2025 Advies basisvaardigheden

Onafhankelijk advies van de Adviesraad Sociaal Domein Datum 23 januari 2025

Aanwezigen Adviesraad: Anja Gerrits, Wim Remmen, Bets Titulair, Ria van Seggelen, Ambtelijk contactpersoon: Wim Strolenberg, Beleidsmedewerker gemeente: Anke Voesten Flexibele schil: Carin Hoppenbrouwers (materiedeskundige)

Onderwerp Beleids- en uitvoeringsplan Aanpak Basisvaardigheden 2025-2028 Advies De Adviesraad geeft een positief advies over het beleids- en uitvoeringsplan Aanpak basisvaardigheden Sociaal Domein 2025-2028 met in achtneming van onderstaande aanbevelingen. Het zijn goede en duidelijke documenten die voldoende informatie geven over het te volgen pad. Let op de tijdslijnen, die lopen niet overal gelijk en zijn daardoor verwarrend voor een buitenstaander. Een aantal suggesties en aanbevelingen willen wij hierbij meegeven: Voor wat betreft het beleidsplan: -

-

Zorg, voor wat betreft de communicatie naar de doelgroep, voor brieven met een zo eenvoudig mogelijk taalgebruik. Naast de reeds gebruikte video’s en beeldspraak zouden brieven eventueel aangevuld kunnen worden met pictogrammen. Deskundigheidsbevordering en scholing dienen zo breed mogelijk te worden ingezet. Neem hier ook instructie en bekendmaking in mee bij verenigingen en plaatselijke instellingen, bijv. middels het bezoeken van bijeenkomsten. Het probleem van lage basisvaardigheden is een probleem van ons allemaal. Voor wat betreft de samenwerking met het maatschappelijk voorveld wordt geadviseerd dit uit te breiden met o.a. sport- en culturele verenigingen, thuiszorgorganisaties, apotheken enz. Maak het maatschappelijk voorveld zo breed mogelijk. De Impactmonitor is landelijk, aangepast naar de regio. Zorg in regionale overleggen voor voldoende aandacht voor het taalgebruik en een zo eenvoudig mogelijke manier van vraagstelling in de vragenlijst. KPI’s, PI’s en Smartdoelstellingen zijn belangrijk om het vastgestelde beleid en de uitvoeringsregels te toetsen, dus voer deze zeker uit.

Voor wat betreft de uitvoeringsagenda en het actieplan: -

Voeg in de actielijst een kolom vervolg toe zodat meteen duidelijk wordt wat er wel of niet nog dient te gebeuren. Probeer in diezelfde actielijst de tijdlijn in de kolom PERIODE wat meer SMART te maken. Hij is wel heel ruim aangegeven.

Toelichting Inleiding Aan de Adviesraad Sociaal Domein is gevraagd advies uit te brengen over het beleids- en uitvoeringsplan “Aanpak basisvaardigheden Sociaal Domein 2025-2028”. Dit beleids- en uitvoeringsplan is onderdeel van het beleidsprogramma “Van zorg naar gezondheid Sociaal Domein 2023-2026.

Pagina 1 van 3

Kaders De Adviesraad is over het beleids- en uitvoeringsplan geïnformeerd door Anke Voesten, adviseur Sociaal Domein bij de gemeente Bergen. Dit gebeurde in een eerste verkennende vergadering op 22 april 2024 waarin het beleidsplan is doorgesproken. Door allerlei omstandigheden is het verzoek voor een advies pas besproken in de vergadering van 08-01-2025. De tijdslijn hiertussen is eigenlijk te lang en hierover zijn inmiddels dan ook nieuwe afspraken gemaakt in de evaluatie. De door de adviesraad gegeven feedback in de eerste bespreking over de beleidsvisie is verwerkt in de notitie die nu ter advisering voorligt. Bij de tweede bijeenkomst zijn de uitvoeringsagenda en het actieplan toegevoegd. Ook is gebruik gemaakt van de flexibele schil en is Carin Hoppenbrouwers aangeschoven als materiedeskundige van Biblioplus. Zij kon de nodige informatie verstrekken over de uitvoering van de reeds ingezette projecten ten aanzien van de aanpak basisvaardigheden. Samen met de informatie vanuit de gemeente was de input voor beide documenten voldoende. Het zijn goede en duidelijke notities die voldoende informatie geven over het te volgen pad. Wel lopen de tijdslijnen hier en daar niet gelijk en dat is verwarrend voor de buitenstaander. Voor de advisering zijn beide documenten apart behandeld en zullen dan ook apart van advies worden voorzien.

Advies / Onderbouwing: Bij zowel het beleidsplan als de uitvoeringsagenda geven wij de volgende aanbevelingen mee: Het beleidsplan: 1.

2.

3.

4.

5.

In het beleidsplan wordt gesproken over de communicatie richting de doelgroep. Aangegeven wordt dat hier ook al gewerkt wordt met video’s en beeldspraak. We mogen er, gezien het onderwerp, toch wel van uit gaan dat er bij schriftelijke communicatie eenvoudige taal wordt gebruikt. We willen toch nogmaals het grote belang hiervan benadrukken en wellicht zou hierbij ook gebruik kunnen worden gemaakt van pictogrammen. De Bergense aanpak basisvaardigheden richt zich op drie pijlers. De eerste pijler betreft bewustwording, herkennen, signaleren en doorverwijzen. Een van de thema’s die hier centraal staan is de deskundigheidsbevordering. Als doelgroep wordt hier genoemd: de medewerkers van de Gemeente Bergen en de medewerkers en vrijwilligers van de samenwerkingspartners. Ons advies is deze scholing/deskundigheidsbevordering zo breed mogelijk in te zetten. Neem verenigingen en plaatselijke instellingen hierin mee, bijv. middels het bezoeken van bijeenkomsten. Zorg dat de mogelijkheden bekend worden bij deze organisaties en geef bijv. instructies aan leiding en besturen voor herkenning, signalering en doorverwijzing. Bekendheid biedt mogelijkheden en maak het ontbreken van lage basisvaardigheden het probleem van ons allemaal. In het kader van de samenwerking worden in het beleidsplan samenwerkingspartners benoemd waarmee nu al een verbinding bestaat.

Wij adviseren deze partners uit te breiden met sport- en culturele verenigingen, thuiszorgorganisaties, apotheken enz. Dit sluit aan bij de hierboven besproken deskundigheidsbevordering. Benoem deze alvast in het beleidsstuk zodat hiervoor aandacht blijft. Maak het maatschappelijk voorveld zo breed mogelijk. De impactmonitor is een landelijke monitor die is aangepast naar de regio. Wees er in regionale overleggen alert op dat het taalgebruik in de vragenlijsten zo eenvoudig mogelijk is. Ook duidelijke vraagstellingen waarop concreet geantwoord kan worden zijn van belang. We zijn benieuwd naar de uitslagen van de eerste monitor die inmiddels heeft plaatsgevonden maar waarvan de uitslag nog niet bekend is. In het beleidsplan wordt gesproken over KPI”s, PI’s en Smartdoelstellingen. Deze zijn belangrijk om het vastgestelde beleid en de uitvoeringsregels te toetsen. Geadviseerd wordt dan ook deze zeker uit te voeren.

Pagina 2 van 3

De uitvoeringsagenda en het actieplan: 1. 2. 3.

De uitvoeringsagenda is op zich duidelijk en de toekomst zal uitwijzen of alle voorgenomen plannen kunnen worden uitgevoerd. Het is aan te raden om in het actieplan nog een kolom toe te voegen voor het vervolg van de actie. Dit geeft dan meteen duidelijkheid of de geplande acties wel of niet zijn uitgevoerd. In de actielijst wordt een tijdspad aangegeven wat erg ruim is. Er is steeds een vol jaar of meer voor aangegeven. Het is begrijpelijk dat het lastig is om exacte data aan te geven omdat vooraf niet altijd duidelijk is of dit gehaald gaat worden. Deze tijdsindeling is echter wel heel ruim en geeft weinig zicht op welk deel wanneer aan de beurt is. We adviseren dan ook om deze tijdlijn wat meer SMART te maken zonder dat alles in detail wordt aangegeven.

Conclusie: Uit het Beleidsplan blijkt dat het gebrek aan basisvaardigheden in de Gemeente Bergen procentueel hoger ligt dan het landelijke percentage. Het is dan ook van groot belang dat hier voldoende aandacht aan wordt besteed en dat er flink wordt ingezet op de aanpak hiervan. Het missen van deze vaardigheden heeft namelijk grote impact op het sociaal functioneren van onze burgers zowel privé als op werkgebied. De Adviesraad kan zich in grote lijnen vinden in het Beleids- en uitvoeringsplan Aanpak Basisvaardigheden zoals het nu voorligt. Er is voldoende informatie verstrekt om een goed beeld te kunnen vormen over de lopende en op handen zijnde projecten. Het belangrijkste is natuurlijk dat we met deze mooie plannen een grote doelgroep gaan bereiken. We hopen dat onze inbreng nog wat toe kan voegen en we zijn erg benieuwd naar de resultaten. We zullen al deze plannen dan ook met belangstelling volgen.

Pagina 3 van 3