rv maatregelen- investeringsplan beschoeiingen en oevers.pdf

Raadsvergadering Voorstelnummer Datum raadsvoorstel Portefeuillehouder(s) Commissie Datum commissie Soort agendering Agendapunt Team Opsteller Datum B&W besluit Bijlagen:

Onderwerp

:

RAADSVOORSTEL 30 maart 2023 D371045 7 februari 2023 E. Briët ARC 16 maart 2023 BOR - BenB en gemeentelijk eigendom Simon Zijlstra 7 februari 2023 Rapport maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen d.d. 25 november 2022

Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen 2023-2036

Voorgesteld besluit  de rapportage "Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen" (d.d. 25 november 2022) vast te stellen  bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. Geheimhouding Geheimhouding Ja x Nee

Pagina 1 van 6

RAADSVOORSTEL INLEIDING Reparaties en vervangingen van beschoeiingen werden in de gemeente Bergen tot voor kort op ad hoc basis uitgevoerd. Hierdoor is achterstallig onderhoud ontstaan. Om grootschalige instortingen van de beschoeiingen te voorkomen, is het van belang om planmatig de beschoeiing te vervangen. Het domein Beheer Openbare Ruimte heeft een onderzoek uit laten voeren om meer inzicht te verkrijgen in de vervanging van de beschoeiingen van de gemeentelijke watergangen te Bergen voor de periode 2023-2036. In een rapportage, Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers Bergen d.d. 25 november 2022, is beschreven op welk moment bepaalde beschoeiing vervangen moet worden, welk type beschoeiing of natuurvriendelijke oever het betreft met de bijbehorende kosten voor de periode 2023-2036. Ook is duidelijk gemaakt welke gemeentegrond, grenzend aan watergangen, door particulieren in gebruik is genomen. INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE De Keur en Legger Wateren van het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) zijn van toepassing. In de Keur staan de regels die het hoogheemraadschap hanteert bij de bescherming van waterkeringen, watergangen en bijbehorende kunstwerken. In de Legger staat waar de Keur van toepassing is. De juridische grondslag komt uit de Waterwet, Waterschapswet en Waterverordening.

De Waterwet regelt in hoofdzaak het beheer van watersystemen, waaronder waterkeringen, oppervlaktewater- en grondwaterlichamen. De wet is gericht op het voorkomen dan wel beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, de bescherming en verbetering van kwaliteit van watersystemen en de vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen. Beschoeiing speelt een belangrijke rol in het functioneren van het watersysteem. TOELICHTING OP HET VOORSTEL Alle beschoeiingen in de gemeente Bergen zijn in 2012 geïnventariseerd. In 2022 zijn deze gegevens geactualiseerd en compleet gemaakt om een maatregelen- en investeringsplan te kunnen opzetten. Het projectgebied beslaat de gemeente Bergen. Binnen de gemeente Bergen ligt een zevental dorpskernen waarbinnen in 2012 in totaal 332 objecten met en zonder beschoeiingen zijn gespecificeerd. Oevers en/of beschoeiingen die in het onderzoek van 2012 niet zijn benoemd zijn niet meegenomen in deze rapportage. De gespecificeerde objecten uit het onderzoek van 2012 zijn in dit onderzoek verder verdeeld zodat er nu, in 2022 er 687 delen oever zijn. Het is niet noodzakelijk dat alle beschoeiingen in de gemeente Bergen worden vervangen. Sommige beschoeiingen zijn van particulieren of zijn nog in goede staat. Andere oevers hebben geen beschoeiing.

Om de staat van de beschoeiing te monitoren, worden periodieke inspecties uitgevoerd door een deskundig bedrijf. Op basis van deze inspecties wordt een nauwkeurige prioritering van de te vervangen beschoeiing gemaakt. De inspectie wordt 1x per 6 jaar uitgevoerd. De eerste inspectieronde vindt plaats in 2023. Met dit plan wordt een bijdrage geleverd aan een goede waterkwantiteit (doorstroming) en aan een klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving. Een planmatige aanpak voorkomt dat, ook met de verwachte toename van hevige neerslag, de onderhoudskosten binnen de planperiode hoger uitvallen.

Pagina 2 van 6

DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Een alternatief is om reparaties en vervangingen van beschoeiingen op ad hoc basis uit te blijven voeren. Hierdoor neemt het achterstallig onderhoud toe en daarmee de kans op grootschalige instortingen van de beschoeiingen. REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE Voor een goede doelmatige uitvoering van het onderhoud van het (stedelijk) water stemmen de gemeente en het hoogheemraadschap hun werkzaamheden af. De gemeente als beheerder van de fysieke buitenruimte en vanwege de lokale kennis, het hoogheemraadschap als waterbeheerder. RISICO’S Het is bekend dat op verschillende plaatsen gemeentegrond die ligt tussen de gemeentelijke watergangen en het aangrenzende particuliere eigendom door bewoners in gebruik is genomen. In het onderzoek van 2012 is in kaart gebracht waar oneigenlijk gebruik gemaakt wordt van gemeentegrond. Deze gegevens zijn echter al iets gedateerd. Op basis van onderzoek uitgevoerd door de gemeente en met behulp van de kadastrale kaart is de inventarisatie tussentijds aangepast naar een situatie van 2018. De kadastrale kaart is de meest actuele van de 3 bronnen en is leidend bij het aanpassen van de inventarisatie. Indien uit de kadastrale kaart blijkt dat er grond is aangekocht, wordt dit stuk grond niet langer als oneigenlijk gebruik bestempeld.

Wanneer geen nieuwe informatie uit de kadastrale kaart te verkrijgen is, is de beschikbare informatie leidend. In totaal zijn er 39 delen beschoeiingen waar particulieren gemeentegrond in gebruik hebben genomen. Dit komt neer op circa 1.130 meter beschoeiing. Het risico houdt in dat het voor de gemeente lastiger is om de beschoeiing te inspecteren en te vervangen. Op korte termijn is er geen beleid is met betrekking tot het innemen van gemeentegrond door particulieren. Vanwege onze gemeentelijke zorgplicht en voor het functioneren van het watersysteem wachten we dit niet af, maar nemen we de nodige maatregelen volgens het maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers. Onder ''Financiën' wordt hier op ingegaan.

Pagina 3 van 6

FINANCIËN De verwachte kosten voor het vervangen van de beschoeiing zijn bepaald aan de hand van daadwerkelijke kosten van uitgevoerde beschoeiingswerken van de afgelopen jaren binnen de BUCH en o.b.v. de raamovereenkomst vervangen beschoeiingen BUCH-gemeente. In 2022 zijn de eenheidsprijzen met 12,5% toegenomen. Er is van uitgegaan dat deze kosten in 2023 gelijk blijven. De kosten voor het vervangen van beschoeiingen op locaties waar particulieren oneigenlijk gebruik maken van gemeentegrond zijn hoger dan de verwachte kosten op het openbaar terrein. Doordat deze gemeentegrond in gebruik is genomen kan deze niet langer gebruikt worden om toegang te verkrijgen tot de beschoeiingen met als doel onderhoud uit te voeren. Er zullen extra kosten gemaakt moeten worden om op de locaties waar particulieren oneigenlijk gebruik maken van gemeentegrond de beschoeiing te kunnen gebruiken. Voor de meerkosten hanteert het adviesbureau €135/m1 bovenop de reguliere vervangingskosten. Om in 14 jaar alle beschoeiingen te vervangen moet er gemiddeld per jaar ongeveer 567 meter vervangen worden. Om de vervangingskosten gelijkmatig te verdelen is er een optimalisatie uitgevoerd. Hierbij is zoveel mogelijk rekening gehouden met de fasering. Zo worden naastgelegen beschoeiingen gelijktijdig vervangen. Onderstaand overzicht geeft het benodigd budget weer in de periode 2023-2036.

Jaarlijks wordt een investering aangemaakt voor deze werkzaamheden.

Voorgesteld wordt in bijgevoegde begrotingswijziging om de kredieten te verwerken in de meerjarenbegroting. In het volgende overzicht is het verloop van de jaarlijkse kapitaallasten weergegeven voor de periode 2023-2027. De beschoeiingen worden in 40 jaar afgeschreven

Pagina 4 van 6

DUURZAAMHEID Tijdens een eerder uitgevoerde inventarisatie zijn binnen de bebouwde kom van Bergen zes locaties als kansrijk bestempeld voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Deze locaties zijn inmiddels als zodanig ingericht. Deze oorspronkelijke zes locaties zijn door de gemeente aangevuld met extra locaties. Het totaal aantal m1 natuurvriendelijke oevers komt hiermee op 2.257 m. Er is onvoldoende informatie beschikbaar om nieuwe locaties voor natuurvriendelijke oevers aan te wijzen. Natuurvriendelijke oevers sluiten aan op het beleidsplan "Op weg naar klimaatadaptieve en natuurinclusieve gemeenten", dat in het eerste kwartaal van 2023 aan de raad wordt voorgelegd. Dit type oevers biedt voordelen voor de biodiversiteit. Als beschoeiingen aangelegd worden, dan wordt ook gekeken naar mogelijke natuurinclusieve maatregelen zoals nevengeulen achter de beschoeiing of eendentrappen. Ook wordt aangesloten op de pijler Circulaire economie: Het is belangrijk dat er duurzaam en mogelijk gerecycled materiaal gebruikt wordt dat lang meegaat. PARTICIPATIE Specifieke belanghebbenden, zoals hengelsportverenigingen, bewoners aan het water, volkstuinen aan het water, recreatievaart en paddenwerkgroepen zijn bekende gesprekspartners van de gemeente.

Als werkzaamheden worden uitgevoerd, kunnen de gebiedsregisseurs een rol spelen om de juiste verbindingen tot stand te brengen tussen de belanghebbenden. Ook maakt de gemeente gebruik van aankondigingen in de lokale media. Omwonenden worden schriftelijk op de hoogte gebracht van de werkzaamheden. UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE De planning van de gemeentelijke baggerwerkzaamheden is gebaseerd op het rapport Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen d.d. 25 november 2022. Gemeente Bergen evalueert periodiek de werkzaamheden.

Pagina 5 van 6

BIJLAGEN

Rapportage ‘Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen’ (d.d. 25 november 2022) ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen

mr. M.N. (Martijn) Schroor secretaris

L.Hj. (Lars) Voskuil burgemeester

Pagina 6 van 6