rv Verlenging aanwijzing RTV80.pdf

Raadsvergadering Voorstelnummer Datum raadsvoorstel Portefeuillehouder(s) Commissie Datum commissie Soort agendering Agendapunt Team Opsteller Datum B&W besluit Bijlagen: Onderwerp

:

RAADSVOORSTEL 24 oktober 2024 D787934 19 augustus 2024 Lars Voskuil ARC 10 oktober 2024 DenS - Beleid Mario Weima 3 september 2024 2 Aanwijzing RTV80 en verhoging bekostiging

Voorgesteld besluit 1. een positief advies te geven aan het Commissariaat voor de Media om RTV80 als lokale publieke media-instelling voor de gemeente aan te wijzen voor een aansluitende periode van 20 oktober 2024 tot en met 19 oktober 2029, 2. de bekostiging van RTV80 incidenteel te verhogen met € 50.000 voor 2024 en 2025 voor professionalisering in afwachting van de streekomroepvorming en de voorgenomen wijziging van de Mediawet en de bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. Geheimhouding Nee

Pagina 1 van 6

RAADSVOORSTEL INLEIDING Er is een verzoek binnengekomen van het Commissariaat voor de Media aan u om een advies uit te brengen over de aanwijzing van RTV80 als lokale publieke media-instelling voor een aansluitende periode van 20 oktober 2024 tot en met 19 oktober 2029. De huidige aanwijzingsperiode loopt namelijk af. RTV80 heeft hiertoe een aanvraag ingediend. Daarnaast heeft ook Streekstad Centraal een aanvraag ingediend, maar deze is weer ingetrokken. De lokale omroep RTV80 verzoekt daarnaast om een incidentele verhoging van de bekostiging om professionalisering mogelijk te maken. Dit is een landelijke eis vanuit de NLPO, maar is ook belangrijk in voorbereiding op de vorming van een streekomroep. Ons college wil dit aan uw raad voorleggen. INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE Op 4 juli 2019 heeft uw raad een positief advies gegeven aan het Commissariaat voor de Media om RTV80 aan te wijzen als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Bergen voor de periode tot en met 19 oktober 2024, omdat RTV80 voldoet aan de eisen van de Mediawet, het representatief is voor de lokale stromingen in de gemeente en omdat het onafhankelijk en onpartijdig is. Dit voorstel heeft betrekking op de volgende wet- en regelgeving: Mediawet 2008, artikel 2.61 1.

Voor de verzorging van de publieke mediadiensten op regionaal en lokaal niveau kan het Commissariaat regionale respectievelijk lokale instellingen als publieke media-instellingen aanwijzen volgens de bepalingen van deze paragraaf. 2. Voor aanwijzing komen slechts in aanmerking instellingen die: a. rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid zijn; b. zich volgens de statuten uitsluitend of hoofdzakelijk ten doel stellen het op regionaal respectievelijk lokaal niveau uitvoeren van de publieke mediaopdracht door het verzorgen van media-aanbod dat gericht is op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in een provincie, een gemeente of een deel van de provincie waarop de instelling zich richt leven, en het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen; en c. volgens de statuten een orgaan hebben dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt en dat representatief is voor de belangrijkste in de desbetreffende provincie of gemeente voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. 3. Aanwijzing geschiedt nadat provinciale staten hebben dan wel de gemeenteraad heeft geadviseerd over de vraag of de instelling aan de eisen, bedoeld in het tweede lid, voldoet.

Mediawet 2008, artikel 2.170b: 1.Het college van burgemeesters en wethouders zorgt voor de bekostiging van het functioneren van de lokale publieke media-instelling als de gemeenteraad een advies als bedoeld in artikel 2.61, derde lid, heeft uitgebracht en daarbij positief heeft geadviseerd over de vraag of de instelling voldoet aan de eis, bedoeld in artikel 2.61, tweede lid, onderdeel c. 2. De bekostiging betreft vergoeding van de kosten die rechtstreeks verband houden met het verzorgen van de lokale publieke mediadienst, voor zover die kosten niet op een andere

Pagina 2 van 6

wijze zijn gedekt, op zodanige wijze dat op lokaal niveau in een toereikend media-aanbod kan worden voorzien en continuïteit van bekostiging is gewaarborgd. TOELICHTING OP HET VOORSTEL 1. Verlenging aanwijzing lokale publieke media-instelling In 2019 heeft u een positief advies gegeven voor de aanwijzing van RTV80 als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Bergen op basis van de Mediawet 2008. Het Commissariaat voor de Media heeft toen RTV80 voor vijf jaar een vergunning gegeven. Deze loopt op 19 oktober 2024 af. Voor een nieuwe periode tot 20 oktober 2029 moet er opnieuw een advies worden uitgebracht. Naast de wettelijke criteria heeft u in mei drie extra toetsingscriteria vastgesteld voor de weging van meerder aanvragers voor de aanwijzing voor de nieuwe periode voor de gemeente Bergen. Streekstad Centraal had namelijk ook een verzoek ingediend. RTV80 en Streekstad Centraal zijn in overleg over de vorming van een gezamenlijke streekomroep en Streekstad Centraal heeft daarom besloten de aanvraag weer in te trekken. De wettelijke criteria zijn nu voldoende om de aanvraag van RTV80 te beoordelen. Daarnaast is er nieuwe wetgeving in voorbereiding, waarbij de lokale omroepen verdwijnen en opgaan in streekomroepen (zie bijlage over de nieuwe Mediawet). De overgang zou mogelijk in 2027 zijn.

Het is echter nog onduidelijk wanneer het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer en of de nieuwe regering dit wil doorzetten in deze vorm. Het Commissariaat voor de Media geeft aan dat daarom voorlopig voor 5 jaar een aanwijzing zal worden toegekend. RTV80 (Stichting Radio en TV BES) voldoet aan de eisen van artikel 2,61 Mediawet 2008, zoals kan worden afgeleid uit de stukken van de aanvraag in de bijlage: 1. Stichting Radio en TV BES is een rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid; 2. Artikel 2 van de statuten beschrijft de doelstelling van de stichting conform de eisen van de Mediawet 2008; 3. Artikel 11 van de statuten bevat de bepalingen van het programmabepalend orgaan (PBO), die representatief is voor de in de gemeente voorkomende stromingen. Volgens het overzicht van het PBO, die RTV80 heeft ingediend bij haar aanvraag, zijn de volgende stromingen vertegenwoordigd: kerkgenootschappen, ondernemers, vakbonden, kunst en cultuur, evenementen, sport en recreatie, onderwijs, maatschappelijke zorg en welzijn, ouderen en etnische en culturele minderheden. Hiermee is RTV80 voldoende representatief. U wordt voorgesteld om een positief advies te geven, omdat RTV80 voldoet aan de eisen van de Mediawet 2008 en voldoende representatief is voor de in de gemeente voorkomende stromingen. 2.

Professionalisering RTV80 werkt met vrijwilligers, maar om de publieke waakhondfunctie waar te maken is de inzet van een professionele journalist nodig. Vrijwilligers kunnen op adhoc-basis worden

Pagina 3 van 6

ingezet. Zij willen vaak niet structureel worden ingezet. Met een professionele journalist is de dagelijkse nieuwsvoorziening gewaarborgd. Dit kost op jaarbasis € 50.000. De afgelopen jaren heeft RTV80 dit met een ZZP-er proberen op te vangen, met tijdelijke middelen uit de lopende begroting, maar de middelen ontbreken om dit voort te zetten. De ervaring is goed geweest. De journalist zorgt niet alleen voor meer nieuws, maar stuurt ook de vrijwilligers aan. Daardoor zijn er veel meer nieuwsitems en views gemaakt dan vroeger en ook meer dan bij de collega-omroepen binnen de BUCH. Er zijn ruim 300 video items gedraaid en ongeveer 800 nieuws items gepubliceerd via de mediakanalen tv en internet van RTV80 de afgelopen tijd. Naast financiering van de professionele journalist is ook het extra budget nodig voor investering in de vrijwillige medewerkers door middel van opleidingen, cursussen en voor vrijwilligersvergoedingen. De lokale publieke omroep is van essentieel belang voor de lokale democratie zo onderschrijven ook het ministerie van OCW en de VNG: ‘Zij zijn de waakhonden van de lokale democratie, informeren burgers over wat er speelt in hun gemeente, jagen het lokale publieke debat aan en brengen lokale cultuur bij mensen thuis.

De lokale omroep draagt bij aan het vormen van een gemeenschap en brengt mensen met elkaar in contact.’ Streekomroep Het landelijk beleid is gericht op de vorming van streekomroepen om tot schaalvergroting te komen. Binnen de regio Alkmaar is in 2019 besloten om eerst te streven naar nauwere samenwerking binnen de BUCH enerzijds en anderzijds tussen Alkmaar en Dijk en Waard. Binnen de BUCH is de stichting Combimedia opgericht door de vier lokale omroepen om samen te werken en reportages uit te wisselen. Dit jaar zal deze samenwerking geïntensiveerd worden om te komen tot een streekomroep. Dit zal samen met Streekstad Centraal leiden tot een gezamenlijke streekomroep met twee onderdelen: BUCH en Alkmaar/Dijk en Waard. Het wachten is nog op de nieuwe wetgeving (zie hieronder). Nieuw mediabeleid In mei 2023 kondigde staatssecretaris Uslu nieuw mediabeleid aan, waarbij de Mediawet 2008 wordt gewijzigd (zie bijlage). Het nieuwe beleid houdt in dat de meer dan 300 lokale omroepen opgaan in 80 streekomroepen en dat deze streekomroepen vanaf 1 januari 2027 rechtstreeks bekostigd worden door het ministerie. De financiering door de gemeente met middelen van het rijk via het Gemeentefonds komt dan te vervallen. De aanvullende bekostiging kan mogelijk wel worden voortgezet. Nu kon ook al worden gewerkt aan de vorming van een streekomroep.

Die wens om te komen tot streekomroepen is landelijk al in 2016 ingezet. Uitganspunt daarbij is dat de BUCH-omroepen hierbij gaan samenwerken met Streekstad Centraal, actief in Alkmaar en Dijk en Waard. De onderhandelingen tussen de lokale omroepengaan steeds beter. Voor de vorming van een streekomroep wordt ook extra subsidie beschikbaar gesteld door het Stimuleringsfonds voor de journalistiek. De BUCH-omroepen hebben samen met Streekstad Centraal hiervoor een aanvraag ingediend. Streekstad Centraal heeft daarom besloten zijn aanvraag voor de aanwijzing voor de gemeente Bergen ingetrokken. Daarmee zijn de extra toetsingscriteria niet meer nodig voor de weging van het voorkeursadvies voor het Commissariaat voor de Media. Het is nog onzeker of de subsidieaanvraag wordt gehonoreerd. Komende tijd is het ook nog onduidelijk wat het nieuwe kabinet gaat doen met de voorgenomen vernieuwing. Het is belangrijk om RTV80 nu een goede uitgangspositie te geven voor de vorming van de streekomroep. Professionalisering is daarbij van groot belang. U wordt daarom voorgesteld

Pagina 4 van 6

de jaarlijkse bekostiging van RTV80 incidenteel te verhogen met € 50.000 in de jaren 2024 en 2025. Na 2025 zal er bekeken worden hoe ver de streekvorming is gekomen en weten we beter wat er besloten zal worden ten aanzien van het nieuwe mediabeleid in Den Haag. DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Effect van geen verhoging van de bekostiging Als RTV80 geen verhoging krijgt van € 50.000 van de gemeente, zal dit betekenen, dat de gewenste professionaliseringsslag weer terugvalt en zal het steeds moeilijker worden om de vrijwilligers vast te houden. De investeringen in de afgelopen tijd in de ZZP-er zijn dan voor niks geweest. Projecten en samenwerkingsverbanden die de omroep momenteel aan het opstarten is met leerlingen van het voortgezet onderwijs binnen de gemeente, Stichting Welzijn Bergen en verenigingen zullen ook tot stilstand komen. REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE Couleur locale. Binnen de BUCH wordt een streekomroep gevormd in overleg met Streekstad Centraal, actief in Alkmaar en Dijk en Waard. Het streven is om een gezamenlijke omroep te vormen met twee onderdelen, de ene gericht op de BUCH en de andere op Alkmaar en Dijk en Waard. Het overkoepelend bestuur zal dan de bekostiging gaan ontvangen uit Den Haag, die gelijkelijk zal worden verdeeld over de BUCH enerzijds en Alkmaar en Dijk en Waard anderzijds.

RISICO’S Geen FINANCIËN De aanwijzing van RTV80 tot lokale omroep leidt niet tot hogere kosten. Het Rijk betaalt een deel van de bekostiging via het Gemeentefonds. Als de nieuwe Mediawet van kracht wordt, zal de rijksbijdrage direct aan de omroep worden gegeven. De incidentele verhoging van de bekostiging met € 50.000 in 2024 en 2025 is niet begroot. U wordt voorgesteld bijbehorende begrotingswijziging vast te stellen, waarbij deze incidentele verhoging wordt gedekt uit het begrotingssaldo. DUURZAAMHEID N.v.t. PARTICIPATIE Er is veel overleg geweest met de voorzitter van het bestuur van RTV80 over dit voorstel. UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE Na uw besluit wordt het Commissariaat voor de Media geïnformeerd over uw advies en ontvangt RTV 80 de extra bekostiging voor professionalisering.

Pagina 5 van 6

BIJLAGEN 1. Raadsbesluit 2. Begrotingswijziging 3. Aanvraag RTV80 bij Commissariaat voor de Media ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN 1. Nieuw mediabeleid, mei 2023 Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen {esl:Signer1:Capture:size(200,70)}}

{{esl:Signer2:Capture:size(200,70)}}

mr. M.N. (Martijn) Schroor secretaris

L.Hj. (Lars) Voskuil burgemeester

Pagina 6 van 6