Rv Plan van Aanpak Implementatie wijzigingen Wgr 2022-2024 NHN.pdf

Raadsvergadering Voorstelnummer Datum raadsvoorstel Portefeuillehouder(s) Commissie Datum commissie Soort agendering Agendapunt Team Opsteller Datum B&W besluit Bijlagen: Onderwerp

:

RAADSVOORSTEL D570521 29 november 2022

BV - Regie Saskia Remmelts

Onderwerp PLAN VAN AANPAK implementatie wijzigingen Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) 2022-2024 in Noord-Holland Noord (NHN)

Voorgesteld besluit De raad besluit: 1. het plan van aanpak implementatie wijzigingen WGR 2022-2024 NHN vast te stellen en daarmee, via de colleges, de opdracht te geven aan de Regietafel voor de regievoering op het Implementatietraject “Wijziging gemeenschappelijke regelingen als gevolg van de Wgr”; 2. zijn inbreng op het kaderstellend document te leveren via de bestaande regionale raadsbijeenkomsten in het eerste half jaar van 2023; Geheimhouding Geheimhouding Ja X Nee

Pagina 1 van 4

RAADSVOORSTEL INLEIDING Per 1 juli 2022 zijn wijzigingen doorgevoerd in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De bedoeling van deze wetswijzing is dat gemeenteraden meer invloed hebben op de gemeenschappelijke regelingen. Een deel van de wijzigingen is verplicht, en bij een deel is het aan de gemeenteraden en provinciale staten hierover te beslissen. Daarbij is het van belang dat raden zelf de keuzes maken. De gewijzigde wetgeving heeft een invoeringstermijn van twee jaar. Dit betekent dat uiterlijk 1 juli 2024 alle gemeenschappelijke regelingen moeten zijn aangepast aan de wetswijziging. Volledigheidshalve maken wij u er op attent dat voor nieuwe gemeenschappelijke regelingen geen overgangstermijn geldt: zij moeten direct voldoen aan de gewijzigde wet. Bergen maakt deel uit van de volgende acht gemeenschappelijke regelingen: GGD Hollands Noorden (GGDHN), Veiligheidsregio NHN (VRNHN), Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN), Cocensus, Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA), Werkorganisatie BUCH, Vuilverbrandingsinstallatie (VVI) en Zaffier. Voor meer informatie over de aard en inhoud van deze regelingen verwijzen we u naar de paragraaf verbonden partijen in de begroting en jaarrekening. In bijgaand Plan van Aanpak wordt beschreven welke gezamenlijke aanpak in de regietafel NHN voorstelt voor de implementatie van de wetswijziging.

Het betreft een forse operatie waarbij een groot aantal regionale spelers zijn betrokken. Het lijkt daarom raadzaam dit traject dan ook in regionaal verband (schaal Noord-Holland Noord) op te pakken via de Regietafel Noord-Holland, die in de aflopen jaren al de nodige processen rondom de werkwijze t.a.v. gemeenschappelijke regelingen heeft gestroomlijnd. Aan uw raad wordt voorgesteld dit plan van aanpak vast te stellen. INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) vormt het wettelijk kader. De nieuwe wet bevat een aantal verplichte wijzigingen (zienswijze bij treffen regeling, recht van onderzoek, onderzoeksmogelijkheid door lokale rekenkamers, deadlines P&C-cyclus). Ook bevat de nieuwe wet een aantal wijzigingen die verplicht zijn, maar waarvan moet worden bepaald op welke wijze daaraan uitvoering wordt gegeven (participatie, actieve informatieplicht, wijze van evalueren GR, afspraken over uittreding). Tot slot bevat de nieuwe wet een aantal keuzeopties waar gemeenteraden gebruik van kunnen maken (instellen adviescommissie vanuit de raden, extra zienswijzeprocedures op bijv. meer inhoudelijke stukken van GR-en).

In regionaal verband (Noord Holland Noord) zijn aanvullende afspraken vastgelegd in door de raden vastgestelde “Financiële Uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen”(FUGR 2019) en de notitie “Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen” uit 2018. Daarnaast heeft Bergen een nota verbonden partijen uit 2015 als beleidskader. TOELICHTING OP HET VOORSTEL De Regietafel NHN is gestart in 2018 en bestaat uit burgemeesters, gemeentesecretarissen, griffiers vanuit de drie subregio’s in Noord-Holland Noord, en directeuren van de grote drie gemeenschappelijke regelingen. In bijgevoegd plan heeft de Regietafel een gezamenlijke aanpak voor Noord-Holland Noord uitgewerkt voor de implementatie van de wettelijke opgave. Naast het voldoen aan de wettelijke verplichting, richt dit plan zich op gezamenlijk optrekken en het daarmee kunnen nemen van betere besluiten en voorkomen van bestuurlijke drukte. Het plan werkt toe naar het nemen van kaderstellende besluiten, gevolgd door aanpassing van alle gemeenschappelijke regelingen. Uitgangspunt bij de inrichting van het proces is dat de gemeenteraden in Noord-Holland Noord bij de start van dit traject een

Pagina 2 van 4

opdracht verstrekken en vanaf het begin worden betrokken, zodat de richtinggevende en kaderstellende rol goed kan worden ingevuld. Het plan van aanpak bij voorliggend voorstel is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met griffiers, directeuren GR, juristen, controllers en inhoudsdeskundige ambtenaren van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. In de aanloop naar besluitvorming is het onderwerp ook twee keer in een regionale raadsbijeenkomst besproken. Samen doen op kleinere regionale schaal en/of zelf doen heeft het college niet overwogen, gegeven die FUGR afspraken op de schaal van NHN en eerdere goedkeuring voor inspanningen door de regietafel NHN. Niets doen wordt niet als optie beschouwd, gegeven de wettelijke opgave die er ligt. Het plan van aanpak focust zich op de implementatie van wetswijzigingen. Andere aanpassingen als gevolg van bijvoorbeeld bestuurlijke fusies vallen buiten de scope van het plan. DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Zie hierboven. REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE Gemeenschappelijke regelingen zijn inherent aan regionale samenwerking. Het voorgestelde proces voorziet in het voeren van de gesprekken over zaken die als van belang worden beschouwd in de couleur locale. Periodieke consultatie in regionaal verband maakt onderdeel uit van de aanpak.

Daarbij moet de raad wel rekening houden, met het feit dat de wet een aantal zaken voorschrijft en op onderdelen keuzeruimte biedt, waarbij unanimiteit van alle deelnemers wordt gevraagd. In de bijlage bij het plan van aanpak is dit op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt. In de regionale raadsinformatieavond Regio Alkmaar op 7 december 2022 staat het plan van aanpak geagendeerd. In de voorbereiding van die avond wordt de regionale raadswerkgroep geconsulteerd. RISICO’S De regelingen Cocensus en de VVI waar de gemeente aan deelneemt kennen ook deelnemers buiten het werkgebied Noord-Holland Noord. In geval van Cocensus gaat het over zes andere gemeenten buiten het werkgebied, bij de VVI om één. Voor deze regelingen bestaat de kans dat het Noord-Holland Noord traject niet volledig passend is en dat u op andere momenten wordt gevraagd om een reactie. Daarnaast voorzien we het risico dat als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt minder ambtelijke capaciteit voor dit traject is, als dan wenselijk wordt beschouwd. Met de reeds gemaakte afspraken, is de huidige inschatting van dat risico laag. Indien die situatie zich dreigt voor te doen, dan signaleert de regietafel dat richting de gemeenten. Elke gemeente in Nederland en elke GR staat voor dezelfde opgave. Op onderdelen moeten we in dit traject (schaarse) expertise inkopen. Met uw goedkeuring kunnen we daar tijdig op anticiperen.

FINANCIËN De totale kosten voor de uitvoering van dit plan worden geraamd op €100.000. De kosten worden naar rato van inwonersaantallen verdeeld. Voor Bergen betekent dit een bijdrage ter hoogte van €3.048 in 2023 en €1.306 in 2024. De kosten worden ten laste gebracht van het budget regionale samenwerking (6010300.10/444600). Het college is bevoegd om te besluiten over deze bedrage. Dit bedrag komt bovenop de bijdrage ter hoogte van €750 die u jaarlijks verstrekt voor de werkzaamheden die de regietafel NHN naast regievoering op de WGR nog meer verricht.

Pagina 3 van 4

In deze bijdrage is geen rekening gehouden met eventueel te verkrijgen subsidies vanuit (bijvoorbeeld) de Provincie. De regietafel zet daar wel op in en het uitgangspunt is dat eventuele subsidies in mindering worden gebracht op de hierboven gevraagde bijdrage. DUURZAAMHEID n.v.t. PARTICIPATIE Dit voorstel leent zich niet erg voor participatie vanuit de samenleving. Burgerparticipatie is een van de inhoudelijke vragen waarover in dit traject per gemeenschappelijke regeling moet worden beslist. UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE Besluitvorming over het plan van aanpak staat in alle gemeenteraden in Noord-Holland Noord gepland in januari 2023. Na vaststelling wordt het plan van aanpak uitgevoerd. BIJLAGEN 1. Aanbiedingsbrief Regietafel NHN 2. Plan van aanpak implementatie wijzigingen Wgr 2022-2024 in Noord-Holland Noord 3. Overzicht wetswijzigingen Wgr. 4. Governance brochure Samenwerken in gemeenschappelijke regelingen in NoordHolland Noord (huidige werkwijze + overzicht van gemeenten en gr). ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN 1. In mei heeft uw raad een brief van de regietafel NHN ontvangen waarin de ontwikkeling is aangekondigd. Bij die brief zat ook een brief van het ministerie van BZK en de geactualiseerde governancebrochure, waarin de huidige werkwijze als het gaat om de samenwerking in en met gemeenschappelijke regelingen in NHN is beschreven. 2.

Daarnaast zijn/worden de presentaties van de regionale raadsinformatieavonden op 6 juli 2022 en 7 december 2022 aan u beschikbaar gesteld. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen

mr. M.N. (Martijn) Schroor secretaris

L.Hj. (Lars) Voskuil burgemeester

Pagina 4 van 4