Beschouwingen CDA begroting 2024

Voorzitter, Tijdens de behandeling van de kadernota in juli hebben we als CDA aangegeven dat we in roerige tijden leven. Een constatering die door veel mensen en organisaties wordt gedaan. Hoe vaak lees of hoor je geen berichten in het nieuws met een zorgwekkende ondertoon: ● het verenigingsleven staat onder druk; ● levensbehoeften zoals boodschappen en goede zorg lijken onbetaalbaar te worden; ● de spanningen in de samenleving nemen toe, ● de woningmarkt zit op slot; ● stikstof en de zorgen onder agrariërs; ● en zelfs de hoognodige verduurzaming staat stil, soms zelfs doordat onderdelen binnen deze verduurzaming in wet- en regelgeving strijdig zijn met elkaar. Met landelijke verkiezingen in aantocht wordt de schijn gewekt dat de politiek alles op een simpele manier kan oplossen. Maar dat is natuurlijk niet het geval. Ook al zouden we het willen, we kunnen hoogstens bijsturen. Je zou er bijna moedeloos van worden. Dat wil echter niet zeggen dat we ons maar bij de pakken neer moeten zitten en kijken waar het schip strandt. Je zou kunnen zeggen dat we als lokale politiek juist dit schip op zee moeten bijsturen op weg naar de juiste bestemming. Soms gaat dat makkelijker en zit het tij mee. Dan kan een schip als een automatische piloot -of eigenlijk stuurman- zonder al te veel strubbelingen voortvaren. Zoals ik al aangaf, is dat laatste nu niet het geval.

Op veel gebieden is er op maatschappelijk gebied sprake van forse tegenwind. Ondanks deze tegenwind moeten we toch vooruit. Hoe we dat doen en welke keuzes we maken staat centraal in deze begrotingsbehandeling. Een gedeelte van de bemanning wil naar links, en een ander gedeelte naar rechts, anderen willen juist weer terug en voor sommigen kan de vaart niet snel genoeg gaan. Het is dan zaak om er samen uit te komen en keuzes te maken die ons in de goede richting leiden. En daarbij de juiste knoppen op de juiste momenten te bedienen. Voorzitter, zonder zeilers, scheepvaarders en machinisten tekort te doen: de werkelijkheid is natuurlijk veel complexer. Toch staat dit schip voor het CDA symbool voor de huidige tijdgeest en dus ook voor deze politieke begrotingsbehandeling. En we willen dan ook deze beeldspraak verder aangrijpen om de situatie in onze gemeente te beschouwen, opgesplitst in de drie programma’s uit de begroting. Voordat ik verder ga, willen we als CDA complimenten uitdelen over deze begroting. Het college en ambtenaren hebben goed werk geleverd en zijn met een begroting gekomen met een goede financiële uitgangspositie. We zijn goed op weg om de doelstellingen uit het coalitieprogramma te bereiken. Het schip ligt goed op koers en wat ons betreft hoeven we het dus niet rigoureus over een andere boeg te gooien.

1

Het eerste programma: Samenleving We zien dat het college goed uitvoering geeft aan de diverse beleidskaders en -programma’s. Onze gemeente verricht goed werk ten aanzien van diverse activiteiten gericht op armoedebestrijding. Te denken valt aan het sociaal noodfonds dat de gemeente met de Vincentius Stichting beschikbaar heeft gesteld. Of het kwijtscheldingsbeleid dat in een recente verordening is verankerd. Ook op andere onderdelen, zoals rondom Positieve Gezondheid, loopt onze gemeente voorop. Dat geldt ook bij het proactief ondersteunen van kwetsbare gezinnen, bijvoorbeeld middels de ingestelde kindregelingen. En dan zijn er nog een tal van onderwerpen waar de gemeente werk van maakt, en die te veel zijn om in deze beschouwingen allemaal te benoemen. Onze complimenten naar het college en de ambtenaren die hierin knap werk verrichten, waarbij natuurlijk ook de diverse maatschappelijke organisaties en vrijwilligers niet vergeten mogen worden. Voorzitter, het is geen geheim dat het verenigingsleven het CDA aan het hart gaat. Tijdens de vorige raadsvergadering heeft mijn collega Mart van der Aa hier al een goed betoog over gehouden. Met de zojuist vastgestelde subsidieverordening zullen verenigingen en stichtingen op financieel vlak al een goed eind op weg worden geholpen, al blijven er natuurlijk aandachtspunten zoals de teruglopende ledenaantallen.

Dat laat onverlet dat de rol die de gemeente inneemt ons positief stemt. Echter hebben we ook zorgen. Diverse verenigingen maken gebruik van de Asseldonk, waar een commerciële beheerder op zit die op z’n zachts gezegd niet altijd de gedane beloftes en verplichtingen nakomt. De portefeuillehouder heeft in de commissievergadering aangegeven na te gaan of er inzage gegeven kan worden in het contract. Daar zijn we niet op tegen, echter is het uiteindelijk niet aan de raad, maar aan het college om Optisport aan haar verplichtingen te houden. Het mag niet vanzelfsprekend zijn dat Optisport de randjes opzoekt. Het college mag wat onze fractie betreft vaker en eerder op de spreekwoordelijke knop drukken. Het CDA vraagt het college hier extra scherp op te zijn, en we zien de voortgang hieromtrent met interesse tegemoet.

Het tweede programma: Ruimte & Economie Ook dit programma zit goed in elkaar. Er lijken sommige punten op een lager pitje te staan door de stroperigheid van onder andere gerechtelijke procedures. Het CDA dat er echter wel degelijk veel werk wordt verzet. We zijn nog altijd groot voorstander van het programma Verduursamen2030, en we kunnen constateren dat de gemeente de goede stappen zet. Bijvoorbeeld bij het onderdeel besparing en de gemeentelijke subsidiemogelijkheden die hierin worden geboden. Daarnaast zien we de voorstellen rondom dubbel ruimtegebruik met belangstelling tegemoet. We vragen het college de raad hierover goed over te blijven informeren.

2

Er is ook ruimte vrijgemaakt voor initiatieven van onze inwoners. In het recente verleden heeft mijn collega John Cornelissen zich hard gemaakt om het burgerinitiatief van de komportaalborden op het netvlies van het college te krijgen. Van zulke initiatieven wordt het CDA enthousiast en we zijn dan ook blij dat dit nu in deze begroting is meegenomen. De geschetste ruimtelijke ontwikkelingen blijven ook onze belangstelling trekken. Het CDA is groot voorstander van toekomstgerichte landbouw, en we zien de rapportage hieromtrent volgend jaar met belangstelling tegemoet. Projecten zoals het Maasheggenlandschap, de Hoogwaterbescherming met onder andere de gebiedsontwikkeling rondom Groene Rivier laten zien dat we een ondernemende gemeente blijven. Initiatieven op het gebied van recreatie en toerisme, zoals de verbetering van de infrastructuur in het Nationaal Park Maasduinen, zetten de gemeente op de kaart als een aantrekkelijk gebied om te recreëren. Zowel voor eigen inwoners als voor toeristen. Wat betreft woningbouw blijft het CDA voorstander van actieve grondpolitiek. De woningmarkt zit vast. We mogen starters, ouderen op zoek naar een passende woning en andere woningzoekenden dan ook zeker niet uit het oog verliezen. Alhoewel we op schema liggen voor de 400 bouwtitels in 2026, vragen we het college waar mogelijk te versnellen.

Een punt dat nog wel bijsturing vergt is, het mag geen verrassing zijn, het Bargapark. Daar is tijdens de commissievergadering al het nodige over gezegd. Die discussie hoeven we niet opnieuw te voeren. Voor het CDA is leidend dat er duidelijkheid wordt geschept naar bewoners, en dat we als raad een uitspraak doen over de verschillende scenario’s die voorliggen. Met het oog op de conclusies uit het rapport van bureau Jens en de ervaringen met alternatieve bestratingsvormen, kiest het CDA ervoor om een amendement in te dienen. Het dictum van dit amendement zal ik na afloop van mijn beschouwing voorlezen. We horen graag de reactie van het college en andere partijen op dit amendement.

Het derde programma: Bestuur & Financiën Voorzitter, dan het laatste programma, vaak gezien als iets statisch waar niet veel over te melden valt. Mensen staan namelijk liever op het dek dan in de machinekamer. Tegelijkertijd is dit programma wel de motor waarop het schip moet draaien. Misschien wat saai, maar onmisbaar. Een gedeelte gaat over het gemeentebestuur. Soms lijken we het te vergeten, maar de gemeenteraad als lekenbestuur is hier ook onderdeel van. Het hoogste orgaan zelfs. Een mooi voorbeeld van de raad aan het stuur is het initiatiefvoorstel geurnormen van mijn collega Jacob Knoops. En toch zijn we ook vaak op zoek naar de juiste knoppen om ten positieve bij te dragen aan onze gemeente. Een goede en onafhankelijke ondersteuning daarin is belangrijk. Daarvoor hebben we niet alleen de beschikking over een goede griffie, ook de rekenkamer (nu zonder commissie) vervult een belangrijke rol. Het CDA juicht de hogere armslag die zij krijgen toe.

3

Verder heeft een belangrijk deel van het programma Bestuur en Financiën betrekking op ‘Overhead’. Een lelijk woord dat plat gezegd eigenlijk gaat over onze ambtenaren. Zonder ambtenaren zou er geen gemeente zijn. En het is daarom misschien wel onterecht dat zij pas op pagina 33 worden genoemd. We willen hen dan ook danken voor de dagelijkse inzet voor onze gemeente, want zonder hen komt er niet veel van onze plannen terecht. Toch is er nog wel een punt dat aandacht vraagt van onze fractie. Wij hebben meermaals gewezen op het belang om verenigingen niet met hogere lasten op te zadelen als gevolg van het wegvallen van het lagere OZB-tarief. We zijn blij met de toezegging van de wethouder over het onderzoeken van de financiële gevolgen van verenigingen en de (on)mogelijkheden van compensatie hierin. Wat ons betreft zou de gemeente ten aanzien hiervan een positieve grondslag in moeten nemen. We horen graag hoe het college en andere partijen hierin staan.

Dan het amendement omtrent Bargapark, mede ingediend door KERN en de VVD.

Voorzitter, tot slot nogmaals onze dank aan eenieder die bijgedragen heeft aan de totstandkoming van deze begroting.

4