5 Raadsvoorstel ELWM

Voorstel aan de gemeenteraad

Datum besluitvorming college 7 januari 2021

Portefeuillehouder Wethouder Splinter

Datum vergadering 9 februari 2021

Onderwerp Afsluiten fase 3 (vaststellen bestemmingsplan) en opstarten fase 4 Energielandgoed Wells Meer

Aan de raad,

Inleiding

Op 17 december 2019 heeft u het Masterplan voor het Energielandgoed Wells Meer vastgesteld. De vaststelling van het Masterplan markeerde de overgang van de ontwerpfase (fase 2) naar de planfase (fase 3). In 2020 is de planfase doorlopen. Centraal in deze fase stond de planologische procedure, waarin het masterplan juridisch is verankerd in een bestemmingsplan en de omgevingsvergunningen voor de energieprojecten gereed zijn gemaakt voor verlening. Op basis van de omgevingsvergunningen kunnen we voor de energieprojecten in het najaar van 2021 een subsidieaanvraag indienen in het kader van de SDE++-regeling. In de planfase zijn daarnaast onderdelen van het ontwerp, in samenspraak met omwonenden en deskundigen, uitgewerkt ter voorbereiding van de realisatiefase. Dit betrof onder meer de inpassing van de wensen van de direct omwonenden. Ook vond nadere afstemming met de netbeheerders en gemeente Venray plaats over de aansluiting van het Energielandgoed op het elektriciteitsnet en is de oprichting van de ontwikkel-bv voorbereid, die verantwoordelijk wordt voor de ontwikkeling en het beheer van het Energielandgoed.

In het kader van het afsluiten van fase 3 en het opstarten van fase 4 zijn de onderstaande beslispunten van belang: Instemmen met de Zienswijzennota Energielandgoed Wells Meer en de daarin opgenomen wijzigingsvoorstellen ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan en de ontwerpvergunningen; Gewijzigd vaststellen van het bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer met inachtneming van de voorgestelde wijzigingen uit de Zienswijzennota Energielandgoed Wells Meer; Voor het Energielandgoed Wells Meer geen exploitatieplan vaststellen; Instemmen met de Reactienota advies Commissie voor de milieueffectrapportage; Op basis van artikel 7c, dertiende lid van het Besluit uitvoering Crisis - en herstelwet de bevoegdheid tot het vaststellen van een bestemmingsplan voor het gebied met de specifieke functieaanduiding specifieke vorm van bedrijf – innovatieve zone (de Energieboulevard) te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders; Fase 4 uit het Plan van Aanpak starten en het daarvoor benodigde krediet van 2, 15 miljoen euro beschikbaar te stellen. Deze beslispunten worden in dit raadsvoorstel toegelicht.

Argumenten Bestemmingsplan De juridisch-planologische borging van het Energielandgoed vindt plaats in het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan wordt opgesteld in drie stappen: het voorontwerp, het ontwerp en het vastgestelde bestemmingsplan. Het voorontwerpbestemmingsplan heeft conform onze inspraakverordening van 30 april tot en met 10 juni 2020 ter inzage gelegen voor inspraak. Het voorontwerpbestemmingsplan is ook toegezonden naar de vaste overlegpartners. Over het voorontwerpbestemmingsplan zijn in totaal 18 reacties ingediend. Deze reacties zijn beantwoord in de Nota inspraak en overleg en betrokken bij het opstellen van het ontwerpbestemmingsplan.

Pagina 1 van 13

Het ontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen van 8 oktober tot en met 18 november 2020. Hierop zijn zeventien zienswijzen ingediend. In de bijlage “Zienswijzennota Energielandgoed Wells Meer” (vanaf nu: zienswijzennota) zijn de ingekomen zienswijzen beantwoord en is aangegeven of de zienswijze heeft geleid tot een wijziging in het bestemmingsplan. In de nota is een overzicht opgenomen van alle wijzigingen die we naar aanleiding van de zienswijzen voorstellen ten opzichte van het ontwerp bestemmingsplan. Ook de ambtshalve wijzigingen zijn hierin opgenomen. Na vaststelling van de zienswijzennota zullen we de beschreven wijzigingen verwerken in het bestemmingsplan, het MER en de vergunningen. Gecoördineerde vergunningen Op 21 april 2020 heeft uw Raad een coördinatiebesluit genomen voor het coördineren van het bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer met de benodigde vergunningen, zodat de besluiten over het bestemmingsplan en de benodigde vergunningen in één procedure worden doorlopen. In de praktijk betekent dit dat het ontwerp bestemmingsplan tegelijk met de ontwerpvergunningen ter inzage ligt en dat na besluitvorming hierover (vaststellen bestemmingsplan door uw raad, verlenen omgevingsvergunningen door het college en verlenen watervergunning door het Waterschap) alle stukken wederom gelijktijdig ter inzage worden gelegd.

Er is één beroepsprocedure bij de Raad van State. De procedure voor de vergunningsaanvraag verloopt in meerdere stappen, die we “mandjes” noemen. In elk mandje zit een aantal aanvragen die op dat moment benodigd zijn. Vergunningen die later nodig zijn komen in een volgend mandje. In het mandje dat nu ter besluitvorming voorligt zitten de vergunningen die we nodig hebben voor de SDE++ -subsidie, dat zijn: • Wabo omgevingsvergunning wind; • Wabo omgevingsvergunning zonnevelden; • Watervergunning; • Wnb-ontheffing “lege huls”.

De besluiten in het kader van de Wet natuurbeheer (Wnb) zijn niet meegenomen in deze eerste fase van coördinatie. In overeenstemming met de provincie hebben we een Wnb aanvraag ingediend als een “lege huls”. Op basis hiervan heeft de provincie de aanvraag aangehouden tot de resultaten van de ecologische onderzoeken binnen zijn. De onderzoeken zijn inmiddels afgerond en de vergunningaanvraag wordt voorbereid. De aanvraag voor de natuurvergunning (ofwel de invulling van de “lege huls”) zal in fase 2 van de coördinatie (kort na vaststelling bestemmingsplan) worden ingediend.

Pagina 2 van 13

Op basis van de vergunningaanvragen zijn ontwerpbeschikkingen opgesteld voor de zonnevelden, de windturbines en de watervergunning. De vergunningen voor de zonnepanelen en de windturbines zijn gemeentelijke vergunningen. De watervergunning is een vergunning van het Waterschap Limburg. 1. Omgevingsvergunning voor de windturbines. Het Energielandgoed biedt ruimte voor vier windturbines in een kwadrant centraal op het landgoed. Dit is een wijziging ten opzichte van het Masterplan, waarin ze in een lijn waren gepositioneerd. Hierbij is gehoor gegeven aan de zorgen over hinder van omwonenden aan de Wezerweg. Er is nog geen definitieve keuze gemaakt over de hoogte van de turbines. Er is gekozen voor een flexibele vergunningaanvraag voor de bouw van vier windturbines op één exacte locatie, waarbij de hoogte van de windturbines kan variëren tussen 195 meter (minimum) en 250 meter (maximum). Binnen deze marge kunnen de uiteindelijk te plaatsen windturbines worden gekozen op basis van de marktsituatie op dat moment. 2. Zonnevelden Het Energielandgoed bevat in totaal een oppervlak van (afgerond) 180 hectare (exclusief ZonnePark) aan zonnevelden. De zonnevelden kennen twee onderscheidende opstellingen; zuidgeoriënteerd en oost-west georiënteerd.

De panelen mogen maximaal 1,60 meter hoog worden, behalve in de innovatieve zone (maximaal 10 meter) en in het noorden van het plangebied direct aan de Duitse grens(maximaal 2,50 meter). 3. Watervergunning Voor de aanleg van het Energielandgoed worden activiteiten uitgevoerd, waaronder het dempen van oppervlaktewaterlichamen (watergangen). De afvoerende functie en werking van de twee primaire watergangen sluit niet aan bij de toekomstige situatie. Voor het dempen van de watergangen is op grond van de Waterwet en de keur van het Waterschap een watervergunning en leggerwijziging nodig. Het Waterschap Limburg is hiervoor bevoegd gezag en heeft de ontwerplegger ter inzage gelegd, gelijktijdig met de gemeentelijke ontwerpvergunningen. Het Waterschap zal de binnengekomen zienswijzen over de watervergunning beantwoorden. Zonnepark Het Masterplan schetst voor het ZonnePark (de groene zone centraal in het Energielandgoed) een perspectief waarin verspreid extensief zonnepanelen geplaatst kunnen worden in een landschappelijke setting. Voor deze zonnepanelen vragen we om drie redenen in deze fase nog geen omgevingsvergunning aan. Ten eerste zijn de exacte locaties en omvang van de panelen nog niet beschikbaar om als basis te dienen voor een afgebakende vergunningsaanvraag.

De uitwerking van de locaties en ontwerp van de zonnepanelen vindt immers plaats in samenhang met de (nog uit te werken) opgaven en kansen voor landschap, water, natuur, recreatie en dubbel ruimtelgebruik. Ten tweede is in de fasering van de uitvoering het ZonnePark aan het eind voorzien (als de grote bouwwerkzaamheden voor de windturbines en de grote zonnevelden zijn voltooid). Daarmee bestaat het risico bestaat dat de installatie van de panelen buiten de uitvoeringstermijnen van de SDE++ 2021 valt. Ten derde leveren de panelen ten opzichte van de grootschalige (intensieve) zonnevelden een beperkte bijdrage aan de opbrengst in energie en inkomsten. Vroegtijdige borging van de SDE++-subsidie voor deze panelen is vanuit financieel-economisch oogpunt niet nodig. Exploitatieplan Alle gronden binnen het Energielandgoed Wells Meer zijn in eigendom bij de gemeente. Het is daarom niet nodig een exploitatieplan vast te stellen om kostenverhaal bij derden te regelen. Op basis van artikel 6:12, lid 2 van de Wet ruimtelijke ordening kan de raad besluiten geen exploitatieplan vast te stellen.

Pagina 3 van 13

Milieueffectrapportage Het bestemmingsplan is opgesteld naar aanleiding van de afweging die is gemaakt in het milieueffectrapport (MER), dat als bijlage wordt toegevoegd. In het MER zijn drie modellen onderzocht op de milieueffecten van diverse thema’s, zoals slagschaduw, geluid en ecologie. De modellen zijn op basis van de onderzoeksresultaten beoordeeld en tegen elkaar afgewogen. Hierna is een voorkeursmodel (VKA) opgesteld, waarvan de milieueffecten in het MER nader zijn beschouwd. Het voorkeursmodel vormde de basis voor het Masterplan dat u eind 2019 heeft vastgesteld. Het masterplan is juridisch vastgelegd in het bestemmingsplan. Het MER heeft tijdens de voorontwerp- en de ontwerpfase ter inzage gelegen om inwoners optimaal te informeren over de milieueffecten van het plan. De onafhankelijke Commissie voor de m.e.r. heeft het MER beoordeeld en haar toetsingsadvies gegeven op 15 oktober 2020. Het advies was daarmee voor eenieder beschikbaar om te betrekken bij het opstellen van een zienswij ze over het ontwerpbestemmingsplan en is als bijlage bijgevoegd. Advies Commissie mer De Commissie waardeert de structuur van het MER rapport en de uitvoering van de onderzoeken. Uit het advies blijkt dat het milieueffectrapport voor het Energielandgoed veel waardevolle informatie bevat en dat enkele zaken nog moeten worden aangevuld.

De belangrijkste zijn: Een navolgbare onderbouwing van de wijze waarop de drie modellen tot het voorkeursmodel hebben geleid en tot de varianten daarbinnen, waarmee ook voor een breed publiek inzichtelijk wordt hoe keuzes zijn gemaakt; Een onderbouwing van de score van de effecten van zonnevelden op de bodem, de wijze waarop de effecten van de zonnevelden worden gemonitord, gelet op de onzekerheden daarover, en eventuele maatregelen om negatieve effecten te voorkomen of te herstellen; De effecten op het landschap vanuit Duitsland gezien, om een volledig beeld van het plan te geven gezien de ligging van het plan nabij de grens; Een beschrijving op hoofdlijnen van mogelijke milieueffecten van het tracé voor de netaansluiting ter plaatse van de doorkruising van de Maas. Conclusie De adviezen van de Commissie voor de m.e.r. en de overwegingen ten aanzien het advies met bijbehorende aanvullingen zijn verwerkt in een aparte notitie “Reactienota advies Commissie voor de milieueffectrapportage In deze notitie geeft uw raad haar overwegingen aan omtrent het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. op het MER rapport voor het Energielandschap en hoe met advies is omgegaan bij de vaststelling van het bestemmingsplan. Hiermee is invulling gegeven aan het gestelde in artikel 7.14, eerste lid aanhef en onder d van de Wet milieubeheer.

Het college geeft conform artikel 7.37, tweede lid aanhef en onder a van de Wet milieubeheer aan hetgeen is overwogen met betrekking tot de omgevingsvergunningen. Hiermee geeft het plan invulling aan het advies van de Commissie voor de m.e.r. Crisis- en herstelwet In de collegevergadering van 2 juli 2019 is besloten om het Energielandgoed Wells Meer aan te melden als experiment voor de Crisis- en herstelwet. In de Regeling uitvoering Crisis- en herstelwet is het plangebied Energielandgoed Wells Meer, gemeente Bergen (L) aangewezen als bestemmingsplan met verbrede reikwijdte als bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze aanmelding is geslaagd en de regeling is op 15 oktober 2019 in werking getreden. Dankzij de aanwijzing is het mogelijk om nu al gebruik te maken van de mogelijkheden die de Omgevingswet gaat bieden en waar nodig op onderdelen af te wijken van wet - en regelgeving. Dit biedt mogelijkheden om in te spelen op kansen en ontwikkelingen voor meervoudig ruimtegebruik en innovatie en bedrijvigheid. Deze mogelijkheden zijn voornamelijk van belang voor de energieboulevard/innovatieve zone. In samenwerking met de Brightland Campus hebben we dit najaar verke nnende gesprekken gevoerd om beter zicht te krijgen op de mogelijkheden van meervoudig ruimtegebruik.

Er lijken mooie kansen te zijn om de energie-opgave te koppelen aan nieuwe vormen van (duurzame) landbouw, waterbeheer en natuurontwikkeling. We willen de ruimte behouden voor

Pagina 4 van 13

interessante kansen die passen bij de ambities van het Energielandgoed, in eerste instantie binnen de innovatiezone/energieboulevard. De specifieke invulling van deze zone is een uitdaging. We willen maximale flexibiliteit in de invulling hiervan, maar het is niet mogelijk om alle eventuele opties nu al mee te nemen in de procedure. Ten eerste omdat we deze opties niet allemaal kennen en ten tweede omdat het daarom ook niet mogelijk is alle eventuele milieuconsequenties in beeld te brengen. De Crisisen herstelwet biedt mogelijkheden hierin later te voorzien. Dit is dan ook de reden dat we met dit voorstel vragen om op basis van de Crisis- en herstelwet het college de bevoegdheid te geven om voor de betreffende zone een bestemmingsplan vast te stellen. Hiermee zijn we flexibeler als we innovatieve ontwikkelingen in de toekomst een plek willen geven en kan de procedure voor eventuele gewenste nieuwe ontwikkelingen in de toekomst worden verkort. Opstarten fase 4: ontwikkelfase (voorbereiding realisatie) en verlenen benodigd krediet Conform het Plan van Aanpak van 23 april 2018 heeft uw raad krediet beschikbaar gesteld voor de realisatie van fase 1 tot en met 3. We verwijzen naar onderstaand overzicht uit het Plan van Aanpak.

In dat kader heeft u op 17 december 2019 goedkeuring verleend voor de verhoging van het beschikbare krediet voor de planontwikkeling van het Energielandgoed Wells Meer met 1.020.000 euro tot 2.878.000 euro in totaal, voor de financiering van fase 3 (de planfase). Deze verhoging past binnen de begrote kosten voor planontwikkeling tot fase 3 in het Plan van Aanpak van 23 april 2018. Met de vaststelling van het bestemmingsplan en het verlenen van de bijbehorende vergunningen eindigt fase 3. Sinds 2017 zijn de werkzaamheden voor de fasen 0 t/m 3 conform het Plan van Aanpak doorlopen binnen de afgegeven planning en het ter beschikking gestelde budget. U heeft in 2018 de structuurvisie vastgesteld (fase 1), in 2019 het Masterplan met onderliggende Businessplan (fase 2) en nu ligt het bestemmingsplan en daarmee gecoördineerd de omgevingsvergunningen voor de energieprojecten ter besluitvorming voor (fase 3). Op 1 december 2020 is 2.366.284 euro van het totale beschikbare krediet besteed, en resteert er dus nog 511.716 euro voor de resterende werkzaamheden van fase 3 (verwachte afronding

Pagina 5 van 13

februari 2020). In bijlage A hebben we een gedetailleerd overzicht gegeven van de besteding van het krediet. Binnen het beschikbare budget bleek het, zoals gemeld in de voortgangsrapportage van oktober en november) mogelijk een aantal werkzaamheden van fase 4 al voor te bereiden en uit te werken, zoals het uitvoeren van marktconsultaties (technisch, financieel, en m.b.t. stroomafname), het aanscherpen van de business case, het voorbereiden van de ontwikkel-bv, het opstellen van een business plan voor fase 4 en het voeren van gesprekken met buurgemeenten over deelname in de beoogde ontwikkel-bv.

In fase 4 (ontwikkelfase) worden de volgende activiteiten uitgevoerd: afronden en formaliseren van de landschappelijke inpassing van omwonenden; oprichten van de ontwikkel-bv; verder voorbereiden en formaliseren van beoogde investering door buurgemeenten; voorbereiding en indienen van aanvraag van een SDE++ beschikking; uitwerken van het technisch ontwerp, in combinatie met het uitwerken van het algehele ontwerp van het landgoed (waaronder infra, groen en bezoekerscentrum, en ontwikkeling van dubbel ruimtegebruik); voorbereiden en uitvoeren van aanbestedingen voor de zon- en wind projecten en de overige onderdelen; voorbereiden en formaliseren van de bankfinanciering(en); voorbereiden en formaliseren van participatie door inwoners en bedrijven in overleg met TenneT en Enexis zal in samenspraak de realisatie worden afgestemd op de planning en fasering van beide sporen (eigen ontwikkeling en de kabel). De bovenstaande activiteiten wil de gemeente Bergen financieren vanuit eigen middelen, conform het Plan van Aanpak. Hiermee houdt de gemeente controle over de voortgang van het ontwikkeltraject en heeft ze voordeel van de verwachte waardesprong die vanaf nu tot het beschikbaar komen van de financiering plaatsvindt (zie onder ‘Argumenten’ en Financiën/ fiscale gevolgen’ voor nadere toelichting).

Zoals ook in het masterplan beschreven zal de ‘investering’ door de gemeente Bergen in het Energielandgoed tijdens de voortgang van de ontwikkelfase naar verwachting een substantiële waardeontwikkeling doormaken. De reden van de verwachte waardesprong is dat er met de voortgang van de ontwikkelfase er steeds minder ontwikkelrisico is, hetgeen een positief effect heeft op de waardering van de aandelen van de gemeente Bergen in de ontwikkel -bv. Reeds met het beschikbaar komen van de vergunningen zal er een waardesprong zijn, maar ook bijvoorbeeld met het verkrijgen van de SDE++ beschikking. Op basis van de geactualiseerde business case betreft dit tussen de 40 en 103% afhankelijk van de uitkomst van verschillende aannames van de geactualiseerde business case (we hebben een ‘conservatief’ en een ‘optimistisch’ scenario gemaakt). Hieronder hebben we nogmaals het schema weergegeven m.b.t. de verwachte waardesprong dat ook onderdeel was van het masterplan.

Pagina 6 van 13

De kosten voor de uitvoering van fase 4 zijn begroot waarvoor een aanvullend krediet van 2,15 miljoen euro nodig is. In bijlage A hebben we een overzicht gegeven van de begroting van de kosten voor planontwikkeling in de ontwikkelfase. Ook hebben we in Bijlage A een toelichting gegeven van de geactualiseerde business case. Conform goedkeuring van uw Raad zal binnenkort de ontwikkel-bv opgericht worden. Het bestaande en additionele krediet zal verstrekt worden aan de ontwikkel -bv. Met dit krediet kan de ontwikkel-bv de activiteiten uitvoeren van fase 4 (ontwikkelfase).

Relatie met begroting / coalitieprogramma / speerpunten In het Coalitieprogramma 2018-2022 “Energiek aan de slag voor een mooie toekomst” wordt aangegeven dat de gemeente bij de ontwikkeling van het Energielandgoed Wells Meer optreedt als initiatiefnemer en primaire risicodrager.

Het past binnen deze visie om fase 3 af te ronden, het bestemmingsplan vast te stellen en de vergunningen te verlenen en een nieuw krediet te verlenen voor fase 4 .

Ter aanvulling Aanvullende onderzoeken Er zijn ten opzichte van het ontwerp bestemmingsplan en de ontwerp vergunningen nog enkele onderzoeken afgerond en aangevuld. Ook zijn er adviezen uitgebracht (Welstand en Cie m.e.r.). De resultaten van deze onderzoeken en adviezen zijn verwerkt in de stukken en als bijlagen toegevoegd aan dit voorstel

1. 2. 3. 4. 5.

Bodemonderzoek. Milieu hygiënisch vooronderzoek van Econsultancy; Eindrapport Natuuronderzoek Wells Meer; Geohydrologisch onderzoek; TNO resultaat radarhindertoetsing; Nieuwe berekeningen Aerius (nieuwe versie 15 oktober 2020) aanlegfase en gebruiksfase; 6. Advies Cie m.e.r.; 7. Advies Welstand (Gelders genootschap). Stikstof/agrarisch medegebruik Binnen het Energielandgoed willen we graag ruimte bieden voor agrarisch medegebruik in combinatie met zonnepanelen. Met intern salderen maken we de realisatie van het Energielandgoed Wells Meer, dicht bij Natura 2000 gebied De Maasduinen, mogelijk. Het huidige intensieve agrarische gebruik met de bijbehorende stikstofemissie stopt door de realisatie van de zonnevelden. Deze zetten we in voor de aanleg en het gebruik van het Energielandgoed.

Pagina 7 van 13

De stikstofdepositie die de aanleg en het gebruik van het Energielandgoed veroorzaakt op Natura 2000-gebieden, zorgt ervoor dat voor agrarisch medegebruik (dat ook stikstofdepositie veroorzaakt) geen onbeperkte mogelijkheden zijn. We maken in het vast te stellen bestemmingsplan agrarisch medegebruik, beweiding en bemesting daarom onder voorwaarden mogelijk met een omgevingsvergunning. Aansluiting op het netwerk. Uit onze overleggen met de netbeheerders TenneT en Enexis komt naar voren dat de aansluiting op het elektriciteitsnet via een verbinding naar het hoogspanningsstation in Venray naar verwachting in 2025 gereed zal zijn. Parallel hierin zijn investeringen van de netbeheerders nodig om ook het onderliggende hoogspanningsnet over voldoende capaciteit te laten beschikken. Naar verwachting zal het bestemmingsplan voor de kabel en het station in 2021 in procedure worden gebracht. SDE++ subsidie Op basis van het bestemmingsplan kunnen de omgevingsvergunningen voor de energieprojecten worden verleend. Met de omgevingsvergunningen kan vanaf het najaar van 2021 subsidie aangevraagd worden voor de windturbines en de zonnevelden in het kader van de SDE++-regeling.

De exacte vorm, omvang en planning van de SDE++-aanvraag zal in afstemming met Enexis en TenneT worden bepaald rekening houdend met de voortgang van de aansluiting op het elektriciteitsnet en de parallelle uitbreiding van de capaciteit op het net. Maatwerk voor omwonenden In het afgelopen jaar zijn met de direct omwonenden in drie verschillende rondes (april, juni, november) gesprekken gevoerd over de inpassing van hun woning ten opzichte van het Energielandgoed. Samen met onze stedenbouwkundige adviseur H+N+S ar chitecten zijn samen maatwerkoplossingen bedacht per situatie. De maatwerkoplossingen zijn ambtelijk besproken en zien er in de meeste gevallen haalbaar uit. De overeengekomen maatwerkoplossingen zullen in januari voor een laatste toets voorgelegd worden a an de omwonenden. Het College is voornemens om na vaststelling van het bestemmingsplan de afspraken over inpassing met de omwonenden te bekrachtigen voor zover deze maatregelen niet dusdanig ingrijpend zijn dat een separate procedure nodig is. Conclusie Met het voorliggende plan wordt invulling gegeven aan de zienswijzen, het advies van de Commissie voor de m.e.r. en actuele inzichten uit de marktconsultatie. Het biedt enerzijds voldoende flexibiliteit om in te kunnen spelen op de kansen en ontwikkelingen in de energiemarkt en anderzijds waarborgen voor de impact op de fysieke leefomgeving.

Het bestemmingsplan biedt het planologisch kader om de omgevingsvergunningen te verlenen voor de energieprojecten, op basis waarvan SDE++-subsidie kan worden aangevraagd. Met omwonenden zijn in keukentafelgesprekken maatwerkoplossingen besproken om hen zorgvuldig in te passen. Na het nemen van dit besluit kunnen we fase 3 afsluiten en fase 4 (de ontwikkelfase) opstarten. In fase 4 neemt de ontwikkel-bv het voortouw in de voorbereiding van de infrastructuur, aanvragen van de SDE++ subsidie, de tendering van energieprojecten en aantrekken van de financiering.

Communicatie Over dit besluit wordt gecommuniceerd via verplichte publicaties in het gemeenteblad en de Staatscourant en langs digitale weg via de gemeentelijke website en onze projectwebsite. De indieners van de zienswijzen worden schriftelijk op de hoogte gebracht.

Pagina 8 van 13

Juridische aspecten Op het project is de coördinatieregeling van toepassing. Dit bet ekent dat na vaststelling van het bestemmingsplan en het verlenen van de vergunningen één publicatie volgt van deze besluiten en ook een gezamenlijke inzageperiode van zes weken waarna één gebundelde rechtsgang volgt bij de Raad van State.

Financiën / fiscale gevolgen Voor de toelichting inzake het voorstel om het krediet met 2,15 miljoen te verhogen verwijzen we naar Bijlage A. Ook hebben we in bijlage A de basis en uitkomsten van de geactualiseerde business case beschreven. In de tabel hieronder staan de belangrijkste kengetallen van de business case. Project Algemeen Totale oppervlakte exploitatiegebied Vreemd vermogen financiering Totale investering* Inbreng eigen vermogen Uitkomsten Project rendement (gecombineerd wind en zon, 20 jaar) Rendement op eigen vermogen (gecombineerd wind en zon, 20 jaar)

Masterplan ha % begroting EUR EUR

444 85,0% 207.397.032 31.109.555

Business case 2020 Conservatief Business case 2020 Optimistisch 444 444 80,0% 82,5% 173.557.786 185.588.155 34.711.557 32.477.927

%

3,90%

3,50%

4,02%

%

12,50%

10,60%

14,71%

*voor business case Masterplan: exclusief kosten netaansluiting; business case 2020 heeft wel kosten netaansluiting (aanname ong. 4,4 miljoen euro)

Zoals beschreven onder de ‘Opstarten fase 4’ is het de verwachting dat de gemeente Bergen op haar investering in ELWM een substantiële waardsprong zal realiseren. We verwachten dat, afhankelijk van de uitkomst van verschillende aannames van de geactualiseerde business case, dit tussen de 40-103% zal zijn, op het moment van bereiken van ‘financial close’ (beschikbaar komen van de projectfinanciering en start van de installatie van het wind - en zonprojecten). De genoemde percentages zijn de resultante van een berekening van de netto contante waarde van de kasstromen beschikbaar voor de aandeelhouders op het moment van financial close, rekening houdende met in de markt gangbaar zijnde discontovoeten voor zon- en wind projecten. Hierbij hebben we deze berekening gemaakt voor een ‘conservatief’ scenario en voor een ‘optimistisch’ scenario. De reden van de verwachte waardesprong is dat er met de voortgang van de ontwikkelfase er steeds minder ontwikkelrisico is, hetgeen een positief effect heeft op de waardering van de aandelen van de gemeente Bergen in de ontwikkel B.V. Reeds met het beschik baar komen van de vergunningen zal er een waarde sprong zijn, maar ook bijvoorbeeld met het verkrijgen van de SDE++ beschikking. Hieronder hebben we nogmaals het schema weergegeven m.b.t. de verwachte waardesprong dat ook onderdeel was van het masterplan.

Pagina 9 van 13

Voorstel Wij stellen u voor: In te stemmen met de Zienswijzennota Energielandgoed Wells Meer voorzover deze betrekking heeft op het bestemmingsplan. In te stemmen met de Reactienota advies Commissie voor de milieueffectrapportage voorzover deze betrekking heeft op het bestemmingsplan; Het bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer met alle bijbehorende stukken gewijzigd vast te stellen ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan met inachtneming van de voorgestelde wijzigingen uit de Zienswijzennota Energielandgoed Wells Meer; Voor het Energielandgoed Wells Meer geen exploitatieplan vast te stellen; Op basis van artikel 7c, dertiende lid van het Besluit uitvoering Crisis - en herstelwet de bevoegdheid tot het vaststellen van een bestemmingsplan voor het gebied met de specifieke functieaanduiding specifieke vorm van bedrijf – innovatieve zone (de Energieboulevard) te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders (zie bijgevoegde kaart A); Fase 4 uit het Plan van Aanpak op te starten en het daarvoor benodigde krediet van 2,15 miljoen euro beschikbaar te stellen.

Burgemeester en wethouders van Bergen (L),

H.H.M. Timmermans De secretaris

M.H.E. Pelzer De burgemeester

Bijlage(n) 1. Ontwerp bestemmingsplan Energielandgoed Wells Meer met bijlagen; 2. Ontwerp vergunningen met bijlagen; 3. Concept Zienswijzennota Energielandgoed Wells Meer; 4. Concept raadsvoorstel; 5. Concept raadsbesluit inclusief Kaart A; 6. Reactienota advies Commissie voor de milieueffectrapportage; 7. Bodemonderzoek. Milieu hygiënisch vooronderzoek van Econsultancy; 8. Eindrapport Natuuronderzoek Wells Meer; 9. Geohydrologisch onderzoek; 10. TNO resultaat radarhindertoetsing; 11. Nieuwe berekeningen Aerius (nieuwe versie 15 oktober 2020) aanlegfase en gebruiksfase; 12. Advies Cie m.e.r.; 13. Advies Welstand (Gelders genootschap).

Pagina 10 van 13

Bijlage A - begroting ontwikkelkosten en aangescherpte geactualiseerde business case ELWM Toelichting m.b.t. verzoek om 2,15 miljoen euro krediet voor ontwikkelfase De kosten voor het uitvoeren van de activiteiten van fase 4 komen voor rekening van de nog op te richten ontwikkel-bv. Deze komen ten laste van de post ‘Energielandgoed Wells Meer’. Het extra krediet zal beschikbaar gemaakt worden aan de ontwikkel -bv, zodat deze de kosten kan voldoen. Hieronder de huidige stand van zaken van de besteding van het bestaande krediet dat beschikbaar is voor fase 3. Omschrijving

Begroot

Uitgegeven

Verplichtingen

Restant

0

-7.800

0

7.800

Vervanging personeelsleden intern

212.016

201.309

45.800

-35.093

Onderzoeken

265.000

169.999

9.729

85.272

Commissie MER

35.000

23.500

0

11.500

Planeconomie

75.000

34.759

60.000

-19.759

Ontwerpen modellen

120.000

67.234

29.130

23.636

Milieu Effecten Rapportage (MER)

100.000

62.181

23.570

14.249

Inhuur specialisten

335.000

269.730

33.724

31.546

Juridische ondersteuning

80.000

62.743

19.944

-2.687

Bestemmingsplan & planjur. onderzoek

115.571

94.087

21.236

248

Communicatie

150.000

89.976

27.051

32.973

Huisvesting

100.000

8.154

1.500

90.346

1.575.571

1.075.872

271.683

240.032

Verhuur ruimten (woning boven Energiehuis)

Totaal Totaal verplichting en restant

511.571

* In de verplichtingen zitten nog diverse werkzaamheden die nog openstaan/lopen. Een aantal van deze verplichtingen zit in raamcontracten, waar een plafond in is opgenomen. Deze zullen niet geheel worden opgemaakt. Daarom verwachten we hierop nog een positief resultaat.

Het restantbudget van het bestaande krediet voor fase 3 is 240.032 euro. We verwachten dit budget nog nodig te hebben omdat fase 3 nog niet volledig afgerond is. In februari 2021 verwachten we de het bestemmingsplan, MER en het eerste deel van de vergunningen af te ronden. Daarnaast zal fase 3 zal deels overlappen met fase 4, omdat een deel van de vergunningen pas in Q2 2021 aangevraagd kan worden. De totale ingeschatte kosten van fase 4 bedragen ongeveer 2,15 miljoen euro. We hebben hieronder een overzicht gegeven van de verwachte besteding van het gevraagde extra krediet. Omschrijving Huisvesting Juridische ondersteuning (inclusief eventuele kosten n.a.v. procedure raad van state m.b.t. vergunningen) Communicatie Kosten personeel gemeente Bergen Advieskosten Kosten due diligence financiering Aanbetaling netaansluiting Onvoorzien Totaal

Begroot bedrag 100.000 190.000 200.000 500.000 350.000 120.000 400.000 290.000 2.150.000

Pagina 11 van 13

Toelichting geactualiseerde business case De afgelopen maanden heeft ECONNETIC marktconsultaties uitgevoerd bij financiers, technische toeleveranciers en afnemers van duurzame elektriciteit. Verder zijn er nieuwe inzichten met betrekking tot het ontwerp van ELWM, naar aanleiding van de voorbereiding van bestemmingsplan-aanvraag en vergunningaanvraag. Tenslotte heeft het Planbureau voor de Leefomgeving eerder dit jaar rapporten uitgebracht met betrekking tot verwachte niveaus van SDE++ in 2021 (het jaar waarin ELWM SDE++ subsidie wil aanvragen). Met de informatie van de marktconsultaties en overige inzichten hebben we de business case zoals deze is gepresenteerd in het masterplan van ELWM aangescherpt. Daarbij hebben we een nieuw voorkeursmodel gemaakt waarbij het zon- en het windproject zijn gescheiden, omdat we deze projecten naar alle waarschijnlijkheid gescheiden zullen ontwikkelen (in 2 aparte bv’s, die 100% eigendom zijn van de op te richten ontwikkel-bv) De geactualiseerde business case leidt tot een wind- en zonproject die voldoen aan eisen van de financiers en resulteert in een degelijk project- en aandeelhoudersrendement dat aansluit bij de eerder gecommuniceerde rendementsverwachtingen. Op basis van het nieuwe voorkeursmodel realiseert ELWM een gecombineerd project rendement van 3,5% in het scenario ‘Conservatief’ .

Uitgaande van een inbreng van eigen vermogen van 20% van de totale begroting wordt in dit scenario een rendement voor de aandeelhouder van 10,6% gerealiseerd. Op basis van het ‘scenario Conservatief’ zijn nog verschillende optimalisaties te doen. Als we een deel van deze optimalisaties toepassen en daarmee een ‘scenario Optimistisch’ maken resulteert dat in een project rendement van 4.02% een aandeelhoudersrendement van 14,7%. De belangrijkste variabelen van de business case zijn de hoogte van de SDE++, de verwachte stroomproductie, de installatie- en aankoopprijs en de capaciteit van de zonnepanelen. De aannames voor deze variabelen hebben we gebaseerd op de marktconsultaties en recente publicaties van het Planbureau voor de leefomgeving inzake verwachte SDE++ niveaus in 2021 (rapportage van oktober 2020). Een samenvatting van de uitkomsten van de geactualiseerde business case 2020 is op de volgende pagina opgenomen.

Pagina 12 van 13

Project Algemeen Totale oppervlakte exploitatiegebied Vreemd vermogen financiering Looptijd vreemd vermogen

ha % begroting jaren

Masterplan 444 85,00% 15

Zonne-energie Oppervlakte zonne-energie Opgesteld vermogen Opgewekte energie SDE basisbedrag zon

ha MWp MWh/jaar EUR/MWh

265 271 251.101 88

271 296 281.376 63

271 326 309.513 63

Windenergie Oppervlakte windenergie Windturbine Windturbine vermogen Opgesteld vermogen Opgewekte energie SDE Basisbedrag wind

ha # MWp MWp MWh EUR/MWh

0,16 4 4,5 18,0 41.400 71

0,16 4 5,6 22,4 78.400 50

0,16 4 5,6 22,4 78.400 50

Uitkomsten Totale investering* Jaarlijkse operationele kosten Totale inkomsten

EUR EUR EUR

207.397.032 6.199.703 26.403.726

173.557.786 4.937.933 20.497.597

185.588.155 5.263.736 22.188.284

Business case 2020 Conservatief Business case 2020 Optimistisch 444 444 80,00% 82,50% 15 15

Project rendement (gecombineerd wind en zon, 20 jaar)

%

3,9%

3,5%

4,02%

Rendement op eigen vermogen (gecombineerd wind en zon, 20 jaar)

%

12,5%

10,6%

14,71%

*voor business case Masterplan: exclusief kosten netaansluiting; business case 2020 heeft wel kosten netaansluiting (aanname ong. 4,4 miljoen euro)

Totale jaarlijkse inkomsten

Pagina 13 van 13