Programmabegroting 2022 2025 Bergen Raad 11-11-21 v4 na amendmenten.pdf

PROGRAMMAOVERZICHT W AT GAAT HET KOSTEN 1 =1.000

korte omschrijving

2022

aut 1a .1 Mutatie omslagrente voor dit PO

2023

2024

2025

I/S

0 V

0 V

0 V

0 V

S

aut 1a .2 Actualisering voorziening wethouderspensioenen

549 N

53 V

53 V

50 V

S

nb 1b .1 Indexatie jaarlijkse subsidies

42 N

85 N

128 N

172 N

S

aut 1b .2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO

0

267 V

23 N

23 N

S

aut 1b .3 Mutatie omslagrente voor dit PO

82 V

446 V

373 V

357 V

S

aut 1b .4 Actualisatie kwijtschelding rioolheffing

0

1 N

2 N

3 N

S

aut 1b .5 Grondopbrengst Watertorengebied

0

2.675 V

0

0

I

nb

1c .1 Indexatie jaarlijkse subsidies

1 N

1 N

2 N

2 N

S

nb 1d .1 Indexatie jaarlijkse subsidies

0 N

0 N

0 N

0 N

S

aut 1d .2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO

0 V

5 N

5 N

5 N

S

aut 1d .3 Mutatie omslagrente voor dit PO

26 V

23 V

21 V

20 V

S

483 N 3.372 V

287 V

222 V

Totaal

Pagina 28 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

1a.1 Mutatie omslagrente voor dit PO (Programmaonderdeel) Betreft de mutatie van de omslagrente voor dit PO naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema en de verlaging van de omslagrente van 2% naar 1% per 1 januari 2022. (Bedrag voor dit PO is lager dan € 500,- daarom hier 0.) 1a.2 Actualisering voorziening pensioenen wethouders Actualisering voorziening wethouderspensioenen op basis van actuariële waarde berekeningen en aanpassing rekenmethode. Dit leidt in 2022 tot een extra storting en een voordeel in de jaren erna. 1b.1 Indexatie jaarlijkse subsidies Indexatie jaarlijkse (structurele) subsidies voor dit PO. Vanaf 2022 worden de jaarlijkse subsidies geïndexeerd opgenomen met als index Nationale consumentenprijsindex (cpi) vanuit bijlage 9 van het CEP (Centraal Economisch Plan) van maart uit het huidige begrotingsjaar. Voor 2022 nu 1,5%, dit is cumulatief totaal per jaar circa € 57.000,- verdeeld over de verschillende programmaonderdelen. Dekking vindt nu plaats via structurele aframing stelpost indexatie 2021. Vanaf de kadernota 2023 wordt de indexatie voortaan direct in de kadernota verwerkt. 1b.2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO Betreft de financiële gevolgen naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema.

1b.5 Opbrengst watertorenterrein De storting van de opbrengst Watertorenterrein in de algemene reserve dient nu via PO 3C te lopen aangezien er door de knip geen relatie meer is met de sporthal. Verder is er een hogere opbrengst en wordt een deel van de inkomsten doorgeschoven naar 2024. Zie PO 3c. 1c.1 Indexatie jaarlijkse subsidies Indexatie jaarlijkse (structurele) subsidies voor dit PO. Zie toelichting PO1b. 1d.1 Indexatie jaarlijkse subsidies Indexatie jaarlijkse (structurele) subsidies voor dit PO. Zie toelichting PO1b. 1d.2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO Betreft de financiële gevolgen naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema. 1d.3 Mutatie omslagrente voor dit PO Betreft de mutatie van de omslagrente voor dit PO naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema en de verlaging van de omslagrente van 2% naar 1% per 1 januari 2022.

1b.3 Mutatie omslagrente voor dit PO Betreft de mutatie van de omslagrente voor dit PO naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema en de verlaging van de omslagrente van 2% naar 1% per 1 januari 2022. 1b.4 Actualisatie kwijtschelding rioolheffing Zie mutatie betreffende riool onder PO3b dit is het deel in verband met de actualisatie van het bedrag aan kwijtschelding.

Pagina 29 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Pagina 30 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

PROGRAMMA 2. EEN AANTREKKELIJKE GEMEENTE 2A. CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME Wat willen we bereiken Cultuur Vergroten van de aantrekkelijkheid van de gemeente voor bezoekers en inwoners door in te zetten op het versterken van kunst en cultuur en historisch erfgoed. Hierbij wordt een sterkere verbinding tussen de mensen in de dorpen en tussen de dorpen onderling beoogd. In het nieuwe cultuurbeleid richt de gemeente zich op behoud en versterking van de unieke culturele identiteit en willen we de gemeente presenteren als culturele buitenplaats. Hierbij ligt de focus op kunst in uitvoering, het maken van kunst. Erfgoed Ons rijke erfgoed heeft een groot maatschappelijk, economisch en toeristisch belang. Het is onlosmakelijk verbonden met de aantrekkelijkheid van de gemeente Bergen om hier te wonen, te werken en te recreëren. We willen daarom bereiken dat erfgoed als inspiratiebron en verbindende factor gezien wordt bij actuele uitdagingen, ontwikkelingen en behoeften: erfgoed als ontwikkelkracht. Recreatie en toerisme Marketing en gastheerschap richten zich op een goede ontvangst en verspreiding van heldere toeristisch informatie voor bezoekers en inwoners, in de regio en daarbuiten. Er is hierbij aandacht voor balans in recreatie en toerisme en meer spreiding van recreatieve en toeristische bezoekers over het jaar.

Wat gaan we daarvoor doen Cultuur Programmalijn Kunst voor iedereen We willen kunst en cultuur toegankelijk houden voor onze inwoners. • Cultuureducatie en de samenwerking met de Bibliotheek wordt voortgezet • Subsidieregeling voor amateurkunst wordt uitgebreid Programmalijn Kunst in uitvoering We willen zorgdragen voor een goede culturele infrastructuur en kunstinstellingen en culturele evenementen ondersteunen: • De structurele subsidies worden geprolongeerd. • Er vindt onderzoek plaats naar behoefte van culturele werkplaatsen en ontmoetingsplaatsen. • Een kwartiermaker gaat aan de slag met de opzet van het programma Kunst in Uitvoering. Programmalijn Kunst in de kern We profileren de gemeente Bergen als culturele buitenplaats met een focus op het profiel van iedere kern: • De culturele agenda wordt in samenwerking met citymarketing voortgezet • De culturele programmabudgetten worden per kern ter beschikking gesteld gerelateerd aan het profiel van iedere dorpskern. - De Egmonden - cultuurhistorie; - Bergen - kunst en cultuur; - Schoorl - kunst en natuur. Toekomstbestendig Kranenburgh Museum Kranenburgh wordt ondersteund bij het verder professionaliseren van het collectiebeheer en wordt verder als

Pagina 31 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

centrale publiekstrekker in staat gesteld om landelijke tentoonstellingen te organiseren. • Verhoging van de subsidie voor het versterken van de bedrijfsvoering van Kranenburgh • Voorbereidende werkzaamheden voor de realisatie van een nieuw depot voor kunstcollectie en een verbetering van het bestaande depot voor de cultuurhistorische collectie (uiterlijk in 2023 gereed). • Realisatie planvorming met betrekking tot de museale ontwikkeling van de tuin. Erfgoed Bij nieuwe ruimtelijke opgaven is erfgoed en cultuurhistorie ook betrokken bij planontwikkelingen waar geen monument bij betrokken is, maar waarbij wel andere cultuurhistorische waarden aanwezig zijn. Initiatieven van historische verenigingen die kennis over -en beleving van- erfgoed tot doel hebben worden ondersteund. Daarnaast zoeken we de verbinding tussen erfgoed en andere vakgebieden zoals toerisme. We houden blijvend contact met kerkeigenaren bij de uitvoering van aanbevelingen uit de Kerkenvisie en onderzoeken waar ondersteuning mogelijk is. Recreatie en toerisme Binnen het regionale recreatief toeristisch actieplan wordt invulling gegeven aan de volgende deelprojecten: 1. De bekendste wandel-, fiets- en vaarroutes in natuurgebieden en langs historische plaatsen worden extra onder de aandacht gebracht. 2.

Gemeente Bergen werkt als één van de zeventien regiogemeenten mee om de meest vitale verblijfsregio van Nederland te worden in 2030. 3. Er wordt uitvoering gegeven aan het strategisch plan: “Toerisme in Balans Regio Alkmaar”. Dit met als doel om te komen tot

recreatie en toerismebeleid dat in balans is met de draagkracht van de omgeving. 4. In het kader van het toeristisch netwerk worden netwerkbijeenkomsten van, voor en met toeristische ondernemers en organisaties georganiseerd. 5. De (inter)nationale toeristische promotie wordt in opdracht van de zeventien gemeenten in Noord-Holland Noord (NHN) uitgevoerd door marketingorganisatie Holland boven Amsterdam (HbA), in samenwerking met het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC). De zeven gemeenten van Regio Alkmaar werken aan het versterken van het toeristisch online regioprofiel. De regionale en landelijke sites zijn het startpunt voor de toeristische promotie van de NHN gemeenten gericht op de binnenlandse en buitenlandse toerist. De uitvoering van het actieplan en het daarbij behorende budget richt zich op de spreiding van recreatieve en toeristische bezoekers binnen de regio en over het jaar. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Cultuur  Het door de kwartiermaker voorgestelde toonaangevende Cultureel programma laat zien dat we ons profileren als Culturele Buitenplaats. Hierin ligt het accent op het (zichtbaar) maken van kunst. Het programma leent zich zowel voor publicitair uitingen (imago), aantrekkingskracht voor (jonge) kunstenaars en de groei van cultureel toerisme het hele jaar rond.

 Onderzoek naar ateliers, culturele ontmoetingsplaatsen en broedplaatsen wordt afgerond.  Nieuwe / herziene subsidieregeling is van kracht.  Kranenburgh weet zelfstandig beter fondsen te werven en de collectie beheren en presenteert toonaangevende tentoonstellingen met groei van het aantal bezoekers. Daarnaast is er een integraal plan voor de buitenruimte gerealiseerd.  Planvorming over het depot is gepresenteerd en komt tot uitvoering.(in overleg met vastgoed)

Pagina 32 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Erfgoed Bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling, in cultuurhistorisch waardevol gebied, is herkenbaar dat cultuurhistorie een inspiratiebron is geweest. Dit is steeds maatwerk en kan blijken uit bijvoorbeeld een verwijzing naar de lokale geschiedenis, het behoud van cultuurhistorische elementen zoals houtwallen of waterlopen of een informatiepaneel dat het verhaal van een plek vertelt. Ook kan dit betekenen dat bestaande bebouwing, niet monumentaal maar wel karakteristiek, soms deel blijft uitmaken van nieuwe ontwikkelingen. Recreatie en Toerisme • Het aanbod van de verblijfsrecreatie is versterkt. • De groei van de recreatieve en toeristische bezoekers zet door in het laagseizoen en tijdens daluren. • Een aantrekkelijk vrijetijdsaanbod nodigt uit tot een frequenter en langer verblijf. 2B. ECONOMISCHE VITALITEIT Wat willen we bereiken Bedrijven Investering Zone (Schoorl): een goede samenwerking tussen ondernemers in Schoorl door middel van een ( bij voorkeur) Bedrijveninvesteringszone (BIZ) of een andere goede georganiseerde ondernemingsvereniging. Wat gaan we daarvoor doen In samenwerking met de ondernemers kijken naar de haalbaarheid van een BIZ of andere samenwerkingsvorm. De gemeente faciliteert, de ondernemers voeren uit. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Schoorl heeft een BIZ of een andere samenwerkingsvorm.

2C. EEN BEREIKBARE GEMEEMTE Wat willen we bereiken Wij streven naar een gemeente die goed bereikbaar blijft en die is voorzien van een (duurzaam) veilige infrastructuur voor voetgangers, fietsers en autoverkeer. Onderdeel van de bereikbaarheid zijn stallingsvoorzieningen voor fietsers en parkeerplaatsen voor auto’s. Uitgangspunt is dat het in onze gemeente prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. Een gemeente met goed onderhouden, veilige en vlotte verbindingen is daarbij een voorwaarde. De maatregelen die wij treffen op gebied van verkeer en vervoer moeten, daar waar mogelijk, een bijdrage leveren aan de verduurzaming van onze omgeving. Wij zetten daarbij in op het gebruik van de fiets en op elektrisch vervoer door onder andere een proactief laadpalenbeleid. Hierbij wordt opgemerkt dat eind 2019 de focusagenda Regio Alkmaar 2019-2022 bestuurlijk is vastgesteld. De focus in de regionale samenwerking is gericht wonen, bereikbaarheid en energie-innovatie als randvoorwaarden voor de economische pijlers.

In de focusagenda wordt ingezet op een duurzaam bereikbare regio • Propositie bereikbaarheid Regio Alkmaar • Lobby en netwerken • Strategisch uitvoeringsplan om gerichte uitvoering te geven aan onderdelen uit de bereikbaarheidspropositie Wat gaan we daarvoor doen Fietsnetwerk Het toekomstbestendig en fietsvriendelijk maken van ons fietsnetwerk, door: • verbreden en verbeteren van een aantal fietspaden. Belangrijk knelpunt is de Eeuwigelaan, waar een tweede fietspad aan de zuidzijde wordt gerealiseerd. Het nieuwe fietspad wordt tevens aangesloten op de fietsstraat van de Hoflaan;

Pagina 33 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

• Actualisatie van de uitvoeringsagenda van het vastgestelde fietsbeleidsplan. In ieder geval wordt daarin opgenomen dat het fietspad tussen Bergen en Alkmaar onderlangs de golfbaan (Sluispolderpad) wordt verbeterd en zo mogelijk wordt verbreed en dat het deel van de route over Sluispad en Mosselenbuurt, tussen het Paddenpad en Buerweg, wordt opgeknapt.

Omgeving Ruïnekerk De uitwerking van het in het Formatieakkoord opgenomen actiepunt voor het afsluiten voor autoverkeer van de Ruïnekerk is vanwege andere prioriteiten on hold gezet. In 2022 wordt het actiepunt alsnog uitgewerkt en afgestemd met stakeholders en wordt het in de loop van 2022 ingevoerd.

Fietstunnel N9 In gezamenlijkheid met de regio oplossen van het verkeerskundig knelpunt N9-Kogendijk door het aanpassen van het kruispunt N9Kogendijk, waaronder een fietstunnel onder de N9 door.

Uitbreiding oplaadpunten Uitvoering van het laadpalen beleid uit 2021 met als uitgangspunt het proactief plaatsen van laadpalen.

Beperken overlast aansluiting A9 Inzetten op het beperken van de overlast in Egmond-Binnen ten gevolge van de verkeerskundige keuzes rond aansluiting A9, door: • monitoren wat de effecten in Egmond-Binnen zijn van de verkeerskundige keuzes rond de aansluiting A9; • Herenweg en andere mogelijke sluiproutes in Egmond-Binnen herinrichten volgens 30km zone richtlijnen en daarmee onaantrekkelijk maken als doorgaande route. Parkeerdruk reduceren Afhankelijk van het resultaat naar het onderzoek omtrent hoe en op welke wijze een pilot kan worden gedraaid met overloopterreinen en/of transferia buiten de kernen, wordt in 2022 een dergelijke pilot gedraaid. Dit doen we in samenspraak met inwoners, ondernemers en betrokken organisaties. Wij onderzoeken in hoeverre het mogelijk is de parkeerdruk in de openbare ruimte te verminderen door aanwezige parkeerplaatsen op eigen terrein beter te benutten. De motie van de raad met betrekking tot de uitgifte van verblijfsrecreantenvergunningen is uitgevoerd. Verder onderzoeken wij hoe woonbuurten kunnen worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten en treffen wij zo mogelijk maatregelen.

Vervangen verkeerslichten Op korte termijn moeten op twee locaties de verkeerslichten worden vervangen. Het gaat om de installaties op de kruising Sportlaan – Voorstraat – Egmonderstraatweg en op de dr. Wiardi Beckmanlaan. Beide gelegen in Egmond aan Zee. De installaties zijn sterk verouderd en nieuwe onderdelen zijn moeilijk verkrijgbaar, waardoor wij het functioneren niet meer kunnen waarborgen. Wij gaan eerst onderzoeken of vervanging door nieuwe installaties zinvol is of dat wij beter voor een andere oplossing kunnen kiezen. In geval van de dr. Wiardi Beckmanlaan is het vooral de vraag of een verkeerslicht nog toegevoegde waarde heeft. Bij de andere installatie bekijken we of de aansluiting dusdanig kan worden ingericht dat verkeerslichten overbodig zijn (bij voorbeeld in de vorm van een rotonde). De mate van doorstroming van het auto- en vooral fietsverkeer is hierbij een belangrijk criterium. Egmond aan den Hoef In Egmond aan den Hoef wordt het gebied Delversduin ontwikkeld. Ook zijn er ontwikkelingen in het Slotkwartier en ligt er een plan voor een nieuw sportcomplex langs de Egmonderstraatweg. Daarnaast functioneert de kruising Tijdverdrijflaan / Herenweg / Egmonderstraatweg / Zeeweg onvoldoende bij drukte. Daarom gaan wij onderzoeken welke maatregelen mogelijk zijn om de verkeersafwikkeling in Egmond aan den Hoef te verbeteren.

Pagina 34 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Fietsnetwerk • Tweede fietspad Eeuwigelaan is gerealiseerd. Belangrijke fietspaden zijn verbreed. De veiligheid van de fietsers is verbeterd. • De Uitvoeringsagenda is geactualiseerd, mede op basis van de uitgangspunten uit het Fietsbeleidsplan en de risicoanalyse gemeente Bergen. Fietstunnel N9 Afspraken rondom realisatie fietstunnel en aanpak kruispunt, inclusief de financiering, zijn gereed en de uitvoeringsplanning is vastgesteld. Beperken overlast aansluiting A9 • De effecten in Egmond Binnen van de verkeerskundige keuzes worden jaarlijks in beeld gebracht in een memo. • De Herenweg in Egmond Binnen is heringericht tot 30km zone. Parkeerdruk reduceren • De mogelijke locaties voor overloopterreinen en/of transferia zijn in beeld gebracht. Er is een plan van aanpak voor het draaien van een pilot, waarin de eventuele aanpassingen, kosten en een tijdsplanning zijn opgenomen.

• Beleid voor het beter benutten van parkeerplaatsen op eigen terrein is uitgewerkt en in gang gezet. • Er is in beeld gebracht hoe woongebieden kunnen worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt. Omgeving Ruïnekerk Besluitvorming rondom afsluiting Ruïnekerk heeft plaatsgevonden. Uitbreiding oplaadpunten Onderzoek naar behoeften uitgevoerd. Op basis van nieuw beleid is gestart met de realisatie van nieuwe oplaadpunten. Vervangen verkeerslichten Er ligt een voorstel over hoe om te gaan met het vervangen van de verkeerslichten op de kruising Sportlaan – Voorstraat – Egmonderstraatweg en op de dr. Wiardi Beckmanlaan, beide in Egmond aan Zee. Daarbij zijn ook de financiële consequenties inzichtelijk gemaakt.

Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)

B

U

C

H

NL

PO nr Overzicht verplichte indicatoren 2b 22 Functiemenging

score score score score score 41,4 40,8 40,2 40,2 53,2

jaar 2020

eenheid %

2b 23 Vestigingen (van bedrijven)

212,1

2020

per 1.000 inw.15t/m 64jr

119,8

152,3

160,7

158,4

bron CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research LISA

Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO 2a 2b 2c

Verbonden partij Recreatieschap Geestmerambacht Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Coöperatie ParkeerService Pagina 35 van 108

Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

PROGRAMMAOVERZICHT WAT GAAT HET KOSTEN 1 =1.000 nb

korte omschrijving

2022

2a .1 Indexatie jaarlijkse subsidies

2023

2024

2025

I/S

13 N

26 N

41 N

57 N

S

aut 2a .2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO

0

0

5 V

5 V

S

aut 2a .3 Mutatie omslagrente voor dit PO

23 V

22 V

37 V

35 V

S

nb

2a .4 Amendement 3.4 Kunstwerk raadzaal € 20.000,- in 2022

0

nb

2b .1 Indexatie jaarlijkse subsidies

1 N

2 N

3 N

4 N

S

aut 2b .2 Mutatie omslagrente voor dit PO

9 V

9 V

9 V

9 V

S

nb

0 N

0 N

0 N

0 N

S

aut 2c .2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO

7 V

7 V

7 V

10 V

S

aut 2c .3 Mutatie omslagrente voor dit PO

6 V

5 V

5 V

26 V

S

31 V

14 V

18 V

25 V

2c .1 Indexatie jaarlijkse subsidies

Totaal

2a.1 Indexatie jaarlijkse subsidies Indexatie jaarlijkse (structurele) subsidies voor dit PO. Zie toelichting PO1b. 2a.2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO Betreft de financiële gevolgen naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema. 2a.3 Mutatie omslagrente voor dit PO Betreft de mutatie van de omslagrente voor dit PO naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema en de verlaging van de omslagrente van 2% naar 1% per 1 januari 2022.

2a.4 Amendement 3.4 Kunstwerk raadzaal € 20.000,- in 2022 De raad heeft bij amendement besloten om in 2022 € 20.000,beschikbaar te stellen om opdracht te geven voor het maken van een kunstwerk voor in de nieuwe raadzaal. Dit wordt gedekt vanuit de ontvangen verzekeringsgelden op de balans en is daarmee budgetneutraal voor het begrotingssaldo. Mocht er voor de overige kunst in de nieuwe raad- en commissiezalen toch extra budget nodig zijn, dan kan het college binnen haar budgetbevoegdheid daar zelf nog extra budget voor toekennen. 2b.1 Indexatie jaarlijkse subsidies Indexatie jaarlijkse (structurele) subsidies voor dit PO. Zie toelichting PO1b.

Pagina 36 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

2b.2 Mutatie omslagrente voor dit PO Betreft de mutatie van de omslagrente voor dit PO naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema en de verlaging van de omslagrente van 2% naar 1% per 1 januari 2022. 2c.1 Indexatie jaarlijkse subsidies Indexatie jaarlijkse (structurele) subsidies voor dit PO. Zie toelichting PO1b. De bedragen zijn kleiner dan € 500,-, daarom hier afgerond € 0,-.

2c.2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO Betreft de financiële gevolgen naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema. 2c.3 Mutatie omslagrente voor dit PO Betreft de mutatie van de omslagrente voor dit PO naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema en de verlaging van de omslagrente van 2% naar 1% per 1 januari 2022.

Pagina 37 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Pagina 38 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

PROGRAMMA 3. EEN LEEFBARE GEMEENTE 3A. WONEN EN LEEFOMGEVING Ontwikkeling: Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) treden naar verwachting op 1 juli 2022 in werking. Ook al is ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet zeker of de Omgevingswet en Wkb inderdaad op deze datum inwerking treden, hebben we voor deze begroting 1 juli 2022 als uitgangspunt genomen. Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb vallen er taken weg, komen er nieuwe taken bij en voeren wij taken op een andere manier uit. Gemeenten verkrijgen met de Omgevingswet meer decentrale beleidsruimte. Zo kunnen in het omgevingsplan nu vergunningplichtige activiteiten, straks meldingsplichtig of zelfs vergunningsvrij worden. Deze wijzigingen hebben structurele financiële effecten zoals bijvoorbeeld een daling in legesopbrengsten. Dit wordt onder meer veroorzaakt door het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning, waarbij een deel van de huidige technische bouwtoetsen en het bouwtechnische toezicht als werkzaamheden voor de gemeentelijke organisatie vervallen. Een aantal wettelijke wijzigingen treedt direct in werking, maar een groot deel vindt in de jaren daarna plaats. Dit vergt nadere strategische keuzes die onder andere in het omgevingsplan worden gemaakt.

Voornoemde gevolgen en nog bestaande onzekerheden, zoals de te verwachten kosten, uitstel van inwerkingtreding van de wetten en onduidelijkheid of de extra kosten voldoende worden gecompenseerd door het Rijk, zorgen ervoor dat op dit moment het effect nog niet precies in te schatten is. Uit een eerste analyse van de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet en de Wkb blijkt dat vanaf medio 2022 de huidige werkzaamheden rondom de

activiteit bouwen in mindere mate gedekt mogen worden vanuit de leges. De grondslag voor legesheffing vervalt voor de kleinere bouwwerken terwijl er nog wel werkzaamheden overblijven op basis van het overgangsrecht en als gevolg van piekdrukte. Daarbij komt dat er bij de start van het nieuwe wettelijke kader extra leertijd nodig is om te wennen aan de nieuwe procedures en systemen. De legesopbrengsten dalen vanaf de tweede helft van 2022 terwijl de organisatiekosten gelijk blijven. De analyse geeft echter ook aanleiding om leges nauwkeuriger toe te rekenen aan de uitgevoerde werkzaamheden. Deze procesverbeteringen worden bij de invoering direct meegenomen in de nieuwe werkwijze. De financiële gevolgen op de lange(re) termijn zijn sterk afhankelijk van de beleidskeuzes in de komende jaren en worden bij deze beleidskeuzes inzichtelijk gemaakt. De structurele effecten van de Omgevingswet en de Wkb gaan we blijvend monitoren en eventuele financiële effecten verwerken in de volgende begrotingen. Landelijk is het uitgangspunt dat de Omgevingswet budgetneutraal kan worden ingevoerd in een periode van 10 jaar. Het is nog onzeker of dit uitgangspunt voor gemeenten reëel is. Uitdaging: stikstofproblematiek Het Rijk, gevolgd door de provincies en gemeenten, heeft zich ingezet om vergunningverlening weer mogelijk te maken.

Op 20 januari 2021 is door Afdeling bestuursrechtspraak van Raad van State een belangrijke uitspraak gedaan, waarbij is geconstateerd dat voor intern salderen van stikstofdepositie (verrekenen van bestaande depositie met toekomstige) geen vergunning op grond van de Wet natuurbescherming is vereist. Verder is het Rijk bezig met stikstofwetgeving. De verwachting is dat deze wet in 2021 in werking treedt. Naar het zich laat aanzien krijgt met de komst van

Pagina 39 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

deze wet de (woning)bouw een impuls. Woningbouw, met soms met aanpassingen in het plan en door het hanteren van een andere bouwmethode of het hanteren van een ander juridisch instrumentarium, is dan veelal weer mogelijk. De verwachting is dat in de toekomst deze mogelijkheden verder verruimd worden. Wat willen we bereiken Omgevingswet Naar verwachting treedt op 1 juli 2022 de Omgevingswet in werking. In deze wet is alle bestaande wetgeving over de fysieke leefomgeving gebundeld, vereenvoudigd en geïntegreerd in één wet met één samenhangend stelsel. Met het programma Omgevingswet wordt de gemeente, samen met de gemeenten Uitgeest, Castricum en Heiloo, voorbereid op de invoering van deze wet. De vier gemeenteraden hebben het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. De visie op de Omgevingswet bestaat uit vier uitgangspunten. Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet. • Inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal • Ruimte aan initiatieven • Vroegtijdige samenwerking • Integraal werken en maatwerk Direct na de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan alle bestemmingsplannen van rechtswege op in één tijdelijk omgevingsplan.

We werken stapsgewijs naar één omgevingsplan voor het gehele grondgebied conform de bepalingen van de Omgevingswet. Het streven is om dit voor 2026 te bereiken.

Wonen Het is de ambitie om substantieel meer betaalbare woningen voor jong en oud toe te voegen aan het woningenbestand. Het college ziet een toenemende druk op de woningmarkt en wil daarom inzetten op meer woningbouw. Hiertoe is in 2020 een onderzoek uitgevoerd om de schaarste op de woningmarkt te kwantificeren en dit als onderbouwing te gebruiken om meer woningbouw te kunnen programmeren. Dit heeft geresulteerd tot de notitie Bergense Behoefte. In april 2019 is de notitie ‘Woningbouwafspraken en programmering Regio Alkmaar’ vastgesteld. Met deze notitie zijn de ambities en opgaven, programmering en woningbouwafspraken uit het RAP (Regionaal actieprogramma) nader uitgewerkt. Met deze nieuwe woningbouwafspraken gaat Regio Alkmaar zich meer richten op realisatiecapaciteit. Dit betekent voor Bergen dat er meer woningbouwlocaties aan de programmering moeten worden toegevoegd en dat het bouwtempo omhoog moet. Er moeten meer betaalbare woningen worden gerealiseerd om in de behoefte te kunnen voorzien. Overeenkomstig de regionale woningbouwafspraken wordt twee keer per jaar de regionale woningprogrammering naar realisatiecapaciteit opgesteld. In de gemeente is grote behoefte aan betaalbare sociale huurwoningen. De gemeente en Kennemer Wonen hebben hierover in algemene zin prestatieafspraken gemaakt.

Binnen de Small Five werken Kennemer Wonen en de gemeente op vijf plekken in de gemeente samen aan nieuwbouwwoningen in het sociale huursegment. Deze woningbouwplannen worden ook wel aangeduid als de Small Five. In de afspraken verplicht de gemeente zich om gemeentegrond aan Kennemer Wonen aan te bieden. Kennemer Wonen stelt in overleg met buurt en belanghebbenden een haalbaarheidsstudie op en maakt een stedenbouwkundig plan en stelt het ruimtelijke plan op. De gemeente toetst vervolgens het stedenbouwkundig plan, begeleidt de ruimtelijk procedure en

Pagina 40 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

verkoopt haar grondpositie in bouwrijpe staat aan KennemerWonen.



Grote projecten  Watertorengebied Bij de nieuwbouw van de sporthal wordt de sociaal en maatschappelijke functie die de hal heeft gecontinueerd. Tevens worden er 12 verandawoningen en 22 eengezinswoningen gerealiseerd. Op 26 januari 2021 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan hiertoe opnieuw vastgesteld.  Voetbalfusie Egmonden Vestiging van een nieuwe fusievereniging in het gebied tussen de Egmonderstraatweg, Tijdverdrijfslaan en Van Oldenborghweg.  Dorpsplein Bergen Optimaliseren van de ruimtelijke kwaliteit, aantrekkelijkheid en uitstraling van het centrum van Bergen.  Harmonielocatie Gemeente zet zich samen met direct betrokken stakeholders in voor een alternatief plan voor de Harmonielocatie.  Initiatieven Bergen aan Zee Optimaliseren van de ruimtelijke kwaliteit, aantrekkelijkheid en uitstraling van Bergen aan Zee.  Delversduin Woningbouwlocatie voor maximaal 162 woningen.  Parck de Beeck Woningbouwplan voor het voormalige terrein van voetbalvereniging BSV aan de Oudtburghweg en het perceel van het voormalig uitvaartcentrum aan het Molenweidtje in Bergen.



Wat gaan we daarvoor doen Omgevingswet In het Ambitiedocument Omgevingswet is gekozen voor een implementatie waarbij we eerst de basis op orde gebracht hebben. In de periode na de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er meer ruimte voor doorontwikkeling. Dit betekent dat we in 2022:

een start maken om de opgaven uit de omgevingsvisie in uitvoering te brengen. Onderzoek vindt plaats naar de geschikte instrumenten die hierbij voor handen zijn; starten met het opstellen van het omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet.

De overige activiteiten die we daarvoor in 2022 gaan doen, zijn onderdeel van de begroting van de Werkorganisatie BUCH. Dit zijn:  de processen optimaliseren en producten en diensten verbeteren naar de bedoeling van de Omgevingswet;  toewerken naar een volledig digitale ondersteuning van de Omgevingswet, waarbij het aansluit op de voorzieningen en functionaliteiten die binnen het Digitale Stelsel Omgevingswet landelijk zijn ontwikkeld en voor zover het bijdraagt aan onze ambitie voor de organisatie en de Omgevingswet;  het leertraject Omgevingswet voor medewerkers evalueren en indien een vervolg noodzakelijk is, dit organiseren;  medewerkers verder begeleiden, zodat houding en gedrag van alle bij de uitvoering van de Omgevingswet betrokken medewerkers aansluit bij de bedoeling van de Omgevingswet;  de colleges en raden verder informeren over het nieuwe stelsel en hun rol, bevoegdheden en mogelijkheden daarin;  inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verder informeren over het nieuwe stelsel en de mogelijkheden die de wet hen biedt;  de structurele financiële impact voor de gemeente en de Werkorganisatie BUCH van de inwerking getreden Omgevingswet en naar aanleiding van de vaststelling van (onderdelen van) het omgevingsplan monitoren en eventuele financiële effecten verwerken;  het programma Omgevingswet monitoren, waarbij de voortgang en risico’s

periodiek worden beheerst en afwijkingen gerapporteerd. De risico’s worden systematisch in kaart gebracht en beoordeeld met behulp van het Risicomanagement Informatie Systeem (NARIS®). De resultaten van de risico-

Pagina 41 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

inventarisatie maken onderdeel uit van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

en de doelstelling van het bouwen van meer sociale huurwoningen. In elk bouwplan worden ongeveer 20 woningen gerealiseerd. Het totale woningbouwprogramma voor de Small Five komt uit op circa 100 woningen in categorie 1 en 2. De gemeente en Kennemer Wonen bepalen de planologische procedure. Als gekozen wordt voor een bestemmingsplanprocedure dan stelt de raad de kaders vast. Indien gekozen wordt een uitgebreide omgevingsvergunning, dan is het college door de raad gemandateerd. De raad wordt vervolgens geïnformeerd. De planprocessen van de Small Five lopen niet synchroon.

Wonen De in 2019 opgerichte Taskforce richt zich op: • meer ruimte voor het bouwen van honderden extra woningen; • prioriteiten stellen binnen bestaande harde en zachte plannen; • samen met bewoners inbreilocaties zichtbaar maken; • uitwerken kansrijke locaties en bouwbegroting. • Jaarlijks stelt de raad de bouwbegroting vast. In die begroting staan de prioritering en planning van de woningbouwprojecten in onze gemeente. Daarnaast: • Zetten we ons in om, in samenwerking met de Woningmakers, de woningbouw te versnellen; • Actualiseren we twee keer per jaar de regionale woningprogrammering; • Maken we jaarlijks jaarplannen met Kennemer Wonen om invulling te geven aan de Prestatieafspraken; • Zetten we waar nodig de doelgroepenverordening in om bij nieuwbouw de categorieën sociale huur en middel dure huur en sociale koop te borgen; • Geven we in 2022 uitvoering aan het in 2021 in samenwerking met de Woningmakers opgestelde regionaal woonakkoord tussen Regio Alkmaar en de provincie Noord-Holland. Small Five De herontwikkeling van de Oosterkimschool (Schoorl), de sloop en nieuwbouw van Elkshove (Bergen), nieuwbouw Tuin- en Oostdorp (Bergen), de herontwikkeling van Petrusschool (Groet) en de herontwikkeling van het oude Rabobankgebouw (Schoorl) geven invulling aan de gemeentelijke uitwerking van de prestatieafspraken

Big Five Het project The Big Five omvat vijf locaties in Egmond Binnen, Egmond a/d Hoef en Groet. Vanwege de urgentie die voortkomt uit het voorontwerp-bestemmingsplan “veegplan Bergen: Dorp & Duin” wordt nu vooral inzet gepleegd op de drie locaties Egmond Binnen Zuid, Egmond a/d Hoef Noord en Oost. In samenwerking met de grondeigenaren is gewerkt aan een stedenbouwkundig concept, aansluitend op de wensen zoals die door de inwoners zijn benoemd. Verder wordt er gewerkt aan de onderzoeken die benodigd zijn ter onderbouwing van het bestemmingsplan. Voor Groet is het van belang binnen de provinciale regelgeving een modus te vinden om de wens van en voor het dorp om in kleine hoeveelheden te bouwen in het BPL (beschermd provinciaal landschap) te realiseren. Grote projecten Watertorengebied Tegen het vastgestelde bestemmingsplan is beroep aangetekend bij de Raad van State. Naar verwachting vindt de beroepsprocedure in 2021 plaats. Na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan wordt gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor de uitvoering. Hiervoor wordt onder andere de sloop en de bouw van de sporthal opnieuw aanbesteed en wordt de marktvraag voor de realisatie van de woningen voorbereid.

Pagina 42 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Voor de exploitatie van de sporthal wordt zoveel mogelijk rekening houden met het feit dat de nieuwe sporthal naast de sportfunctie ook een sociaal maatschappelijke functie heeft. Voetbalfusie Egmonden Tegen het vastgestelde bestemmingsplan is beroep aangetekend bij de Raad van State. Naar verwachting vindt de beroepsprocedure in 2021 plaats. De uitwerking van het ontwerp en de voorbereidende werkzaamheden zijn opgestart en de aanbesteding wordt voorbereid. Wanneer het bestemmingsplan definitief is, wordt gestart met de aanbesteding en de verdere voorbereiding van de aanleg van het nieuwe sportcomplex. Dorpsplein Bergen Op basis van bestemmingsplan, structuurvisie, ruimtelijke randvoorwaarden en een beeldkwaliteitsplan wordt op basis van een anterieure overeenkomst met de projectontwikkelaar een kwalitatief hoogwaardig plan ontwikkeld en daadwerkelijk gerealiseerd. De Bakemaflat en enkele panden in de directe omgeving daarvan worden gesloopt. Harmonielocatie Voor de Harmonielocatie wordt een projectontwikkelaar geselecteerd met het beste (alternatieve) plan op basis van een Inschrijving/aanbesteding. Ten behoeve van het bepalen van een optimaal programma wordt is een Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse opgesteld. Initiatieven Bergen aan Zee Op basis van de Structuurvisie voor Bergen aan Zee wordt een viertal initiatieven voor (her-)ontwikkeling gerealiseerd.

De gemeente begeleidt Initiatiefnemers bij de ruimtelijke planvorming en ruimtelijke procedure op basis van anterieure overeenkomsten en vervolgens realisatie van (her-) ontwikkelingen op het gebied van horeca en/of wonen. Verder wordt, samen met de bewoners

van Bergen aan Zee verbetering van de inrichting van de openbare ruimte voorbereid, vooral van het Rode Plein en Van der Wijckplein. Parck de Beeck De gemeente ontwikkelt in samenwerking met Sweco een woningbouwplan voor het voormalige terrein van voetbalvereniging BSV aan de Oudtburghweg in Bergen. Sweco treedt daarbij op als risicodragend gebiedsregisseur. Het plan gaat uit van maximaal 152 woningen, waarbij het plangebied is vergroot met het perceel waarop het voormalig uitvaartcentrum stond. Van het totaal aantal te realiseren woningen zal 50% bestaan uit sociale huurwoningen, 25% uit middel dure huurwoningen en 25% goedkope koopwoningen. Delversduin Het plan Delversduin bestaat uit maximaal 162 woningen. In augustus 2020 is door de provincie een ontwerp ontheffing Wet natuurbescherming afgegeven inzake stikstof. Dit maakt dat het project weer verder kan. Tevens heeft de provincie besloten het gebied, naar aanleiding van een zienswijze van de gemeente, niet als Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) aan te merken in de provinciale verordening Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Omgevingswet Het college zal aan de beleidsopgaven uit de omgevingsvisie uitvoering geven. Ook is het opstellen van het omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet gestart. 2022 is het eerste jaar dat we werken met en ‘naar de letter’ van de Omgevingswet.

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet start de volgende fase, waarin we steeds meer ‘naar de bedoeling’ van de Omgevingswet gaan werken.

Pagina 43 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Wonen De komende jaren is een toename te zien van het aantal woningen dat wordt opgeleverd. Ook het aantal woningen in de woningprogrammering neemt fors toe. De doorstroming op de woningmarkt is verbeterd en de onderverhuur van sociale huurwoningen is afgenomen. Er worden weer startersleningen verstrekt en het aandeel betaalbare woningen in toegenomen.

Pagina 44 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

3B. DUURZAAMHEID EN MILIEU Ontwikkeling Er zijn toenemende investeringen nodig in duurzame energie, energiebesparing, klimaatadaptatie en een overgang naar de circulaire economie. Bij elkaar opgeteld is dat een aanzienlijk bedrag - maar de financiële kosten van het niet voeren van beleid zijn op termijn ongeveer vijf keer zo groot. Door het doen van de juiste investeringen voorkomen we grote schade posten in milieu en leefomgeving en stimuleren we innovatie en werkgelegenheid (Bron: Science). Gemeenten hebben financiële steun van het Rijk nodig om te versnellen en de doelen op tijd te bereiken, maar worden ook gevraagd om zelf te investeren in klimaatmaatregelen. In opdracht van de Raad Openbaar Bestuur heeft er een artikel 2 onderzoek plaatsgevonden. Dit advies “Uitvoeringslasten Klimaatakkoord decentrale overheden” concludeert dat er significante bedragen bij gemeenten nodig zijn om uitvoering te geven aan het Klimaatakkoord. Het advies wordt meegenomen in de formatieonderhandelingen en de tegemoetkoming voor de gemeente wordt bekend nadat het nieuwe kabinet hierover een besluit heeft genomen. Wat willen we bereiken Klimaat Het doel van het Programma Klimaat is om bij te dragen aan de CO2-reductie doelstellingen uit het Klimaatakkoord (49% reductie in 2030), de leefomgeving klimaatbestendig in te richten en toe te werken naar een Circulaire Economie in 2050.

Eind 2020 is de Europese doelstelling voor CO2 reductie opgeschroefd naar 55% reductie in 2030 en werkt dit ook op nationaal niveau door. Samen met de gemeenten Uitgeest, Castricum en Heiloo wordt er in de periode 2021-2025 gewerkt aan de uitvoering van het ambitiedocument programma Klimaat.

Naast de basisambitie heeft de gemeenteraad ook de plusambitie klimaat vastgesteld met het aannemen van een amendement op 6 juni 2021. Hiermee worden middelen beschikbaar gesteld voor zowel de Basisambitie als de Plus ambitie: Vergroening kernen Egmond aan Zee, Vergroening particuliere tuinen/ inhuur Stichting Steenbreek en inzet Energiecoaches. De uitgangspunten van de visie zijn: 1) versnellen om tijdig de Rijksdoelstellingen te bereiken, 2) draagvlak in de samenleving is het belangrijkste, 3) aandacht voor haalbaarheid & betaalbaarheid, 4) lokale initiatieven stimuleren, 5) integrale aanpak van projecten. Deze uitgangspunten zijn alle vijf essentieel om de doelstellingen uit het ambitiedocument programma Klimaat te realiseren op een manier die past bij de lokale kleur. In 2022 ligt de focus op draagvlak vergroten en het inbedden van klimaat in de organisatie. Naast de Rijksopdrachten zijn er ook aanvullende gemeentelijke ambities op het gebied van klimaat zoals omschreven in het Formatieakkoord Bergen 2019-2022. De projecten binnen het programma klimaat gaan over: Energietransitie, Duurzame Mobiliteit, Circulaire Economie, Klimaatadaptatie en Duurzame Bedrijfsvoering. Milieutaken We zijn voorbereid op de invoering van de Omgevingswet en decentralisatie van milieutaken naar de gemeente vanaf het moment dat de wet in werking treedt.

Er wordt actief ingezet op betrokkenheid bij de beperking van vliegtuighinder.

Pagina 45 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Wat gaan we daarvoor doen Klimaat 1. Energietransitie: In aanvulling op het reguliere uitvoeringsprogramma, worden er drie projecten in gang gezet: Ten eerste vergt het ontwikkelen van een uitvoeringsprogramma voor zonnepanelen op grote daken in het kader van de Regionale Energiestrategie (RES) een extra inspanning in 2022. Ten tweede wordt het wijkuitvoeringsplan opgeleverd voor de wijken De Coninx en Beekhove en is de eerste fase van vergaande energiebesparing in deze wijken in gang gezet. Ten slotte wordt er aan draagvlak bij inwoners en ondernemers gewerkt door onder andere het faciliteren van lokale initiatieven. Hierbij is het belangrijk dat de gemeente het goede voorbeeld geeft met het verduurzamen van haar eigen vastgoedportefeuille. 2. Duurzame mobiliteit: In 2022 wordt de Nationale Agenda Laadinfrastructuur uitgevoerd. In goede afstemming met de omwonenden worden laadpalen op strategische punten geplaatst om inwoners te faciliteren de overstap te maken naar elektrisch rijden. Ook worden bewoners gestimuleerd om vaker de fiets te nemen door het uitvoeren van het Fietsbeleidsplan en het realiseren van een regionale doorfietsroute, inclusief aansluitingen op het bestaande fietsnetwerk. Daarnaast wordt er een integraal duurzaam mobiliteitsplan aangeboden aan de raad waarin staat welke maatregelen het beste bijdragen aan CO2 reductie in onze gemeente.

Dit is in het kader van het Regionaal Mobiliteits Programma (RMP). Gemeenten hebben vanuit het klimaatakkoord de verplichting om aan te sluiten op het RMP. Mogelijke aanvullende maatregelen zijn het stimuleren van voetgangers en OV gebruik door voorlichting over welk gedrag wanneer gewenst is. Dit wordt ondersteund door de juiste keuzes in de omgevingsplanologie (bij herstructureringen en nieuwe projectontwikkelingen) en hierbij in te zetten op ketenmobiliteit, goede fietsvoorzieningen en goed openbaar vervoer.

3. Circulaire Economie: In 2022 wordt een beleidsdocument circulaire economie voorgelegd aan het college en de raad. Dit document wordt samen met inwoners en ondernemers opgesteld en gaat in op wat er voor nodig is om ons grondstoffen gebruik drastisch te verminderen zodat we binnen de grenzen van onze aarde kunnen leven. In het beleid wordt aandacht besteed aan waardeketens die voor een gemeente effectief zijn om op in te zetten en dus de grootste klimaatimpact hebben. Bijvoorbeeld voedsel & organische reststromen, consumptie goederen, gebouwde omgeving en de focus op een aantal branches zoals retail, toerisme en landbouw. Een ander proces is het Circulair Centrum in de regio. Afhankelijk van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek worden ook hier vervolgstappen genomen. Tevens passen we de principes van circulaire economie zo veel mogelijk toe in de bedrijfsvoering van de gemeente. Bijvoorbeeld bij het inkopen van goederen en diensten en in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Ten slotte is draagvlak voor een duurzame systeemverandering noodzakelijk om stappen te kunnen maken. We geven daarom lokale (ondernemers)initiatieven ruim baan en zetten in op circulair (maak)onderwijs op alle basisscholen. Een project dat kansrijk is, is het realiseren van een 'wijk-leercentrum' in Egmond aan Zee.

Dit wordt een maakplaats en opleidingscentrum voor jongeren met ondersteuning door buurtbewoners op hergebruik, reparatie en circulaire bedrijvigheid. Dit alles in samenwerking met het Horizon College. Voor de locatie wordt gedacht aan het voormalig schoolgebouw de Windhoek of Boswaid. 4. Klimaatadaptatie: Uitvoeringskosten klimaatadaptieve gebiedsontwikkeling & particuliere tuinen. Op basis van de klimaatadaptatie ‘stresstesten’ is een regionaal en lokaal uitvoeringsprogramma opgesteld. Hieruit blijkt welke gebieden verhoogde risico’s vormen voor wateroverlast, droogte of hitte. In deze gebieden wordt er bij natuurlijke momenten van herstructurering in de openbare ruimte sterk ingezet op het

Pagina 46 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

toevoegen van maatregelen om deze risico’s te verkleinen. In 2022 zijn dit vier gebieden in de gemeente (Kerkedijk, Egmonderstraat/Hereweg, parkeerterrein Kennedyboulevard en Molenweidtje). Door middel van een stresstest kan berekend worden waar de gevoelige plekke voor hitte, droogte en wateroverlast zich bevinden. Vanaf 2023 worden stresstesten in de raming van de projecten opgenomen. Daarnaast worden in ieder project klimaatstresstesten voor nieuwe gebiedsontwikkelingen in de omgevingsplanologie meegenomen. Hier is ook aandacht voor natuurinclusief bouwen en biodiversiteit. Een ander project gaat over klimaatadaptieve tuinen. Tweederde van de ruimte is namelijk in eigendom van particulieren, daarom gaat de gemeente samen met inwoners en ondernemers de particuliere ruimte klimaatadaptief maken (indien mogelijk integraal met andere klimaatopgaves). We beginnen bij de gebieden waar al iets gebeurt in de wijk en waar de hitte/droogte/wateroverlast het grootst is. 5. Duurzame Bedrijfsvoering: De voorbeeldfunctie van de gemeente. Door middel van verschillende maatregelen zoals de CO2 prestatieladder wordt de gemeente een klimaatneutrale en circulaire opdrachtgever voor (zoveel mogelijk lokale) ondernemers. Ook geeft de gemeente het goede voorbeeld als het gaat om het verduurzamen van haar eigen vastgoed.

Alle energiebesparende maatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen zijn uitgevoerd waardoor er minder CO2 wordt uitgestoten en de gemeentelijke lasten lager worden. Bij het maatschappelijk vastgoed worden ook de ventilatiesystemen (in verband met corona) op een logische manier verbonden aan verduurzaming van de panden. Deze maatregelen kunnen uitgevoerd worden mits de middelen beschikbaar worden gesteld. De gemeente koopt groene elektriciteit in van Nederlandse bodem en zorgt dat de eigen klimaatambities worden vertaald in vergunningsprocedures en omgevingsplanologie. Ten slotte is er in dit jaar een fietsenplan voor medewerkers van de werkorganisatie gereed zodat de CO2 uitstoot door mobiliteit vermindert.

Tevens wordt in de regio Alkmaar samengewerkt in de Focusagenda Regio Alkmaar op het focuspunt Energie-innovatie. Hier wordt onder andere gewerkt aan fondsenwerving, datagedreven werken en monitoring en zon op grote daken en energiebesparing bij bedrijven. Plusambitie: Vergroening kernen Egmond aan Zee In de Egmonden liggen kansen voor een kwaliteitsslag in het groen. Op de pleinen in het toeristisch gebied van Egmond aan Zee kunnen enkele vakken met bloemrijke vaste planten aangelegd worden die bestendig zijn tegen de zeewind. Deze verbeteren de biodiversiteit, houden water vast en verminderen de hitte. Als voorbeeld kan het Van Reenenpark in Bergen aangehouden worden. Vergroening particuliere tuinen, inhuur Stichting Steenbreek Twee derde van het grondbezit in de gebouwde omgeving is in eigendom van particulieren. Het is daarom noodzakelijk dat deze groep ook de eigen ruimte klimaatadaptief gaat inrichten. Een maatregelenpakket voor inwoners is een eerste stap. Dit wordt verzorgd in samenwerking met de stichting ‘Steenbreek’, hier zijn reeds goede ervaringen mee in onder andere Uitgeest en Heiloo. Op basis van een versteningskaart wordt aangegeven op welke wijken de focus moet liggen en welke maatregelen daar het meest passend zijn. Gedacht kan worden aan steen eruit, plant erin, regentonnen, groene daken, bomen.

De Bergense Energiecoaches Deze Bergense energie- en warmtecoaches worden geworven via bestaande netwerken en kunnen een opleiding krijgen die door de gemeente wordt gefinancierd. Er wordt gewerkt met een vergoedingssysteem voor de huisbezoeken en een structuur waarin de coaches opereren. Het voordeel is dat er een lokaal netwerk ontstaat met coaches die de lokale situatie goed kennen en een

Pagina 47 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

verbindende rol hebben. Goede afstemming met Bergen Energie is belangrijk. Bergen Energie heeft een groot netwerk en veel kennis over energie, maar heeft aangegeven zich voorlopig te willen focussen op grotere projecten. De gemeente verzorgd voor beide varianten ondersteunende communicatie om inwoners te verwijzen naar de mogelijkheid om als energiecoach aan de slag te gaan én om mensen gebruik te laten maken van de coaches. Milieutaken Met de komst van de Omgevingswet vinden veranderingen plaats in de taken van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en GGD Hollands Noorden. Deze gemeenschappelijke regelingen trekken gezamenlijk op ten behoeve van de gemeenten in de voorbereiding op de Omgevingswet om uiteindelijk een zorgvuldige implementatie mogelijk te maken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de veranderende positie, rol en activiteiten van de gemeenschappelijke regelingen. Alvorens over te gaan tot het overdragen van taken vindt in 2021 nog afstemming plaats tussen gemeenten en de gemeenschappelijke regelingen over inhoud en impact van deze taken zowel op beleids- als financieel niveau. Dit vormt de basis voor een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met de Omgevingsdienst. Uitgangspunt hierbij is een gelijkblijvende bijdrage.

Nog in 2021 moet duidelijk worden hoe de herverdeling van het Provinciefonds in relatie tot de te decentraliseren milieutaken uitwerkt. In de regio Alkmaar-IJmond wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol. In het bijzonder worden hier de ontwikkelingen rondom het Luchthavenverkeersbesluit Schiphol,

het besluit Luchtruimherziening en de Initiatiefwet nachtvluchten genoemd. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Klimaat De ambities worden zo goed mogelijk gevat in meetbare doelstellingen en prestatieafspraken, waarbij rekening wordt gehouden met het beïnvloedingspotentieel van de gemeente. Deze prestatieafspraken en de bijbehorende monitoringscyclus (Plan-DoCheck-Act) worden door het college en de raad vastgesteld en in 2022 gebruik genomen. In 2022 wordt aan deze nieuwe ontwikkeling gewerkt en hier kan op getoetst worden of de voortgang behaald is: 1. Energietransitie a. Implementatie regionale Energiestrategie 1.0. Opschalen zon op grote daken. b. Uitvoering van het wijkuitvoeringsplan voor verregaande energiebesparing in wijken Beekhove en de Conincx. c. De Bergense Energiecoaches zijn geworven, opgeleid en gestart. (plusambitie) 2. Duurzame mobiliteit a. Agenda Laadinfrastructuur is geïmplementeerd voor het deel 2022. b. Aanbieden integraal duurzaam mobiliteitsplan aan college/raad. c. Uitvoeringsprogramma fietsbeleidsplan actualiseren incl. betere aansluiting op de doorfietsroute (fietsnetwerk) en de NS-stations Alkmaar en Heiloo (ketenmobiliteit). 3. Circulaire Economie a. Opleveren beleid circulaire economie & start implementatie. b. Onderwijsproject circulaire economie op alle basisscholen. c.

Lokaal circulair ondernemerschap en business development stimuleren voor hergebruik en reparatie in verschillende branches zoals retail, toerisme, kleine ondernemers, kringloopwinkels en zorginstellingen.

Pagina 48 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

4. Klimaatadaptatie a. Opleveren lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. b. Borgen aanpak onwenselijke risico’s door wateroverlast, hittestress en droogte in omgevingsplannen en projecten. c. Voorlichting en bewustwording over particuliere tuinen, zowel voor bestaande wijken als nieuwbouwwijken. d. Maatregelenpakket particulier terrein wordt aangeboden aan inwoners (in samenwerking met Stichting Steenbreek). (plusambitie) e. Vergroenen van het toeristisch gebied in Egmond aan Zee is uitgevoerd. (plusambitie) 5. Duurzame bedrijfsvoering a. Duurzaamheid is geïnternaliseerd in een groot aantal facetten van de bedrijfsvoering. Het gaat om de zaken waar de gemeente direct invloed kan uitoefenen en het goede voorbeeld gaat geven aan de samenleving. b. Het gemeentelijk vastgoed is verduurzaamd tot aan het niveau wat wettelijk verplicht is in 2023. Dit houdt in dat alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van <5 jaar worden toegepast voor 2023. In aansluiting hierop is de ventilatie van het maatschappelijk vastgoed in verband met corona meegenomen. c. Sturingsinstrument voor colleges en raden inzake het Programma Klimaat operationeel. 6. Milieutaken a. Vanaf het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022 wordt ingevolge deze wet, in samenwerking met de Omgevingsdienst, uitvoering gegeven aan de milieutaken.

Hierbij wordt duidelijk hoe de verschuiving van taken uitwerkt in de dienstverlening en de financiële positie. b. De inzet voor beperking van vliegtuighinder moet leiden tot een vermindering van het aantal meldingen.

3C. BEHEER EN ONDERHOUD Wat willen we bereiken Het groene karakter binnen en tussen de dorpen is onderdeel van de identiteit van onze gemeente. Het draagt bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Behoud daarvan is essentieel. Tegelijkertijd zien wij dat de druk op onze schaarse buitenruimte groter wordt door ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder woningbouw. Verder zien wij taken op ons afkomen als gevolg van de verandering van het klimaat. Wij streven naar een goede balans tussen de diverse ontwikkelingen die het groene karakter van onze gemeente waarborgen en waarbij rekening wordt gehouden met de verandering van het klimaat. Wat gaan we daarvoor doen In 2022 wordt met de uitvoering gestart van het in 2021 opgestelde groenbeleidsplan waarin thema’s als biodiversiteit en klimaatadaptie zijn opgenomen. • We zorgen voor meer biodiversiteit binnen de gemeente met meer leefruimte voor bijen en vlinders. • We zetten in op vergroening van versteende gebieden, zowel in de openbare ruimte als bij particulieren. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken • Er is meer biodiversiteit binnen onze gemeente, waaronder meer leefruimte voor bijen en vlinders; • Bij herinrichtingen wordt meer rekening gehouden met groen en wordt verstening verminderd waardoor de infiltratie vergroot; • Er is een toename van particuliere initiatieven om versteende tuinen om te zetten naar groene tuinen;

Pagina 49 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)

B PO

nr

Overzicht verplichte indicatoren

U

C

H

NL

score score score score score

jaar

eenheid

bron CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken Basisregistraties adressen en gebouwen bewerking ABF Research

3a 24.1 Gemiddelde WOZ waarde

347

239

253

281

209

2016

x €1.000

3a 24.2 Gemiddelde WOZ waarde

355

247

266

291

217

2017

x €1.000

3a 24.3 Gemiddelde WOZ waarde

374

260

279

305

230

2018

x €1.000

3a 24.4 Gemiddelde WOZ waarde

403

291

314

338

248

2019

x €1.000

3a 24.5 Gemiddelde WOZ waarde

439

313

343

364

270

2020

x €1.000

3a

25 Nieuw gebouwde woningen

1,5

0,7

10

14,8

8,9

2020

per 1.000 woningen

3a

26 Demografische druk

102,3

70

85

91,8

70,1

2021

%

CBS - Bevolkingsstatistiek

3b

27 Omvang huishoudelijk restafval

199

193

187

172

161

2019

kg per inwoner

CBS statistiek Huishoudelijk afval

3b

28 Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit

9,9

7,6

10,5

9,4

20,1

2019

%

berekening

Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO

Verbonden partij

3b

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)

3b

Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)

3b

Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)

Pagina 50 van 108 Programmabegroting 2022 v11-11-2021

. …………………… Gemeente Bergen, raad 11-11-21 …………………… ………………….….

PROGRAMMAOVERZICHT WAT GAAT HET KOSTEN 1 =1.000

korte omschrijving

2022

2023

2024

2025

I/S

aut 3a .1 Mutatie omslagrente voor dit PO

21 V

21 V

20 V

20 V

S

aut 3a .2 Watertorengebied plankosten

0

0

0

0

I

aut 3a .3 Bijstellen raming leges omgevingsvergunningen

1.635 V

0

0

0

I

aut 3b .1 Mutatie omslagrente voor dit PO

522 V

520 V

515 V

511 V

S

nb 3b .2 Extra storting € 700.000,- in voorziening afvalstoffenheffing

700 N

0

0

0

I

aut 3b .3 Actualisatie kosten en inkomsten afvalstoffenheffing

107 V

109 V

107 V

127 V

S

aut 3b .4 Actualisatie kosten en inkomsten rioolheffing

66 N

83 N

98 N

94 N

S

nb 3b .5 Amendement. 3.5 Stoppen extra rentetoerekening riool, verlaging tarief

520 N

517 N

513 N

474 N

S

0 N

0 N

0 N

0 N

S

aut 3c .2 Mutatie afschrijvingslasten voor dit PO

97 V

20 V

32 N

10 N

S

aut 3c .3 Mutatie omslagrente voor dit PO

419 V

439 V

483 V

500 V

S

aut 3c .4 Grondopbrengst Watertorengebied

0

2.675 N

0

0

I

483 V

580 V

nb

3c .1 Indexatie jaarlijkse subsidies

Totaal

1.516 V 2.167 N

3a.1 Mutatie omslagrente voor dit PO Betreft de mutatie van de omslagrente voor dit PO naar aanleiding van de mutaties in het investeringsschema en de verlaging van de omslagrente van 2% naar 1% per 1 januari 2022. 3a.2 Watertorengebied plankosten De plankosten ad € 45.000,- per jaar voor het Watertorengebied lopen door van 2022 t/m 2025. Na het bouwen van de sporthal wordt de vrijgekomen locatie voor woningbouw ingezet. Deze jaarlijkse kosten over 2022 t/m 2025 worden gedekt door uitnamen uit de reserve RO-projecten waardoor dit budgetneutraal voor het begrotingssaldo is.

3a.3 Bijstellen raming leges omgevingsvergunningen In de periode 2022-2025 wordt gewerkt aan de realisatie van de Top 10 projecten. Deze projecten leveren inkomsten uit leges op in 2022 (€ 1.985.000,- dit is gebaseerd op de legesverordening van 2021). Het zwaartepunt qua realisatie van vergunningverlening vanuit deze Top 10 projecten ligt volgens de huidige planning in 2022. Daarom is in 2022 een hoger bedrag opgenomen dan in de latere jaren. De ervaring leert dat projecten te maken krijgen met uitstel waardoor de leges in een volgend jaar pas worden geheven. De begrote bedragen bestaan deels uit leges vanuit projecten en deels vanuit reguliere aanvragen omgevingsvergunningen (€ 300.000,-). De begrote inkomsten voor 2022-2025 zijn wel afhankelijk van inwerkingtreding Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging gebouwen en de beleidsmatige keuzes die als