor onze gemeente is, kwam dit ook als grootste aandachtspunt naar voren. Met behulp van kennisinstituten zoals het RIEC gaan wij graag in gesprek over hoe we dit verder vorm kunnen geven. Hierbij dient natuurlijk niet alleen aandacht te zijn voor het herkennen van frauduleus handelen, maar moeten ook afspraken worden gemaakt over de manier waarop consultenten dit kunnen melden. Dit willen wij graag in regionaal verband afstemmen. Toezicht en handhaving De laatste pijler is toezicht en handhaving. De aanbevelingen zijn hierin onderverdeeld in aanbevelingen die gericht zijn aan de colleges (aanbeveling 8 t/m 14) en een aanbeveling die specifiek voor de gemeenteraden is (aanbeveling 15). Aanbevelingen 8. Breng het toezicht organisatorisch onder bij de MGR. Dit kan leiden tot een beter samenspel tussen inkoop/contractmanagement en toezicht, doordat betere en snellere informatie-uitwisseling kan plaatsvinden en toezichthouders een beroep kunnen doen op kennis en expertise die de MGR in huis heeft.

Wel dient het contractmanagement en toezicht gescheiden te blijven, om de onafhankelijk positie van de toezichthouder te waarborgen. Daartoe kan, bijvoorbeeld in een protocol, worden opgenomen dat de toezichthouders in ieder geval onafhankelijk zijn in het bepalen van hun prioriteiten, het opstellen van hun jaarplannen, het uitvoeren van hun werkzaamheden en hun advisering etc., zonder beïnvloeding vanuit de MGR of de colleges van burgemeester en wethouders. 9. Geef als colleges een eenduidige opdracht aan de toezichthouders en geef hierbij ambtelijke en bestuurlijke steun. 10. Zorg als colleges ervoor dat de randvoorwaarden (zoals duidelijke en handhaafbare gemeentelijk verordeningen, toezicht- en handhavingsbeleid, toegang tot informatie, opvolging van interne adviezen) voor het uitvoeren van effectieve toezicht en handhaving binnen gemeenten is geborgd en waar nodig wordt vastgelegd in een formeel proces. 11. Maak jaarlijks een gezamenlijke regionale risicoanalyse en versterk daarmee het proactief toezicht. 12. Maak als colleges een expliciete afweging of een uitbreiding naar het strafrecht - door toezichthouders als buitengewoon opsporingsambtenaar te benoemen - wenselijk is.

Pagina 2 van 3

13. Maak een gezamenlijke regionale een analyse of de gekozen versterkingsmaatregelen vragen om uitbreiding van de toezichtscapaciteit, en zorg dan ook voor die uitbreiding. 14. Verstevig als colleges (in je rol als werkgever) het toezicht door aanbieden van trainingen en cursussen. 15. Vraag als raad het college periodiek te laten rapporteren over de voortgang van de opvolging van de aanbevelingen. Reactie: Wij onderschrijven de meerwaarde voor het regionaal uitvoering geven aan toezicht en handhaving. Een duidelijk onderscheid tussen contractmanagement en toezicht vinden wij hierbij van groot belang. De verwachting voor de begrotingsperiode 2026-2029 is dat er vanaf deze periode proactieve toetsing op kwaliteit en rechtmatigheid is ingericht binnen de MGR, en de MGR daar steeds verder in door blijft ontwikkelen. Ten aanzien van het opstellen van een jaarlijkse regionale risicoanalyse merken wij op dat het voor ons onvoldoende duidelijk is op welke wijze dit vormgegeven wordt en in hoeverre dit het toezicht zou kunnen versterken. Het college informeert de gemeenteraad sinds dit jaar over de voortgang van de aanbevelingen uit de rekenkameronderzoeken via de jaarrekening van het desbetreffende jaar. Indien na die tijd nog ontwikkelingen zijn, wordt de gemeenteraad middels de reguliere wijze geïnformeerd door het college.

In de aanbiedingsbrief is aangegeven dat het college gedurende drie weken de gelegenheid heeft om een reactie te geven. Gezien de uiterlijke datum voor het inleveren van de bestuurlijke reactie en de datum waarop wij het rapport hebben mogen ontvangen, is deze periode echter aanzienlijk korter. We beschouwen de adviezen uit het Rekenkamerrapport als een oproep aan de colleges en raden van de verschillende gemeenten om gezamenlijk op te trekken in het verder ontwikkelen van de MGR om zo zorgfraude te voorkomen en indien er sprake is van zorgfraude deze tijdig te signaleren. Wij danken u voor het uitgevoerde onderzoek. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Bergen (L), {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

H.H.M. Timmermans Secretaris

{{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

M.H.D. Rauner Burgemeester

Bijlagen(n): n.v.t.

Pagina 3 van 3