Memo septembercirculaire 2023v1.pdf

memo aan de raad

MEMO van het college aan de raad Memo aan de raad

Datum Zaaknummer Documentnummer Aan Van Onderwerp Portefeuillehouder(s) Inlichtingen bij

: : : : : : : :

27 september 2023 Z23 132340 Gemeenteraad College Septembercirculaire 2023

M. Wiesehahn-Vrijman J. Belleman

memo aan de raad Meicirculaire 2021Memo aan de raad

Aanleiding ▪ De memo wordt is opgesteld om de raad te informeren over de verwerking van de Septembercirculaire 2023. ▪ Op initiatief van het college als onderdeel van de actieve informatieplicht Kernboodschap Vaststelling van de bijbehorende begrotingswijziging is nodig om de meerjarenbegroting te actualiseren. Inleiding: Jaarlijks zijn er minimaal twee momenten waarop het rijk de algemene uitkering gemeentefonds actualiseert namelijk de meicirculaire en de septembercirculaire. In de meicirculaire worden de effecten van de voorjaarsnota vanuit het Rijk op de algemene uitkering opgenomen en in de septembercirculaire de effecten van de miljoenennota en de rijksbegroting. Als er daarna nog grote wijzigingen zijn c.q. fouten die moeten worden gecorrigeerd dan kan het rijk nog een extra (december)circulaire uitbrengen. In deze septembercirculaire stijgt de algemene uitkering vooral doordat de loon- en prijscompensatie hoger is dan zoals eerder in de meicirculaire is opgenomen. De volgende zaken blijven voorlopig onduidelijk: - Wat wordt het werkelijke bedrag aan lagere uitgaven Jeugd dat aan de door het Rijk te nemen maatregelen wordt toegeschreven.

- Wat gebeurt er met de opschalingskorting vanaf 2026, blijft die staan of wordt die ingetrokken? - Wat gebeurt er nu met het accres en de financieringssystemethiek vanaf 2026? - Wat wordt het effect van het onderzoek naar de OEM (overige eigen middelen)? - Wat wordt het effect van het verdere ingroeipad van de herverdeling vanaf 2026? - Wat wordt het effect van de eventuele verruiming belastinggebied gemeenten? Pagina 1 van 5

Onderstaand het overzicht van de mutaties van deze circulaire ten opzichte van de voorgaande circulaire, daarna worden de mutaties kort toegelicht.

Stand algemene uitkering na meicirculaire 2023 Algemene Uitkering 1 Ontwikkeling accres in verband met loon prijsontwikkeling 2 Voorschot BCF-plafond 2023 3 Hoeveelheidsverschillen en uitkeringsbasis Taakmutaties 4 Bijzondere bijstand en vroegsignalering 5 Rijksvaccinatieprogramma 6 Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg 7 Overige IU/DU/SU 8 Veilig wonen 3 D’s in het sociaal domein 9 Participatie (IU) WSW bijdrage Stand algemene uitkering na septembercirculaire 2023 Effect septembercirculaire 2023 Mutaties met gevolg voor saldo 4 Bijzondere bijstand en vroegsignalering 5 Rijksvaccinatieprogramma 8 Veilig wonen 9 Participatie (IU) WSW bijdrage 10 Reserveren voor loon- prijsontwikkeling vanaf 2026 11 Actualisatie stelpost 100% Jeugdhulp uit arbitragezaak 12 Actualisatie stelpost lagere uitgaven jeugdhulp door maatregelen Rijk Effect begrotingssaldo van de septembercirculaire 2023

2023 2024 2025 2026 2027 46.516.975 48.162.379 50.096.898 47.073.237 47.854.354 556.137

471.672

420.690

1.258.716

481.354 91.035

226.690

249.686

250.978

253.107

5.822 26.002 3.939

5.197

5.272

3.277

40.597 5.522 43.722 3.364

4.018

4.077

7.062

7.062

7.062

7.062

18.367 16.527 15.239 14.189 13.063 47.118.070 49.062.000 50.876.320 47.775.371 49.388.589 601.095 899.621 779.422 702.134 1.534.235

-7.062 -18.367

575.666

-40.597 -5.522 -7.062 -16.527

829.913

-5.822 -7.062 -15.239

500.000

-5.197 -7.062 -14.189 -300.000 -81.000 18.000

-5.272 -13.063 -500.000 -86.000 7.000

1.251.299

312.686

936.900

Pagina 2 van 5

1) Ontwikkeling accres in verband met loon prijsontwikkeling De loon- en prijsontwikkeling in het accres wordt door het Rijk via een gecombineerde index bijgesteld. 2) Voorschot BTW-Compensatiefonds (BCF) pafond 2023 Gemeenten declareren hun BTW op overheidstaken bij het BCF. Om te voorkomen dat er een openeindregeling ontstaat, heeft de rijksoverheid een plafond aangebracht in de declaraties. Naar inschatting van het ministerie van Financiën declareren gemeenten in 2023 minder BTW dan het plafond waardoor het verschil nu incidenteel wordt toegevoegd aan het gemeentefonds. Bij de meicirculaire 2024 volgt de eindafrekening voor 2023. 3 Hoeveelheidsverschillen en uitkeringsbasis Betreft het effect van de actualisaite van de aantallen per maatstaf voor onze gemeenten en de aanpassing van de berekening van de uitkeringsbasis (verhouding gemeente ten opzichte van de landelijke aantallen wijzigt als de landelijke aantallen stijgen cq dalen, dat heeft gevolgen voor de verdeling). 4 Bijzondere bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag is in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld.

Voor 2024 wordt ook in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. Dit budget wordt als uitgaven budget gegreserveerd als programmageld voor de gemeenschappelijkeregeling Zaffier die dit voor onze gemeente uitvoert.

2024 wordt de uitvoering van deze maternale kinkhoestvaccinatie formeel overgedragen aan de gemeenten. Deze vaccinatie wordt dan toegevoegd aan de opsomming van vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) zoals genoemd in artikel 11, tweede lid, in het Besluit publieke gezondheid. Dit budget wordt als uitgavenbudget beschikbaar gesteld aan de GGD die het RVP voor onze gemeente uitvoert. 6 Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg De uitgaven jeugd zijn voor 2024 al geindexeerd opgenomen in de begroting. Dit budget kan daardoor vrijvallen aan het begrotinsgsaldo. 7 Overige Betreft het totaal effect van vier kleine taakmutaties die verder niet worden toegelicht. 8 Veilig wonen De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 wordt de werkgeversverantwoordelijkheid voor hun veiligheid daarom geëxpliciteerd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Vanuit het programma Weerbaar Bestuur wordt hier een tegemoetkoming van € 2,4 miljoen per jaar tegenover gesteld voor 2023-2026. Dit budget wordt als uitgavenbudget beschikbaar gesteld. 9 Participatie IU (WSW bijdrage ) Dit betreft de actualsitie van het budget dat Bergen ontvangt voor de Wet Socialwerkvoornziening dat een op een wordt doorgezet aan Zaffier voor de uitvoering hiervan.

Dit budget wordt als uitgavenbudget beschikbaar gesteld.

5 Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Vanaf december 2019 krijgen zwangere vrouwen maternale kinkhoestvaccinatie aangeboden door de Rijksoverheid. Vanaf 1 januari Pagina 3 van 5

10 Reserveren voor loon- prijsontwikkeling vanaf 2026 Voor 2024 en 2025 is er voldoende ruimte in het begrotingssaldo om een structrueel hogere inflatie/indexatie op te vangen. Vanaf 2026 is dit niet meer het geval. De in de meiciruclaire 2022 ingestelde stelpost van € 700.000 vanaf 2026 in verband met hoge structurele indexatie, wordt in 2026 verhoogd met € 300.000 en vanaf 2027 met € 500.000. Dit om de komende jaren de indexatie die niet vanuit het normale indexatiebudget gedekt kan worden (deels) op te kunnen vangen. De verwachting is dat de inflatie de komen jaren boven de 2% blijft uitkomen. De vakbonden hebben voor de cao 2024 nu een looneis van 8%. De werkorganisite BUCH hanteert in de begroting een indexatie van 4% van de totale loonsom, de overige gemeenschappelijke regelingen circa 3%. Een loonstijging van bijvoorbeeld 6% in 2024 heeft dan een geschat effect van minimaal € 600.000 structureel.

12 Stelpost lagere uitgaven jeugdhulp door Rijksmaatregelen Het Rijk gaat er vanuit dat door nog te nemen maatregelen vanuit de Hervormingsagende Jeugd de gemeenten vanaf 2025 lagere uitgaven hebben. Het Rijk heeft dit op een aparte manier verwerkt. Dit is namelijk niet als lagere algemene uitkering verwerkt maar staat als stelpost AP (algemene post) op de rijksbegroting. Dit betekent dat de gemeenten dit zelf als stelpost lagere uitgaven moeten verwerken in hun begroting om te voorkomen dat er een te negatief toekomstig begrotingssaldo wordt geschetst. Het is nog onzeker welke maatregelen genomen gaan worden en of de te nemen maatregelen het gewenste effect hebben. Verder is niet bekend hoe dat dan bepaald wordt cq hoe dit qua realisatie voor de verschillende gemeenten uitwerkt. Voor 2025 was deze stelpost nog niet verwerkt. Voor 2026 en verder betreft het de actualisatie van de bestaande stelpost naar het bijgestelde bedrag van € 500.000.

11 Actualisatie stelpost 100% Jeugdhulp uit arbitragezaak De gemeenten mogen 100% van het bedrag aan Jeugdhulp dat is bepaal door de abitragecommissie opnemen als stelpost extra inkomsten algemene uitkering zolang het rijk dit niet defintief heeft toegezegd. In de meicirculaire is nu voor 2024 en 2025 het bedrag defintitef toegezegd echter vanaf 2026 blijft dit nog onzeker.

Pagina 4 van 5

Verwacht begrotingssaldo inclusief de septembercirculaire N= Nadeel, V= Voordeel, bedragen * 1.000

Stand begrotingssaldo na raad 29 juni Project aanpak ondermijning Dorpshuis de Schulp Verwachte stand begrotingssaldo na raad 6 juli Opstellen Plan van Aanpak Bergen-centrum Kosten NORA Routekaart regionale jeugdhulp Programmabegroting 2024-2027 collegedeel Financieel gebaar energiekosten maatschappelijke organisaties 1e firap 2023 BUCH Verwachte stand begrotingssaldo na raad 28 september Programmabegroting 2024-2027 subtotaal Septembercirculaire 2023 Verwachte stand na raad 2 november

2023 518 V 76 N 280 N 162 V 40 N 0 37 V 423 N 410 N 673 N 0 673 N 576 V 97 N

2024 4.141 V 0 317 N 3.824 V 0 31 N 10 N 17 N 257 N 3.509 V 527 N 2.982 V 830 V 3.812 V

2025 5.306 V 0 350 N 4.956 V 0 0 215 V 0 218 N 4.953 V 570 V 5.523 V 1.251 V 6.774 V

2026 615 V 0 494 N 121 V 0 0 11 N 0 229 N 119 N 43 N 163 N 313 V 150 V

2027 600 N Raad 06-07-23 0 485 N Raad 06-07-23 1.085 N B&W 29-08-23 0 B&W 26-09-23 0 52 N B&W 26-09-23 Raad 28-09-23 0 178 N Raad 28-09-23 1.315 N 376 N Raad 02-11-23 1.691 N 937 V Raad 02-11-23 754 N

Pagina 5 van 5