Document · PDF

2022 - Definitief accountantsverslag gemeente Bergen d.d. 30.06.2023

Gemeenteraad 11 juli 2023, gemeente BergenBij agendapunt: Voorstel tot vaststellen van de jaarrekening 2022;7.746 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag gemeente Bergen (Ll 2022 KSG Registeraccountants B.V.

\"\

accountants & belasl¡ngadviseurs

KSG Registeraccountants B.V Stationstraat 4 5953 GX Reuver Postbus 4785 5953 ZK Reuver Tel. +31(0)77-4740000 KvK 12063939 www.ksg.nl

Gemeente Bergen (L)

Postbus 14O 58542J Nieuw-Bergen ter attentie van de gemeenteraad

Reuver,30juni 2023 Betreft: acco u ntant sv et sl ag 2022

O n ze ref .: PBO 11 47 49-8ù2022

Geachte leden van de Raad,

Het doet ons genoegen u verslag uit te brengen omtrent de uitkomsten van onze

accountantscontrole van de jaarrekening van de gemeente Bergen (L). We verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening van gemeente Bergen (L) op gebied van getrouwheid en rechtmatigheid over het boekiaar 2022' Wij willen u over de volgende belangrijke onderwerpen informeren: * Onderbouwing voor goedkeurende controleverklaring; .* Belangrijke controlebevindingen en aanbevelingen; !¡. Kwaliteit beheersorganisatie en interne beheersing; {. Overige formele aspecten en bevindingen.

Het concept van dit verslag wordt gedeeld met de auditcommissie op 28 iuni 2023. ln een eerder stadium is het concept met de vertegenwoordiging van de ambtelijke en bestuurlijke organisatie, waaronder portefeuillehouder en gemeentesecretaris, besproken. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen (L). Na de vergadering van de auditcommissie op 28 iuni 2023 hebben we het accountantsverslag definitief gem aakt. We willen benadrukken dat dit accountantsverslag is opgesteld ten behoeve van de Raad van de gemeente Bergen (L) en mag daarom niet zonder onze toestemming aan derden worden verstrekt.

Hoogachtend,

drs Extern KSG

t ccountants B.V

Accountantsverslag Gem eente Bergen (L)

\^.

accountanls & belastingadviseurs

lnhoud 1

Concl usie jaarrekeni n gcontrole

..3

Controlebevindingen en adviespunten ...

Analyse resultaat en vermogen gemeente Bergen (L)..".

sam envatting kwaliteit beheersorganisatie

Relevante ontwi kkel i n g en

Bijlage 1 Overige onderwerpen en formele aspecten

Bijlage 2a Foutenevaluatie afwijkingen getrouwheid gemeente Bergen (L)..'..

Bijlage 2b Foutenevaluatie afwijkingen rechtmatigheid gemeente Bergen (L)

Bijlage 3a Foutenevaluatie SiSa -tabel

Bijlage 3b Foutenevaluatie Tozo -regelins (G4)

Accountantsverslag Gem eente Bergen (L)

Pagina 2

accountanls & belastingadviseurs

Conclusie jaarrekeningcontrole

Reikwijdte Door middel van de opdrachtbrief tot verlenging van accountantsdiensten d.d' 15 februari 2022 inzake de accountantscontrole 2022 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2022. De reikwijdte van onze controle is opgenomen in de opdrachtbevestiging. Onze controle is mede ingericht op basis van: ¡ Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado); o Uw verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Bergen (L) (controleverordening op grond van artikel 213 van de Gemeentewet); o Het door de Raad vastgestelde controleprotocol 2022 en bijbehorend normenkader d'd. 25 april2023. Gehanteerde toleranties

Op basis van de door u vastgestelde controleverordening en controleprotocol hebben wij de volgende toleranties gehanteerd : G o ed keu ri n g sto I era

nties

- Fouten : l{ovan het totaal van de lasten incl . toevoeging reserves: €395.@0 - Onzekerheden:3%van hettotaal van de lasten incl .toevoeging reserves: €1 .185.000 R a p p o rta g eto I e ra n tì es

Bij de jaarrekening bedraagt de rapportagetolerantie voor fouten en onzekerheden €50'000' ln het kader van begrotingsrechtmatigheid bedraagt de rapporteringstolerantie 2oo/o ten opzichte van de begroting. Controleverklaring

Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2022 van gemeente Bergen (L) afgerond en zullen een goedkeurende controleverklaring op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid verstrekken. De goedkeurende controleverklaring betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft en er rechtmatig gehandeld is. Afwijkingen en/of onzekerheden zijn binnen de gestelde toleranties van de Raad gebleven. De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en worden voldoende gedekt door direct gerelateerde opbrengsten c.q. bijdragen. Deze zijn correct op beleidsveldniveau toegelicht.

Afwijkingen

ln overeenstemming met het controleprotocol 2022 zijn alle afwijkingen groter dan de

rapporteringstolerantie van fouten en onzekerheden met een vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie besproken en waar nodig gecorrigeerd. Deze hadden enkel betrekking op noodzakelijke herrubriceringen in de balans en hadden dus een presentatie-effect. Volledigheidshalve hebben we eveneens (kwalitatieve) afwijkingen kleiner dan de rapporteringstoleranties met de ambtelijke organisatie op besproken. Het kwalitatieve aspect heeft betrekking op naleving wet -en regelgeving en verslaggeving.

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 3

accounta¡ts & belastingadviseurs

Voor nadere toelichting van de niet-gecorrigeerde afwijkingen verwijzen we naar hoofdstuk 2 en Bijtage 2a. Foutenevaluatíe afwijkingen getrouwheíd gemeente Bergen (L) en Biilage 2b. Foutenevaluatie afwiikíngen rechtmatigheid gemeente Bergen (L)'

De niet-gecorrigeerde afwijkingen zijn individueel en geaggregeerd niet materieel. Het

totaaloverzicht van niet-gecorrigeerde afwijkingen dient door het college bevestigd te worden. BBV

Wij hebben vastgesteld dat de jaarrekening over 2022 aan de verslaggevings-voorschriften van het BBV voldoet. De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Alsonderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: . de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving en schatti n gsposten beoordeeld ; o de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld; o de geschiktheid van het gebruikte normenkader voor rechtmatigheid beoordeeld. De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling en het normenkader voor rechtmatigheid bij het opstellen van de jaarrekenin g 2022 en de totstandkoming van transacties

zijn aanvaardbaar. Wij hebben geconstateerd dat de verplichte paragrafen en toelichtingen in de jaarrekening in overeenstemming zijn met de vereisten zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)' WNT

Wij hebben geconcludeerd dat de bezoldigingen in de WNT -bijlage over 2022 conform de Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ziin verantwoord. De jaarstukken voldoen aan de gestelde publicatie-eisen van de WNT. SiSa

Wij hebben de SiSa -bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen

accountantscontrole over het jaar 2022 uitgegeven door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Hierbij hebben we de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa -bijlage bij de jaarrekening 2022 van gemeente Bergen (L) vastgesteld.

Toelichting & presentatie

ln onze beoordeling van de jaarstukken hebben we verplichte en onverplichte onderwerpen betrokken, zoals:

* Naleving Wet open Overheid (WOO) .:. lnteg riteitsm eld ingen * Fraude(risico)paragraaf / M&O €. Duurzaamheid

Wij hebben geconstateerd dat gemeente Bergen (L) bovengenoemde thema's voldoende en passend in de jaarstukken nader heeft verantwoord. Wij adviseren het thema duurzaamheid te

Accountantsverslag Gem eente Bergen (L)

Pagina 4

accountants & belast¡ngadv¡seurs

blijven bewaken en mogelijk naar een hoger level te brengen. lnmiddels hebben we begrepen dat de portefeuillehouder actief bezig is om beleid op gebied van duurzaamheid vorm te geven. Jaarverslag

Als accountant dienen wij ingevolge artikel 213, líd 3 onder d van de Gemeentewet te vermelden of het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekeninS. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden hebben wij geen materiële tegenstrijdigheden, tekortkomingen of inconsistenties te melden op dit gebied. Daarnaast hebben we vastgesteld dat het jaarverslag voldoende transparant naar alle belanghebbenden is. De verplichte paragrafen onderhoud kapitaalgoederen, bedrijfsvoering, grondbeleid en verbonden partijen geven voldoende inzicht in de doorgevoerde verbeteringen en externe c'q'

interne ontwikkelingen van de gemeente Bergen (L). De paragrafen Financiering en

Weerstandsvermogen & risicobeheersing geven de financiële positie van de gemeente Bergen (L) weer. Taakvelden

Artikel 66 van het BBV bepaalt onder meer dat het overzicht taakvelden dezelfde totaalbedragen moet bevatten als de jaarstukken en dat het verdelingsprincipe waarmee de taakvelden over de programma's zijn verdeeld moeten worden toegelicht. Wij hebben de bijlage 2: Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld juist met de toelichting in de programmaverantwoording kunnen afstemmen. Gemeente Bergen (L) heeft het verdelingsprincipe tussen taakvelden en programma's juist conform Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden (gepubliceerd in de Staatscourant op 1B april 2016) toegepast. De taakvelden ziin per programma logisch en naar aard in de program m averantwoord i n g toegelicht. Schatkistbankieren

Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Bergen (L) aan de gestelde eisen van toel¡chting van de Wet verplicht schatkistbankieren en de Wet Fido (Wet Financiering Decentrale Overheden) voldoet.

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 5

accountanls & belastingadvíseurs

Controlebevindingen en adv¡espunten

2-I

Sociaal domein

ln de controle op het Sociaal Domein hebben we geen fouten en onzekerheden groter dan de rapporteringstoleranties vastgesteld. De basisregistraties van gemeente Bergen (L) waarborgen in voldoende mate de betrouwbaarheid van de zorglasten. We hebben vastgesteld dat de gemeentelijke administratie en de registraties van zorgaanbieders voldoende met elkaar in overeenstemming zijn. De prestatielevering hebben we zowel kwalitatief als kwantitatief voldoende vastgesteld. Met betrekking tot de prestatielevering van de pgb-budgetten rapporteren we een onzekerheid van €67.480:

(pgb-gelden) als gevolg 'í. Onzekerheid prestatielevering persoonsgebonden budgetten van een onderuitnutting van 23o/o len opzichte van het budget. Dit betekent dat meerdere pgb -houders hun budget in 2022 niet volledig hebben opgesoupeerd. Doordat de eindafrekening van de Sociale Verzekeringsbank (SvB) pas in juli na afloop van het boekjaar volgt, is het mogelijk dat pgb åouders alsnog een einddeclaratie indienen. Hierbij kan de prestatielevering van de zorg op controledatum niet meer getoetst worden.

2.2

Europese aanbestedingen

ln het kader van de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben we 1 afwijking g roter d an d e rappo rteri n gstol eranti e vastgesteld . Mede door de aandelenoverdracht van de WAA-groep kan gemeente Bergen (L) niet meer opteren voor de vrijstellingsgrond van (quasi) inbesteding bij de inkoop van groenonderhoud in hetSociaal Domein. Bij de aanbesteding van groenonderhoud in hetSociaal Domein hebben we geconstateerd dat er sprake is van een voorbehouden opdracht aan een sociale werkplaats met een PSO-30+ certificaat. Gemeente Bergen (L) heeft de voorbehouden opdracht voor sociale werkplaatsen en vergelijkbare ondernemingen niet meer via een openbaar platform opengesteld, waardoor ten onrechte sprake van een enkelvoudig onderhandse gunning is. Dit heeft tot een aanbestedingsfout van €127 .266 geleid. Wij adviseren gemeente Bergen (L) het groenonderhoud in het Sociaal Domein op rechtmatige wijze aan te besteden of een aanbestedingsdeskundige in te schakelen om te verkennen welke oplossin gsm ogelijkheden van toepassi ng ku nnen zijn.

2.3

Grondexploítaties

Op basis van onze werkzaamheden en verkregen controle-informatie hebben wij vastgesteld dat de waardering van de grondexploitaties voldoende onderbouwd is en de gehanteerde uitgangspunten voor de schattingen aannemelijk en consistent toegepast zijn. We hebben vastgesteld dat de grondprijzen voor (sociale) woningbouw voor 2022voldoende vergelijkbaar met de grondprijzen voor (identieke) objecten in naburige gemeenten zijn'

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 6

\ --\

accountants & belastingadviseurs

2.4

Voorzieningen

ln de Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen hebben we geconstateerd dat de actualisatie van de onderhoudsplanning van gemeentelijke panden niet meer in 2022 plaatsgevonden heeft. Het jaar 2022 was uiterste richttermijn van 5 jaar. Afwijking van de horizon van 5 jaar is toegestaan, wanneer gemeente Bergen (L) de reden van afwijking gemotiveerd in de Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen toelicht. ln 2023 wordt pas de visuele inspectie afgerond. De resultaten hiervan worden later in 2023 in een nieuw facilitair systeem geregistreerd. Er is reeds een verbouwingsplan van het gemeentehuis uitgewerkt om aan de huidige ARBO -en duurzaam heidseisen te voldoen. Nadrukkelijk verzoeken we gemeente Bergen (L) te bewaken dat de onderhoudsplanning van de gemeentel¡jke gebouwen in 2023 geactualiseerd wordt en zo spoedig mogelijk een start met de verbouwing van het gemeentehuis gemaakt wordt.

2.5

Matching haten en lasten (SiSa-regelingen 2O21)

De gemeente Bergen (L) heeftten onrechte Rijksbijdragen op basis van de SiSa regelingen ten

gunste van het resultaat in vorig jaar gebracht en is daarmee de systematiek die de gemeente al enkele jaren hanteert doorgezet. Tegenover deze baten stonden nog geen uitgaven in 2021 en derhalve hadden deze bijdragen als vooruit ontvangen Rijksmiddelen in de beginbalans per 31 december 2O2l moeten worden verantwoord.Wij hebben ditvoor een bedrag van € 253.31O meegenomen als getrouwheidsfout in onze foutenevalu atie voor 2022' Uiteraard heft bovengenoemde afwijking in de beginbalans van €253.310 zich volgend jaar op. We geen belangrijke afwijkingen in de SiSa-verantwoording over 2022vastgesteld. Dit betekent echter nietdatzich geen afwijkingen in de beginbalans meer kunnen voordoen. Daarom adviseren wij u vanaf 2023deze methodiekte herzien en conform hetBBVbaten en lasten te m atchen.

2.6

Wet lnhurgering (M&O-beleid)

Op l januari 2022is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet lnburgering 2O21 wordt uitgevoerd door gemeenten. Met het nieuwe inburgeringsstelsel wordt beoogd dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de taal leren, richting werk worden geactiveerd en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen. Gemeenten hebben de regie over de uitvoering van de inburgering ("regierol"), waaronder de verantwoordelijkheid om inburgeringsplichtige asielstatushouders, gezinsmigranten en overige migranten te begeleiden, met hen de keuze te maken voor een van de drie leerroutes (Onderwijsroute, de B1-route of de Zeltredzaamheidsroute) en toe te zien op de voortgang van het inburgeringstraject. Gemeenten hebben de wettelijke plicht om ervoor zorg te dragen dat er aan de inburgeringsplichtige asielstatushouder tijdi g een inburgerin gsaan bod wordt gedaan. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in aanvulling op het bestaande M&O-beleid bij een gemeente specifiek aandacht aan de Wet lnburgering 2021besteden. Een gemeente die reeds beschikt over een goede opzet en een goed werkend M&O-beleid, kan dit M&O-beleid doortrekken naar de Wet lnburgering 2021.

Daarin zal dan wel extra aandacht nodig zijn voor specifieke risicofactoren en-afwegingen inzake de Wet lnburgering 2021' ln het kader van de SiSa -controle hebben wij navraag gedaan naar een M&O-beleid op gebied van de Wet lnburgering 2021. Op controledatum is ons bevestigd dat dergelijk M&O-beleid niet Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 7

accountants & belastingadviseurs

bestaat. Daarom adviseren we gemeente Bergen (L) dringend een goede opzet en een goed werkend M&O-beleid op gebied van de Wet lnburgering 2021 te implementeren. Gemeente Bergen (L) bepaaltzelfstandig de tijdigheid van de invoering van het betreffende M&O-beleid' Advies: ln het kader van de SiSa -controle hebben wij geconstateerd datde bestedingen (lees:uitgaven aan statushouders bij SiSa-regeling G10) over 2O22nihil waren. Dit betekent dat er geen risico op gebied van Misbruik & Oneigenlijk op controledatum is. De opzet van het M&O-beleid op gebied van de Wet lnburgering 2021is echter niet toereikend. Als gevolg hiervan is er sprake van een formele bevinding in het kader van de jaarrekeningcontrole 2022. Gemeente Bergen (L) bepaalt zelfstandig de tijdigheid van de invoering van het betreffende M&O-beleíd.

2.7

Begrotingsoverschrüdingen en -onderschriidingen

ln het kader van begrotingsrechtmatigheid hebben wij alle lastenoverschrijdingen (op programmaniveau) groter dan €50.000 beoordeeld. Lastenoverschrijdingen zijn onrechtmatig volgens de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV (oktober 2018) en tellen nief mee in ons rechtmatighe¡dsoordeel als controlerend accountant wanneer: a). de lastenoverschrijdingen binnen het bestaand beleid van de Raad passen; b). direct gerelateerde opbrengsten tegenover de lastenoverschrijdingen staan; c). de lastenoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen plaats hebben gevonden. Wij hebben geen afwijkingen groter dan de rapporteringstolerantie op het gebied van begrotingsrechtmatigheid vastgesteld. Wel willen we de volgende begrotingsoverschrijdingen rapporteren:

Nr 1

Onrechtmatig -telt niet mee voor

Om schrijving

rechtm atig heidsoordeel

Lastenoverschrijd ing

onderwijsachterstandenbeleid (OAB)

-thema 1.3.

Er is een piek in de bestedingen van het onderwijsachterstandenbeleid in 2O22 geweest ten opzichte van onderbesteding in voorgaande jaren. Dit heeft geleid tot een lastenoverschrijding van €205.000' Het nadelige resultaat wordt geheel gecom penseerd

door Rijkssubsidies. 2.

Lastenoverschrijd ing Jeugdwet

Per saldo zijn meer zorglasten Jeugdwet gerealiseerd

- Programma

ten opzichte van de begroting voor een bedrag van €A12.000. Het nadelig resultaat wordt geheel gecompenseerd door algemene uitkering.

Lastenoverschrijd ing inkom ensondersteu ning

- Programma

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Hogere inkom ensondersteuning aan uitkeringsgerechtigden, per saldo voor €327.000. Oorzaak: energietoeslag. Het nadelig resultaat wordt geheel gecompenseerd door de algemene uitkering.

Pagina 8

\ ^\

accounþnts & belasllngadviseurs

Analyse resultaat en vermogen gemeente Bergen (L)

3.1

Samenvatting gerealíseerd resultaat

Het gerealiseerde resultaat bedraagt in 2022 €4.275.Aæ positief (na mutaties reserves). Ten opzichte van de gewijzigde begroting is er sprake van een positieve afwijking van €2.757.00O' De positieve afwijking van €2,8mio. is metname verklaard door de volgende ontwikkelingen zie eveneens par.4.4.:

* Voordeel van hogere algemene uitkering van €0,9 mio. it Voordeel Regiodeal dan geraamd van €0,2 mio' t Voordeel hogere bijdrage Oekrainers van €0,2 mio. rt Nadeel op Jeugdwet per saldo voor een bedrag van €0,4 mio' {t Nadeel op meer verstrekte energietoeslagen dan geraamd van €0,3 mio. ,û Niet aangewende budgetten als gevolg van vertraging van projecten in diverse programma's (restant) Exploitatieresultaat (in € 1.000) Gerealiseerd totaal aan baten: Gerealiseerd totaal aan lasten:

€40.166 €39.110 €1.056

Saldo totale baten en lasten

Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Mutatie reserves:

€3.575

€356

Gerealiseerd resultaat na bestemming 2O22

3.2

€3.219

€4.275

Incidentele baten en lasten

Gemeente Bergen (L) heeft de incidentele baten en lasten op juiste wijze in de jaarrekening toegelicht (blz. 154 van de jaarrekening). In deze paragraaf hebben we de incidentele posten uiteengezet die het gerealiseerd resultaat eenmalig volgens het overzicht incidentele baten en lasten beÏnvloeden: (in € 1.000)

Bed rag

Saldo structurele baten en lasten 2022(incl. reserves)

€ 5.411 (V)

Saldo incidentele baten en lasten 2022(incl. reserves) Het gereal¡seerd resultaal 2022

€1.136(N) €,4.275|Vì

Het saldo van incidentele baten en lasten is niet hoger dan het saldo van structurele baten en lasten. Over 2022 is er sprake van een structurele exploitatieruimte van 12o/o. Afgezet tegen de significante budgetoverheveling is deze ontwikkeling veroorzaakt door een momentopname en kan tot een vertekend beeld voor de meerjarenbegrot¡ng leiden. Daarom adviseren we

gemeente Bergen (L) het structurele begrotingsevenwicht te blijven bewaken en geen incidentele middelen voor structurele taken in te zetten' Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 9

\ ta-

accountants & belastingadviseurs

3.4

Weerstandsvermogen & financiéle positie

Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per jaareinde 2022€'14,6 mio. en is door de significante budgetoverheveling aanzienlijk ten opzichte van 2021 gestegen. De solvabiliteitsratio van 21% is volgens gangbare norm voor gemeenten neutraal en hiermee voor verbetering vatbaar. De ratio van het weerstandsvermogen is op basis van de

jaarrekenin g 2022 bepaald op 3,7 en is goed ( >dan 2).

Overige kengetallen, afgezet tegen normen in de gemeentesector, tonen de volgende positieve ontwikkelingen:

1/er is een positieve structurele exploitatieruimte 12o/o.Hierdoor is gemeente Bergen (L) in staatom extra lasten of tekorten binnen de huidige budgetten op te vangen, maar verdient het aanbeveling om het structurele begrotingsevenwicht te blijven bewaken 2l er is sprake van een neutrale schuldquote ten opzichte van het eigen vermogen

teneinde schulden te kunnen aflossen: 94o/o ()9Oo/ox 1130o/o; neutraal)

3/de ratio grondexploitatie geeft weer hoe de boekwaarde van de grond zich verhoudt tot de totale baten. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De ratio grondexploitatie voor 2022is voor de gemeente Bergen (L) O% (12Oo/o: minst risicovol). Door de relatief lage boekwaarde van de voorraden is er feitelijk geen relatie tussen de baten en projectkosten. Op 31 december 2022ziin de projectkosten per saldo door de eerder gerealiseerde grondverkopen grotendeels terugverdiend. Kort samengevat vertonen alle kengetallen in combinatie een redelijk gunstige ontwikkeling. We kunnen ons vinden in de samenvattende conclusie over de algehele verbetering van het financiële weerstandsvermogen van gemeente Bergen (L) onder de kengetallen in de jaarstukken.

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 1O

\'\.

accountanls & belastingadviseurs

Samenvatting kwaliteit beheersorgan¡satie

4.1

Bevindingenínternebeheersing

Op basis van de tussentijdse controle hebben we de opzet en bestaan van alle belangrijke processen en beheersmaatregelen binnen de gemeente Bergen (L) vastgesteld, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Naar ons professioneel-kritisch oordeel is gebleken dat de gemeente Bergen (L) in de basis aan de te stellen eisen van interne beheersing voldoet, behoudens enkele aandachtsgebieden. Mogelijke verbeterpunten op het gebied van de interne beheersing en bedrijfsvoering zijn met de vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie besproken. Ten behoeve van de ambtelijke en bestuurlijke organisatie van gemeente Bergen (L) hebben we deze bevindingen in onze managementletter d.d. 12 ianuari 2023 gerapporteerd.

4.2

Bevindingenautomatiseringsomgeving

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de

continuiteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volled igheid pretenderen.

Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuÏteit van de geautom atiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Ten behoeve van de ambtelijke organisatie zijn onze deta¡lbev¡ndingen reeds in de managementletter van 12ianuari 2023 opgenomen. Wellicht ten overvloede willen we benadrukken dat onze detailbevindingen in het kader van de accountantscontrole een meer generiek karakter hebben.

Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid, informatiebeveiliging en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking te waarborgen.

Relevante ontwikkelingen

5.1

Rechtmatigheidsverantwoording gemeenten

Vanaf 2023 zal de controlerend accountant niet meer een oordeel over de (financiële) rechtmatigheid in zijn controleverklaring opnemen. Gemeenten zijn in deze situatie zelf verantwoordelijk voor het opnemen van een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. De controlerend accountant betrekt dan de rechtmatigheidsverantwoording in zijn oordeel over de getrouwheid van de jaarstukken' Het wetsvoorstel inzake de rechtmatigheidsverantwoording 2023 voor decentrale overheden is inmiddels door de Tweede en Eerste Kamer behandeld en goedgekeurd. De Wijzigingswetvoor

de rechtmat¡gheidsverantwoording treedt vanaf 2023in werking. Ter voorbereiding hierop zal de Commissie BBV de definitieve Notitie Rechtmatigheidsverantwoording later in 2023 Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 11

accountants & belastingadviseurs

publiceren. ln 2021 is reeds een standaardtekst voor de rechtmatigheidsverantwoording ontwikkeld. Hierin geeft het College aan dat er zich geen rechtmatigheidsfouten (alleen de 3 criteria: begroting, voorwaarde en M&O) in de financiële handelingen gedurende het kalenderjaar hebben voorgedaan boven een gestelde verantwoordingsgrens. De Raad van gemeente Bergen (L) heeft nog niet de kaders vastgesteld met als uitgangspunt de hoogte voor de verantwoordingsgrens. Het is toegestaan om een keuze tussen 0olo en 3% te maken. De verantwoordingsgrens is gelijk aan de huidige toleranties. Dit geldt voor fouten én

onzekerheden. Als deze zich gezamenlijk boven de verantwoordingsgrens bevinden, is het vereist aan te geven welke afwijkingen het betreft. Van het College wordt tevens verwacht dat in de Paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording wordt gegeven en welke acties zij neemt om dergelijke afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

Binnen de gemeente Bergen (L) wordt hard gewerkt aan de voorbereiding van de implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording over het jaar 2023. ln de basis is de kwaliteit van de verbijzonderde interne controle op orde. De beleidskaders (incl. financiële verordening) van de gemeente worden later in 2023 aangepast'

We raden gemeente Bergen (L) aan tijdig afspraken over de (juiste inrichting van de) rechtmatigheidscontroles met de huisaccountant te maken, zodat een goedkeurende rechtmatigheidsverklaring en goedkeurende controleverklaring op gebied van getrouwheid van de jaarstukken een logisch gevolg is. Tot slot willen we gemeente Bergen (L) aanbevelen de hoogte voor de verantwoordingsgrens gelijk aan de goedkeuringstolerantie van de accountant te stellen.

5.2 Actualiteiten wet -en regelgeving Volgens de Sectorcommissie van de NBA Decentrale Overheid (maart 2023) worden de volgende aanpassingen in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2023later in 2023

doorgevoerd:

* *

Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV): rechtmatigheidstoelichting en grondslagen Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO): uitwerking controle van de getrouwheid van.de jaarrekening als geheel, inclusief controle van de rechtm atigheidstoelichting. Tevens zal de m aterialiteit / goedkeuringstolerantie worden aangepast. Hierover vindt nog overleg met gebruikers van de jaarrekening plaats: Ministerie van BZK zal met IPO en VNG contact opnemen over een passende vorm van achterbanraadpleging. Het gaat om een aanpassing naar 2o/o voor fouten én onzekerheden Kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV: SiSa R-indicatoren worden ond erdeel van de rechtm ati g heid stoel i chti n g.

lndien de Raad het noodzakelijk acht, adviseren we gem eente Bergen (L) de verantwoordingsgrens tijdig bij te stellen.

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 12

accountånts & belastingadviseurs

Bijlage 1 Overige onderwerpen en formele aspecten

Geen indicaties van fraude

De verantwoordelijkheid voor de jaarrekening berust bij het College. Uitdien hoofde is het College verantwoordelijk voor het beschermen van het vermogen van de gemeente, het voeren van een afdoende financiële administratie en het in stand houden van een geschikt systeem

van interne beheersing (waaronder procedures voor het waarborgen van de betrouwbaarheid en continuïteit van geautomatiseerde systemen en het voorkomen en opsporen van fraude, overige onregelmatigheden en fouten en niet-naleving van wet- of regelgeving). Wij hebben onze controle zodanig ingericht dat wij een redelijke mate van zekerheid verkrijgen dat de jaarrekening in haar geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat die het gevolg zijn van fraude of fouten.

Uit de media blijkt steeds vaker dat gemeenten in Nederland door een CEO-fraude worden getroffen. Door middel van phishing-mails trachten hackers directiefraude te plegen en gelden van gemeenten afhandig te maken. Gedurende onze controle hebben we vernomen dat zich geen beveiligingsincidenten binnen gemeente Bergen tot op heden hebben voorgedaan. We adviseren gemeente Bergen (L)te bewaken dat het bewustzijn van directiefraude hoog blijft. N iet -financiële rechtm atigheíd

Een belangrijk onderdeel van de controle op rechtmatigheid betreft onder andere het beoordelen van indicaties of signalen van een verhoogd risico op het gebied van juridische rechtmatigheid (niet -financiële rechtmatigheid: het niet voldoen van beheershandelingen aan gemeentelijke nationale en Europese wet- en regelgeving). Gedurende de jaarrekeningcontrole hebben we geen tekortkomingen geconstateerd, behoudens de niet materiële fouten en onzekerheden in de foutenevaluarie (zie Biilage 2b. Foutenevaluatie afwijkingen rechtm atíg heid gemeente Bergenl. Onafhankelijkheid

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) opgenomen in de 'Nadere voorschriften inzake onafhankelijkheid van de openbaar accountant'. Deze voorschriften vormen een belangrijk onderdeel van het normenkader waaraan accountants moeten voldoen. De naleving hiervan is binnen de organisatie van KSG ingebed.Op basis van dit normenkader concluderen wij dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van gemeente Bergen (L) in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke bepalingen en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat er geen schendingen van de onafhankelijkheidsvoorschriften hebben plaatsgevonden. Ons zijn geen relaties bekend tussen KSG en haar zuster- en/of moedermaatschappijen of haar aandeelhouders en/of werknemers en uw organisatie, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed op onze onafhankelijkheid kunnen zijn. ln ditverband merken wij op datwij slechts assurance-diensten hebben uitgevoerd. Hierdoor is onze onafhankelijkheid voldoende gewaarborgd voor het uitvoeren van onze control ewerkzaam heden.

ln het kader van verscherpte richtlijnen vanuit het programma'ln het publiek belang'van de NBA dienen wij de bestede uren van onze controlewerkzaamheden aan u te rapporteren. Voor Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 13

accountants & belastingadviseurc

uw inzicht verstrekken we onderstaand een opgave van de tijdsbesteding van onze

controlewerkzaamheden per fase van het controleproces (incl . een schatting van nog te besteden uren voor de afronding van de jaarrekeningcontrole): Urenbestedin fase Planning/ interim Balanscontrole Afronding Totaal

uren 87,75

25o/o

234,OO

67Yo

27,OO

Bo/o

w,75

lOOo/o

De bestede uren overschrijden onze planning die de basis heeft gevormd voor de met u

gemaakte prijsafspraken. De overschrijding is veroorzaakt door aanvullende

controlewerkzaamheden op de rechtmatigheid van het toegenomen aantal SiSa -regelingen ten opzichte van 202'1. Deze werkzaamheden zaten niet in de oorspronkelijke prijsafspraak. O verig e a a n d a ch tsg eb ied en

Hieromtrent berichten wij u als volgt: ,/ Gemeente Bergen (L) heeft gedurende het boekjaar 2022 geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke waarderingsgrondslagen en verslaggeving; ,/ Belangrijke ongebruikelijke transacties en controversiële of noodsituaties hebben zich in het boekjaar 2022 niet voorgedaan; ./ We hebben geen gebeurtenissen na balansdatum onderkend die een materiële impact op de jaarrekening van 2022hebben; ,/ Er zijn geen meningsverschillen met de ambtelijke organisatie of College geweest. Bij de uitvoering van de opdracht heeft de ambtelijke organisatie ons volledige medewerking verleend en hebben wij toegang tot de benodigde informatie gehad; ./ Er hebben zich geen omstandigheden voorgedaan die de uitvoering van onze controle in belangrijke mate hebben bemoeilijkt. De medewerkers van gemeente Bergen (L) hebben volledige medewerking verleend; ./ Sinds 1 januari 2022gelden voor ons Nadere voorschriften NOCLAR (NOn-Compliance with Laws and Regulation), hierna NV NOCLAR. Hierin staat dat wij moeten handelen ingeval van niet-naleving van wet- en regelgeving door de gemeente Bergen (L).ln voorkomend geval moeten wij mogelijk een relevante niet-naleving onmiddellijk melden aan een bevoegde instantie.

Voor meer informatie over de NVNOCLAR verwijzen we u graag naar de website van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (httos://nba.nl). Gedurende de uitvoering van de controle hebben we geen relevante niet-naleving van weten regelgeving geconstateerd. ,/ Op basis van onze Controlestandaarden zullen we nader over continuiteit en fraude rapporteren.

Accountantsverslag Gemeente Bergen (L)

Pagina 14

5 o

l¿

-o tt

c) l¿ c)

.v q)

u c 'õ

oú

c o u o o

(

-v.

c o

F ('J

õo F

Iøt

eË ¿(o UD?

õo

CD;

o o E

l¿

(¡)

(¡,

(¡)

ct)

o Ea) o + ñ E (o qp

o (ft

o o

ñ (o

õ o o ù, o

N C

ñ (o

(l'

(¡¡)

lt)

o E

q¡)

c =c

(Ð

rl) N qt

= o

N (ll,

þr

(o (o

o o L

ro (o

F (\¡

q¡)

(r,

ct)

!::3 o)

c := =

aC) .= tJ

c) c)

o o jt o

e€

õr

orñ

(tr O^

'=: o cô 3 eb :=N rts o5 oN c õ oç! -o u) ã! P ãR c .F '.h I oõn¡ - 9lo, .9 ro! XoE Þ;g õo 'õ l9 :!o6oø) Þ aa t- 'cAq' !ñ

0i)

o F_o oco) ! -!

oõõ

o tr (¡)

5 o

l¡.

c.E o-E o) c(\ oo c> Fe{

-c¡ (\¡

(Ú

iñ

o ct

o @ + ñ (o

!:= 3 o o {., o

ì o L þt o

'õ

ct)

(¡)

o) tr

6t !

qÐ

(¡,

õo

at) ;

-c .9

E'5

o. o,

!C - îlt ;(E

=(u Yo

J(I'

o.-

.c.

Fø

0DF

clo ÞC

gã o.'õ=

o. o,

o.q

Tø;

N J(õ

oõ .9= of

eË /lt

ct) (¡)

(¡)

'õ

o !

o ct) o

0) 0)

'õ

d¡

.:y

Ë: 'Ø (¡)l atr'= ä¡ Ë' Ëg ¡ X'o 9õ oo -c. o bP3 ã9 9'r-

(¡) (¡)

E o)

c '=;

*E ñl

9þ oã

(¡)

Cro (\o vA

.9 o¡

-O

OgË

OcO) ! L!

oõõ

.-N !L

õ o)

:o) ä9 {o¡ N

|t'

õo o

c(E c = o o o

õ)-

o =

'tË

'-õ ! (u-.olË * o9ãt ô4;1

ú =

c,D-Eo r=oc) coo)

.â

{ / {-/ t-

É il Ë f

o I o ñ

(¡)

l¿

! o) o

c a

l¿ U (¡)

cq) =

= o !

= o) l¿ ! o o

(¡)

c l

= ! o) o

J ft(¡)

(¡)

.v.

! c o

:t (¡) ! o) o

(= ¡) -!¿ E c) o

-!¿

a o)

-v.

f o) l¿

c 'õ

l¿

!(¡) o

1t q)

(Þ

(, o o

z z

z z z z z

I ì ì z z z

o o (¡, ql)

o o o o o q) qp qp qt q)

o o o qp

o o

o o o o q) q) (¡¡) (¡¡)

o o o q) qp qD

o q¡)

'0.)

o)¡ CL

':= o) -

-y.

ÞR =C

o€

ì ì

ì z

'= o LF

OJ+ E

c o'o)

(9p¡

E€9O oo¡^aìc 0¡a È= f!co

F ss +0) Oþf¿

:)-+- õ.9 c¡¡

o 'lrõ3b o * o--:¿ qt _U,^È

(¡¡)

(DNvr.;

P¡gl

u^o) F"o

o o o)

l¡ o 1Þt I

o o

(¡)

= -c.

:/,

o o)

o) o)

cfl

E P

(¡)

.v a 0)

o tÞt

c) c)

o. U)

o ct) o

c c

o) P (tLL

c o)

c o

(l)o)

5; o¡9

o¡

o .E

õo) 9'j ã (¡)

(f)

9o¡

õo)

õP

o); o.: t{E otr oõ o)¡ Ca

o (t)

o o

-y. u)

.v,

(¡)

I *

o tt)

a¡! oo)

.v.

.sg

-o o) o)

oO. _y. c .=o fo)

ô o) 9 o

(¡)

lz .=

õ E

o) o)

c o) o)

E o o ! (¡)

! o) o E

o o

c F lt) q)

FO 'õ () .9q) Sor (J .2 ît) o)C o != .=(! f 'Ã o) q) oo) o) a. 0) U'E Ø c(¡) -c C -o) 'ó g) o) o) o) o) 99 co) .= .= Jñ .= ci! v(t) (l)g õ o- õ o of l¿ o)! õg) C') c o) Yo 0) o (¡)q) o o) o É.(¡)

(ú

_o-

'tc

o I

-o

:-c

nÉ

É.

(\ (Ð

cr)

!a¡

c\ o c\

5És c 9'e

o cE !oo hoc

o c!

öF3 .EöO 3,ç 3

fu>Þ o q)o

.=3 ä

o C o

Íóc l.P-

(Ð

0)>Y

P U)

o (¡,

o) P

o (Þ

(t)

3. ! Ëe .9 oef,

3 L o !

*_- õ

E 'õ

E (t)

C. (Eg¡

-c, ob g

þ#e

o C)

-o .C

o o

.- o,

o¡.S !

'õ

o) P

or lo

õ9

.ø^ É f'l

(I)u

l¿ (l)Eo)

^o) äs

(¡)

l¿

(¡)

fI¡

o o

(¡)

'õo ) E 3-* U'Y Pan tsL

(,o) Cr)

p¡ (\ e\)

.= (\¡

õñ o coo) o, c 3'E (¡) (¡) o)N oc) o) o(E Ø>o¡ É o tE o, (r c\

o) G

õ o) U)

() + O

rf)

rl)

(o LO

()

C\¡

dl r.l) l\

+ co o o

+ 00 UJ

o o o

F O)\

.gp^ : 0)-o

o t,ß

u E o

õ I

v-u

(¡)

=) o -!¿ E o)

Þõ coÕ,)a¡ (,

cü

tc c o

=) o .v, ! o o

o E(¡) o

c f

(¡)

cq)

c=) l¿ ! o o

=) o s¿. ! c) o

.v.

! C o J

E c o

r¿

ì z

o o

q¡)

! o) o

!(¡) o

=) 0

o) -)¿

l¿

(to

! o o

(, (,

z z

ì I ì z z z z

E€.9O o onr()c qt

o q)

o o q)

(¡¡)

o qD

:oo g

{ / {./

* Y orË o9Ët oí;= 0.J: c o

'o)

(D¡ CL '- 0) F-! Ìi o) .YN

õ=

O)+ !

c o'Ã G*F q,õ !!co

ql)

È=

o:uc) l'E ç0) o!-v 'o

J-+- .9 = L aì 'u *9õõ o o ^- o--v qD Ø.I õ H o')

q¡)

o o

(Ð

PrLa

o:0) F"o-

m 0)

'-o) (¡)

= o , = (o

õ l¿

(')

'-c

q) -v.

ç'õ

(¡)

o_ îJ)

E (o (o

'õ

q, o) crl gD

cE {Dq

o)o E l/)

f;R

o-o =0) NC o,9

o o)

'-CC\c\ oo -!¿ c\l

'=õ P

-. o) eo) o:

:õ

J=o)

oB,

b¡N IEO

:l rc\ L_c o) !\ì L o)

õ oo(l)

:= I aCP -aC

.=õo fco

.? ! c o

(t)

õN

r¿

ç: o'

c\ o c\

:õ õ >io ÑP, Øå ! (¡)

cc) oo

ün õoc\

E c) q)

.=O o) q)! o) f (¡) l)c Lo)

-!Z

-0) 0)r

o o

! o o

(¡)

;6 :N

c(¡)

oc) )r ^E -o) (I)n

!(¡)

o ! c o

-ot o oo ãeE .!a (,(9 3_õ s :-F (f)

+^ Qc

õ(¡)

:OD =C _co

o P

o0)

o) C

q) l

ôc¡ oo lrb {D¿

fo an .= -o P

o o

i= (h >L

>o)

\¿ _c

N N o N

o l¿ o

o) ó N '.c o N c)

.È

o o .v.

l¿

J 0) J

o¡F l¿Y (¡) ! .v. (¡) o c) 'õ o'õ P Fo o oc o o) o. o o.o U' Ø Øo Ø (¡)

(f)

(¡)

Þ c

-o

c '=

!'õ

c.¡

(')

o) (¡)

C\ o _oc o C\ c! ) -y.

o o

o> Ø¿ õ(¡)

(')

o).9

.!c

(')

== o).= o) o'I l¿o)

.:!

== q¡o

-v. .c

OU'

+L 'iO

c) P

c o o E

(¡)

fr o.

üe

o) o)

Ø>

É.

õ* o-o

É.

cq)

.g ._c o6¡ o)r oõ Îf u)

õq) õoi =o) 9>

o q)

c c

eo l

o o o

3c)

'õ,

-c.

îtß

u Ê

-Y a) N

g o ¡r

ì z

o6: o oc qù

c¡'

(

..r

ì z

o q¡)

o q)

o (¡,

ì z

o q)

o (¡)

o q,

o Q¡)

o (¡¡)

o q)

6¡ -c

c .F

o o o €

õ ¡--

:9= (J c(o c

*'õ O-C

:o) ) oc)_9. LLN

o) o

ctt

o L I

o N o

(¡,

r o o +r

.;C o)

-v.

.l l Yo a)

o. tÍ)

o o

.ct (Ð

o ctt o iñ

0) 'F(! irl O.c o> 'E>

-v (¡)

t!i

Lç:

30)

.v.

o N

ìo

(uo) O.C

o o

'É

'Fe

Þ =

(l'

(¡)

'Fp

,Foc) O.C ()> 'E>

c) 'F

.9 (t

oo) O.C

c 'õ

E o X pg !O- xo o o o =E =É. C c o ¡Íl ¡c) ¡dl g o Fb) tt õE õE õE 'õ96 'õ96 o .Ø È.e È.e È.e .Y> (ÚG (u(Ú o(o .g .õ .Põ 0) ø.1 .y, ø,! ø.9 .9' 6 3 C¡ C¡ 0) (¡) - C-O Oa Oa (o.= Ë .9. õ) 'õùÈ o¡tr qO oDtr c(J õ8 oõ õg Þ'F ÞF PO_ (E¡g E¡. 6¡ .! ã.s s¡ .! to)*,{u 6"F o4 ËEE EE EE o.= oE ooD oo of .9 0) -o o= 0)= I Ei5 Ei5 o¡ Í? Cl\ co) C|\ Eo) Ei5 sd) .J'

.J'

L(Ð

O.E '1c iE

'-o

O) 'E

q) 'E

Etú '-o o.ä ot

oe o, o) p -r oc NO) l-oo)o)

ot ol o) o) c) 'tø p -r p -r oc ^0) oc ñ9 N0) NO oo oo oo) o¡ l-> Fo, l-

+ (9

s(,

(! o.

b(o LC

tti

(J o)

í)

o o 'Fp o0) O.c

(Ð

ofL

E(L

go C

õE õE

õE

(ú

(I'o ø.9 CO oo¡È 9(J =O

(Ú(E

o g,

(l)orE

(¡) .-

o o

Ëe Ëe Ëe

q) 'E !tE ,-o

O '¡: Þi! '-o

O.E !i!

=c) (/)o

O'E ot oì o) ar' 3

O) 'E

'-() r3 o'¡= (J0)

o, o)

Oc or. o) ..¡'P

(Ú

=É. ¡dr õ.v.

È.e È.c È.e

.9 0) ¡l)

p o)

cÃ O,'= Fo. (l'(tr

Er!o.= (¡) l

cct

i.s

oõ ø.E CO O¡

ø.E CO

oDtr õ8 õ8 >F

ã.=

.9 o, .9 o, -o or) Ei5 Ei5 Ei5 cd) c6¡ Ld) oä

c.¡lP

oc oc OC -c) EP b_9 Nq) N.N0) H oc) l-NO) o0) oq) oti Fo oi oo_9' Þo o, FO, FO, l-> + (9

=E =É. *'o ¡'dl FiD

'tø

õ .gl

I';

(Y' o !fL

al,

'$o = =dt '$o ,!o) õ9 :r¿ c! c! oE o= o= CL ËE õJ lo t(o õ_- !, o, N N Oe

0) 'Fy (Þ0) O.c

f3 (f)o fP 3r ! (9o

'õ

€3 Ê¡

o) Ê

tl-

-v, c) N

c) '{=

¡(L

O'E

Eiú '-o

o o N

l¿

o o

f3 3i fP (Ðo (f,o (Ðo E

q) 'E

lJ-

6¡ -c

õ .El

(¡)

\t (,

3 c(¡)

c(¡)

o) o)

x(¡) 'rt

(,c) q)

c\¡.= -o NL

+ (,

= o o

ol-o(o

c o c o

l-v .o o

5 o

õ 'õ

! 0 OD t

6 ó ¡t cü G

ËS :, G.. >+

(¡r)

g(,

O:= =-o o +o) oc != _o) LcD

o o u

.9 út

...t

c 'ó o

cC, 'o. f2

õ F

.9Ø .Ë o) fO.

Ëe oP

õg

P9 b >.:

e',

o6 9c o :9=

o qD

o q)

(¡ù

o q)

o q¡)

o q,

o (¡P

o q¡)

iã tro_ ãs

-oP (Ð -c

_o o= -o o.

*'õ O-C

Ic)

o) = E,

oc) LLN

(¡)

30)

=q)

Ë.9 bo LC ob rLi

-Y c) N

io¡ OE

'õ -c

9õ

l¿

bÞ Bþ ob

(¡)

,ob -

oo) N

3 o

'Fp

o(t O-C

o o o

.93 Lf

È.e Ë.e È.e (uo o(o G(u ø.f ø.c ø.c Io C¡ C-O c_o (l)¿ ctoo¡È õDtr dDs

o o

(ú

ã.s ¡¡ .! Ë_o EE EE .9 o, .9 o, -o Ei5 Ei5 Ei5 c6) Ld) co) oD

o '{= '-o

oo) X'E oio

O) 'E

0)t gr.

O'E !iú ,-o O'E oä

o) o)

N.ã

r"r'=

<"rlP

ñco Fb)

o.-

c(¡) 0)

!(E

(¡) .,=

!iu '-o

q) 'E

ot or.

oo l-ù

OC NC)

oc NO)

oc) l-o!)o¡ FO,

3 oc NQ) oo) FO,

+ (,

+ (9

(f)

clL =0É

õ8 >- õ8 õ8

(Ð

.:a

o)o c)

o.)

õE õÊ

o O.c

õ .v,

o o

õ l¿

õE

'Fy

¡crl

'õ

.;c q)

+o) o€ o9 EE OC

pg ñ

pg ¡.dl

l¿

c ?

fP fr fP (Ðo (fro (9o 3

(Ð

õ l¿

o0) O.c o> 'E>

OC Lo) l-¡

<tr'

o o

Eä ó(E _ =O¡-

= C.,t

c\¡

b EE :iJ > t/l=e

Eä óo -(\ = (\¡ Ë¡; ^-{- > vr=c.

Fï Þ õ3,1 õä* õä*

(¡)

= .9øo) r3

=o)

o!) X'E oiú

øo r3 oc) X'E oio

(Ð.ã CÐ.ã

5õ,

:oõ) .¡Z -oìí .'c>È ^s

l¿

'=o-o

õ9

O:=

Ë'9 3 3'9 3

oÞ !øo-

';O-o orÞ = õ (r, O_

eiã ;ì3

*qÌ

€çÌ Eì;

aì; 9 9 øØo-c o-! Po õ Pe-Þ '-oY O'F : õÊ >-h 9

O'F :

õÐ I

RE oo NL oo EPY ìeÞ FO- Fô- o'-å o ò-q_0 (9

åõ '= (!a

^OL

c¡Q oc c0 (E¿at 0): oü c

+ ('

oc)-O

(¡)

d¡

c. (! _y >:=

c) P

ú sE sõr=g F Þi o

(,o

ÐaE

Èo.= {oõ

Ë ü. Þ(Ð'õ oõH9? È€ÊÞ

s!s Í

o o)

o It

c o c = o o

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12953731/1